Lưu Xuân Thư
Lưu Xuân Thư (sinh năm 1932-2011) là nam diễn viên, đạo diễn, nhà quay phim tài liệu người Việt Nam. Ông từng tham gia giảng dạy tại Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội và giữ chức Giám đốc Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương.[1]
| Lưu Xuân Thư | |
|---|---|
| Tập tin:Lưu Xuân Thư.jpg | |
| Thông tin cá nhân | |
| Sinh | |
Ngày sinh | năm 1932 |
Nơi sinh | Thanh Oai, Hà Tây, Liên bang Đông Dương |
| Mất | |
Ngày mất | 2011 (78–79 tuổi) |
Nơi mất | Hà Nội, Việt Nam |
| Quốc tịch |  Việt Nam |
| Nghề nghiệp | Nhà quay phim |
| Sự nghiệp điện ảnh | |
| Vai trò |
|
| Năm hoạt động | 1954 - ? |
| Đào tạo | Trường Điện ảnh Việt Nam |
| Studio | Xưởng phim truyện Việt Nam Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương |
| Chữ ký | |
| Lưu Xuân Thư trên X, Weibo, Facebook, Instagram, YouTube, và IMDb | |
Sự nghiệp
Lưu Xuân Thư từng là học sinh của trường Trung học phổ thông chuyên Nguyễn Huệ.[2] Năm 1954, ông là học sinh thuộc nhóm Dự bị Đại học của Khu giáo dục Liên khu 3.[3]
Năm 1954, ông làm kế toán tại Doanh nghiệp Quốc doanh Chiếu bóng và chụp ảnh Trung ương cho đến năm 1959, Xưởng phim truyện Việt Nam thành lập, ông là Phó ban kiến thiết cơ bản kiêm Bí thư Đoàn Thanh niên của xưởng phim.[1] Thời gian này, ông tham gia Khu Điện ảnh trường Cổ Loa tại Hà Nội.[4] Năm 1960, Đoàn Thanh niên tham gia thực hiện bộ phim Lửa trung tuyến. Sau thời gian không tìm được diễn viên ưng ý, đạo diễn chính là Phạm Văn Khoa đã giao vai Dũng – nhân vật nam chính của phim – cho Lưu Xuân Thư. Năm 1963, ông tiếp tục có vai chính thứ hai trong phim Đi bước nữa của hai đạo diễn Trần Vũ, Mai Lộc.[1]
Từ năm 1961 đến 1963, Lưu Xuân Thư được cử đi học quay phim tại trường Điện ảnh Việt Nam cùng khóa với Hồng Sến, Kiều Thẩm, Lò Minh.[1][5] Ông tốt nghiệp với bộ phim Trên vĩ tuyến 17 của đạo diễn Lý Thái Bảo và Nhất Hiên.[1]
Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh có 4 đoàn làm phim tham gia ghi hình, đoàn làm phim của ông gồm đạo diễn Bùi Đình Hạc, biên kịch Trần Kim Thành, ông là quay phim chính, nhiếp ảnh gia Lưu Xuân Tú là phó quay, nhân viên thu thanh Đào Văn Biên và lái xe Nguyễn Văn Sắc.[6][7] Họ cùng có mặt tại Dinh Độc Lập vào ngày 30 tháng 4 năm 1975.[8] Ngay sau đó, Lưu Xuân Thư trở về trường Điện ảnh Việt Nam làm giảng viên tại đây.[9]
Năm 1982, Lưu Xuân Thư lúc này là Phó Giám đốc Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương đã chỉnh lý và giao kịch bản phim tài liệu "Hà Nội năm cửa ô" của Ðào Trọng Khánh cho đạo diễn Trần Văn Thủy.[10] Bộ phim tài liệu sau đó có tựa đề Hà Nội trong mắt ai, sau khi ra mắt đã gặp nhiều rắc rối và bị cấm chiếu cho đến năm 1987.[11] Bộ phim này là tác phẩm đầu tay của nhà quay phim Lưu Hà – con trai ông, Lưu Xuân Thư cũng đóng vai trò đồng biên kịch của phim.[12] Với Hà Nội trong mắt ai ông giành được giải Biên kịch xuất sắc, còn Lưu Hà giành giải Quay phim xuất sắc tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 8.[13][14]
Năm 1984, ông được Nhà nước Việt Nam phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú,[1] cũng trong năm này, ông và Lưu Hà tham gia quay bộ phim tài liệu Điện Biên Phủ - Niềm hy vọng do Đào Trọng Khánh đạo diễn.[15]
Đời tư
Lưu Xuân Thư lập gia đình với Nguyễn Thị Lam – một nghệ sĩ hóa trang,[1][16] hai người con trai của họ đều theo ngành điện ảnh là diễn viên,[17] họa sĩ, nhà quay phim Lưu Quang Vinh (Lưu Vinh)[18] và nhà quay phim Lưu Ngọc Hà (Lưu Hà).[11][16] Một trong số các cháu nội của ông là Michael Lưu Quang Minh – con trai Lưu Vinh, từng dẫn chương trình kênh truyền hình VTV4 trước năm 2017,[19] ông ngoại của Michael là nhạc sĩ La Thăng.[20][21] Lưu Xuân Thư là bác ruột của diễn viên, Nghệ sĩ Nhân dân Lan Hương.[22]
Sau khi nghỉ hưu, Lưu Xuân Thư bị tai biến và phải chịu di chứng. Đợt đầu khiến ông bị liệt nửa người, một đợt khác vào năm 2007 khiến ông phải nằm liệt giường.[1]
Tác phẩm
Ấn bản
Phim truyện
| Năm | Tựa đề | Hình thức | Đạo diễn | Vai trò khác | Chú thích |
|---|---|---|---|---|---|
| 1961 | Lửa trung tuyến | Phim truyện điện ảnh | Phạm Văn Khoa, Lê Minh Hiền | Diễn viên chính | |
| 1963 | Đi bước nữa | Trần Vũ, Mai Lộc | |||
| 1965 | Trên vĩ tuyến 17 | Lý Thái Bảo, Nhất Hiên | |||
| 1966 | Nguyễn Văn Trỗi | Lý Thái Bảo, Bùi Đình Hạc | |||
| Cuộc chiến đấu vẫn còn tiếp diễn | Nguyễn Khắc Lợi | Diễn viên | |||
| 1967 | Một chiến công | Nguyễn Đỗ Ngọc | [22] | ||
| 1969 | Tiền tuyến gọi | Phạm Kỳ Nam, Quốc Long | |||
| 1971 | Đường về quê mẹ | Bùi Đình Hạc | |||
| 1973 | Hoa thiên lý | [22] |
Phim tài liệu
| Năm | Tựa đề | Đạo diễn | Vai trò | Chú thích |
|---|---|---|---|---|
| 1975 | Sài Gòn tháng 5-1975 | Bùi Đình Hạc | Quay phim | [4] |
| 1976 | Tiếng nổ sau chiến tranh | Nguyễn Ngọc Quỳnh | [24] | |
| 1978 | Thủ tướng Phạm Văn Đồng đi thăm các nước Ấn Độ, Sri Lanka, Thái Lan, Indonesia, Philippines, Malaysia, Singapore | Lưu Xuân Thư | Đạo diễn | [4] |
| Bài ca dâng Bác | Bùi Đình Hạc | Quay phim | ||
| 1978 | Bầu trời trong sáng | Lưu Xuân Thư | Đạo diễn | [4] |
| Những trang sử bằng đá | Lưu Xuân Thư | |||
| 1980 | Hồ Chí Minh – Hình ảnh của Người | Đào Trọng Khánh | Biên tập | |
| 1983 | Hà Nội trong mắt ai | Trần Văn Thủy | Biên kịch | [25] |
| 1984 | Điện Biên Phủ - Niềm hy vọng | Đào Trọng Khánh | Quay phim | |
| 1987 | Dòng sông đỏ thắm | Lưu Xuân Thư | Đạo diễn |
Giải thưởng
| Năm | Lễ trao giải | Phim | Hạng mục | Kết quả | Chú thích |
|---|---|---|---|---|---|
| 1973 | Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 2 | Đường về quê mẹ | Quay phim xuất sắc | Đoạt giải | [14] |
| 1988 | Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 8 | Hà Nội trong mắt ai[26] | Biên kịch xuất sắc | Đoạt giải |
Tham khảo
Nguồn ghi chú
- ^ a b c d e f g h Thảo Duyên (ngày 24 tháng 7 năm 2009). "NSƯT Lưu Xuân Thư: Buồn vui ngoài ô cửa". Báo Công an Nhân dân điện tử. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2025.
- ^ "Lịch sử hình thành và phát triển trường THPT chuyên Nguyễn Huệ". Trường THPT chuyên Nguyễn Huệ. Bản gốc lưu trữ ngày 31 tháng 1 năm 2020. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2025.
- ^ "Thông cáo của Khu Giáo dục liên khu 3". Báo Cứu Quốc số 21. ngày 1 tháng 5 năm 1954. tr. 2.
- ^ a b c d Nguyễn Văn Chằm (ngày 28 tháng 4 năm 2007). "Người quay phim ở Dinh Độc Lập ngày 30-4-1975". Sài Gòn Giải Phóng. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2025.
- ^ Xuân Hồ (ngày 2 tháng 2 năm 1975). "Tuổi xuân điện ảnh". Báo Nhân Dân, Số 7580. tr. 3.
- ^ Nguyễn Thị Thu Hà (ngày 29 tháng 4 năm 2023). "Thiêng liêng một tình yêu". Báo Đại biểu Nhân dân. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2025.
- ^ Bành Thị Mai Phương (ngày 15 tháng 5 năm 2025). "Cuộc hành quân đặc biệt". Báo Đại Đoàn Kết. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2025.
- ^ Bành Thị Mai Phương (ngày 11 tháng 4 năm 2023). "Mùa hoa thương nhớ". Tạp chí Người Hà Nội. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2025.
- ^ Trần Hải (ngày 27 tháng 5 năm 1975). "Trường điện ảnh Việt Nam". Báo Tiền Phong, Số 2463. tr. 9.
- ^ ONLINE, TUOI TRE (ngày 26 tháng 5 năm 2013). "Chuyện nghề của Thủy - Kỳ 1: Tai họa khó lường". TUOI TRE ONLINE. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2025.
- ^ a b Trần Ngọc Kha (ngày 10 tháng 7 năm 2007). "Nhớ một thời "Hà Nội trong mắt ai" (tiếp)". Hànộimới. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2025.
- ^ Trần Ngọc Kha (ngày 3 tháng 7 năm 2007). "Nhớ một thời "Hà Nội trong mắt ai"". Hànộimới. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2025.
- ^ "Liên hoan phim Việt Nam lần thứ VIII". Thế giới điện ảnh. ngày 3 tháng 12 năm 2009. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 12 năm 2009. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2025.
- ^ a b "Giải thưởng Bông sen vàng qua 16 kỳ LHPVN". Thế giới điện ảnh. ngày 27 tháng 4 năm 2016. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 4 năm 2016. Truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2025.
- ^ Minh An (ngày 27 tháng 4 năm 2024). "Những ngày phim tài liệu hướng tới kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ". Báo điện tử Kinh tế & Đô thị. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2025.
- ^ a b Nguyễn An (ngày 21 tháng 11 năm 2022). "Nghệ sĩ hóa trang Nguyễn Thị Lam: Những gương mặt nghề..." Tạp chí điện tử Văn hóa Nghệ thuật. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2025.
- ^ phim Trăng trên đất khách, Vũ khúc con cò
- ^ Phong Điệp (ngày 26 tháng 4 năm 2024). "Đó là những khoảnh khắc vô giá..." Báo Nhân Dân điện tử. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2025.
- ^ ĐL.Nhân Ái (ngày 14 tháng 10 năm 2021). "Michael Lưu - Từ VTV đến ABC: "Đi để trở về"". Thời báo VTV. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2025.
- ^ Hà Cẩm (ngày 24 tháng 4 năm 2016). "Michael Luu - Thích "làm khó" nhân vật với câu hỏi hóc búa" (PDF). Tạp chí Truyền hình VTV.
- ^ "Hội thảo Đại học Wollongong: Bạn đã sẵn sàng gia nhập thế giới truyền thông?". Báo điện tử Dân Trí. ngày 27 tháng 9 năm 2018. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2025.
- ^ a b c Trang Nguyễn (ngày 21 tháng 5 năm 2009). "Nghệ sĩ sau ánh hào quang - Lan Hương: Bướng bỉnh theo nghề". Báo Thanh Niên. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2025.
- ^ "Phim tài liệu Việt Nam". Thư viện Quốc gia Việt Nam. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 5 năm 2023. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2025.
- ^ Ngô Mạnh Lân và đồng nghiệp (2005), tr. 26.
- ^ "Hà Nội trong mắt ai". Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương. Truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2025.[liên kết hỏng]
- ^ cùng với Đào Trọng Khánh
Nguồn sách
- Ngô Mạnh Lân; Ngô Phương Lan; Vũ Quang Chính; Đinh Tiếp; Lại Văn Sinh (2005). Nguyễn Thị Hồng Ngát; và đồng nghiệp (biên tập). Lịch sử điện ảnh Việt Nam, Tập 2. Hà Nội: Cục Điện ảnh Việt Nam. OCLC 53129383.