Nguyễn Thị Cẩm
Nguyễn Thị Cẩm (chữ Hán: 阮氏錦, ? - ?), phong hiệu Nhất giai Thiện phi (一階善妃). Là phi tần của Tự Đức Đế trong lịch sử Việt Nam, đồng thời là dưỡng mẫu của Đồng Khánh Đế.
| Nhất giai Thiện phi 一階善妃 | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Tự Đức Đế Nhất giai Phi | |||||
| Thông tin chung | |||||
| An táng | Hương Thủy, thành phố Huế | ||||
| Phu quân | Nguyễn Dực Tông | ||||
| Hậu duệ | Đồng Khánh Đế (con nuôi) | ||||
| |||||
| Tước hiệu | Phủ thiếp (府妾) Cung tần (宮嬪) Nhị giai Chiêu phi (二階昭妃) Nhất giai Thiện phi (一階善妃) | ||||
| Thân phụ | Nguyễn Đình Tân | ||||
Tiểu sử
Nhập cung
Thiện phi Nguyễn Thị Cẩm, không rõ ngày tháng năm sinh, là người huyện Quảng Điền, phủ Thừa Thiên. Cha là Thượng thư Nguyễn Đình Tân. Dưới thời Hiến Tổ Thiệu Trị, bà trúng tuyển và trở thành Phủ thiếp (府妾) của Phước Tuy công Nguyễn Phúc Hồng Nhậm, hoàng tử thứ hai của vua Thiệu Trị.
Năm Thiệu Trị thứ 6 (1847), Phước Tuy công kế thừa hoàng vị, sử gọi [Tự Đức Đế]. Vì chưa hết thời gian mãn tang tiên đế, bà Cẩm và các bà phủ thiếp khác được tạm gọi là Cung tần (宮嬪). Tháng 5 năm Tự Đức thứ 3(1850), Tự Đức tấn phong hậu cung, phong bà Phủ thiếp Nguyễn Thị Cẩm làm Nhị giai Chiêu phi (二階昭妃), ngang hàng với bà nguyên phối là Cần phi Võ Thị Duyên.
Nuôi dưỡng hoàng tự
Mùa xuân năm Tự Đức thứ 13 (1860), Tự Đức tấn thăng cho bà lên làm Nhất giai Thiện phi (一階善妃). Vì vua Tự Đức mắc bệnh không thể có con, đành phải chọn trong tông thất ba đứa trẻ làm dưỡng tử. Năm Tự Đức thứ 18 (1865), Tự Đức lấy con của em mình là Kiên quốc công Nguyễn Phúc Hồng Cai tên là Ưng Thị làm dưỡng tử, giao cho Thiện phi nuôi dạy.[1]
Ngoài Ưng Thị, Tự Đức còn nhận thêm hai người dưỡng tử nữa là Nguyễn Phúc Ưng Chân (tức Dục Đức Đế) do bà Hoàng quý phi Võ Thị Duyên nhận nuôi và Nguyễn Phúc Ưng Đăng (tức Kiến Phúc Đề), do bà Học phi Nguyễn Văn Thị Hương nhận nuôi. Năm 1882, Ưng Thị được tấn phong là Kiến Giang quận công.
Goá phụ
Mất ngôi Thái phi
Năm Tự Đức thứ 35 (1883), Hoàng đế qua đời, trong triều đình liên tiếp xảy ra các vụ việc phế lập vua. Đến năm Hàm Nghĩ nguyên niên (1885), vua Hàm Nghi xuất bôn chống Pháp. Người Pháp bèn lập Nguyễn Phúc Ưng Thị lên làm Hoàng đế, lấy niên hiệu là [Đồng Khánh Đế].
Năm Đồng Khánh nguyên niên (1886), triều đình nhà Nguyễn nghị định việc phế truất ngôi vị Hoàng thái phi của bà Nguyễn Văn Thị Hương tức dưỡng mẫu vua Kiến Phúc, và có ý kiến tấn tôn bà Thiện phi làm Hoàng thái phi. Bấy giờ bà Khiêm Hoàng hậu Võ Thị Duyên đã được tôn làm Trang Ý Hoàng thái hậu, đình thần lấy lí do "nước không thể có hai mối" mà từ chối.
Nhưng lại cũng không truy tặng thêm gì cho phụ thân bà Thiện phi là ông Nguyễn Đình Tân. Để bù lại cho việc này, Đồng Khánh Đế đã cấp thêm 440 phương gạo cho bà và quần áo mặc vào mùa xuân cùng mùa đông.[2] Theo quy định trong Khâm định Đại Nam hội điển sự lệ thì cấp Nhất giai Phi chỉ hưởng 500 quan tiền và 250 phương gạo mỗi năm.[3]
Qua đời
Thời gian bà Thiện phi qua đời không được ghi chép rõ ràng, sau khi mất cũng không được ban thụy hiệu. Nhưng biết được mộ của bà Thiện phi Nguyễn Thị Cẩm được an táng tại huyện Hương Thủy (nay là phường Hương Thủy, thành phố Huế), trên mộ bia đề dòng chữ "Tiên triều Thiện phi chi tẩm" (lăng tẩm của Thiện phi triều trước).
Xem thêm
Tham khảo
Chú thích
- ^ Đại Nam thực lục, Chánh biên đệ tứ, quyển 32, năm Tự Đức thứ 18 tháng 5
- ^ Đại Nam thực lục, Chánh biên đệ lục, quyển 3, năm Đồng Khánh nguyên niên tháng 1
- ^ Hậu cung nhà Nguyễn