Wikibeta, Bách khoa tri thức mở

MBDA Meteor

Đừng nhầm với AAM-N-5 Meteor hoặc Kh-80.

Meteor là tên lửa không đối không ngoài tầm nhìn (BVRAAM) dẫn đường bằng radar chủ động do MBDA phát triển. Tên lửa có khả năng tấn công nhiều mục tiêu cùng lúc bằng một loạt tên lửa, có thể tiêu diệt các mục tiêu có độ cơ động cao như máy bay phản lực và các mục tiêu như UAV và tên lửa hành trình trong môi trường bị gây nhiễu điện tử mạnh với tầm bắn lớn hơn 200 km.[10]

Meteor
Tập tin:ILA 2008 PD 446.JPG
LoạiTên lửa không đối không ngoài tầm nhìn
Nơi chế tạoVương quốc Anh, Đức, Pháp, Ý, Tây Ban Nha, Thụy Điển
Lược sử hoạt động
Phục vụTừ năm 2016
Lược sử chế tạo
Nhà sản xuấtMBDA
Giá thành2.000.000 € (2019)[1]
Thông số
Khối lượng190 kg (419 lb)[2]
Chiều dài3,65 m (12 ft 0 in)[3]
Đường kính17,8 cm (7,0 in)
Đầu nổĐầu nổ mạnh văng mảnh
Cơ cấu nổNgòi nổ cận đích/va chạm
Động cơĐộng cơ ramjet có khả năng thay đổi lực đẩy.
Tầm hoạt động120 km (75 mi) [4] to

200 km (120 mi)+ [5] [6] [7]

No Escape Zone: 60 km (37 mi)+[8]
Tốc độMach 4
Hệ thống chỉ đạoDẫn đường quán tính, cập nhật pha giữa qua liên kết dữ liệu, pha cuối dẫn đường bằng radar chủ động
Nền phóng

Tên lửa sử dụng động cơ ramjet nhiên liệu rắn cho phép tên lửa bay với tốc độ lớn hơn Mach 4 và cung cấp lực đẩy cũng như gia tốc giữa hành trình bay, đồng thời giữ được năng lượng và khả năng cơ động cao khi tiếp cận mục tiêu tầm xa.[11][12] Tên lửa được trang bị liên kết dữ liệu hai chiều, cho phép máy bay mẹ cập nhật vị trí mục tiêu hoặc thay đổi mục tiêu trong khi tên lửa đang bay. Liên kết dữ liệu cho phép tên lửa truyền về máy bay thông tin về tên lửa như trạng thái động học, thông tin về mục tiêu và thông tin về mục tiêu được thu nhận bởi đầu dò tên lửa.[3] Theo nhà sản xuất MBDA, tên lửa Meteor có hiệu suất động học tốt hơn từ 3 đến 6 lần so với các tên lửa không đối không hiện nay. Tên lửa có thể được trang bị cả ngòi nổ cận đích hoặc ngòi nổ va chạm để tối ưu khả năng tiêu diệt mục tiêu và tăng độ tin cậy.[13]

Các lực lượng Không quân đang trang bị tên lửa không đối không Meteor gồm Không quân Thụy Điển với phi đội Saab JAS-39 Gripen.[9][14][15] Không quân và Hải quân Pháp (Dassault Rafale), và Không quân Hoàng gia Anh, Không quân Đức, Không quân Ý và Không quân Tây Ban Nha (Eurofighter Typhoon). Ngoài ra Meteor còn được Anh và Ý dự kiến trang bị cho máy bay F-35 Lightning II, và xuất khẩu tới các quốc gia cũng đang sử dụng máy bay tiêm kích Rafale, Typhoon và Gripen.

Meteor thường được xem là một trong những tên lửa không đối không tầm xa nguy hiểm nhất hiện nay nhờ vùng "không thể thoát" (no-escape zone) rất lớn, có nghĩa là mục tiêu khó né tránh hơn nhiều so với khi đối mặt với các tên lửa sử dụng động cơ rocket thông thường.

Lịch sử

Yêu cầu

Tên lửa Meteor được phát triển để đáp ứng Yêu cầu số 1239 của Bộ Tham mưu (Không quân) Anh (SR(A)1239), về một loại tên lửa không đối không tầm trung tương lai (FMRAAM) để thay thế tên lửa Skyflash của Không quân Hoàng gia Anh (RAF).

Mặc dù các yêu cầu chi tiết về tính năng của tên lửa không được công khai nhưng chương trình đã đặt ra mục tiêu về tên lửa phải có xác suất tiêu diệt mục tiêu sau khi phóng và vùng không thể thoát gần gấp đôi so với tên lửa không đối không tầm trung AMRAAM. Hình dạng khí động bên ngoài của tên lửa cũng bị giới hạn bởi yêu cầu phải tương thích với các bệ phóng bán chìm dưới thân của Eurofighter Typhoon, vốn được thiết kế ban đầu để mang tên lửa AMRAAM.[16] Các tính năng chủ yếu được yêu cầu gồm có:

• Khả năng phóng với mức độ bộc lộ thấp (stealthy launch).

• Đặc tính động học vượt trội, giúp tên lửa duy trì đủ năng lượng để truy đuổi và tiêu diệt các mục tiêu có khả năng cơ động rất cao.

• Khả năng chống lại các biện pháp đối kháng điện tử (ECM) mạnh.

• Cho phép máy bay mang phóng tên lửa rồi nhanh chóng tách khỏi khu vực giao chiến (fire-and-disengage), qua đó nâng cao khả năng sống sót của máy bay.[17]

Những yêu cầu này phần lớn được nêu ra để đáp trả tương xứng mối đe dọa do các thế hệ tiên tiến của dòng máy bay Sukhoi Su-27, đặc biệt khi chúng được trang bị các phiên bản tăng tầm bắn của tên lửa R-77 sử dụng động cơ phản lực dòng thẳng (ramjet).

Sự lựa chọn

Tháng 2 năm 1994, Bộ Quốc phòng Anh (UK MoD) đã phát hành Yêu cầu cung cấp thông tin (Request for Information – RFI) về việc phát triển một loại tên lửa không đối không tầm trung tiên tiến. Đáp lại yêu cầu này, bốn phương án đã được đề xuất, tất cả đều sử dụng hệ thống động cơ tích hợp tên lửa–ramjet (rocket/ramjet):

  • S225XR của liên danh gồm British Aerospace, Alenia Difesa, GEC-Marconi và Saab Dynamics.
  • Một phiên bản tiên tiến của tên lửa MICA của Matra.
  • Tên lửa Advanced Air-to-Air Missile (A3M) do Daimler-Benz Aerospace và Bayern-Chemie đề xuất.
  • Một biến thể phát triển từ tên lửa AIM-120 AMRAAM do Hughes Aircraft phát triển.[18]

Cuộc cạnh tranh chính thức bắt đầu vào tháng 6 năm 1995, trong bối cảnh Anh, Pháp và Đức đang nỗ lực thống nhất các yêu cầu kỹ thuật và thành lập một liên danh công nghiệp chung.[19] Ngay từ giai đoạn đầu, chương trình đã mang tính chất cạnh tranh giữa các nguyên mẫu từ châu Âu và Hoa Kỳ.

Chính phủ Hoa Kỳ đồng ý chuyển giao công nghệ phát triển hệ thống động cơ tiên tiến cho Anh nhằm tăng tính cạnh tranh cho mẫu tên lửa của Hughes.[20] Phương án ban đầu của Hughes là sử dụng động cơ tên lửa phản lực ống dẫn dòng khí biến thiên (Variable-Flow Ducted Rocket – VFDR), đang được phát triển bởi liên danh Atlantic Research Corporation và Alliant Techsystems. Tuy nhiên, vào thời điểm đó, Không quân Hoa Kỳ không có kế hoạch phát triển một phiên bản AMRAAM tầm bắn mở rộng vì điều này có thể làm suy giảm sự ủng hộ dành cho chương trình tiêm kích tàng hình Lockheed Martin F-22 Raptor.[cần dẫn nguồn] Liên danh ARC cũng đã cung cấp thông tin cho British Aerospace, công ty đang cân nhắc sử dụng động cơ VFDR làm hệ thống động lực cho dự án S225XR, bên cạnh các giải pháp của Bayern-Chemie và Volvo. ARC đồng thời tiến hành các cuộc thảo luận với Royal Ordnance, công ty duy nhất tại Anh khi đó còn đủ năng lực kỹ thuật trong lĩnh vực động cơ ramjet.

Tháng 12 năm 1995, Bộ Quốc phòng Anh phát hành Hồ sơ mời thầu (Invitation to Tender – ITT). Các đề xuất phải được nộp trước tháng 6 năm 1996 cho một hợp đồng của Anh trị giá khoảng 800 triệu bảng Anh. Đến tháng 2 năm 1996, phía Hoa Kỳ đã hình thành được một nhóm công nghiệp thống nhất, trong khi nỗ lực hợp tác của các công ty châu Âu vẫn còn phân tán.

Đề xuất của châu Âu

Matra và DASA (LFK) đã tiến rất gần đến việc đưa ra một hồ sơ dự thầu chung, phương án mà British Aerospace và Alenia Difesa cũng đang cân nhắc tham gia.[21] Đề xuất của Matra/LFK dựa trên dự án MICA-Rustique của Matra, sử dụng động cơ ramjet nhiên liệu rắn tự điều chỉnh. Năm 1996, bộ phận tên lửa của Matra và BAe được sáp nhập để thành lập Matra BAe Dynamics (MBD).[22][23] Cuối cùng, nhóm các nhà thầu châu Âu gồm BAe Dynamics, Matra Defense, Alenia Difesa, GEC-Marconi, Saab Dynamics, LFK và Bayern-Chemie chỉ được thành lập sáu tuần trước thời hạn nộp hồ sơ ngày 11 tháng 6 năm 1996.[24] BAe đóng vai trò trung gian và đạt được thỏa thuận để giữ vị trí lãnh đạo nhóm.[25] Sự liên kết này giúp tránh việc châu Âu bị chia rẽ và có thể cùng nhau tạo ra một loại tên lửa mới đủ sức cạnh tranh với phương án đề xuất của Hoa Kỳ.

Thiết kế nguyên mẫu S225XR của BAe Dynamics là loại tên lửa không có cánh. Tuy nhiên, trong quá trình thảo luận quốc tế, các phát triển của Anh và Đức được nhận thấy gần như giống hệt nhau về mặt ý tưởng, ngoại trừ việc thiết kế của Đức có cánh. Việc đánh đổi giữa cấu hình có cánh và không cánh khá cân bằng, nhưng có cánh giúp tăng khả năng giảm dao động lăn (roll damping), điều được cho là có lợi do cửa hút khí bất đối xứng của tên lửa. Vì vậy, cấu hình A3M của Đức đã được lựa chọn làm cơ sở cho tên lửa Meteor.

Đề xuất của Hughes

Hughes Aircraft đã tập hợp một liên danh gồm:

• Aérospatiale (động cơ)

• Shorts Brothers (tích hợp và lắp ráp cuối cùng)

• Thomson-Thorn Missile Electronics (TTME)

• Fokker Special Projects (cơ cấu điều khiển cánh lái)

• Diehl BGT Defence (đầu đạn)

Việc Hughes đặt tên đề xuất của mình là FMRAAM đã khiến Bộ Quốc phòng Anh phải đổi tên chương trình SR(A)1239 thành BVRAAM (Beyond Visual Range Air-to-Air Missile – tên lửa không đối không ngoài tầm nhìn).[26] Hughes chịu trách nhiệm cung cấp đầu tự dẫn, trong khi phần điện tử được phát triển bởi công ty con tại Scotland là Hughes Micro Electronics Europa. Hệ thống điện tử dẫn đường mới được thu nhỏ đáng kể so với AMRAAM hiện có.

Các thay đổi khác bao gồm:

• Thiết bị khóa và kích hoạt điện tử mới thay cho cơ cấu cơ khí truyền thống, dựa trên hệ thống của tên lửa IRIS-T.

• Ngòi nổ cận đích vi sóng hai chiều.

• Hệ thống điều khiển và cơ cấu chấp hành được rút ngắn.

Đầu tự dẫn và đầu đạn về cơ bản vẫn giữ nguyên từ AMRAAM.

Tỷ lệ nội dung công nghiệp châu Âu trong đề xuất của Hughes được tăng cường khi động cơ VFDR của ARC/ATK được thay thế bằng động cơ ramjet nhiên liệu lỏng Aérospatiale-Celerg, kết hợp với tầng đẩy khởi tốc không vòi phun do ARC phát triển.

Thiết kế này dựa trên các nghiên cứu trong chương trình Simple Regulation Ramjet, khởi động từ năm 1994.[27] Hệ thống phun nhiên liệu trực tiếp sử dụng một túi đàn hồi bơm hơi bên trong thùng nhiên liệu để điều chỉnh lưu lượng nhiên liệu, được cho là có chi phí thấp hơn so với ramjet nhiên liệu lỏng điều chỉnh bằng bơm tuabin và hệ thống cấp nhiên liệu phức tạp.[28] Theo kế hoạch, 80% công việc phát triển và sản xuất FMRAAM sẽ được thực hiện tại châu Âu, trong đó 72% diễn ra tại Vương quốc Anh.[29]

Giảm sự rủi ro

Khi các hồ sơ dự thầu được nộp, người ta dự kiến hợp đồng sẽ được trao vào cuối năm 1997 và những quả tên lửa đầu tiên sẽ được bàn giao vào năm 2005. Tuy nhiên, sau nhiều vòng làm rõ hồ sơ, đầu năm 1997 người ta kết luận rằng mức độ rủi ro[cần giải thích] của các dự án vẫn còn quá cao để chuyển thẳng sang giai đoạn phát triển. Vì vậy, Cơ quan Mua sắm Quốc phòng Anh (DPA) và Cơ quan Quản lý Vật tư Quốc phòng Thụy Điển (FMV) đã khởi động chương trình Định nghĩa Dự án và Giảm thiểu Rủi ro (PDRR). Hai nhóm cạnh tranh được trao thời gian mười hai tháng để hoàn thiện thiết kế, xác định các rủi ro tiềm tàng và xây dựng biện pháp khắc phục. Các hợp đồng PDRR được ký vào tháng 8 năm 1997, trong khi một thư mời thầu mới được ban hành vào tháng 10. Đến năm 1998, thời điểm đưa vào trang bị đã bị lùi sang năm 2007.[30]

Ngày 14–15 tháng 7 năm 1997, Bộ Quốc phòng Anh tổ chức cuộc họp cấp chính phủ với Ý, Đức và Thụy Điển nhằm thảo luận chương trình BVRAAM, với mục tiêu hướng tới một chương trình mua sắm chung.[31] Tuy nhiên, vấn đề tài trợ cho các hợp đồng giảm thiểu rủi ro vẫn chưa được giải quyết; một số quốc gia được đề nghị đóng góp kinh phí nghiên cứu để đổi lấy quyền tiếp cận dữ liệu.

Các nước châu Âu phát triển tên lửa hy vọng rằng nếu được Anh lựa chọn, Meteor cũng sẽ được Đức, Ý, Thụy Điển và Pháp chấp nhận đưa vào trang bị. Tuy nhiên, Đức lại đưa ra một bộ yêu cầu còn khắt khe hơn.[32] Để đáp ứng yêu cầu đó, DASA và LFK đề xuất phiên bản sửa đổi của A3M mang tên Euraam, sử dụng đầu tự dẫn radar chủ động băng tần K do DASA Ulm phát triển cùng một bộ thu thụ động phục vụ các cuộc tấn công bí mật, kết hợp với hệ thống động lực mới của Bayern-Chemie. Người Đức cho rằng năng lượng cao của radar tần số cao này (so với radar băng I của AMRAAM) sẽ cho phép “xuyên thủng” phần lớn các biện pháp gây nhiễu điện tử (ECM), trong khi bước sóng ngắn hơn giúp xác định vị trí mục tiêu chính xác hơn, từ đó có thể sử dụng đầu đạn định hướng.

Có thời điểm DASA vận động chính phủ Đức tài trợ một chương trình trình diễn kéo dài hai năm, kết thúc bằng bốn lần thử nghiệm tên lửa không có điều khiển.[33] Đây được xem là phương án dự phòng nếu Anh chọn đề xuất của Raytheon.

Các hồ sơ BVRAAM sửa đổi được nộp ngày 28 tháng 5 năm 1998. Sau đó, Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ William Cohen đã gửi thư cho người đồng cấp Anh George Robertson, cam kết rằng việc mua tên lửa của Raytheon sẽ không khiến Anh bị hạn chế bởi các quy định xuất khẩu của Hoa Kỳ, vốn có thể gây khó khăn cho hoạt động xuất khẩu máy bay Eurofighter.[34] Bức thư bảo đảm việc “chuyển giao công nghệ đầy đủ và cởi mở”, đồng thời khẳng định FMRAAM sẽ được phép xuất khẩu tới mọi quốc gia đã được phép sử dụng tên lửa AMRAAM. Ngoài ra, hai bên có thể thành lập một ủy ban chung để xem xét việc xuất khẩu cho các quốc gia “nhạy cảm” khác.[34]

Tháng 7 năm 1998, Anh, Đức, Ý, Thụy Điển và Tây Ban Nha ký tuyên bố ý định theo đuổi chương trình mua sắm tên lửa chung, với điều kiện Anh lựa chọn Meteor.

Tháng 9 năm 1998, Raytheon đưa ra báo giá cho tên lửa AIM-120B AMRAAM dùng trên Tornado và làm vũ khí tạm thời cho tiêm kích Eurofighter trong thời gian phát triển BVRAAM.[35] Hoa Kỳ từ chối bán phiên bản AIM-120C cải tiến. Đây là bước đầu tiên trong chiến lược triển khai từng giai đoạn của Raytheon đối với FMRAAM.[36]

Cách tiếp cận theo từng giai đoạn của Raytheon bao gồm tên lửa ERAAM (Extended Range Air-to-Air Missile), sử dụng đầu tự dẫn và hệ thống dẫn đường của FMRAAM kết hợp với động cơ tên lửa nhiên liệu rắn hai xung lực. Raytheon ước tính ERAAM có thể sẵn sàng vào thời điểm Eurofighter đạt khả năng hoạt động ban đầu năm 2004 và cung cấp khoảng 80% năng lực của FMRAAM với chi phí chỉ bằng một nửa. Phương án này hấp dẫn Bộ Quốc phòng Anh do các hạn chế ngân sách và bởi mối đe dọa từ tên lửa R-77 của Nga đang giảm dần về tính cấp bách. Các nâng cấp từng bước cũng cho phép bổ sung những công nghệ mới như điều khiển lực đẩy vectơ, nhiên liệu lai và ramjet không ống dẫn.

Nhóm Meteor từng nghiên cứu một thiết kế tạm thời tương tự sử dụng động cơ nhiên liệu rắn hai xung lực,[31] nhưng cuối cùng quyết định đề xuất một giải pháp đáp ứng đầy đủ yêu cầu. Họ cho rằng cách tiếp cận theo từng giai đoạn không hiệu quả về chi phí, bởi việc nâng cấp từ phiên bản này sang phiên bản khác sẽ phức tạp hơn nhiều so với những gì Raytheon tuyên bố.

Tháng 2 năm 1999, Raytheon tiếp tục đưa ra lựa chọn tạm thời mới là AIM-120B+, kết hợp đầu tự dẫn và hệ thống dẫn đường của FMRAAM với động cơ nhiên liệu rắn của AIM-120B.[37] Phiên bản này có thể được đưa vào trang bị cùng Eurofighter năm 2004, sau đó nâng cấp lên cấu hình ERAAM hoặc FMRAAM vào các năm 2005 và 2007 chỉ cần thay hệ thống động cơ và cập nhật phần mềm.

Tại Triển lãm Hàng không Paris năm 1999, Pháp bày tỏ mong muốn tham gia dự án Meteor, tạo thêm áp lực đối với Anh trong việc sử dụng BVRAAM như một công cụ thúc đẩy sự hợp nhất ngành công nghiệp tên lửa dẫn đường ở châu Âu.[38] Pháp đề nghị tài trợ tới 20% chi phí phát triển nếu Meteor thắng cuộc.[39] Sau nhiều trao đổi cấp chính phủ, Pháp chính thức gia nhập chương trình vào tháng 9 năm 1999.

Tháng 7 năm 1999, Không quân Thụy Điển thông báo sẽ không tài trợ cho việc phát triển Meteor do hạn chế ngân sách,[40] mặc dù nước này vẫn tiếp tục tham gia chương trình bằng nguồn kinh phí khác.

Áp lực chính trị và ngoại giao gia tăng đáng kể vào ngày 4 tháng 8 năm 1999 khi Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton gửi thư cho Thủ tướng Anh Tony Blair.[41] Tổng thống Clinton nhấn mạnh rằng hợp tác công nghiệp quốc phòng xuyên Đại Tây Dương là điều thiết yếu để duy trì khả năng tương tác giữa các lực lượng đồng minh.[42] Thủ tướng Anh đồng thời cũng chịu sức ép vận động hành lang từ lãnh đạo Pháp, Đức và Tây Ban Nha. Ngày 7 tháng 2 năm 2000, Clinton tiếp tục gửi thêm một bức thư khác nhằm ủng hộ đề xuất của Raytheon.

Cuối năm 1999, Raytheon đưa ra đề xuất tên lửa ERAAM+,[43] theo đó chương trình AMRAAM của Mỹ và BVRAAM của Anh sẽ được hợp nhất dưới sự quản lý chung. ERAAM+ sẽ được trang bị cho Eurofighter, JSF và F-22, tạo ra lợi thế kinh tế nhờ quy mô sản xuất lớn của Hoa Kỳ. ERAAM+ vẫn sử dụng động cơ hai xung lực của ERAAM nhưng kết hợp với phần đầu tên lửa tích hợp toàn bộ các tính năng của giai đoạn 3 chương trình nâng cấp AMRAAM (P3I) của Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ. Với tư cách đối tác ngang hàng, Mỹ và Anh sẽ cùng xác định yêu cầu và phát triển loại tên lửa mới này. Raytheon ước tính ERAAM+ có thể được phát triển với chi phí thấp hơn một nửa ngân sách dành cho BVRAAM và đạt khả năng hoạt động vào năm 2007. Theo công ty, chương trình này ban đầu sẽ mang lại cho Anh 62% giá trị phát triển, sản xuất và việc làm liên quan đến hợp đồng BVRAAM, đồng thời cho phép Anh tiếp cận 50% thị trường tên lửa không đối không vốn có nhu cầu lớn hơn rất nhiều của Hoa Kỳ.[44]

Động cơ hai xung lực của ARC không hoàn toàn đáp ứng yêu cầu SR(A)1239, nhưng được đánh giá là đủ để đối phó với các mối đe dọa dự kiến đến giai đoạn 2012–2015, khi các cải tiến về đầu đạn, liên kết dữ liệu và động cơ đã được phát triển thêm. Tiến độ chậm chạp của phiên bản R-77 động cơ ramjet của Nga cũng được viện dẫn như một lý do để trì hoãn việc phát triển ngay một loại tên lửa đạt đầy đủ tiêu chuẩn.[45]

Để đối trọng với liên danh xuyên Đại Tây Dương của Raytheon, Boeing được bổ sung vào nhóm châu Âu nhằm cung cấp kinh nghiệm về tích hợp máy bay, quản lý rủi ro, công nghệ sản xuất tinh gọn và tiếp thị.[46] Boeing cũng giúp các nhà thầu châu Âu kinh nghiệm làm việc với Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ, điều rất quan trọng nếu Meteor sau này muốn được tích hợp lên các máy bay Mỹ.[47] Boeing ngày càng ít đóng vai trò là đối tác tích cực khi quá trình phát triển tiến triển.[cần dẫn nguồn]

Cuối năm 1999, Thụy Điển quay trở lại chương trình.[48] Đến đầu năm 2000, cả hai nhóm đã nộp hồ sơ cuối cùng. Chính phủ Anh dự kiến đưa ra quyết định vào tháng 3 sau cuộc họp của Ủy ban Phê duyệt Trang bị thuộc Bộ Quốc phòng ngày 21 tháng 2.[49] Tuy nhiên, sự can thiệp vào phút chót của Bộ Tài chính Anh đã khiến quyết định bị trì hoãn do lo ngại về chi phí của Meteor, giải pháp được cho là đang chiếm ưu thế nhưng đắt hơn đáng kể so với phương án phát triển từng bước của Raytheon.[50]

Quyết định

Vào tháng 5 năm 2000, Bộ trưởng Quốc phòng Anh Geoff Hoon đã thông báo rằng tên lửa Meteor được lựa chọn để đáp ứng yêu cầu SR(A)1239. Fabrice Bregier, khi đó là Giám đốc điều hành của MBDA, phát biểu: "Quyết định này đánh dấu một cột mốc lịch sử trong việc xây dựng năng lực quốc phòng châu Âu. Lần đầu tiên, châu Âu sẽ trang bị cho các máy bay tiêm kích của mình một tên lửa không đối không do châu Âu phát triển, tạo ra khả năng tương tác và sự độc lập trong xuất khẩu".[51]

Ủy ban Quốc phòng của Hạ Nghị viện Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland đã tóm tắt các lý do dẫn tới quyết định này trong Báo cáo thứ mười của mình:[36]

Tên lửa Meteor có một số ưu thế rõ ràng so với tên lửa cửa Raytheon. Nó dường như cung cấp giải pháp hiệu quả hơn về mặt quân sự; giúp hợp lý hóa và củng cố ngành công nghiệp tên lửa châu Âu; đồng thời tạo ra đối trọng cho sự thống trị của Hoa Kỳ trong lĩnh vực này trong các cuộc cạnh tranh trong tương lai. Ngoài ra, nó cũng mang lại nguy cơ thấp hơn về các hạn chế đối với việc xuất khẩu tiêm kích Eurofighter.

Mặc dù chương trình vẫn đang ở giai đoạn đầu, nó cũng mở ra triển vọng tránh được một số vấn đề đã ảnh hưởng đến các chương trình mua sắm hợp tác khác của châu Âu, khi không áp đặt các tỷ lệ phân chia công việc mang tính tùy tiện và có một vai trò lãnh đạo dự án rõ ràng do Vương quốc Anh đảm nhiệm. Bộ Quốc phòng cần tận dụng vai trò lãnh đạo đó để duy trì động lực của dự án, bao gồm việc sớm ký kết hợp đồng nhằm ràng buộc không chỉ nhà thầu mà còn cả các cam kết của các đối tác quốc tế của chúng ta. Việc xác định một cách thận trọng thời điểm đưa tên lửa vào trang bị là rõ ràng, đặc biệt khi xét đến những thách thức công nghệ cần phải vượt qua; tuy nhiên, trong trường hợp của tên lửa BVRAAM, đây là thời hạn bắt buộc phải đáp ứng nếu Eurofighter muốn phát huy đầy đủ tiềm năng của mình.

Việc lựa chọn Meteor không hoàn toàn là một thất bại đối với Raytheon, vì Vương quốc Anh vẫn đặt mua một số tên lửa AIM-120 AMRAAM để trang bị cho Eurofighter Typhoon khi loại máy bay này đi vào hoạt động, thời điểm được dự kiến sẽ diễn ra trước khi quá trình phát triển Meteor hoàn tất.

Pre-contract

Năm 2001, Matra BAe Dynamics, Aerospatiale Matra Missiles của EADS và bộ phận tên lửa của Alenia Marconi Systems sáp nhập để thành lập MBDA, trở thành công ty chế tạo tên lửa hàng không lớn thứ hai thế giới sau Raytheon.[52]

Các cuộc đàm phán nhằm hoàn tất một hợp đồng mua sắm theo mô hình “smart procurement” tiếp tục được tiến hành. Tại triển lãm Hàng không Paris năm 2001, bộ trưởng quốc phòng của Pháp, Thụy Điển và Anh đã ký một Biên bản ghi nhớ (MoU), cam kết các quốc gia của họ tham gia chương trình Meteor.[53] Các quốc gia đối tác công nghiệp còn lại là Đức, Ý và Tây Ban Nha chỉ bày tỏ ý định ký kết trong vòng vài tuần tiếp theo, với lý do có những chậm trễ về thủ tục trong hệ thống mua sắm quốc phòng quốc gia của họ. Ý ký Biên bản ghi nhớ vào ngày 26 tháng 9 năm 2001,[54] còn Tây Ban Nha ký vào ngày 11 tháng 12 năm 2001.

Đóng góp tài chính của Đức cho chương trình được xem là yếu tố thiết yếu, nhưng trong hơn hai năm, quá trình phát triển đã bị đình trệ do Ủy ban Ngân sách Quốc phòng Đức liên tục không phê duyệt kinh phí.[55] Không có hệ thống động cơ của Đức, MBDA cho rằng dự án Meteor trên thực tế không thể tiếp tục. Trong giai đoạn đình trệ này, MBDA đã tự duy trì chương trình Meteor bằng nguồn lực của mình; đến tháng 6 năm 2002, công ty đã chi khoảng 70 triệu bảng Anh, phần lớn số tiền đó được chuyển cho Bayern-Chemie nhằm giảm thiểu rủi ro kỹ thuật của hệ thống động cơ. Đức đặt ra hai điều kiện để tham gia dự án: Anh phải ký hợp đồng mua loại vũ khí này và MBDA phải bảo đảm một mức tính năng nhất định. Cả hai điều kiện đều được đáp ứng vào tháng 4 năm 2002.[56] Tuy nhiên, Đức vẫn chưa phê duyệt kinh phí cho dự án cho đến tháng 12 năm 2002; đồng thời nước này cũng cắt giảm kế hoạch mua sắm từ 1.488 tên lửa xuống còn 600 tên lửa.[57]

Mô tả

Đầu tự dẫn

Dẫn đường giai đoạn cuối của tên lửa được thực hiện bởi đầu tự dẫn radar chủ động, do bộ phận phát triển đầu dò tên lửa của MBDA và Thales Airborne Systems đồng phát triển. Hệ thống này được xây dựng dựa trên kinh nghiệm hợp tác trước đó của hai bên trong phát triển đầu tự dẫn AD4A (Active Anti-Air Seeker), vốn được trang bị cho các tên lửa MICA và Aster.[58]

Phần thân trước

Hệ thống ngòi nổ cận đích radar chủ động (Proximity Fuze Subsystem – PFS) do Saab Bofors Dynamics (SBD) chế tạo; công ty đã nhận hợp đồng phát triển hệ thống này vào tháng 8 năm 2003.[59] PFS có nhiệm vụ phát hiện mục tiêu và tính toán thời điểm kích nổ tối ưu của đầu đạn nhằm đạt hiệu quả sát thương lớn nhất.[59] Hệ thống sử dụng bốn ăng-ten bố trí đối xứng quanh phần thân trước của tên lửa. Cảm biến va chạm được lắp bên trong PFS. Phía sau PFS là khoang chứa các pin nhiệt do ASB sản xuất, cùng với bộ nguồn điện xoay chiều (AC Power Supply Unit) và bộ phân phối nguồn điện – tín hiệu (Power and Signal Distribution Unit).

Đầu đạn

Đầu đạn nổ phá mảnh được sản xuất bởi TDW.[60] Ngoài chức năng chiến đấu, đầu đạn còn là một bộ phận kết cấu chịu lực của thân tên lửa.

Động cơ

Hệ thống động lực (Propulsion Sub-System – PSS) là một động cơ phản lực ống dẫn có điều chỉnh lực đẩy (Throttleable Ducted Rocket – TDR) kết hợp với tầng đẩy khởi tốc không vòi phun tích hợp (integrated nozzleless booster), do Bayern-Chemie thiết kế và chế tạo.

Động cơ TDR mang lại:

• tầm bắn xa;

• tốc độ trung bình cao;

• khả năng hoạt động từ độ cao rất thấp đến độ cao lớn;

• khả năng điều chỉnh lực đẩy chủ động phù hợp từng nhiệm vụ;

• thiết kế tương đối đơn giản;

• công tác hậu cần tương tự các động cơ tên lửa nhiên liệu rắn truyền thống.[61]

PSS đồng thời cũng là một bộ phận kết cấu của tên lửa; bộ sinh khí và buồng đốt phản lực đều sử dụng vỏ thép. Các thiết bị điện tử điều khiển động cơ được lắp trong phần ốp cửa hút khí bên trái, phía trước cụm điều khiển cánh lái.

PSS gồm bốn thành phần chính:

• Buồng đốt phản lực tích hợp tầng đẩy khởi tốc không vòi phun. Tầng đẩy nhiên liệu rắn được đặt ngay trong buồng đốt phản lực và gia tốc tên lửa đến tốc độ đủ để động cơ TDR tiếp quản lực đẩy. Thuốc phóng ít khói đáp ứng tiêu chuẩn NATO STANAG 6016.

• Các cửa hút khí

Trong giai đoạn tăng tốc ban đầu, các cửa hút khí và nắp che khuếch tán khí được đóng kín để cách ly buồng đốt phản lực. Sau đó chúng mở ra để động cơ phản lực hoạt động. Các cửa hút khí được chế tạo bằng titan.

• Khoang trung gian

Nằm giữa bộ sinh khí và buồng đốt phản lực, khoang này chứa: bộ đánh lửa an toàn động cơ (MSIU); bộ đánh lửa tầng đẩy; van điều khiển bộ sinh khí. Bộ sinh khí được kích hoạt bằng luồng khí nóng từ tầng đẩy khởi tốc đi qua van điều khiển đang mở. Bộ sinh khí sử dụng thuốc phóng composite nhiên liệu rắn có hàm lượng oxy thấp, tạo ra dòng khí nóng giàu nhiên liệu. Dòng khí này tự bốc cháy khi hòa trộn với không khí đã được làm chậm và nén bởi các cửa hút khí. Thuốc phóng năng lượng cao chứa boron giúp tạo ra xung riêng cao hơn khoảng ba lần so với động cơ tên lửa nhiên liệu rắn thông thường. Kết quả là vùng không thể thoát ly (no-escape zone) của Meteor lớn hơn hơn ba lần so với tên lửa AIM-120 AMRAAM.[62]

Lực đẩy được điều chỉnh bằng một van thay đổi tiết diện cổ họng vòi phun của bộ sinh khí. Khi tiết diện này giảm, áp suất trong bộ sinh khí tăng lên, làm tốc độ cháy của thuốc phóng tăng theo và đưa nhiều khí nhiên liệu hơn vào buồng đốt phản lực. Lưu lượng khối của nhiên liệu có thể được điều chỉnh liên tục với tỷ lệ lớn hơn 10:1.

Điều khiển

Tập tin:ILA 2010 Samstag 125.JPG
Tên lửa không đối không MBDA Meteor tại Triển lãm hàng không ILA Berlin

Nguyên lý điều khiển của Meteor được thiết kế nhằm:

• đạt được tốc độ quay vòng và khả năng cơ động rất cao;

• duy trì hiệu quả hoạt động của các cửa hút khí;

• bảo đảm động cơ phản lực ống dẫn (ramjet) tiếp tục hoạt động ổn định trong các pha cơ động mạnh.

Hệ thống chấp hành cánh lái (Fin Actuation Subsystem – FAS) được lắp ở phía sau các cụm ốp cửa hút khí.

Thiết kế của FAS khá phức tạp do phải sử dụng các cơ cấu truyền động nối giữa:

• bộ chấp hành (actuator) nằm trong các cụm ốp cửa hút khí;

• các cánh lái gắn trên thân tên lửa.

Nói cách khác, động cơ chấp hành không nằm trực tiếp trong cánh lái mà được đặt lệch sang hai bên thân tên lửa, khiến hệ thống liên kết cơ khí truyền lực trở nên phức tạp hơn so với nhiều tên lửa không đối không truyền thống.

Ban đầu, FAS được thiết kế và chế tạo bởi Claverham Group. Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu phát triển chương trình, trách nhiệm phát triển được chuyển sang MBDA UK, sau đó giao cho công ty SENER (Tây Ban Nha). SENER đã hoàn thành công tác phát triển và chứng nhận hệ thống FAS; chế tạo các mẫu thử nghiệm; thử nghiệm đánh giá và nghiệm thu nguyên mẫu. Hệ thống này là một thành phần quan trọng giúp Meteor duy trì khả năng cơ động cao ở tốc độ trên Mach 4 trong khi vẫn bảo đảm luồng khí vào động cơ ramjet không bị rối loạn nghiêm trọng khi tên lửa thực hiện các động tác đổi hướng gắt.

Liên kết dữ liệu

Meteor được thiết kế với khả năng tác chiến mạng. Hệ thống liên kết dữ liệu (datalink) cho phép máy bay phóng tên lửa cập nhật vị trí mục tiêu trong giai đoạn bay giữa hành trình; thay đổi mục tiêu, [63] nhận dữ liệu mục tiêu từ các nguồn bên ngoài như máy bay khác hoặc hệ thống chỉ huy – kiểm soát trên không (máy bay cảnh báo sớm). Các thiết bị điện tử của datalink được lắp trong phần ốp cửa hút khí bên phải, phía trước cụm điều khiển cánh lái (Fin Actuation Subsystem – FAS). Ăng-ten của hệ thống được đặt ở phía sau phần ốp này. Các máy bay như Eurofighter Typhoon và JAS 39 Gripen sử dụng liên kết dữ liệu hai chiều, cho phép máy bay phóng tiếp tục gửi thông tin cập nhật hoặc chỉ định lại mục tiêu cho tên lửa khi nó đang bay. Datalink còn có khả năng truyền các thông tin như: trạng thái động học của tên lửa (tốc độ, năng lượng còn lại, khả năng cơ động...); thông báo thời điểm đầu tự dẫn của tên lửa đã bắt được mục tiêu.[64]

Ngày 19 tháng 11 năm 1996, Bayern-Chemie hoàn thành loạt thử nghiệm nhằm đánh giá mức độ suy giảm tín hiệu vô tuyến khi truyền xuyên qua luồng khí thải giàu bo (boron) của động cơ TDR. Đây từng là một trong những lo ngại chính đối với loại động cơ phản lực ống dẫn này. Các thử nghiệm được thực hiện với tín hiệu truyền qua luồng khí thải ở nhiều góc độ khác nhau. Kết quả ban đầu cho thấy mức suy giảm tín hiệu thấp hơn đáng kể so với dự đoán.[65]

Bảo đảm kỹ thuật và hậu cần

Khái niệm Hỗ trợ hậu cần tích hợp (Integrated Logistics Support – ILS) của Meteor loại bỏ nhu cầu bảo dưỡng cấp đơn vị.

Khi không sử dụng, tên lửa được bảo quản trong các container chuyên dụng. Nếu hệ thống tự kiểm tra tích hợp (Built-In Test – BIT) phát hiện hỏng hóc, tên lửa sẽ được gửi trở lại MBDA để sửa chữa thay vì bảo dưỡng tại đơn vị sử dụng.

Meteor được thiết kế để có thể treo trên máy bay lên tới 1.000 giờ bay mà không cần tiến hành bất kỳ hoạt động bảo dưỡng nào. Đây là một ưu điểm lớn về chi phí vận hành và độ sẵn sàng chiến đấu so với nhiều loại tên lửa không đối không thế hệ trước.[66]

Đặt hàng

Tập tin:2019 Royal International Air Tattoo 20190719160000 1P4A8363 1 (48321282437).jpg
Tên lửa MBDA Meteor trang bị trên Saab JAS 39 Gripen

Việc phát triển toàn diện và sản xuất tên lửa Meteor bắt đầu vào năm 2003 khi Vương quốc Anh ký hợp đồng trị giá 1,2 tỷ bảng.[67]

Tỷ lệ tham gia của các quốc gia đối tác trong chương trình đã thay đổi nhiều lần. Việc Đức quyết định cắt giảm số lượng tên lửa dự kiến mua đã khiến Anh tiếp nhận thêm 5% phần việc từ Đức, nâng tỷ lệ của Anh lên 39,6% và giảm tỷ lệ của Đức xuống còn 16%. Pháp tài trợ 12,4%, Ý 12%, còn Thụy Điển và Tây Ban Nha mỗi nước 10%. Một Nhóm Dự án Tích hợp (Integrated Project Team – IPT) được thành lập tại cơ quan quốc phòng Abbey Wood của Anh, với các đại diện từ tất cả các quốc gia đối tác được biệt phái tham gia. Chương trình được Bộ Quốc phòng Anh quản lý thông qua IPT thay mặt cho các nước đối tác. IPT báo cáo lên Tổng cục trưởng Mua sắm Quốc phòng Anh, ban lãnh đạo của Cơ quan Mua sắm Quốc phòng (DPA), và một Ủy ban Chỉ đạo Quốc tế gồm các sĩ quan cấp một hoặc hai sao đại diện cho không quân của từng quốc gia đối tác.

Nhà thầu chính là MBDA, đơn vị quản lý và triển khai chương trình thông qua các công ty thành viên tại Pháp, Ý và Anh, đồng thời hợp tác với Bayern-Chemie/Protac ở Đức, Inmize Sistemas ở Tây Ban Nha và Saab Bofors Dynamics ở Thụy Điển. Ước tính có hơn 250 công ty trên khắp châu Âu tham gia chương trình. Khối lượng công việc được MBDA phân bổ cho các đối tác chia sẻ rủi ro theo nguyên tắc “giá trị đạt được” (earned value), tức là công việc được giao dựa trên hiệu quả thương mại tốt nhất và năng lực kỹ thuật, đồng thời cố gắng bảo đảm tương đối phù hợp với tỷ lệ đóng góp tài chính của từng quốc gia.

Chương trình phát triển sử dụng rộng rãi mô phỏng trên máy tính, nhờ đó chỉ cần số lượng thử nghiệm bắn thực tế tương đối ít, kể cả đối với những hoạt động vốn trước đây thường thuộc các cuộc thử nghiệm tích hợp trên máy bay. Lần bắn thử đầu tiên từ tiêm kích JAS 39 Gripen dự kiến diễn ra vào năm 2005, còn thời điểm đưa vào trang bị được dự kiến là tháng 8 năm 2012. Tháng 12 năm 2009, Chính phủ Tây Ban Nha phê duyệt việc mua 100 tên lửa Meteor cùng các trang thiết bị hỗ trợ tương ứng.[68]

Tháng 9 năm 2010, Cơ quan Quản lý Trang bị Quốc phòng Thụy Điển ký hợp đồng sản xuất Meteor với Bộ Quốc phòng Anh; dự kiến tên lửa sẽ được biên chế trong Không quân Thụy Điển vào năm 2015.[69]

Tháng 5 năm 2015, Qatar đặt mua 160 tên lửa Meteor để trang bị cho phi đội tiêm kích Dassault Rafale.[70]

Không quân Hy Lạp trang bị tên lửa Meteor cho các máy bay Rafale của mình.[71] Tên lửa này chính thức được đưa vào trang bị từ tháng 3 năm 2023.[72]

Đơn đặt hàng tiêm kích Rafale của Ai Cập năm 2021 không bao gồm tên lửa Meteor[73][74] dù Hoa Kỳ đã bật đèn xanh cho thương vụ như vậy từ năm 2019.[75] Có nhiều thông tin khác nhau về việc liệu Ai Cập có mua tên lửa Meteor hay không.[76][77]

Ấn Độ từng đề xuất MBDA trang bị tên lửa Meteor cho máy bay tiêm kích Sukhoi Su-30MKI và HAL Tejas, tuy nhiên đề xuất này đã bị từ chối.[78][79] Hội đồng Mua sắm Quốc phòng Ấn Độ (DAC), do Bộ trưởng Quốc phòng chủ trì, đã phê duyệt việc mua 36 tên lửa Meteor cho Không quân Ấn Độ trong cuộc họp ngày 29 tháng 12 năm 2025.[80][81][82]

Các cột mốc

Bộ Quốc phòng Anh (MoD) quy định bốn cột mốc hợp đồng được xác định rất chặt chẽ. Nếu không đạt được các yêu cầu này, chương trình có thể bị hủy bỏ và MBDA sẽ phải hoàn trả kinh phí phát triển đã nhận:[83]

• Chứng minh khả năng chuyển tiếp thành công từ giai đoạn tăng tốc sang giai đoạn hành trình của hệ thống động cơ. Điều này nhằm xác nhận rằng tên lửa có thể chuyển đổi ổn định từ động cơ đẩy ban đầu sang chế độ hoạt động của động cơ ramjet mà không bị mất lực đẩy hay mất ổn định.

• Chứng minh khả năng điều khiển của thân tên lửa có cấu hình bất đối xứng. Có những lo ngại rằng luồng không khí đi vào các cửa hút khí có thể bị gián đoạn khi tên lửa cơ động mạnh, làm suy giảm hiệu suất động cơ hoặc thậm chí khiến tên lửa mất khả năng kiểm soát. Ngoài ra, cấu hình bất đối xứng của Meteor cũng tạo ra những vấn đề điều khiển riêng biệt. Việc hoàn thành cột mốc này phải được chứng minh bằng các mô hình máy tính đã được kiểm chứng thông qua kết quả thử nghiệm của chương trình Air Launched Demonstrator (ALD).

• Chứng minh khả năng đồng bộ dữ liệu ban đầu của hệ thống đo lường quán tính (INS).

Quy trình này bảo đảm tên lửa biết chính xác vị trí, hướng và trạng thái của mình ngay tại thời điểm phóng. Việc xác định chính xác vị trí ban đầu đặc biệt quan trọng đối với các trận không chiến ngoài tầm nhìn (BVR) ở cự ly rất xa, nơi sai số nhỏ cũng có thể dẫn đến sai lệch lớn ở giai đoạn cuối.

• Chứng minh khả năng đối phó với đối kháng điện tử (ECCM).

Đây là cột mốc liên quan đến khả năng của Meteor trong việc duy trì bám bắt và tiêu diệt mục tiêu khi đối phương sử dụng các biện pháp tác chiến điện tử như gây nhiễu radar hoặc đánh lừa đầu tự dẫn trên tên lửa.

Nội dung này được xếp loại mật cao và được tiến hành tại phòng thí nghiệm hardware-in-the-loop của MBDA ở Rome.[84]

Phát triển

Giai đoạn ký kết và hoàn thiện thiết kế (2003–2004) Tại Triển lãm Hàng không Paris năm 2003, MBDA ký hợp đồng trị giá hơn 250 triệu euro với Bayern-Chemie để phát triển, sản xuất lô đầu tiên tên lửa Meteor.[85] Cũng tại triển lãm này, MBDA và Thales đã ký hợp đồng trị giá 46 triệu euro để phát triển và sản xuất loạt đầu tiên với đầu tự dẫn radar chủ động cho tên lửa Meteor của Không quân Hoàng gia Anh.[86]

Trong tám tháng sau khi ký hợp đồng, MBDA hoàn thiện hình dáng khí động học cuối cùng của Meteor. Một thay đổi quan trọng là loại bỏ hoàn toàn cánh giữa thân từng xuất hiện trong thiết kế ban đầu. Sau nhiều thử nghiệm hầm gió,[87] MBDA kết luận rằng cấu hình không cánh mang lại hiệu suất tốt hơn. Bốn cánh điều khiển phía sau cũng được thiết kế lại thành các bộ phận hoàn toàn giống nhau.

Tháng 10 năm 2003, mô hình Meteor đầu tiên được lắp thử trên tiêm kích Eurofighter Typhoon. Các cuộc kiểm tra cho thấy tên lửa tương thích với cả bệ phóng bán chìm dưới thân và ray phóng dưới cánh.[88] Tháng 11 năm 2003, Saab nhận hợp đồng tích hợp Meteor lên tiêm kích JAS 39 Gripen.[59]

Hoàn thiện động cơ và thử nghiệm mặt đất (2004–2005) Tháng 4 năm 2004, MBDA tiến hành các thử nghiệm lắp đặt Meteor trên Gripen tại cơ sở của Saab ở Linköping.[89] Các thử nghiệm hầm gió tại Anh và Pháp xác nhận:

• Cửa hút khí hoạt động đúng thiết kế.

• Đặc tính khí động học phù hợp với mô hình tính toán.

• Cấu hình cuối cùng đủ điều kiện bước vào giai đoạn bay thử.

Tháng 8 năm 2004, Bayern-Chemie bàn giao hệ thống động lực trơ đầu tiên để phục vụ các thử nghiệm kết cấu.[90]

Năm 2005, các cuộc thử nghiệm trong luồng khí siêu âm tại cơ sở Modane được tiến hành nhằm xác minh:

• Hoạt động của cửa hút khí.

• Chuyển tiếp từ động cơ tăng tốc sang động cơ hành trình.

• Điều khiển lực đẩy của động cơ ramjet.

• Đặc tính khí động học trong điều kiện bay thực tế.

Các chuyến bay thử đầu tiên (2005–2006) Ngày 9 tháng 9 năm 2005, Meteor lần đầu tiên được mang bay trên tiêm kích hải quân Dassault Rafale M của Pháp.[91] Sau đó, tên lửa được thử nghiệm trên tàu sân bay hạt nhân Charles de Gaulle (R91) nhằm đánh giá:[91]

• Độ rung động.

• Tác động khi phóng bằng máy phóng hơi nước.

• Tác động khi hạ cánh bằng dây hãm.

Kết quả tốt đến mức chương trình thử nghiệm kết thúc sớm hơn dự kiến một ngày.[92]

Ngày 13 tháng 12 năm 2005, tiêm kích Gripen thực hiện các chuyến bay thử đầu tiên với tên lửa thử nghiệm Meteor có khả năng liên lạc điện tử với máy bay. Đây là lần đầu tiên hệ thống liên kết dữ liệu hai chiều giữa máy bay và tên lửa được kiểm tra khi đang bay.[59]

Ngày 9 tháng 5 năm 2006, vụ phóng thử nghiệm đầu tiên được thực hiện từ JAS 39 Gripen ở độ cao 7.000 m. Tên lửa tách khỏi máy bay an toàn và đạt tốc độ trên Mach 2 chỉ sau khoảng hai giây.[93] Tuy nhiên, sau giai đoạn tăng tốc, động cơ hành trình không hoạt động, tên lửa tiếp tục bay theo quán tính, giảm dần độ cao rồi bị phá hủy theo lệnh điều khiển từ mặt đất.[93]

Nguyên nhân được xác định là lỗi thời gian trong phần mềm điều khiển van của bộ tạo khí do một nhà thầu phụ phát triển. Sau khi tiến hành các sửa đổi, tên lửa được phóng thử nghiệm ngày 20/5/2006 và vụ phóng diễn ra thành công. Tên lửa đã chuyển đổi chính xác sang chế độ bay hành trình đồng thời thực hiện nhiều thao tác cơ động mô phỏng tấn công mục tiêu. Ngày 30 tháng 6 năm 2006, đầu tự dẫn radar hoạt động đầu tiên được thử nghiệm trên không bằng tên lửa SDG (Seeker Data Gathering-tên lửa thu thập dữ liệu đầu dò).[94] Tên lửa SDG không có động cơ và đầu đạn nhưng có các hệ thống con và hệ thống đo từ xa. Những dữ liệu thu được từ đầu dò trong điều kiện bay khác nhau, tổng thời gian bay là 1,5 tiếng. Chương trình thử nghiệm đầu tự dẫn kéo dài hai năm để thu thập dữ liệu môi trường, chống nhiễu điện tử và khả năng bám bắt mục tiêu trong môi trường có nhiễu và không có nhiễu điện tử .[95]

Lần thử nghiệm phóng từ máy bay Gripen thứ ba và là lần cuối cùng đã diễn ra ngày 5/9/2006.[96]

Chương trình Meteor bị chậm trễ tới 12 tháng, chỉ có thể đưa vào biên chế tháng 8/2013.[97] Nguyên nhân không phải do quá trình phát triển Meteor [98] mà là do thiếu máy bay Eurofighter để có thể tích hợp tên lửa mới. Điều này khiến cho việc Anh phải tiếp tục dựa vào các tên lửa không đối không AMRAAM đang xuống cấp và không có đủ điều kiện hoạt động.[99]

Ngày 28 tháng 4 năm 2015, Bộ Quốc phòng Pháp, Dassault Aviation và MBDA đã tiến hành phóng thử nghiệm thành công một tên lửa Meteor từ máy bay Dassault Rafale tại khu thử nghiệm vực thử nghiệm DGA Essais de missiles.[100]

Ngày 21 tháng 4 năm 2017, chính phủ Anh đã ký hợp đồng trị giá 41 triệu bảng Anh với MBDA để tích hợp Meteor trên máy bay Eurofighter Typhoon của Không quân Hoàng gia và F-35B Lightning II.[101] Ngày 10 tháng 12 năm 2018, máy bay Typhoon của RAF đã thực hiện nhiệm vụ chiến đấu đầu tiên với tên lửa Meteor.[102]

Ngày 2 tháng 7 năm 2018, MBDA đã khai trương một cơ sở mới ở Bolton, Anh để thực hiện lắp ráp tên lửa Meteor cung cấp cho cả sáu quốc gia đối tác châu Âu. [103]

Vào ngày 30 tháng 8 năm 2022, Saab đã công bố lần thử nghiệm đầu tiên của MBDA Meteor với Gripen E, ở độ cao 16.500 ft trên Khu vực thử nghiệm Vidsel ở miền bắc Thụy Điển.[104]

Tháng 2 năm 2025, người ta thông báo rằng Meteor đã hoàn thành thành công chuyến bay thử nghiệm đầu tiên trên F-35B, cuộc thử nghiệm được tiến hành tại Căn cứ Không quân Hải quân Patuxent River. Cuộc thử nghiệm đã sử dụng một tên lửa trơ để thu thập dữ liệu như một phần của chương trình thử nghiệm.[105]

Ngày 27 tháng 11 năm 2025, Không quân Brazil đã tiến hành bắn thử nghiệm MBDA Meteor trang bị trên tiêm kích Gripen E.[106] Cuộc tập trận có sự tham gia của bốn chiếc Saab Gripen F-39E đóng tại Căn cứ Không quân Anápolis.[107]

Kế hoạch tiếp theo

MBDA đang lên kế hoạch tích hợp tên lửa Meteor cho phi đội tiêm kích F-35 của Không quân Hoàng gia Anh và Không quân Ý vào năm 2027.[108][109][110] Meteor đã được kiểm tra về khả năng phù hợp với khoang vũ khí bên trong của JSF. Nó tương thích với các giá treo vũ khí đối đất bên trong thân máy bay, nhưng để tương thích với các giá treo dành cho tên lửa không đối không trong bộ “chuyển đổi nhiệm vụ” (role change kit), nó cần được thiết kế lại cánh lái..[111]

Hợp tác sản xuất tên lửa không đối không mới

Ngày 17 tháng 7 năm 2014, MBDA UK đã đồng ý tiến hành nghiên cứu chung với Nhật Bản về một loại tên lửa mới dựa trên tên lửa Meteor.[112] Ngày 14 tháng 1 năm 2016, người phát ngôn của Bộ Quốc phòng Nhật Bản đã xác nhận vào rằng Nhật Bản và Vương quốc Anh sẽ cùng phát triển Tên lửa Không đối Không Mới Liên hợp (Joint New Air-to-Air Missile – JNAAM) bằng cách "kết hợp các công nghệ tên lửa của Anh và công nghệ đầu tự dẫn của Nhật Bản".[113] Đầu tự dẫn radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA) của tên lửa AAM-4B do Mitsubishi Electric phát triển sẽ được lắp lên thân tên lửa Meteor, bởi bản thân tên lửa AAM-4B có kích thước quá lớn để mang trong khoang vũ khí của F-35 Nhật Bản.[114][115]

Theo Bộ Quốc phòng Nhật Bản, đầu tự dẫn mới sẽ sử dụng các mô-đun làm từ gallium nitride (GaN) nhằm đồng thời thu nhỏ kích thước và nâng cao hiệu suất hoạt động. Vụ phóng thử nghiệm đầu tiên dự kiến sẽ được thực hiện bằng một máy bay chiến đấu của Anh vào năm 2023.[116][117][118] Theo một báo cáo của Janes, Bộ Quốc phòng Nhật Bản đã đề nghị Bộ Tài chính nước này cấp 1,2 tỷ yên (khoảng 11,4 triệu USD theo tỷ giá thời điểm đó) để tiếp tục thúc đẩy chương trình đồng phát triển JNAAM với Vương quốc Anh.[119]

Các nước trang bị

Tập tin:Operators of Meteor missile.svg
Các nước trang bị tên lửa Meteor tính đến 19/10/2022

Hiện đang trang bị

Tập tin:Flag of Brazil.svg Brazil (100)
Brazil đặt mua 100 tên lửa để trang bị cho Gripen E/F theo một hợp đồng trị giá 200 triệu Euro.[120]
  Croatia
Trang bị cho phi đội Rafale.[121][122][123][124][125]
  Ai Cập
Trang bị cho phi đội Rafale[126][127] Tên lửa được mua cùng với lô 30 máy bay tiêm kích Rafale.
  Pháp (160)
Không quân và Hải quân Pháp đang biên chế Meteor trên các máy bay Rafale.
Tính đến tháng 3 năm 2023, đã có 160 tên lửa Meteor được đặt hàng và bàn giao.[128][129]
  Đức
Không quân Đức trang bị tên lửa Meteor cho phi đội Eurofighter.[130]
  • Lô 1: đặt mua 150 tên lửa Meteor vào năm 2013, bàn giao từ năm 2016 đến 2018.[131]
  • Lô 2: đặt mua 100 tên lửa Meteor vào năm 2019 trị giá 185 triệu €[131]
  • Lô 3: ngân sách được phê duyệt vào tháng 11 năm 2024 cho các tên lửa bổ sung (521 triệu €) [132]
  • Lô 4: khoản ngân sách được phê duyệt tháng 12 năm 2025 để mua bổ sung tên lửa[133], đặt hàng tháng 1/2026.[134][135]
  Hy Lạp (36)
Trang bị cho phi đội Rafale.[136]
  Ấn Độ (250)
Trang bị trên phi đội Rafale, với số lượng 250 tên lửa đã được đặt hàng.[137]
  Indonesia
Trang bị cho máy bay Rafale.[138]
  Ý (400)
Trang bị cho Eurofighter.[139][140]
Hợp đồng đầu tiên bao gồm 400 tên lửa.[141]
  Qatar (330)
Sử dụng trên máy bay tiêm kích Rafale và Eurofighter.[142]
  • 160 tên lửa được đặt mua năm 2015 cùng với lô hàng máy bay tiêm kích Rafale.[143]
  • 170 tên lửa được đặt mua năm 2017 khi ký hợp đồng mua Eurofighter.[144][145]
  Tây Ban Nha (100)
Không quân Tây Ban Nha hiện đang trang bị tên lửa Meteor cho máy bay tiêm kích Eurofighter, 100 tên lửa đã được đặt mua vào năm 2009.[68]
  Thụy Điển
Không quân Thụy Điển trang bị tên lửa Meteor trên máy bay Gripen C/D, và cả phiên bản Gripen E/F.[146]
Hợp đồng mua tên lửa được ký tháng 9/2010.[147] [148]
Một đơn đặt hàng bổ sung được ký kết tháng 3/2025.[149]
Tập tin:Flag of the United Kingdom.svg Vương quốc Anh
Được trang bị cho Không quân Hoàng gia Anh trên máy bay tiêm kích Eurofighter.[150][151][152]
  Ả Rập Xê Út
Không quân Ả rập Xê út sử dụng tên lửa Meteor trên máy bay tiêm kích Eurofighter.[153]

Các nước trang bị trong tương lai

  Hàn Quốc (100)
Không quân Hàn Quốc dự định sẽ tích hợp tên lửa Meteor trên tiêm kích KAI KF-21 Boramae vào năm 2019.[154][155]
Các cuộc thử nghiệm đầu tiên của tên lửa trên máy bay nguyên mẫu đã diễn ra vào tháng 5 năm 2024.[156]
Hợp đồng mua được ký kết vào tháng 11 năm 2024. Theo hợp đồng này, Hàn Quốc sẽ mua 100 tên lửa Meteor để trang bị cho cho lô 20 tiêm kích KF-21 đầu tiên được sản xuất.[157][158]
  Hy Lạp,   Ý và Tập tin:Flag of the United Kingdom.svg Vương quốc Anh
Hải quân Ý và Hải quân Hoàng gia Anh đang lên kế hoạch tích hợp tên lửa Meteor lên máy bay tiêm kích F-35B, dự kiến sẽ diễn ra vào cuối những năm 2020.[159][160]
Không quân Hy Lạp và Không quân Ý cũng đang tích hợp tên lửa Meteor lên tiêm kích F-35A.[161]
  Thổ Nhĩ Kỳ
Không quân Thổ Nhĩ Kỳ đã đặt mua một số lượng tên lửa không được tiết lộ cùng với máy bay tiêm kích Eurofighter.[162]
Tập tin:Flag of the United Arab Emirates.svg UAE (300)
Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đã hoàn tất các chi tiết của một gói vũ khí quan trọng đi kèm với việc mua máy bay chiến đấu Rafale F4 của Pháp, bao gồm 300 tên lửa Meteor tầm xa.[163]
  Ukraina
Ukraina nhận được tên lửa Meteor đi kèm với các máy bay tiêm kích Gripen C/D do Thụy Điển viện trợ.[164]

Khách hàng tiềm năng

  Đức
MBDA Deutschland đang khuyến cáo Không quân Đức tích hợp tên lửa Meteor lên máy bay F-35A.[165]
Tập tin:Flag of Hungary.svg Hungary
Máy bay Gripen C/D của Không quân Hungary đã được sửa đổi theo tiêu chuẩn cho phép nó sử dụng tên lửa không đối không Meteor. Các cuộc thảo luận về việc mua tên lửa đã diễn ra vào năm 2022, nhưng hiện tại vẫn chưa hợp đồng mua tên lửa nào được ký kết.[166]
  Thái Lan
Không quân Hoàng gia Thái Lan đã đặt mua JAS 39E/F Gripen để thay thế F-16A/B Bk 15 ADF, với lô tên lửa Meteor đi kèm.[167]

Tham khảo

  1. ^ "MBDA Bags €200M Meteor Missile Deal for Brazilian Gripen NG Jets". DefenseMirror.com. ngày 10 tháng 6 năm 2019.
  2. ^ "METEOR | Air Dominance".
  3. ^ a b "Meteor - Beyond visual range air-to-air missile". saab.com. Truy cập ngày 4 tháng 3 năm 2019.
  4. ^ "What Meteor Capability Means for India". Saab.
  5. ^ "Gripen-E performs 1st Meteor Missile test shot". Flightglobal.
  6. ^ "MBDA Meteor air-to-air missile". RAF Museum.
  7. ^ "Deutscher Eurofighter verschießt ersten Meteor". Bundeswehr.
  8. ^ Dunlop, Tom. "The Meteor Missile - A Guide". ukdefencejournal. Truy cập ngày 3 tháng 1 năm 2020.
  9. ^ a b Tomkins, Richard (ngày 11 tháng 7 năm 2016). "Meteor missiles now on Swedish Gripens". UPI.
  10. ^ "METEOR". Πολεμική Αεροπορία (bằng tiếng Hy Lạp). Truy cập ngày 18 tháng 4 năm 2023.
  11. ^ "Meteor". mbda-systems.com. Truy cập ngày 4 tháng 3 năm 2019.
  12. ^ "The Most Advanced Air-to-Air Missile In The World". saab.com. Truy cập ngày 4 tháng 3 năm 2019.
  13. ^ "METEOR | Air Dominance". MBDA (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 7 tháng 5 năm 2022.
  14. ^ Aviation week, ngày 7 tháng 10 năm 2012, Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 1 năm 2014, truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2022
  15. ^ "PARIS: MBDA on target for Meteor introduction". Flightglobal.com. Truy cập ngày 30 tháng 1 năm 2016.
  16. ^ "No-Escape Zone", Flight International, 16–22 March 1994.
  17. ^ "Beyond Visual Range Air to Air Missile (BVRAAM)". Ministry of Defence. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 11 năm 2006. Truy cập ngày 7 tháng 11 năm 2006.
  18. ^ "Seeing double", Flight International, 15 March 1995
  19. ^ "British court Germany and France on FMRAAM project", Flight International, 14–20 June 1995
  20. ^ "USA offers ramjet sweetener", Flight International, 4–10 October 1995
  21. ^ "Matra/DASA poised to make joint RAF missile bid", Flight International, 21–27 February 1996
  22. ^ Gray, Bernard (ngày 13 tháng 6 năm 1995). "Britain may join Eurofighter missile venture". Financial Times. London. France has objected that the UK's open procurement policies allow US missiles into the UK while it is extremely difficult to sell European missiles into the US.
  23. ^ Buckley, Christine (ngày 17 tháng 8 năm 1996). "BAe and Matra form joint venture missile business". The Times.
  24. ^ "Ramjet, the Air-breathing Engine with no Serviceable Parts Inside", Armada International, số 4, 1996.
  25. ^ "BAe-brokered missile deal heads off European divide", Flight International, ngày 15 tháng 5 năm 1996.
  26. ^ "Minutes of Evidence: Examination of Witnesses", Report, House of Commons Defence Select Committee, ngày 23 tháng 5 năm 2000.
  27. ^ "Terminal velocity", Flight International, ngày 13 tháng 11 năm 1996.
  28. ^ "Hughes homes in on missile pact", Flight International, 11–17 September 1996.
  29. ^ "Missile makers vie for key UK order", Flight International, ngày 8 tháng 9 năm 1998.
  30. ^ "Rocket's red glare", Flight International, 11–17 March 1998.
  31. ^ a b "Funding struggle hits Eurofighter missile", Flight International, ngày 23 tháng 7 năm 1997.
  32. ^ "Air Combat Missiles – The Gloves Are Off", Armada International, số 4, 1998.
  33. ^ "Dasa asks Germany for approval of EURAAM demonstrator", Flight International, 27 May – 2 June 1998
  34. ^ a b "USA smoothes path for UK EF2000 missile selection", Flight International, 3–9 June 1998.
  35. ^ "Raytheon supplies UK with AMRAAM costs", Flight International, 3–9 June 1998.
  36. ^ a b Report, UK: Parliament Select Committee on Defence.
  37. ^ "Interim AMRAAM Upgrade offered", Aviation Week & Space Technology, ngày 8 tháng 2 năm 1999.
  38. ^ "Rival Teams Battle for UK BVRAAM order", Missiles & Rockets, Jane's, ngày 1 tháng 7 năm 1999.
  39. ^ "France offers funding for European Meteor", Flight International, ngày 16 tháng 6 năm 1999.
  40. ^ "Sweden's armed forces close purse strings on Meteor", Flight International, ngày 7 tháng 7 năm 1999.
  41. ^ "Clinton offers transatlantic link with BVRAAM", Flight International, ngày 18 tháng 8 năm 1999.
  42. ^ Truscott, Peter (2000), European Defence Meeting the Strategic Challenge, Institute for Public Policy Research.
  43. ^ "ERAAM+ proposed as joint UK/US AMRAAM replacement", Jane's Missiles & Rockets, 1 July 1999
  44. ^ "Missile market milestones", Jane's International Defense Review, Volume Number 33 July 2000
  45. ^ "BVRAAM fight sparks ramjet threat debate", Flight International, 4 August 1999
  46. ^ "Boeing joins Meteor missile group", Flight International, ngày 27 tháng 10 năm 1999
  47. ^ "Boeing looks at Meteor for SEAD", Flight International, ngày 10 tháng 10 năm 2000.
  48. ^ "Matra BAe makes final Meteor push", Flight International, ngày 1 tháng 12 năm 1999.
  49. ^ "Final BVRAAM bids submitted to UK MoD", Missiles & Rockets, Jane's, ngày 1 tháng 2 năm 2000.
  50. ^ "Treasury delays RAF winners", Flight International, ngày 28 tháng 3 năm 2000.
  51. ^ "UK selects Meteor for Eurofighter", Jane's Missiles & Rockets, 24 May 2000
  52. ^ Penney, Stewart (ngày 1 tháng 5 năm 2001). "MBDA goes ahead as BAE Systems, EADS and Finmeccanica sign up". Flight International.
  53. ^ "Three nations sign Meteor go-ahead", Jane's Missiles & Rockets, 18 July 2001
  54. ^ "Italian air force signs up to join Meteor development", Flight International, 11 September 2001
  55. ^ "Why we are angry with the Germans", The Daily Telegraph, 22 July 2002
  56. ^ "Meteor awaits German go-ahead", Jane's Missiles & Rockets, 21 June 2002
  57. ^ "Berlin Deals Blow To Military Plans", Aviation Week & Space Technology, December 9, 2002
  58. ^ "Rafale pushes BVR at extreme" (PDF), Fox Three, số 6, Rafale International
  59. ^ a b c d Meteor (press brief), Farnborough: Saab, ngày 17 tháng 7 năm 2006.
  60. ^ "TDW //". tdw-warhead-systems.com. Truy cập ngày 30 tháng 1 năm 2016.
  61. ^ "Ramjet Missile Propulsion System". Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 7 năm 2015.
  62. ^ AirForces Monthly: 20 Year Anniversary Special - Eurofighter Typhoon, Issue Date: May/June 2014
  63. ^ Grolleau, Henri-Pierre (June–July 2019). "RAFALE : STANDARD F4 en 2022". Air Fan. 462: 40 – qua Direction Générale de l'Armement.
  64. ^ "MBDA explores Meteor integration and derivatives", Missiles and Rockets, Jane's, ngày 15 tháng 6 năm 2005.
  65. ^ "Germans to test Meteor ramjet", Flight International, ngày 27 tháng 11 năm 1996.
  66. ^ Air Launched Weapons, Jane's, ngày 30 tháng 7 năm 2006.
  67. ^ "MBDA Signs Meteor Missile Contract". MBDA. ngày 2 tháng 1 năm 2003. Truy cập ngày 10 tháng 5 năm 2020.
  68. ^ a b "Cabinet meeting" (Thông cáo báo chí). Spanish Government. ngày 17 tháng 6 năm 2003. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 12 năm 2009. Truy cập ngày 23 tháng 12 năm 2009.
  69. ^ FMV, SE, Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 10 năm 2010.
  70. ^ "Air recognition". airrecognition.com. Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 6 năm 2017. Truy cập ngày 30 tháng 1 năm 2016.
  71. ^ "French-made Rafale fighter jets will give Greece a major advantage". greekcitytimes.com. ngày 23 tháng 12 năm 2020. Truy cập ngày 18 tháng 1 năm 2021.
  72. ^ Ιωαννίδης, Σταύρος (ngày 6 tháng 3 năm 2023). "Και "επίσημα" ο Meteor στην Πολεμική Αεροπορία". CNN.gr (bằng tiếng Hy Lạp). Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2023.
  73. ^ Laird, Robbin (ngày 3 tháng 3 năm 2021). "France and the Sale of Rafale to Egypt: Sans Meteor". Second Line of Defense (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 29 tháng 7 năm 2021.
  74. ^ Laird, Robbin (ngày 5 tháng 5 năm 2021). "Egypt to Buy More Rafale Fighter Jets". Second Line of Defense (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 29 tháng 7 năm 2021.
  75. ^ "Egyptian Air Force displays SCALP cruise missile". Janes.com (bằng tiếng Anh). ngày 3 tháng 2 năm 2021. Truy cập ngày 27 tháng 1 năm 2023.
  76. ^ "Gripen E fires Meteor missile for first time". Janes.com (bằng tiếng Anh). ngày 31 tháng 8 năm 2022. Truy cập ngày 27 tháng 1 năm 2023.
  77. ^ "Why the Egyptian Air Force has such a varied fighter fleet". www.key.aero (bằng tiếng Anh). ngày 27 tháng 7 năm 2022. Truy cập ngày 27 tháng 1 năm 2023.
  78. ^ Singh, Rahul (ngày 16 tháng 10 năm 2011). "IAF gets lowdown on the Royal Air Force's Libya op". Hindustan Times. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 1 năm 2012.
  79. ^ defenceupdate (ngày 5 tháng 2 năm 2019). "MBDA doesn't budge to allow integration of Meteor Air-to-Air missile on Tejas Mk1A". Indian Defence News (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2021.
  80. ^ Gupta, Shishir (ngày 1 tháng 1 năm 2026). "Jets, mid-air refuellers, missiles: Indian Air Force to augment arsenal with vital acquisitions". Hindustan Times (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2026.
  81. ^ Philip, Snehesh Alex (ngày 29 tháng 12 năm 2025). "200 km+ range Astra missile, 120 km range Pinaka rockets on shopping list as MoD clears Rs 79,000 cr proposals". ThePrint (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 29 tháng 12 năm 2025.
  82. ^ "DAC clears proposals worth Rs 79,000 crore to enhance the capabilities of the Armed Forces" (Thông cáo báo chí). Press Information Bureau. ngày 29 tháng 12 năm 2025. Truy cập ngày 29 tháng 12 năm 2025.
  83. ^ "Beyond visual range shoot-out hots up", Flight International, 27 June – 3 July 2000.
  84. ^ "MBDA starts preparations for first Meteor test firings", Missiles & Rockets, Jane's, ngày 12 tháng 7 năm 2000.
  85. ^ "MBDA awards Meteor contract to Bayern-Chemie/Protac" (Thông cáo báo chí). MBDA. ngày 17 tháng 6 năm 2003. Truy cập ngày 7 tháng 11 năm 2006.[liên kết hỏng vĩnh viễn]
  86. ^ Thales MBDA Meteor seeker contract (press release), MBDA, ngày 17 tháng 6 năm 2003.
  87. ^ "Meteor loses its wings", Missiles & Rockets, Jane's, ngày 23 tháng 7 năm 2003.
  88. ^ "Meteor fit-tested on Typhoon", Missiles & Rockets, Jane's, ngày 23 tháng 7 năm 2003.
  89. ^ Gripen trials success marks next milestone for Meteor (press release), MBDA, ngày 22 tháng 4 năm 2003.
  90. ^ "Bayern-Chemie Protac delivers Meteor propulsion system", International Defense Review, Jane's, ngày 20 tháng 9 năm 2004.
  91. ^ a b "Meteor missile takes to the sky with Europe's next generation fighters" (Thông cáo báo chí). MBDA. ngày 13 tháng 12 năm 2005. Truy cập ngày 7 tháng 11 năm 2006.[liên kết hỏng vĩnh viễn]
  92. ^ Rafale flies Meteor trials from Charles de Gaulle", Jane's Missiles & Rockets 2005
  93. ^ a b "Meteor fizzles, then burns", Aviation Week & Space Technology, 26 June 06
  94. ^ "Meteor missile demonstrates seeker functionality", Missiles and Rockets, Jane's, ngày 28 tháng 7 năm 2006.
  95. ^ "Meteor reaches milestone", Flight International, ngày 25 tháng 7 năm 2006.
  96. ^ "Third Firing Success for Meteor Air Dominance Missile" (Thông cáo báo chí). MBDA. ngày 14 tháng 9 năm 2006. Truy cập ngày 7 tháng 11 năm 2006.[liên kết hỏng vĩnh viễn]
  97. ^ Comptroller and Auditor General (2006). "Ministry of Defence Major Projects Report" (PDF). National Audit Office. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 23 tháng 10 năm 2008. Truy cập ngày 13 tháng 12 năm 2006.
  98. ^ "UK MinDP and Eurofighter Typhoon", Defence Analysis, 9 (12), tháng 12 năm 2006.
  99. ^ Richardson, Doug. "Royal Air Force could face BVRAAM shortage". Jane's Information Group. Truy cập ngày 9 tháng 12 năm 2006.[liên kết hỏng vĩnh viễn]
  100. ^ "Réussite du premier tir guidé d'un missile Meteor à partir du Rafale" (Thông cáo báo chí). Ministère de la Défense. ngày 30 tháng 4 năm 2015. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 1 tháng 5 năm 2015.
  101. ^ "Defence Secretary announces £539 million investment in new missiles systems" (Thông cáo báo chí). ngày 21 tháng 4 năm 2017. Truy cập ngày 27 tháng 4 năm 2017.
  102. ^ "RAF flies Meteor BVRAAM on Typhoon for first time". Janes.com. Janes 360. Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 12 năm 2018.
  103. ^ "MBDA's new Bolton facility opened by UK Defence Secretary Gavin Williamson". MBDA. ngày 2 tháng 7 năm 2018. Truy cập ngày 18 tháng 11 năm 2020.
  104. ^ "Gripen E fires Meteor missile for first time". Janes.com. ngày 31 tháng 8 năm 2022. Truy cập ngày 22 tháng 10 năm 2022.
  105. ^ Allison, George (ngày 28 tháng 2 năm 2025). "Meteor missile completes first test flight on F-35B" (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 1 tháng 3 năm 2025.
  106. ^ "Histórico: FAB faz primeiro lançamento do mais poderoso míssil ar-ar da América Latina". Revista ASAS (bằng tiếng Bồ Đào Nha). ngày 27 tháng 11 năm 2025.
  107. ^ "BVR-X: el Gripen E ejecuta en Brasil su primera campaña de tiro real con el misil Meteor". Infodefensa (bằng tiếng Tây Ban Nha). ngày 25 tháng 11 năm 2025.
  108. ^ "Italian Meteor Integration On F-35 Opens Australian Option". Aviation Week. ngày 28 tháng 2 năm 2019. Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2019.
  109. ^ "UK MoD green lights Meteor integration on F-35B". IHS Janes. ngày 26 tháng 4 năm 2017. Truy cập ngày 27 tháng 4 năm 2017.
  110. ^ "Integration of Meteor missile on F-35B slips to 2027". ngày 21 tháng 2 năm 2022.
  111. ^ "Meteor integration gets boost for UK F-35s". Flightglobal. ngày 26 tháng 4 năm 2017. Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2019.
  112. ^ "Japan, Britain To Collaborate On Meteor Guidance". Aviation Week & Space Technology. ngày 17 tháng 7 năm 2014. Truy cập ngày 9 tháng 9 năm 2014.
  113. ^ "Japan reveals details of joint missile project with UK". janes.com. Truy cập ngày 30 tháng 1 năm 2016.
  114. ^ "Japan, UK Announce Increased Defense And Security Cooperation". Defense News. ngày 8 tháng 1 năm 2016. Truy cập ngày 30 tháng 1 năm 2016.
  115. ^ Kyle Mizokami (ngày 28 tháng 1 năm 2016). "Revealed: Japan's New Fighter Prototype". Popular Mechanics. Truy cập ngày 30 tháng 1 năm 2016.
  116. ^ 2018 Policy evaluation overview for the Research on Future Medium-Range Air-to-Air Guided Missile(Japanese) Japanese Ministry of Defense. July 2017
  117. ^ Full 2018 policy evaluation document(Japanese) page. 17 Japanese Ministry of Defense. August 2017
  118. ^ Tests For Japan's AESA Meteor Planned For 2023 Aviation Weeks, July 17, 2018
  119. ^ Takahashi, Kosuke (ngày 30 tháng 9 năm 2020). "Japan pushes forward with JNAAM co-development". IHS Janes. Truy cập ngày 3 tháng 10 năm 2020.
  120. ^ "MBDA Bags €200M Meteor Missile Deal for Brazilian Gripen NG Jets". www.defensemirror.com. Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2023.
  121. ^ "First 6 Rafales for the Croatian Air Force just Landed in Zagreb". www.defensemirror.com. ngày 26 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 9 tháng 5 năm 2024.
  122. ^ "Stižu moćni Rafali! Zanimljiv detalj sugerira da s njima dolaze i Meteor rakete dometa 200 km". www.vecernji.hr (bằng tiếng Croatia). ngày 6 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 9 tháng 4 năm 2024.
  123. ^ "Sutra u Hrvatsku stiže prvih šest Rafalea: Ovo su ključni detalji o avionima, bit će opremljeni i moćnim projektilima Meteor". www.jutarnji.hr (bằng tiếng Croatia). ngày 24 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 25 tháng 4 năm 2024.
  124. ^ "NAORUŽAVANJE Nadograđujemo Rafale, kupujemo nove rakete i haubice... Anušić: 'Ne žurimo u koaliciju voljnih'". NACIONAL.HR (bằng tiếng Croatia). ngày 26 tháng 3 năm 2025. Truy cập ngày 28 tháng 4 năm 2025.
  125. ^ "Croatia: Rafale F3-R aircraft declared 100% operational". www.flyajetfighter.com. ngày 3 tháng 11 năm 2025. Truy cập ngày 3 tháng 11 năm 2025.
  126. ^ "Le développement global des armes de l'armée égyptienne: Les contrats d'armes à l'époque d'Al-Sissi". Presidency of Egypt (bằng tiếng Pháp). Truy cập ngày 5 tháng 4 năm 2025.
  127. ^ "Partners to decide on Meteor MLU by end of 2024". Default (bằng tiếng Anh). ngày 9 tháng 2 năm 2024.
  128. ^ "Équipement des forces 2023" [Equipment of the forces 2023] (bằng tiếng Pháp). Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 6 năm 2023.
  129. ^ Lagneau, Laurent (ngày 2 tháng 11 năm 2021). "Haute intensité : L'aviation de combat française présente des fragilités qui peinent à se réduire". Zone Militaire (bằng tiếng Pháp). Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2023.
  130. ^ Heiming, Gerhard (ngày 19 tháng 4 năm 2021). "Meteor on the Eurofighter". Europäische Sicherheit & Technik. Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2021.
  131. ^ a b ES&T Redaktion (ngày 12 tháng 12 năm 2019). "Bundestag billigt Haushaltsmittel für zusätzliche Meteor". esut.de (bằng tiếng Đức). Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 11 năm 2023. Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2023.
  132. ^ "Lenkflugkörper, Helmsystem und Ausbildung: Haushälter billigen Beschaffungen". www.bmvg.de (bằng tiếng Đức). ngày 14 tháng 11 năm 2024. Truy cập ngày 14 tháng 11 năm 2024.
  133. ^ "Im Parlament bewilligt: Rüstungsgüter im Gesamtwert von knapp 50 Milliarden Euro". www.bmvg.de (bằng tiếng Đức). ngày 18 tháng 12 năm 2025. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2025.
  134. ^ "MBDA soll weitere METEOR-Lenkflugkörper für die Bundeswehr liefern" (bằng tiếng Đức). ngày 21 tháng 1 năm 2026. Truy cập ngày 21 tháng 1 năm 2026.
  135. ^ "Germany signs new contract with MBDA for METEOR beyond visual range air-to-air missiles" (bằng tiếng Anh). ngày 21 tháng 1 năm 2026. Truy cập ngày 21 tháng 1 năm 2026.
  136. ^ "All Greek Rafales will be at the latest F3R standard". Meta-Defense. ngày 25 tháng 9 năm 2020. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 11 năm 2021. Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2021.
  137. ^ "Rafale's 'game changer' SCALP and Meteor missiles give India a formidable combat edge". The Economic Times. ngày 18 tháng 12 năm 2020. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2022.
  138. ^ Maria Cicilia G P; Resinta Sulistiyandari (ngày 18 tháng 5 năm 2026). Fransiska Ninditya (biên tập). "National defense strengthened by its equipment: President". Antara News. Truy cập ngày 18 tháng 5 năm 2026.
  139. ^ "36° Stormo Caccia Aeronautica Militare". Aviation Report. ngày 28 tháng 1 năm 2020. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2020.
  140. ^ "Meteor: conclusa in Scozia la seconda fase della campagna di Operational Test and Evaluation (OT&E) del missile". ngày 28 tháng 3 năm 2025.
  141. ^ "Camera.it - Documenti - Temi dell'Attività parlamentare". leg16.camera.it. Truy cập ngày 20 tháng 4 năm 2026.
  142. ^ "Qatar receives Meteor missiles, NH90 helos". Janes. ngày 20 tháng 12 năm 2021. Truy cập ngày 3 tháng 1 năm 2022.
  143. ^ Akramov (ngày 11 tháng 5 năm 2015). "Mise à Jour: Le Qatar fait le plein de missiles pour son Rafale". MENADEFENSE (bằng tiếng Pháp). Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2023.
  144. ^ "Bundesregierung genehmigt Rüstungslieferungen an Saudis (Nachtrag: SPD-Protest) – Augen geradeaus!". augengeradeaus.net. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2024.
  145. ^ Kelly, Fergus (ngày 10 tháng 12 năm 2017). "Qatar signs £6 billion deal with UK for 24 Typhoon fighter jets, missiles and bombs". The Defense Post (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2023.
  146. ^ Warnes, Alan (ngày 11 tháng 7 năm 2016). "FARNBOROUGH: Swedish air force hails Meteor missile introduction". FlightGlobal (bằng tiếng Anh). Farnborough. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2016.
  147. ^ "Swedish Defence Materiel Administration - Sweden signs production order contract for Meteor missile". ngày 22 tháng 10 năm 2010. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 10 năm 2010. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2024.
  148. ^ "Sweden Signs Production Order Contract for Meteor Missile". DefenceTalk (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 20 tháng 4 năm 2026.
  149. ^ "Sweden procures additional Meteor air-to-air missiles for Gripen fighters" (bằng tiếng Anh). ngày 13 tháng 3 năm 2025. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2025.
  150. ^ "Typhoon FGR4". Royal Air Force (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2025.
  151. ^ "Overview of RAF Air-to-Air Weapons". Defense Advancement (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2025.
  152. ^ "Meteor Beyond Visual Range Air-to-Air Missile (BVRAAM - Think Defence". www.thinkdefence.co.uk (bằng tiếng Anh). ngày 13 tháng 11 năm 2022. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2025.
  153. ^ Allison, George (ngày 4 tháng 2 năm 2015). "Saudi Arabia purchases Meteor missiles" (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2025.
  154. ^ "South Korea to integrate MBDA's Meteor missile onto KF-X fighter aircraft | Press Release". MBDA (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2024.
  155. ^ "South Korea unveils first images of KF-X design with European missiles". Defense News. ngày 29 tháng 6 năm 2018.
  156. ^ admin (ngày 9 tháng 5 năm 2024). "KAI KF-21 Fighter Jet Prototype to Conduct 1st Meteor Air-to-air Missile Test - MilitaryLeak.COM". militaryleak.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2024.[liên kết hỏng]
  157. ^ Cavanna, Giacomo (ngày 4 tháng 11 năm 2024). "Missili Meteor per il KF-21 sud coreano". Ares Osservatorio Difesa (bằng tiếng Ý). Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 9 năm 2025. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2024.
  158. ^ "South Korea signs contract for Meteor missiles to equip KF-21 fighter jets" (bằng tiếng Anh). ngày 3 tháng 11 năm 2024. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2024.
  159. ^ "F-35 to get Meteor, SPEAR 3 'by end of decade'". Default (bằng tiếng Anh). ngày 23 tháng 1 năm 2024. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2024.
  160. ^ "British, Italian F-35s to get new missile types". defensenews.com. ngày 17 tháng 9 năm 2021. Truy cập ngày 3 tháng 1 năm 2022.
  161. ^ GDC (ngày 3 tháng 4 năm 2024). "Hellenic Air Force to integrate Meteor BVRAAM into F-35 stealth jets". Global Defense Corp (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2024.
  162. ^ InfoDefensa, Revista Defensa. "El paquete de Eurofighter para Turquía valorado en 450 millones por avión incluye misiles Taurus y Brimstone". Infodefensa - Noticias de defensa, industria, armamento y ejércitos (bằng tiếng Tây Ban Nha). Truy cập ngày 31 tháng 10 năm 2025.
  163. ^ Correspondence, Official. "UAE Rafales Strengthened with 300 Meteor Missiles in French Partnership". Dxb News Network (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2025.
  164. ^ "Sweden to sell Gripen E/F fighter aircraft to Ukraine". Government of Sweden. ngày 28 tháng 5 năm 2026.
  165. ^ "ILA 2024: MBDA presses Germany to integrate Meteor missile onto F-35A". Default (bằng tiếng Anh). ngày 5 tháng 6 năm 2024. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2024.
  166. ^ "Hungary is upgrading their Gripen fighter jets to the latest MS20 Block 2 system version and ordering Meteor, IRIS-T missiles and GBU-49 bombs to take advantage of its new capabilities". portfolio.hu. ngày 23 tháng 1 năm 2022. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2022.
  167. ^ Arthur, Gordon (ngày 28 tháng 8 năm 2024). "Thai Air Force picks Saab Gripen E fighter jet to replace its F-16s". Defense News (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2025.

Liên kết ngoài

 
Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện về MBDA Meteor.

Bản mẫu:Tên lửa của Vương Quốc Anh

Lấy từ “https://wikibeta.org/index.php?title=MBDA_Meteor&oldid=7946643”