Nhà thờ Tân Quy
Nhà thờ Tân Quy là một nhà thờ Công giáo tại Thành phố Hồ Chí Minh, thuộc giáo xứ Tân Quy, giáo hạt Hóc Môn, tọa lạc tại số 1/1 Bùi Công Trừng, Ấp 2, Xã Nhị Bình, thành phố Hồ Chí Minh. Bổn mạng Nhà thờ là Chúa Kitô Vua.[1] Nhà thờ được chọn là 1 trong 10 địa điểm hành hương Năm Thánh 2025 của Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh.[2]
| Nhà thờ Tân Quy | |
|---|---|
| Tập tin:Nhathotanquy.jpg Mặt tiền nhà thờ | |
| Địa điểm | 1/1 Bùi Công Trừng, Ấp 2, xã Nhị Bình, Hồ Chí Minh, Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh[1] |
| Quốc gia | Việt Nam |
| Hệ phái | Công giáo Rôma |
| Kiến trúc | |
| Tình trạng chức năng | Nhà thờ giáo xứ |
| Giáo sĩ | |
| Linh mục | Linh mục Giuse Lê Cẩm Tú[1] |
Lịch sử
Họ Lái Thiêu (nay thuộc giáo phận Phú Cường) có từ năm 1747 với khoảng 400 giáo dân. Năm 1783, một số người có đạo ở Búng và Lái Thiêu qua sông đến vùng Tân Quy khai khẩn đất làm ăn sinh sống, dần dần giáo dân ở nơi khác đến thêm, nhiều nhất là giáo dân ở Tân Quy - Rạch Bùn thuộc họ Xóm Chiếu đến sinh sống. Mỗi Chúa Nhật, bà con ở đây phải vượt qua sông để dự lễ và nhận bí tích tại nhà thờ Lái Thiêu. Để giảm bớt khó khăn trong việc đi lễ, năm 1862, ông biện Đức và ông biện Đẹp chung tiền cất một nhà tranh để làm nhà nguyện (khu đất nhà thờ cũ, ấp 3, xã Nhị Bình, gần sông.[3] Năm 1866, Giám mục Dominique Lefèbvre bổ nhiệm Linh mục Azémar coi sóc Họ Tân Quy. Năm 1880, Linh mục Azémar cho dựng ngôi nhà ngói rộng lớn ở gần lộ (vị trí hiện nay của nhà thờ) thay cho nhà nguyện trước đây. Năm 1882, nhà thờ Tân Quy được nâng lên làm họ chính với cha sở đầu tiên là Cha Nicolas Emile Colson. Năm 1922, cha Phêrô Lê Quang Tự xây nhà thờ hiện nay, công trình kéo dài 14 năm.[4][5]
Năm 1946, một trận hỏa hoạn đã thiêu rụi nhà thờ Tân Quy, chỉ còn lại tháp chuông và 4 bức tượng. Năm 1951, cha Phaolô Nguyễn Văn Mười cho tái thiết nhà thờ, lợp mái bằng lá. Năm 1953, cha Phêrô Trần Văn Thì cho tái thiết nhà thờ lần hai, lợp mái bằng tôn, sau đó bằng ngói. Năm 1993, cha Phanxicô Xaviê Bùi Văn Minh cho tái thiết nhà thờ lần ba và nới rộng thêm. Công trình tái thiết và xây dựng kéo dài từ ngày 3 tháng 11 năm 1993 đến ngày 3 tháng 3 năm 1995. Lễ khánh thành nhà thờ ngày 24 tháng 8 năm 1995 do Đức cha phụ tá Louis Phạm Văn Nẫm chủ tế.[6]
Kiến trúc
Mặt bằng tổng thể khu nhà thờ Tân Quy nằm trong một khuôn viên rộng lớn có tường rào và vườn cây xanh bao bọc xung quanh. Sảnh chính của nhà thờ tập trung hàng loạt các thân cột rất lớn được đặt san sát nhau, trên bệ cao ốp gạch thẻ màu đỏ, chúng được nối kết với nhau bằng những vòm cuốn xây gạch bên trên, cặp sát bên hông cột có cột tròn nhỏ kết hợp thức đấu cột nhiều chi tiết trang trí.[7]
Trên mặt đứng chính, phần không gian sảnh đón được đưa hẳn ra phía trước kết hợp với khối tháp chuông bên trên, phần chân tháp chủ yếu là những mảng cột lớn, lối vào hình vòm, phần bên trên là một khối có các đường gờ chỉ, vòm tròn, hoa văn trang trí, những dây lam gió. Nóc tháp là một mái hình bán cầu úp, phân chia thành nhiều múi nhỏ bởi các đường gân nổi, mái giả ngói vảy cá màu đỏ. Phần tường hai bên thấp hơn, mỗi bên đều có bố trí tượng, bên phải là thánh Giuse và bên trái là Đức Mẹ Maria. Mặt bên khá đơn giản, phần không gian dưới chi là một dãy cửa sổ, cửa ra vào chạy dọc theo chiều dài nhà.[8]
Mặt bằng nằm gọn trong một hình chữ nhật lớn, ba cửa vào ở mặt tiền nhà, bên trái cửa vào chính giữa có một cầu thang nhỏ bằng sắt dẫn lên tháp chuông. Trên mặt bằng có thể chia thành năm gian song song: gian giữa lớn nhất với hai hàng cột vuông, xuyên suốt từ nền lên đến trần nhà, chân cột ốp đá ở trên cùng sát với trần là một dãy những vòm cong đục thủng nối tiếp, để lộ một phần mái và kết cấu mái phía hai bên, trần đóng tole với nhiều đường sọc nhỏ song song. Hai gian kế tiếp nhỏ hơn, ngăn cách với hai gian ngoài cùng bằng dãy vòm cong trên các cột hình chữ nhật có phần chân ốp đá, trần phẳng đóng tole thấp. Gian ngoài cùng tiếp giáp với dãy cửa ra vào, cửa sổ sắt kính ở hai bên, chân tường được ốp đá, trần phẳng bằng bê-tông. Phần cuối của gian làm lễ là khu cung thánh được đặt trên một bục cao.[9]
Hình ảnh nhà thờ
-
Cung Thánh Nhà thờ Tân Quy -
Không gian bên trong Nhà thờ Tân Quy góc chụp ngang -
Không gian bên trong Nhà thờ Tân Quy góc chụp từ Cung Thánh
Chú thích
- ^ a b c "Giáo xứ Tân Quy". Trang Web Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh. Truy cập ngày 22 tháng 2 năm 2026.
- ^ "DANH SÁCH CÁC ĐIỂM HÀNH HƯƠNG NĂM THÁNH 2025 TẠI VIỆT NAM". Hội đồng Giám mục Việt Nam. Truy cập ngày 22 tháng 2 năm 2026.
- ^ Tòa Tổng Giám Mục TPHCM 1998, tr. 351.
- ^ Hồ Tường 2007, tr. 240.
- ^ "Giáo hạt Hóc Môn: Hành hương Năm Thánh". Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh. ngày 18 tháng 3 năm 2025. Truy cập ngày 26 tháng 4 năm 2026.
- ^ Tòa Tổng Giám Mục TPHCM 1998, tr. 351-352.
- ^ Hồ Tường 2007, tr. 241-242.
- ^ Hồ Tường 2007, tr. 242.
- ^ Hồ Tường 2007, tr. 242-243.
Tham khảo
- Tòa Tổng Giám Mục Thành phố Hồ Chí Minh (1998). Niên giám Giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh. Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh.
- Hồ Tường (chủ biên) - Lê Đình Tấn - Ngô Hỷ (2007). Nhà thờ Công giáo Ở Thành phố Hồ Chí Minh. Nhà xuất bản Trẻ.