Múi giờ

Tập tin:Daylight.png

Chênh lệch giờ trên các vùng của Trái Đất trong 1 ngày

Tập tin:Standard time zones of the world.png

Các múi giờ (chú thích bằng tiếng Anh)

Một múi giờ là 1 vùng trên Trái Đất mà người ta quy ước sử dụng cùng 1 thời gian tiêu chuẩn, thông thường được nói đến như là giờ địa phương. Về lý thuyết, các đồng hồ tại vùng này luôn chỉ cùng 1 thời gian.

Trên Trái Đất, thời gian biến đổi dần từ Đông sang Tây. Tại 1 thời điểm xác định, có vùng đang là buổi sáng, có vùng khác lại đang là buổi tối. Trong lịch sử, người ta dùng vị trí Mặt Trời để xác định thời gian trong ngày (gọi là giờ Mặt Trời), và các thành phố nằm ở các kinh tuyến khác nhau có thời gian trên đồng hồ khác nhau. Khi ngành đường sắt và viễn thông phát triển, sự biến đổi liên tục về giờ giấc giữa các kinh tuyến gây trở ngại đáng kể. Các múi giờ được sinh ra để giải quyết phần nào vấn đề này. Các đồng hồ của từng vùng được lấy đồng bộ bằng thời gian tại kinh tuyến trung bình đi qua vùng. Mỗi vùng như vậy là 1 múi giờ.

Có thể dùng 24 đường kinh tuyến chia bề mặt Trái Đất ra làm 24 phần bằng nhau, giúp cho chênh lệch giờ giữa các múi giờ là 1 giờ, một con số thuận tiện. Tuy nhiên, việc phân chia trên chỉ là cơ sở chung; các múi giờ cụ thể được xây dựng dựa trên các thỏa ước địa phương, có yếu tố quan trọng của việc thống nhất lãnh thổ quốc gia. Do vậy trên bản đồ thế giới, có thể thấy rất nhiều ngoại lệ, và chênh lệch giờ giữa một số múi giờ có thể không bằng 1 giờ.

Mọi múi giờ trên Trái Đất đều lấy tương đối so với Giờ Phối hợp Quốc tế (UTC) (xấp xỉ bằng giờ GMT trong lịch sử) là giờ tại kinh tuyến số 0, đi qua Đài thiên văn Hoàng gia Greenwich, Greenwich, Luân Đôn, Anh.

Một số địa phương có thể thay đổi múi giờ theo mùa. Ví dụ như, vào mùa hè, một số nước ôn đới hoặc gần vùng cực thực hiện quy ước giờ mùa hè (DST), chỉnh giờ sớm lên 1 giờ. Điều này khiến chênh lệch giờ giữa các địa phương thêm phức tạp.

Lịch sử

Múi giờ đầu tiên trong lịch sử được ngành đường sắt Anh đặt ra vào ngày 1 tháng 12 năm 1847, gọi là múi giờ GMT. Các đồng hồ trong vùng này đều chỉ cùng giờ với đồng hồ đặt tại đường kinh tuyến đi qua Đài thiên văn Hoàng gia Greenwich. Ngày 23 tháng 8 năm 1852, tín hiệu thời gian được truyền lần đầu bằng điện tín từ Đài thiên văn Hoàng gia Greenwich. Đến năm 1855, 98% các đồng hồ công cộng tại nước Anh có cùng giờ GMT, tuy nhiên phải đến ngày 2 tháng 8 năm 1880 thì giờ này mới được chính thức đưa vào luật.

Đến năm 1929, đa số các nước áp dụng các múi giờ chênh nhau 1 giờ. Năm 1950, các múi giờ được ghi kèm thêm chữ cái viết hoa: Z cho múi giờ số 0, A đến M (trừ J) cho các múi giờ phía Đông, N đến Y cho các múi giờ phía Tây.

Trước năm 1967, Việt Nam lấy giờ Bắc Kinh làm chuẩn cho âm lịch. Ngày 8 tháng 8 năm 1967, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ban hành đổi lịch dùng múi giờ UTC+07:00 làm chuẩn. Vì thế 2 miền nam bắc Việt Nam đón Tết Mậu Thân 2 ngày khác nhau (miền bắc ngày 29 tháng 1 trong khi miền nam thì ngày 30 tháng 1).

Ngày 1 tháng 1 năm 1972, 1 hội nghị quốc tế về thời gian đã thay GMT bằng Giờ Phối hợp Quốc tế (UTC), được giữ bởi nhiều đồng hồ nguyên tử quanh thế giới. UTC+01:00 được dùng, thay GMT, để tượng trưng cho "thời gian Trái Đất quay". Giây nhuận được thêm hay bớt vào UTC để giữ nó không khác UT1 nhiều quá 0,9 giây.

Hiện nay, Việt Nam dùng múi giờ UTC+07:00.

Bảng các múi giờ trên Trái Đất

Độ chênh lệch UTC	Khu vực không sử dụng DST	Khu vực sử dụng DST
UTC−12:00	Bản mẫu:Country data Baker Island Đảo Baker Bản mẫu:Country data Howland Island Đảo Howland
UTC−11:00	Bản mẫu:Country data American Samoa Samoa thuộc Mỹ Bản mẫu:Country data Jarvis Island Đảo Jarvis Bản mẫu:Country data Kingman Reef Rạn san hô Kingman Bản mẫu:Country data Midway Atoll Rạn san hô vòng Midway Bản mẫu:Country data Niue Niue Bản mẫu:Country data Palmyra Atoll Rạn san hô vòng Palmyra
UTC−10:00	Bản mẫu:Country data Cook Islands Quần đảo Cook Bản mẫu:Country data French Polynesia Polynésie thuộc Pháp (phần lớn) Bản mẫu:Country data Johnston Atoll Rạn san hô vòng Johnston Bản mẫu:Country data United States Hoa Kỳ: Hawaii	Bản mẫu:Country data United States Hoa Kỳ: Quần đảo Andreanof, Quần đảo Four Mountains, Quần đảo Near, Rat Islands (Quần đảo Aleut, Alaska)
UTC-09:30	Bản mẫu:Country data French Polynesia Polynésie thuộc Pháp: Quần đảo Marquises
UTC-09:00	Bản mẫu:Country data French Polynesia Polynésie thuộc Pháp: Quần đảo Gambier	Bản mẫu:Country data United States Hoa Kỳ: Alaska (phần lớn)
UTC−08:00	Bản mẫu:Country data France Clipperton Bản mẫu:Country data Pitcairn Islands Quần đảo Pitcairn	Bản mẫu:Country data Canada Canada: British Columbia (phần lớn) Bản mẫu:Country data Mexico México: Baja California Bản mẫu:Country data United States Hoa Kỳ: California, Nevada, Oregon (phần lớn), Tiểu bang Washington
UTC−07:00	Bản mẫu:Country data Canada Canada: British Columbia (đông bắc), Yukon Bản mẫu:Country data Mexico México: Sonora Bản mẫu:Country data United States Hoa Kỳ: Arizona (phần lớn)	Bản mẫu:Country data Canada Canada: Alberta, British Columbia (phần đông bắc), Northwest Territories, Nunavut (phần phía tây) Bản mẫu:Country data Mexico México: Baja California Sur, Chihuahua, Nayarit (phần lớn), Sinaloa Bản mẫu:Country data United States Hoa Kỳ: Colorado, Idaho (phần lớn), Montana, New Mexico, Utah, Wyoming
UTC−06:00	Bản mẫu:Country data Belize Belize Bản mẫu:Country data Canada Canada: Saskatchewan (phần lớn) Bản mẫu:Country data Costa Rica Costa Rica Bản mẫu:Country data Ecuador Ecuador: Galápagos Bản mẫu:Country data El Salvador El Salvador Bản mẫu:Country data Guatemala Guatemala Bản mẫu:Country data Honduras Honduras Bản mẫu:Country data Nicaragua Nicaragua	Bản mẫu:Country data Canada Canada: Manitoba, Nunavut (miền trung), Ontario (phần tây) Bản mẫu:Country data Chile Chile: Đảo Phục Sinh Bản mẫu:Country data Mexico México (phần lớn) Bản mẫu:Country data United States Hoa Kỳ: Alabama, Arkansas, Illinois, Iowa, Kansas (phần lớn), Louisiana, Minnesota, Mississippi, Missouri, Nebraska (phần lớn), North Dakota (phần lớn), Oklahoma, South Dakota (phần lớn), Tennessee (phần lớn), Texas (phần lớn), Wisconsin
UTC−05:00	Bản mẫu:Country data Brazil Brasil: Acre Bản mẫu:Country data Canada Canada: Atikokan, Mishkeegogamang, Đảo Southampton Bản mẫu:Country data Cayman Islands Quần đảo Cayman Bản mẫu:Country data Colombia Colombia Bản mẫu:Country data Ecuador Ecuador (phần lớn) Bản mẫu:Country data Jamaica Jamaica Bản mẫu:Country data Mexico México: Quintana Roo Bản mẫu:Country data Navassa Island Đảo Navassa Bản mẫu:Country data Panama Panama Bản mẫu:Country data Peru Peru	Bản mẫu:Country data Bahamas Bahamas Bản mẫu:Country data Canada Canada: Nunavut (phần phía đông), Ontario (phần lớn), Québec (phần lớn) Bản mẫu:Country data Cuba Cuba Bản mẫu:Country data Haiti Haiti Bản mẫu:Country data Turks and Caicos Islands Quần đảo Turks và Caicos Bản mẫu:Country data United States Hoa Kỳ: Connecticut, Delaware, District of Columbia, Florida (phần lớn), Georgia, Indiana (phần lớn), Kentucky (phần lớn), Maine, Maryland, Massachusetts, Michigan (phần lớn), New Hampshire, New Jersey, New York, North Carolina, Ohio, Pennsylvania, Rhode Island, South Carolina, Vermont, Virginia, West Virginia
UTC−04:00	Bản mẫu:Country data Anguilla Anguilla Bản mẫu:Country data Antigua and Barbuda Antigua và Barbuda Bản mẫu:Country data Aruba Aruba Bản mẫu:Country data Barbados Barbados Bản mẫu:Country data Bolivia Bolivia Bản mẫu:Country data Brazil Brasil: Amazonas (phần lớn), Mato Grosso, Mato Grosso do Sul, Rondônia, Roraima Bản mẫu:Country data British Virgin Islands Quần đảo Virgin thuộc Anh Bản mẫu:Country data Canada Canada: Quebec (phần phía đông) Bản mẫu:Country data Caribbean Netherlands Caribe thuộc Hà Lan Bản mẫu:Country data Curaçao Curaçao Bản mẫu:Country data Dominica Dominica Bản mẫu:Country data Dominican Republic Cộng hòa Dominica Bản mẫu:Country data Grenada Grenada Bản mẫu:Country data Guadeloupe Guadeloupe Bản mẫu:Country data Guyana Guyana Bản mẫu:Country data Martinique Martinique Bản mẫu:Country data Montserrat Montserrat Bản mẫu:Country data Puerto Rico Puerto Rico Bản mẫu:Country data Saint Barthélemy Saint-Barthélemy Bản mẫu:Country data Saint Kitts and Nevis Saint Kitts và Nevis Bản mẫu:Country data Saint Lucia Saint Lucia Bản mẫu:Country data Saint Martin Saint Martin Bản mẫu:Country data Saint Vincent and the Grenadines Saint Vincent và Grenadines Bản mẫu:Country data Sint Maarten Sint Maarten Bản mẫu:Country data Trinidad and Tobago Trinidad và Tobago Bản mẫu:Country data United States Virgin Islands Quần đảo Virgin thuộc Mỹ Bản mẫu:Country data Venezuela Venezuela	Bản mẫu:Country data Bermuda Bermuda Bản mẫu:Country data Canada Canada: Labrador (phần lớn), New Brunswick, Nova Scotia, Prince Edward Island Bản mẫu:Country data Chile Chile (phần lớn) Bản mẫu:Country data Greenland Greenland: Căn cứ không quân Thule Bản mẫu:Country data Paraguay Paraguay
UTC−03:30		Bản mẫu:Country data Canada Canada: Newfoundland, Labrador (phần đông nam)
UTC-03:00	Bản mẫu:Country data Argentina Argentina Bản mẫu:Country data Brazil Brasil (phần lớn) Bản mẫu:Country data Chile Chile: Magallanes Bản mẫu:Country data Falkland Islands Quần đảo Falkland Bản mẫu:Country data French Guiana Guinée thuộc Pháp Bản mẫu:Country data Suriname Suriname Bản mẫu:Country data Uruguay Uruguay	Bản mẫu:Country data Greenland Greenland (phần lớn) Bản mẫu:Country data Saint Pierre and Miquelon Saint-Pierre và Miquelon
UTC−02:00	Bản mẫu:Country data Brazil Brasil: Fernando de Noronha Bản mẫu:Country data South Georgia and the South Sandwich Islands Nam Georgia và Quần đảo Nam Sandwich
UTC-01:00	Bản mẫu:Country data Cape Verde Cabo Verde	Bản mẫu:Country data Greenland Greenland: Ittoqqortoormiit Bản mẫu:Country data Portugal Bồ Đào Nha: Açores
UTC±00:00	Bản mẫu:Country data Burkina Faso Bản mẫu:Country data Greenland: Danmarkshavn Bản mẫu:Country data Liên hiệp Anh Saint Helena, Ascension và Tristan da Cunha	Bản mẫu:Country data Quần đảo Faroe Ireland Bồ Đào Nha (phần lớn) Bản mẫu:Country data Tây Ban Nha: Quần đảo Canaria
UTC+01:00	Bản mẫu:Country data Algeria Bản mẫu:Country data Cộng hòa Dân chủ Congo: Équateur, Kinshasa, Kongo Central, Kwango, Kwilu, Mai-Ndombe, Mongala, Nord-Ubangi, Sud-Ubangi, Tshuapa	Bản mẫu:Country data Albania Áo Bỉ Đan Mạch Pháp (phần thuộc châu Âu) Đức Hungary Ý Luxembourg Malta Hà Lan (phần thuộc châu Âu) Ba Lan Slovakia Slovenia Bản mẫu:Country data Tây Ban Nha (phần lớn) Thụy Điển
UTC+02:00	Bản mẫu:Country data Botswana Bản mẫu:Country data Cộng hòa Dân chủ Congo (phần lớn) Nga: Kaliningrad Bản mẫu:Country data Cộng hòa Nam Phi (phần lớn)	Bản mẫu:Country data Akrotiri và Dhekelia Bulgaria Cộng hòa Síp Estonia Phần Lan Hy Lạp Latvia Litva România Bản mẫu:Country data Ukraine (phần lớn)
UTC+03:00	Bản mẫu:Country data Abkhazia Bản mẫu:Country data Vùng đất phía Nam và châu Nam Cực thuộc Pháp: Các đảo rải rác tại Ấn Độ Dương Nga (phần thuộc châu Âu) Bản mẫu:Country data Cộng hòa Nam Phi: Quần đảo Hoàng tử Edward Bản mẫu:Country data Ukraine: CHND Donetsk, CHND Lugansk, Krym
UTC+03:30		Bản mẫu:Country data Iran
UTC+04:00	Bản mẫu:Country data Armenia Bản mẫu:Country data Vùng đất phía Nam và châu Nam Cực thuộc Pháp: Quần đảo Crozet Nga: Astrakhan, Samara, Saratov, Udmurtia, Ulyanovsk
UTC+04:30	Bản mẫu:Country data Afghanistan
UTC+05:00	Bản mẫu:Country data Vùng đất phía Nam và châu Nam Cực thuộc Pháp: Kerguelen, Đảo Saint-Paul, Đảo Amsterdam Bản mẫu:Country data Kazakhstan: Aktobe, Atyrau, Baikonur, Kyzylorda, Mangistau, Tây Kazakhstan Pakistan Nga: Bashkortostan, Chelyabinsk, Khantia-Mansia, Kurgan, Orenburg, Perm, Sverdlovsk, Tyumen, Yamalia
UTC+05:30	Ấn Độ
UTC+05:45	Bản mẫu:Country data Nepal
UTC+06:00	Bản mẫu:Country data Bangladesh Bản mẫu:Country data Kazakhstan (phần lớn) Nga: Omsk
UTC+06:30	Bản mẫu:Country data Quần đảo Cocos Myanmar
UTC+07:00	Campuchia Indonesia: Sumatra, Java, Tây Kalimantan, Trung Kalimantan Lào Mông Cổ: Bayan-Ölgii, Khovd, Uvs Nga: Altai, Cộng hòa Altai, Kemerovo, Khakassia, Krasnoyarsk, Novosibirsk, Tomsk, Tuva Thái Lan Việt Nam
UTC+08:00	Úc: Tây Úc (phần lớn) Brunei Trung Quốc Hồng Kông Indonesia: Nam Kalimantan, Đông Kalimantan, Bắc Kalimantan, Sulawesi, Bali, Tây Nusa Tenggara, Đông Nusa Tenggara Ma Cao Malaysia Mông Cổ (phần lớn) Philippines Nga: Buryatia, Irkutsk Singapore Đài Loan
UTC+08:45	Úc: Ecula
UTC+09:00	Đông Timor Indonesia: Maluku, Bắc Maluku, Papua, Tây Papua Nhật Bản Nga: Amur, Sakha (phần lớn), Zabaykalsky Hàn Quốc
UTC+09:30	Úc: Lãnh thổ Bắc Úc	Úc: Nam Úc
UTC+10:00	Úc: Queensland Bản mẫu:Country data Micronesia: Chuuk, Yap Papua New Guinea (phần lớn) Nga: Jewish, Khabarovsk, Primorsky, Sakha (phần trung đông)	Úc: Lãnh thổ Thủ đô Úc, Lãnh thổ Vịnh Jervis, New South Wales (phần lớn), Tasmania, Victoria
UTC+10:30		Úc: Đảo Lord Howe
UTC+11:00	Bản mẫu:Country data Micronesia: Kosrae, Pohnpei Papua New Guinea: Bougainville Nga: Magadan, Sakha (phần phía đông), Sakhalin	Bản mẫu:Country data Đảo Norfolk
UTC+12:00	Bản mẫu:Country data Kiribati: Quần đảo Gilbert Nga: Chukotka, Kamchatka	Bản mẫu:Country data Fiji New Zealand (phần lớn)
UTC+12:45		New Zealand: Quần đảo Chatham
UTC+13:00	Bản mẫu:Country data Kiribati: Quần đảo Phoenix	Bản mẫu:Country data Samoa
UTC+14:00	Bản mẫu:Country data Kiribati: Quần đảo Line

Xem thêm

• Thời gian
• Giờ Phối hợp Quốc tế (UTC)
• Quy ước giờ mùa hè (DST)
• Giờ ở Việt Nam

Tham khảo

(bằng tiếng Anh)

• Howse, Derek. Greenwich Time and the Discovery of the Longitude. Oxford: Oxford University Press, 1980. ISBN 0-19-215948-8.

Liên kết ngoài

• Tư liệu liên quan tới Múi giờ tại Wikimedia Commons
• World Time Server