Mai Xuân Vĩnh
Mai Xuân Vĩnh (bí danh Hải Bình, sinh ngày 15 tháng 4 năm 1930) là một Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, là Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam cấp cao, hàm Phó Đô đốc.[1] Ông nguyên là Tư lệnh Quân chủng Hải quân, nguyên Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Quân chủng Hải quân, nguyên Phó Tham mưu trưởng Quân chủng Hải quân.
Mai Xuân Vĩnh (Hải Bình) | |
|---|---|
| Tập tin:Tư lệnh Hải quân Mai Xuân Vĩnh.jpg | |
Chức vụ | |
| Nhiệm kỳ | tháng 9 năm 1993 – tháng 3 năm 2000 |
| Bộ trưởng | |
| Tiền nhiệm | Hoàng Hữu Thái |
| Kế nhiệm | Đỗ Xuân Công |
| Vị trí | |
| Nhiệm kỳ | tháng 7 năm 1982 – tháng 9 năm 1993 |
| Tư lệnh | Hoàng Hữu Thái |
| Tiền nhiệm | Hoàng Hữu Thái |
| Kế nhiệm | Trương Tải |
| Vị trí | |
| Nhiệm kỳ | tháng 8 năm 1980 – tháng 7 năm 1982 |
| Tham mưu trưởng | Hoàng Hữu Thái |
| Vị trí | |
Thông tin cá nhân | |
| Quốc tịch | |
| Sinh | 15 tháng 4, 1930 Quảng Sơn, Quảng Trạch, Quảng Bình |
| Nơi ở | Ông hiện đang sinh sống tại TDP 19 phường An Khánh - Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam |
| Dân tộc | Kinh |
| Tôn giáo | Không |
| Đảng chính trị | |
| Alma mater | |
| Quê quán | Quảng Sơn, Quảng Trạch, Quảng Bình |
| Tặng thưởng |
|
Binh nghiệp | |
| Thuộc | Việt Nam |
| Năm tại ngũ | 1950 - 2000 |
| Cấp bậc | Tập tin:Vietnam People's Navy Vice Admiral.png Phó Đô đốc |
| Đơn vị | Quân chủng Hải quân Việt Nam |
| Chỉ huy | Quân đội nhân dân Việt Nam |
Ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân năm 2017 do các chiến công trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp.[2] Với vai trò là người đứng đầu trong số 33 tác giả của công trình nghiên cứu chiến đấu bảo vệ quần đảo Trường Sa, ông được trao tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về Khoa học Công nghệ.[3]
Được mệnh danh là "Vị tướng Biển đảo", Mai Xuân Vĩnh được xem là một trong những vị tướng xuất sắc nhất của Hải quân Việt Nam.[4]
Thân thế
Mai Xuân Vĩnh sinh ngày 15 tháng 4 năm 1930 và lớn lên tại làng Thọ Linh, xã Quảng Sơn, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình (nay là thôn 11 xã Nam Ba Đồn, tỉnh Quảng Trị).
Đào tạo
Mai Xuân Vĩnh là cán bộ được đào tạo cơ bản qua các trường:
- Trường Trung học phổ thông Phan Bội Châu - Tuyên Hoá - Quảng Bình
- Trường Hạ sĩ quan Bộ binh
- Trường Sĩ quan Hải quân Baku (Tốt nghiệp 1963)
- Học viện Hải quân Liên Xô
- Học viện Quân sự Cao cấp Bộ tổng tham mưu các lực lượng vũ trang Liên Xô Voroshilov. Đây là trường Quân sự binh chủng hợp thành cao cấp nhất của Liên Xô lúc bấy giờ chuyên đào tạo cán bộ quân sự cao cấp chỉ huy tham mưu cấp chiến dịch, chiến lược
- Trường Đảng cao cấp Nguyễn Ái Quốc
- Học viện chính trị quân đội nhân dân Việt Nam
Binh nghiệp
Từ tháng 01/1947 đến tháng 04/1950: Ông là Đội viên Đội thiếu niên cứu quốc, giáo viên Bình dân học vụ tại xã Quảng Sơn, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình.
Ngày 01/05/1950: Ông nhập ngũ và được biên chế công tác tại Đại đội 88, Tiểu đoàn 436, Trung đoàn 18.
Ngày 02/09/1950: Ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương (nay là Đảng cộng sản Việt Nam).
Từ tháng 11/1950: Ông cử đi học lớp Hạ Sỹ Quan tốt nghiệp loại Giỏi, Ông xếp thứ 2 toàn trường ông được phong quân hàm Trung sỹ.
Từ tháng 05/1950 đến tháng 08/1959: Ông là Chiến sĩ, Tiểu đội trưởng, Trung đội phó, Trung đội trưởng Đại đội 88, Đại đội phó, Chính trị viên đại đội 40, Tiểu đoàn 436, Trung đoàn 101, Đại đoàn 325.
Ngày 20 tháng 11 năm 1958 ông được phong quân hàm Thượng uý
Từ tháng 08/1959 đến tháng 04/1964: Ông được cử đi học tại Trường Sĩ quan Hải quân Kirov ở thủ đô Baku, nước cộng hòa Azerbaijan.
Tháng 02/1965, Ông được điều về Quân chủng Hải quân.
Tháng 06/1966: Ông làm Trợ lý Tác chiến Khu Tuần phòng 2 Hải quân; rồi làm Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 8 Radar bờ biển thuộc Phòng Thông tin Quân chủng Hải quân.
Tháng 10/1969: Ông làm Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn Sông Gianh.
Tháng 11/1971: Ông làm Chỉ huy phó, rồi Chỉ huy trưởng Khu vực 4, Sông Gianh, Bộ Tư lệnh Hải quân.
Tháng 08/1973: Ông được cử đi học tại Học viện Hải quân Liên Xô.
Tháng 01/1975: Ông giữ chức vụ Phó phòng Tác chiến, rồi Trưởng phòng Tác chiến Quân chủng Hải quân.
Tháng 08/1980: Ông làm Phó Tham mưu trưởng Quân chủng Hải quân.
Từ tháng 08/1980 đến tháng 07/1982: Ông được cử đi học tại Học viện Quân sự Cao cấp Bộ tổng tham mưu các lực lượng vũ trang Liên Xô Voroshilov.
Tháng 07/1982: Ông được bổ nhiệm làm Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Quân chủng Hải quân.
Năm 10/1988: Ông được phong quân hàm Chuẩn đô đốc.
Tháng 9/1993: Ông được bổ nhiệm làm Tư lệnh Quân chủng Hải quân.
Năm 1994: Ông được phong quân hàm Phó đô đốc.
Năm 1996: Ông tham dự Đại hội đại biểu toàn quốc Đảng Cộng sản Việt Nam lần VIII.
Tháng 3/2000: Ông nghỉ hưu.
Ngày 26/09/2016: Chủ tịch nước Cộng hoà XHCN Việt Nam đã ký Quyết định tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng 3.
Ngày 04/01/2017: Ông được trao tặng Huân chương Độc lập hạng 3 vì đã có thành tích xuất sắc trong quá trình công tác, góp phần vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, bảo vệ Tổ quốc.[5]
Ngày 11/01/2017: Chủ tịch nước Cộng hoà XHCN Việt Nam ký Quyết định số 103/QĐ-CTN trao tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về Khoa học Công nghệ xây dựng công trình chiến đấu bảo vệ quần đảo Trường Sa.[6] Đây là giải thưởng cao quý nhất của Nhà nước Việt Nam trao tặng trong lĩnh vực kinh tế quốc dân, khoa học, kỹ thuật, văn học, nghệ thuật.[7]
Ngày 13/04/2017: Ông được Đảng và Nhà nước trao tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.[8]
Gia đình
- Ông là chắt nội của Lãnh binh Mai Lượng (1838–1890): lãnh tụ khởi nghĩa phong trào Cần Vương chống Pháp vào cuối thế kỷ 19 ở vùng hữu ngạn sông Gianh - Quảng Bình.
- Ông có ông nội là ông: Mai Xuân Đoá (1871 - 1946)
- Bố ông là: ông Mai Xuân Búp
- Mẹ ông là: bà Trần Thị Tràng ( ?? - 1947)
- Em gái ông là: bà Mai Thị Qui (mất khi bà tròn 2 tuổi) do sốt rét trong rừng
- Vợ ông là: bà Trần Thị Lý người cùng quê Quảng Bình (hiện tại bà đã mất).
- Con trai Mai Xuân Viễn (Trung uý Hải quân) đã mất.
- Ông có 3 người con gái lần lượt là ***
- Trung tá QNCN Mai Thị Hoa.
- Đại tá Mai Thị Trâm (từng làm Trưởng ban kiểm soát công ty cổ phần Kho Vận Tân Cảng).
- Mai Thị Hiền.
- Ông có 3 người con rể lần lượt là ***
- Ông có người con rể là Đại tá Trần Triệu Phú (1965) lấy bà Mai Thị Trâm, ông Phú quê Thái Bình nguyên là Bí thư Đảng ủy, nguyên Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Giám đốc Công ty Cổ phần ICD Tân Cảng - Long Bình (thuộc Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn) và người cháu rể là Trung tá Mai Tùng Lâm cũng đang công tác trong lực lượng Hải Quân Việt Nam.
- Ông Trần Mậu Đình lấy bà Mai Thị Hoa.
- Ông Đỗ Minh Khôi lấy bà Mai Thị Hiền.
Các giải thưởng và danh hiệu
Giải thưởng
- Giải thưởng Hồ Chí Minh về Khoa học Công nghệ
Danh hiệu
Khi cùng Trung đoàn 101, Đại đoàn 325 (nay là Sư đoàn 325, Quân đoàn 2) chiến đấu ở Bình Trị Thiên và ở Hạ Lào – Đông Bắc Campuchia, Mai Xuân Vĩnh đã tham gia trận chiến đấu chống càn "cá sấu" (operation caiman) của thực dân Pháp ngày 4 tháng 9 năm 1952 ở khu vực Bắc Thừa Thiên – Nam Quảng Trị. Sau một ngày chiến đấu bị địch bao vây, Mai Xuân Vĩnh đã quyết đoán chỉ huy đưa lực lượng 8 người, trong đó có 2 thương binh nặng cùng hàng trăm đồng bào vượt sông Ô Lâu thoát khỏi vòng vây, tránh sự tàn sát của địch.[8] Với thành tích đó ông đã được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.[9][10]
Khen thưởng
- Danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (13/04/2017).
- Tập tin:Vietnam Independence Order 3kl rib.png Huân chương Độc lập hạng Ba (09/2016).
- Huân chương Quân công hạng Ba.
- Huân chương Chiến công hạng Nhất.
- Huân chương Chiến công hạng Nhì.
- Huân chương Chiến công hạng Ba.
- Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất.
- Tập tin:Vietnam PLAF Military Exploit Order ribbon.png Huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhất.
- Tập tin:Resolution for Victory Order 3kl rib.png Huân chương Chiến thắng hạng Ba.
- Huy chương Quân kỳ quyết thắng.
- Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Nhất.
- Tập tin:Huan chuong chien si ve vang2.png Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Nhì.
- Tập tin:Huan chuong chien si ve vang1.png Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Ba.
- Huy Chương "Cựu chiến binh Việt Nam"
- Huy hiệu 45 năm tuổi Đảng (1995).
- Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng (2000).
- Huy hiệu 55 năm tuổi Đảng (2005).
- Huy hiệu 60 năm tuổi Đảng (2010).
- Huy hiệu 65 năm tuổi Đảng (2015).
- Huy hiệu 70 năm tuổi Đảng (2020).
- Huy hiệu 75 năm tuổi Đảng (2025).
Huy chương
- Huy Chương đoàn kết liên minh chiến đấu của Bộ Quốc Phòng Liên Bang Nga
- Huy Chương "Vì sự nghiệp Khoa học công nghệ"
- Huy Chương "Vì sự nghiệp giải phóng phụ nữ"
- Huy Chương "Vì sự nghiệp tư pháp"
- Huy Chương "Vì sự nghiệp dầu khí"
- Huy Chương "Vì thế hệ trẻ"
- Huy Chương "Vì sự nghiệp công đoàn"
- Huy Chương "Vì sự nghiệp phát triển nghề cá"
Kỷ niệm chương
- Kỷ niệm Chương "Vì sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc"
- Kỷ niệm Chương "Vì sự nghiệp xây dựng và phát triển "Đường Hồ Chí Minh trên biển""
- Kỷ niệm Chương "Vì có nhiều cống hiến xây dựng lực lượng quần chúng vũ trang"
- Kỷ niệm Chương "Vì sự nghiệp công tác tổ chức xây dựng Đảng"
- Kỷ niệm Chương "Vì sự nghiệp công tác kiểm tra của Đảng"
- Kỷ niệm Chương "Vì sự nghiệp tư tưởng văn hóa"
- Kỷ niệm Chương "Vì sự nghiệp dân vận"
- Kỷ niệm Chương "Về đoàn kết kiên cường thần tốc táo bạo quyết thắng sư đoàn 325"
Lịch sử thụ phong quân hàm
| Năm thụ phong | 1950 | 1958 | 1984 | 1994 |
|---|---|---|---|---|
| Quân hàm | ||||
| Cấp bậc | Trung sỹ | Thượng uý | Chuẩn Đô đốc | Phó Đô đốc |
Tham khảo
- Anh hùng LLVTND Mai Xuân Vĩnh - Vị tướng biển đảo, người con ưu tú của quê hương Quảng Bình
- Đồng chí Mai Xuân Vĩnh được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân
- Tướng Mai Xuân Vĩnh và câu chuyện Gạc Ma
- Không khuất phục, giữ chủ quyền!
- Vị tướng của biển đảo
- Vị tướng biển đảo, người con ưu tú của quê hương Quảng Bình
Chú thích
- ^ "Vị tướng của biển đảo". 20/12/2014.
{{Chú thích web}}: Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:|date=(trợ giúp) - ^ "Phó Đô đốc Mai Xuân Vĩnh được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân".
- ^ "Trao Giải thưởng Hồ Chí Minh về KH&CN trong lĩnh vực quân sự, quốc phòng". Bản gốc lưu trữ ngày 31 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 31 tháng 12 năm 2024.
- ^ "Vị tướng của biển cả: Phó Đô đốc Mai Xuân Vĩnh".
- ^ Quyết định số 2090/QĐ-CTN ngày 26 tháng 09 năm 2016 về tặng thưởng huân chương Độc lập hạng 3
- ^ Quyết định số 103/QĐ-CTN ngày 11 tháng 01 năm 2017 về tặng giải thưởng HCM về Khoa học Công nghệ.
- ^ "Điều kiện, tiêu chuẩn xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ".
- ^ a b Báo Hải quân Việt Nam. "Phó Đô đốc Mai Xuân Vĩnh được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân".
- ^ Quyết định số 297/QĐ-CTN ngày 18 tháng 02 năm 2017 về tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.
- ^ Báo Quân đội Nhân dân. "Phó Đô đốc Mai Xuân Vĩnh được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân".