Mạnh Tuấn có tên đầy đủ là Nguyễn Đức Thỉnh (1929–2003) là một diễn viên chèo người Việt Nam.[1][2] Ông là một nghệ sĩ chèo bậc thầy đã đào tạo ra nhiều diễn viên chèo nổi tiếng, trong đó có bộ 3 nghệ sĩ nhân dân Xuân Hinh, Quốc TrượngQuốc Anh.[3] Mạnh Tuấn nổi tiếng với các vai hề của nghệ thuật chèo và vai diễn Thống "biệu" trong bộ phim truyền hình Đất và người.[1]

Nghệ sĩ nhân dân
Mạnh Tuấn
Tập tin:NSND Mạnh Tuấn.png
Mạnh Tuấn trong phim Đất và người
Thông tin cá nhân
Sinh
Tên khai sinh
Nguyễn Đức Thỉnh
Ngày sinh
năm 1929
Nơi sinh
Tiên Du, Bắc Ninh, Liên bang Đông Dương
Mất
Ngày mất
9 tháng 4, 2003(2003-04-09) (73–74 tuổi)
Nơi mất
Hà Nội, Việt Nam
Quốc tịch Việt Nam
Nghề nghiệpDiễn viên
Khen thưởngHuân chương Kháng chiến Huân chương Kháng chiến hạng Nhất
Huân chương Chiến thắng Huân chương Chiến thắng hạng Nhất
Sự nghiệp điện ảnh
Bút danhMạnh Tuấn
Vai tròDiễn viên
Vai diễnThống "biệu" trong Đất và người
Sự nghiệp sân khấu
Vai tròDiễn viên
Vai diễnThầy bói mù trong Trinh Nguyên
Chữ ký

Tiểu sử

Mạnh Tuấn sinh năm 1929 trong một gia đình nông dân nghèo tại thôn Sơn, xã Hạp Lĩnh, Tiên Du, Bắc Ninh. Ông mồ côi mẹ từ năm 3 tuổi,[1] từ năm 14 tuổi ông là liên lạc viên cho du kích địa phương. Năm 1952, ông tham gia vào Đoàn chèo Trung ương[4] phục vụ trên chiến trường với vai trò là người bảo quản đạo cụ cho đoàn. Nhờ việc tự học và cả sự chỉ dẫn của các nghệ sĩ Năm Ngũ, Tư Liên, ông bắt đầu sự nghiệp với một vai phụ trong vở Tấm Điền.[1][4] Diễn viên Quốc Anh, một trong những học trò của Mạnh Tuấn sau này cũng là con rể của ông.[3]

Năm 1988, công ty Dihavina sản xuất 20.000 băng cassette với các trích đoạn của hề chèo của Mạnh Tuấn đã nhanh chóng được bán hết.[1]

Mạnh Tuấn qua đời ngày 9 tháng 4 năm 2003.[1][5]

Vinh danh

Mạnh Tuấn từng giành được một số Huy chương tại các kỳ Hội diễn Sân khấu. Huy chương kháng chiến chống Pháp hạng Nhất, Huy chương chiến thắng hạng Nhất.[2]

Ông được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân năm 1994.[6]

Vai diễn

Điện ảnh

Năm Tự đề Vai diễn Đạo diễn Chú thích
1996 Cái tết của Lão Bồng Lão Bồng Điện ảnh truyền hình Trần Quốc Trọng
Khoảng cách Đặng Lưu Việt Bảo
Ảo ảnh trắng Ngắn tập Nguyễn Khải Hưng, Đặng Lưu Việt Bảo
Đông Ki ra thành phố Ngắn tập Lê Đức Tiến
Người đàn bà không con Lão choắt Điện ảnh Bùi Cường
1997 Một chuyến thăm quê Bố Sinh Video Trần Hoàng
Mảnh vườn xưa hoang vắng Ngắn tập Phó Bá Nam
1999 Biên cương thường ngày Trưởng bản Thà Ngắn tập Trần Quốc Trọng
2000 Dạy chồng Điện ảnh truyền hình Đỗ Minh Tuấn
2001 Chiều tàn thu muộn Ngắn tập Phạm Thanh Phong, Vũ Trường Khoa
Một người chiếu bóng Ngắn tập Đỗ Chí Hướng
Nhịp sống Điện ảnh truyền hình Nguyễn Hữu Mười
Mùa lá rụng Thầy bói Dài tập Trần Quốc Trọng
2002 Đất và người Thống "biệu" Dài tập Nguyễn Hữu Phần, Phạm Thanh Phong
2003 Lễ mừng thọ Cụ Thượng Ngắn tập Triệu Tuấn

Chèo

  • Đường (Máu chúng ta đã chảy)
  • Phởn (Đường đi đôi ngả)
  • Tích (Vẹn cả đôi đường)
  • Hề Ngự (Lọ nước thần)
  • Cụ Sửu (Con trâu hai nhà)
  • Hề Thìn (Tấm Cám)
  • và nột số vai trong vở Quan Âm Thị Kính

Tham khảo

  1. ^ a b c d e f Hiền Hòa (ngày 10 tháng 4 năm 2003). "Vua hề chèo Mạnh Tuấn qua đời". VnExpress. Truy cập ngày 19 tháng 4 năm 2025.
  2. ^ a b Long Phạm (ngày 22 tháng 12 năm 2022). "NSND Mạnh Tuấn: Vua hề chèo đất Bắc, người thầy của nhiều nghệ sĩ lớn". Báo Tổ Quốc. Truy cập ngày 19 tháng 4 năm 2025.
  3. ^ a b Trần Mỹ Hiền (ngày 30 tháng 12 năm 2023). "Chỉ còn lại nỗi nhớ..." Báo Công an Nhân dân điện tử. Truy cập ngày 19 tháng 4 năm 2025.
  4. ^ a b "Mạnh Tuấn - 'ông vua' của sân khấu chèo". VnExpress. ngày 13 tháng 8 năm 2004. Truy cập ngày 19 tháng 4 năm 2025.
  5. ^ "NSND Mạnh Tuấn - Bậc thầy hề chèo Việt Nam". Diễn Đàn Hát Văn Việt Nam. Truy cập ngày 19 tháng 4 năm 2025.
  6. ^ "Quyết định số 1157KT/CTN ngày 03/02/1997 của Chủ tịch nước về việc phong tặng Danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân (đợt IV)". Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 8 năm 2024. Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2024.