Moonshot AI
Moonshot AI (được gọi tắt là Moonshot; tiếng Trung: 月之暗面; Hán-Việt: Nguyệt Chi Ám Diện; bính âm: Yuè Zhī Ànmiàn; nghĩa đen 'Mặt tối của Mặt Trăng') là một công ty trí tuệ nhân tạo (AI) có trụ sở tại Bắc Kinh, Trung Quốc. Doanh nghiệp này được một số nhà đầu tư và truyền thông quốc tế xếp vào nhóm "Sáu con hổ AI" của Trung Quốc nhờ tập trung vào định hướng phát triển các mô hình ngôn ngữ lớn.[1]
| Tập tin:Moonshot AI logo 2.svg | |
Tên bản ngữ | Lỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value). |
|---|---|
Loại hình | Tư nhân |
| Ngành nghề | Công nghệ thông tin |
| Thành lập | tháng 3 năm 2023 |
| Người sáng lập |
|
| Trụ sở chính | Bắc Kinh, Trung Quốc |
Thành viên chủ chốt |
|
| Sản phẩm |
|
| Số nhân viên | 200 (2024) |
| Website | moonshot |
Bối cảnh
Moonshot được thành lập vào tháng 3 năm 2023 bởi Dương Thực Lân, Chu Tân Vũ và Ngô Dục Hân, những người từng là bạn học tại Đại học Thanh Hoa. Công ty được ra mắt vào dịp kỷ niệm 50 năm ngày ra mắt album The Dark Side of the Moon của ban nhạc Pink Floyd – đây là album yêu thích của Dương Thực Lân và cũng là nguồn cảm hứng cho tên gọi của doanh nghiệp.[2][3]
Dương Thực Lân từng tuyên bố mục tiêu cốt lõi khi thành lập Moonshot AI là xây dựng các mô hình nền tảng nhằm đạt được trí tuệ nhân tạo tổng hợp (AGI).[4] Ba cột mốc công nghệ được nhà sáng lập này đặt ra bao gồm: mở rộng dung lượng cửa sổ ngữ cảnh, phát triển mô hình thế giới đa phương thức, và thiết lập một cấu trúc tổng quát có khả năng mở rộng để tự cải thiện liên tục mà không cần dữ liệu đầu vào từ con người.[4]
Vào tháng 10 năm 2023, công ty đã phát hành phiên bản đầu tiên của chatbot Kimi với khả năng tiếp nhận và xử lý cấu trúc văn bản lên tới 200.000 ký tự tiếng Trung trong một cuộc hội thoại.[2]
Vào tháng 6 năm 2024, một số báo cáo quốc tế cho biết Moonshot có kế hoạch gia nhập thị trường Hoa Kỳ. Nguồn tin nội bộ tiết lộ công ty đang phát triển các ứng dụng cho thị trường này, bao gồm phần mềm trò chuyện nhập vai AI mang tên Ohai và công cụ tạo video ca nhạc tên là Noisee. Phản hồi lại thông tin trên, đại diện Moonshot tuyên bố doanh nghiệp hiện chưa có kế hoạch phát triển và phát hành các dòng sản phẩm ra thị trường nước ngoài.[5]
Vào tháng 1 năm 2026, Moonshot đã phát hành Kimi K2.5, một phiên bản nâng cấp đa phương thức của Kimi K2, bổ sung khả năng xử lý thị giác máy tính bản địa thông qua bộ mã hóa cấu trúc mang tên MoonViT sở hữu kích thước 400 triệu tham số. Mô hình này có thể phân tích cả dữ liệu hình ảnh và video, hỗ trợ thực thi các tác vụ đại lý tự chủ như mô phỏng lại hành trình thao tác của người dùng trên trang web dựa trên video minh họa.[6] Trước đó, phiên bản mô hình K2 gốc chỉ mới được công bố rộng rãi khoảng 3 tháng.[7] Vào tháng 2 năm 2026, công ty công nghệ Hoa Kỳ Anthropic đã đưa ra cáo buộc Moonshot vi phạm điều khoản dịch vụ hệ thống khi sử dụng hàng nghìn tài khoản không hợp lệ nhằm tạo ra hàng triệu chuỗi hội thoại tự động với mô hình Claude, phục vụ mục đích huấn luyện cho các mô hình ngôn ngữ lớn của riêng hãng.[8]
Gọi vốn và đầu tư
Tại vòng gọi vốn ban đầu, Moonshot được các tổ chức định giá ở mức 300 triệu USD khi tiếp nhận khoản tài trợ trị giá 60 triệu USD với quy mô nhân sự thời điểm đó gồm 40 nhân viên.[3][9]
Vào tháng 2 năm 2024, Tập đoàn Alibaba đã dẫn đầu một vòng gọi vốn trị giá 1 tỷ USD vào Moonshot, qua đó nâng mức định giá của doanh nghiệp lên thành 2,5 tỷ USD.[9][10] Qua giao dịch này, Alibaba nắm giữ 36% cổ phần sở hữu sau khi đầu tư tổng cộng 0,8 tỷ USD vào đơn vị. Đến tháng 1 năm 2026, doanh nghiệp tiến hành cập nhật hệ thống mô hình nền tảng chủ lực; theo báo cáo của công ty, mô hình đạt kết quả tương đương hoặc cạnh tranh với một số mô hình thương mại hàng đầu của Hoa Kỳ trong các bài đánh giá được công bố. Song song với đó, tập đoàn Alibaba cũng giới thiệu mô hình suy luận đa phương thức của riêng họ là Qwen3 Max Thinking, mô hình được báo cáo đạt điểm số cao trong bài kiểm tra tiêu chuẩn học thuật toàn cầu "Humanity's Last Exam" theo số liệu công bố.[11]
Vào tháng 8 năm 2024, tập đoàn Tencent và quỹ đầu tư Gaorong Capital tiếp tục tham gia với tư cách cổ đông trong vòng gọi vốn bổ sung trị giá 300 triệu USD, đẩy mức định giá thị trường của Moonshot lên thành 3,3 tỷ USD.[12]
Đến tháng 10 năm 2025, một số báo cáo kinh tế cho biết Moonshot gần hoàn tất vòng đàm phán gọi vốn mới trị giá khoảng 600 triệu USD do đơn vị IDG Capital dẫn đầu, phối hợp cùng các cổ đông hiện tại bao gồm Tencent, đưa định giá trước khi góp vốn (pre-money valuation) của doanh nghiệp đạt mốc 3,8 tỷ USD.[13][14]
Vào tháng 3 năm 2026, ban lãnh đạo Moonshot công bố đang tiến hành các bước thẩm định để chuẩn bị cho lộ trình phát hành lần đầu ra công chúng (IPO) trên sàn Sở giao dịch chứng khoán Hồng Kông.[15][16]
Sản phẩm và nghiên cứu
Kimi
Vào tháng 10 năm 2023, Moonshot chính thức vận hành ứng dụng chatbot AI đầu tiên mang tên Kimi (tên gọi dựa trên tên tiếng Anh thân mật của nhà sáng lập Dương Thực Lân). Hệ thống này được một số hãng truyền thông quốc tế mô tả là đối thủ cạnh tranh của sản phẩm ERNIE Bot của tập đoàn Baidu tại thị trường nội địa.[2][17]
Vào tháng 3 năm 2024, công ty công bố bản cập nhật cho phép Kimi xử lý cấu trúc dữ liệu đạt mức 2 triệu ký tự tiếng Trung trong một câu lệnh đơn lẻ. Do lưu lượng người dùng truy cập tăng sau đợt cập nhật, vào ngày 21 tháng 3, hệ thống máy chủ của Kimi đã gặp sự cố gián đoạn kết nối kéo dài hai ngày, buộc đơn vị phát triển phải gửi thông báo xin lỗi công khai đến người dùng.[17][18] Theo dữ liệu thống kê từ chuyên trang độc lập aicpb.com, tính đến tháng 8 năm 2024, Kimi giữ vị trí thứ ba về tổng số lượng tài khoản hoạt động hàng tháng trong nhóm các sản phẩm cùng phân khúc.[19]
Vào ngày 20 tháng 1 năm 2025, phiên bản Kimi K1.5 được công bố. Đơn vị phát triển tuyên bố thuật toán của mô hình đạt các chỉ số đo thông số tương đồng với thế hệ mô hình OpenAI o1 trong chuỗi tác vụ giải toán cấu trúc, xây dựng mã lệnh lập trình và suy luận đa phương thức hệ thống.[20] Đến tháng 6 năm 2025, số liệu xếp hạng người dùng hoạt động hàng tháng của Kimi ghi nhận sự điều chỉnh xuống vị trí thứ bảy trên bảng thống kê thị trường.[19]
Tháng 7 năm 2025, công ty tiến hành phân phối mã nguồn công khai phần trọng số cho mô hình ngôn ngữ lớn Kimi K2 sở hữu quy mô tổng thể đạt mức 1 nghìn tỷ tham số.[21] Biến thể này áp dụng cấu trúc hỗn hợp chuyên gia (MoE) giúp duy trì 32 tỷ tham số hoạt động liên tục trong suốt tiến trình xử lý và phản hồi yêu cầu lệnh. Kimi K2 được huấn luyện dựa trên tập cơ sở dữ liệu quy mô 15,5 nghìn tỷ token và chịu ràng buộc phân phối theo các điều khoản thuộc một biến thể sửa đổi của Giấy phép MIT.[22][23] Do đặc tính mã nguồn mở, người dùng phổ thông và các lập trình viên có thể trực tiếp tải xuống cấu trúc tệp dữ liệu để xây dựng các ứng dụng phái sinh.[24] Các báo cáo từ nhà phát triển cho biết mô hình đạt kết quả tương đương hoặc cao hơn một số mô hình phương Tây khi thực hiện chấm điểm tự động trên hệ thống LiveCodeBench.[24] Ngày 9 tháng 9 năm 2025, Moonshot AI phát hành biến thể Kimi-K2-Instruct-0905, tập trung mở rộng dung lượng cửa sổ ngữ cảnh hệ thống từ giới hạn 128k token lên thành 256k token.[25][26] Một số nhà phân tích nhận định việc đẩy mạnh phân phối mã nguồn mở là động thái chung của khối doanh nghiệp công nghệ tại Trung Quốc nhằm duy trì tốc độ phát triển công nghệ trước các chính sách hạn chế từ các quốc gia phương Tây.[19]
Vào tháng 11 năm 2025, Moonshot phát hành mô hình mã nguồn mở nâng cấp mang tên Kimi K2 Thinking, phục vụ cho các tác vụ suy luận phân tích cấu trúc phức tạp. Phiên bản này tiêu tốn ngân sách huấn luyện ước tính khoảng 4,6 triệu USD, sở hữu cấu trúc MoE quy mô 1 nghìn tỷ tham số (32 tỷ tham số hoạt động) và hỗ trợ cửa sổ ngữ cảnh đạt mốc 256k token. Hệ thống có khả năng tự vận hành liên tục chuỗi từ 200 đến 300 lệnh gọi công cụ lập trình tuần tự và tích hợp cơ chế lượng tử hóa INT4 bản địa để tối ưu hóa tài nguyên phần cứng máy chủ. Theo số liệu do Moonshot công bố, mô hình đạt kết quả được báo cáo là cao hơn GPT-5 và Claude Sonnet 4.5 trên các bài kiểm tra tiêu chuẩn bao gồm Humanity's Last Exam (đạt tỷ lệ 44,9%), BrowseComp (60,2%) và SWE-Bench Verified (71,3%). Gói mã nguồn này được phát hành đi kèm điều khoản quy định bắt buộc phải trích dẫn nguồn và thương thảo bản quyền bổ sung đối với bất kỳ ứng dụng thương mại nào vượt mốc 100 triệu người dùng hoạt động hàng tháng hoặc đạt ngưỡng doanh thu trên 20 triệu USD/tháng.[27] [28][29]
Tại thị trường nội địa, hệ thống tài khoản Kimi phân tách thành sáu phân cấp gói dịch vụ ưu tiên khác nhau với mức chi phí dao động từ mức cấu hình thấp nhất là 5,2 nhân dân tệ cho thời hạn 4 ngày đến gói cấu hình cao nhất trị giá 399 nhân dân tệ cho thời hạn một năm sử dụng liên tục.[30]
Nền tảng phân phối máy chủ Mooncake
Mooncake là hệ thống kiến trúc phần mềm nền tảng máy chủ chịu trách nhiệm vận hành và phân phối dữ liệu cho chatbot Kimi với khối lượng tính toán xử lý trung bình đạt ngưỡng 100 tỷ token dữ liệu phát sinh mỗi ngày.[31] Đội ngũ kỹ sư nghiên cứu tại Moonshot đã được trao tặng giải thưởng Bài báo xuất sắc nhất Erik Riedel (Erik Riedel Best Paper Award) trong khuôn khổ hội nghị công nghệ USENIX FAST nhờ tệp tài liệu mô tả cấu trúc của hệ thống máy chủ Mooncake này.[31]
Bộ tối ưu hóa cấu trúc huấn luyện Muon
Trong tệp tài liệu nghiên cứu phối hợp giữa tổ chức Moonshot AI và trường Đại học California tại Los Angeles (UCLA) mang tựa đề "Muon is Scalable for LLM Training" (Khả năng mở rộng của thuật toán tối ưu Muon trong huấn luyện LLM), nhóm tác giả công bố đã áp dụng cấu trúc bộ tối ưu hóa Muon vào quy trình huấn luyện thực tế cho một mô hình ngôn ngữ lớn kiến trúc hỗn hợp chuyên gia (MoE) sở hữu quy mô kích thước 16 tỷ tham số (với 3 tỷ tham số kích hoạt trong trạng thái xử lý).[32] Dữ liệu báo cáo kỹ thuật chỉ ra rằng thuật toán Muon giúp cải thiện hiệu suất tính toán tài nguyên phần cứng lên gấp 2 lần so với việc vận hành bộ tối ưu hóa tiêu chuẩn AdamW truyền thống. Sau khi công bố tài liệu, nhóm nghiên cứu đã thực hiện mở mã nguồn tệp lệnh cấu trúc của bộ tối ưu hóa Muon cùng các điểm kiểm tra lưu trữ dữ liệu (checkpoint) đã qua tinh chỉnh chỉ thị hệ thống.[4]
Giải pháp mở rộng học tăng cường với LLM
Tại báo cáo kỹ thuật chuyên sâu về cấu trúc thiết lập cho phiên bản mô hình Kimi L1.5, nhóm nghiên cứu tại Moonshot đã khái quát hóa phương thức áp dụng thuật toán học tăng cường (reinforcement learning). Giải pháp này được nhóm nghiên cứu báo cáo là cải thiện hiệu suất trong một số bài đánh giá về suy luận và tư duy logic mà không cần phụ thuộc vào việc xây dựng các chuỗi thuật toán phức tạp như cơ chế tìm kiếm cây Monte Carlo (MCTS), thiết lập hàm giá trị (value functions) hay các mô hình tính toán phần thưởng tiến trình phụ trợ.[33]
Xem thêm
Tài liệu tham khảo
- ^ "Meet the 'Six Tigers' that dominate China's AI industry". Quartz (bằng tiếng Anh). ngày 10 tháng 3 năm 2025. Truy cập ngày 13 tháng 9 năm 2025.
- ^ a b c Lunden, Ingrid (ngày 21 tháng 2 năm 2024). "China's Moonshot AI zooms to $2.5B valuation, raising $1B for an LLM focused on long context". TechCrunch (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 25 tháng 7 năm 2024. Truy cập ngày 10 tháng 9 năm 2024.
- ^ a b Jiang, Ben (ngày 7 tháng 8 năm 2024). "Moonshot AI founder builds business in the mould of ByteDance, OpenAI". South China Morning Post (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 8 năm 2024. Truy cập ngày 10 tháng 9 năm 2024.
- ^ a b c 张, 小珺 (ngày 1 tháng 3 năm 2024). 月之暗面杨植麟复盘大模型创业这一年:向延绵 mà 未知的雪山前进_腾讯新闻. QQ News (bằng tiếng Trung). Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2025.
- ^ Kimi也要出海?月之暗面:目前没有开发 và 发布海外产品计划_10%公司_澎湃新闻-The Paper. The Paper. ngày 23 tháng 6 năm 2024. Truy cập ngày 10 tháng 9 năm 2024.
- ^ "Kimi K2.5". Hugging Face. Truy cập ngày 30 tháng 1 năm 2026.
- ^ Cheng, Evelyn (ngày 28 tháng 1 năm 2026). "One year after DeepSeek, Chinese AI firms from Alibaba to Moonshot race to release new models". CNBC (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 13 tháng 2 năm 2026.
- ^ Metz, Cade (ngày 23 tháng 2 năm 2026). "Anthropic Accuses 3 Chinese Companies of Harvesting Its Data". The New York Times (bằng tiếng Anh). ISSN 0362-4331. Truy cập ngày 24 tháng 2 năm 2026.
- ^ a b Zhang, Jane (ngày 27 tháng 2 năm 2024). "Alibaba Leads Record Deal to Mint $2.5 Billion China AI Firm". Bloomberg.com (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 18 tháng 3 năm 2024. Truy cập ngày 10 tháng 9 năm 2024.
- ^ "Alibaba Leads $1 Billion Investment in Moonshot AI for LLM Development". AsiaTechDaily. ngày 22 tháng 2 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 9 năm 2024.
- ^ "AI 'collusion' could force wages down, warns ILO economist". South China Morning Post (bằng tiếng Anh). ngày 28 tháng 3 năm 2026. Lưu trữ bản gốc ngày 24 tháng 5 năm 2024. Truy cập ngày 1 tháng 4 năm 2026.
- ^ Huang, Zheping (ngày 5 tháng 8 năm 2024). "Tencent Joins $300 Million Financing for China's AI Unicorn". Bloomberg.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 10 tháng 9 năm 2024.
- ^ Wang, Ying (ngày 29 tháng 10 năm 2025). "Kimi Nears $600 Million Funding Round, IDG Reportedly to Join". Pandaily (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 10 tháng 11 năm 2025.
- ^ "China's Moonshot AI reportedly raising several hundred million dollars in new funding round". TechNode (bằng tiếng Anh). ngày 24 tháng 10 năm 2025. Truy cập ngày 10 tháng 11 năm 2025.
- ^ Fioretti, Julia (ngày 26 tháng 3 năm 2026). "Moonshot Is Said to Consider Hong Kong IPO as AI Stocks Flourish". Bloomberg News.
- ^ Huang, Tracy Qu and Raffaele (ngày 27 tháng 3 năm 2026). "China's Moonshot AI Seeks Listing in Hong Kong Under Heightened Scrutiny". The Wall Street Journal (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 28 tháng 3 năm 2026.
- ^ a b Olcott, Eleanor (ngày 3 tháng 5 năm 2024). "Four start-ups lead China's race to match OpenAI's ChatGPT". www.ft.com. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 9 năm 2024. Truy cập ngày 10 tháng 9 năm 2024.
- ^ Le, Kelly (ngày 20 tháng 5 năm 2024). "Moonshot AI's Kimi Chatbot offers paid service in bid to profit from mass users". South China Morning Post (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 26 tháng 6 năm 2024. Truy cập ngày 10 tháng 9 năm 2024.
- ^ a b c Mo, Liam; Goh, Brenda. "China's Moonshot AI releases open-source model to reclaim market position". Reuters. Truy cập ngày 13 tháng 11 năm 2025.
- ^ Zheng, Xutong (ngày 22 tháng 1 năm 2025). "Chinese AI Firms Debut New LLMs to Rival OpenAI's Powerful O1 in Math and Coding". Yicai Global (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 26 tháng 1 năm 2025.
- ^ Cheng, Evelyn (ngày 14 tháng 7 năm 2025). "Alibaba-backed Moonshot releases new Kimi AI model that beats ChatGPT, Claude in coding — and it costs less". CNBC (bằng tiếng Anh).
- ^ "Kimi K2: Open Agentic Intelligence". moonshotai.github.io. Truy cập ngày 14 tháng 7 năm 2025.
- ^ "LICENSE · moonshotai/Kimi-K2-Instruct at main". huggingface.co. ngày 11 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 14 tháng 7 năm 2025.
- ^ a b Gibney, Elizabeth (ngày 16 tháng 7 năm 2025). "'Another DeepSeek moment': Chinese AI model Kimi K2 stirs excitement". Nature (bằng tiếng Anh). 643 (8073): 889–890. Bibcode:2025Natur.643..889G. doi:10.1038/d41586-025-02275-6. ISSN 1476-4687. PMID 40670748.
{{Chú thích tập san học thuật}}: Kiểm tra giá trị|pmid=(trợ giúp) - ^ "moonshotai/Kimi-K2-Instruct-0905 · Hugging Face". huggingface.co. ngày 5 tháng 9 năm 2025. Truy cập ngày 9 tháng 9 năm 2025.
- ^ "Moonshot AI's updated Kimi model offers expanded context window, improved coding". South China Morning Post (bằng tiếng Anh). ngày 4 tháng 9 năm 2025. Truy cập ngày 9 tháng 9 năm 2025.
- ^ "Alibaba-backed Moonshot releases new AI model Kimi K2 Thinking". CNBC (bằng tiếng Anh). ngày 6 tháng 11 năm 2025. Truy cập ngày 10 tháng 11 năm 2025.
- ^ Jiang, Ben (ngày 8 tháng 11 năm 2025). "China's Moonshot AI launches new model lauded as No 1 among open-source systems". South China Morning Post (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 10 tháng 11 năm 2025.
- ^ Franzen, Carl (ngày 6 tháng 11 năm 2025). "Moonshot's Kimi K2 Thinking emerges as leading open source AI outperforming". VentureBeat (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 10 tháng 11 năm 2025.
- ^ "Moonshot AI's Kimi Chatbot offers paid service in bid to profit from mass users". South China Morning Post (bằng tiếng Anh). ngày 20 tháng 5 năm 2024. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2025.
- ^ a b "Chinese team wins award for AI booster that may help counter US chip ban". South China Morning Post (bằng tiếng Anh). ngày 14 tháng 3 năm 2025. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2025.
- ^ Liu, Jingyuan; Su, Jianlin; Yao, Xingcheng; Jiang, Zhejun; Lai, Guokun; Du, Yulun; Qin, Yidao; Xu, Weixin; Lu, Enzhe; Yan, Junjie; Chen, Yanru; Zheng, Huabin; Liu, Yibo; Liu, Shaowei; Yin, Bohong; He, Weiran; Zhu, Han; Wang; Wang, Jianzhou; Dong, Mengnan; Zhang, Zheng; Kang, Yongsheng; Zhang, Hao; Xu, Xinran; Zhang, Yutao; Wu, Yuxin; Zhou, Xinyu; Yang, Zhilin (2025). "Muon is Scalable for LLM Training". arXiv:2502.16982 [cs.LG].
- ^ Du, Angang (2025). "Kimi k1.5: Scaling Reinforcement Learning with LLMs". arXiv:2501.12599 [cs.AI].