Phạm Lê Thảo Nguyên

Phạm Lê Thảo Nguyên(sinh 7 tháng 12 năm 1987) là một nữ kỳ thủ cờ vua Việt Nam đạt chuẩn nữ đại kiện tướng. Tính đến tháng 5 năm 2026, Phạm Lê Thảo Nguyên là nữ kỳ thủ số một Việt Nam trên bảng xếp hạng FIDE với hệ số Elo cờ tiêu chuẩn là 2348 (cờ nhanh 2306, cờ chớp 2209), đồng thời là đương kim vô địch quốc gia nội dung cờ nhanh và cờ chớp.

Phạm Lê Thảo Nguyên
Tập tin:Pham Le Thao Nguyen in HDBank 2017.jpg Phạm Lê Thảo Nguyên tại Giải cờ vua quốc tế HDBank 2017
Quốc gia	Việt Nam
Danh hiệu	Kiện tướng
Elo FIDE	2348 Hạng 95 nữ (5.2026)
Elo cao nhất	2426 (1.2013)
Thứ hạng cao nhất	Hạng 50 nữ (11.2012)

Tiểu sử và thiếu thời

Phạm Lê Thảo Nguyên sinh năm 1987 tại Cần Thơ. Theo lời mẹ của cô, hồi nhỏ cô rất hiếu động, nghịch ngợm "như con trai", nên gia đình cho cô làm quen với cờ vua từ khoảng 5 tuổi với mong muốn rèn tính kiên trì, trầm tĩnh; dần dần cô đã tìm thấy niềm vui và đam mê với bộ môn này.

Người dạy cô những nước cờ đầu tiên chính là cha mẹ. Chỉ sau khoảng một năm tập luyện, khi mới 6 tuổi và vừa vào lớp 1, cô đã giành giải nhất cờ vua khối tiểu học toàn thành phố Cần Thơ. Từ thành tích này, cô được tuyển vào đội cờ vua Cần Thơ và tập luyện dưới sự dẫn dắt của huấn luyện viên Hồ Văn Huỳnh tại Trung tâm Thể dục Thể thao thành phố Cần Thơ. Ông Hồ Văn Huỳnh cho biết Thảo Nguyên là một cô học trò kiên trì, nội lực cao, có khả năng tự nghiên cứu và làm việc với thái độ nghiêm túc, luôn tuân thủ nghiêm ngặt lịch tập huấn, cũng như có tinh thần cầu tiến cao. Khi đã trở thành vận động viên cấp quốc gia, cô thường xuyên lên Thành phố Hồ Chí Minh tập huấn cùng đội tuyển.

Thảo Nguyên tốt nghiệp đại học ngành Marketing, Trường Đại học Cần Thơ. Năm 2015, cô kết hôn với Nguyễn Ngọc Trường Sơn – đại kiện tướng nam số một Việt Nam; sau đó anh chuyển về đầu quân cho đội cờ vua Cần Thơ, và hai người cùng sinh sống tại Thành phố Hồ Chí Minh. Họ được xem là cặp vợ chồng "độc nhất vô nhị" của làng cờ khi cả hai đều đạt đẳng cấp đại kiện tướng quốc tế.

Sự nghiệp

2008–2011: Lần đầu lên tuyển, huy chương vàng SEA Games đầu tiên và huy chương bạc giải vô địch nữ châu Á

Năm 2008, Thảo Nguyên giành chức vô địch quốc gia đầu tiên và được gọi vào đội tuyển cờ vua Việt Nam. Cũng trong năm này, cô lần đầu đại diện cho Việt Nam thi đấu tại Olympiad cờ vua (tổ chức ở Dresden, Đức). Ở lần đầu dự Olympiad cờ vua, Thảo Nguyên đạt thành tích tốt nhất đội với 6,5 điểm sau 10 ván (5 thắng, 3 hòa, 2 thua), đứng hạng 17 trong số các kỳ thủ bàn hai; đội tuyển nữ Việt Nam xếp hạng 26 chung cuộc.

Năm 2010, Thảo Nguyên cùng đội tuyển nữ Việt Nam giành huy chương đồng môn cờ vua tại Đại hội Thể thao châu Á (ASIAD) ở Quảng Châu, Trung Quốc. Tại Olympiad cờ vua 2010 (Khanty-Mansiysk, Nga), Thảo Nguyên thi đấu xuất sắc ở bàn hai đội tuyển nữ: đạt 8,5 điểm sau 10 ván (8 thắng, 1 hòa, 1 thua), xếp vị trí thứ ba. Đội tuyển nữ Việt Nam xếp hạng 18 chung cuộc. Trong giải vô địch nữ châu Á 2011 tại Mashhad, cô giành huy chương bạc. Tháng 11 năm 2011, trong lần đầu tham dự SEA Games (tổ chức tại Indonesia), Thảo Nguyên giành huy chương vàng nội dung cờ nhanh cá nhân nữ với thành tích thắng thuyết phục, trong khi đồng đội Hoàng Thị Bảo Trâm đoạt huy chương bạc ở cùng nội dung.

2012–2014: Top 50 thế giới

Tháng 11 năm 2012, Phạm Lê Thảo Nguyên lọt vào top 50 thế giới. Đây cũng là thứ hạng thế giới cao nhất của cô trong sự nghiệp. Cô là nữ kỳ thủ Việt Nam duy nhất trong Top 100 và đạt hệ số Elo cờ tiêu chuẩn cao nhất sự nghiệp là 2.426 vào đầu năm 2013. Cũng trong năm 2012, cô tiếp tục đại diện Việt Nam dự Olympiad cờ vua tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ.

Năm 2013, Thảo Nguyên được Liên đoàn Cờ vua Quốc tế (FIDE) phong danh hiệu Kiện tướng quốc tế (IM) không phân biệt nam nữ. Tại SEA Games 27 tổ chức tại Myanmar vào tháng 12, cô giành huy chương bạc nội dung cờ nhanh nữ.

Năm 2014, tại Olympiad cờ vua ở Tromsø, Na Uy, Thảo Nguyên thi đấu ở vị trí dự bị của đội tuyển nữ Việt Nam và đạt thành tích ấn tượng: 4,5 điểm sau 5 ván (4 thắng, 1 hòa), bất bại, tỷ lệ 90%. Đội tuyển nữ Việt Nam xếp hạng 19 chung cuộc. Cuối năm, tại Đại hội Thể dục Thể thao toàn quốc 2014, cô giành cả hai huy chương vàng nội dung cờ nhanh và cờ chớp nữ.

2015–2019: Vòng 3 World Cup, huy chương đồng châu Á

Vào tháng 4 năm 2015, cô đã kết hôn với kỳ thủ nam Nguyễn Ngọc Trường Sơn. Trước đó ít lâu, đôi vợ chồng này đã cùng với Lê Quang Liêm giành cả ba tấm vé đi dự Cúp cờ vua thế giới 2015 (nam) và Giải vô địch cờ vua thế giới nữ 2016 (nữ) của khu vực 3.3.

Tháng 3 năm 2016, Phạm Lê Thảo Nguyên giành giải nhất nữ ở Giải cờ vua HDBank với 5/9 điểm. Tháng 4 năm 2016, cô vô địch nội dung cờ nhanh và á quân cờ chớp tại giải vô địch quốc gia. Tháng 2 năm 2017, Phạm Lê Thảo Nguyên gây bất ngờ khi lọt vào tới vòng 3 (top 16) World Cup cờ vua nữ 2017 – thành tích tốt nhất của cô qua các kỳ World Cup.

Tháng 12 năm 2018, tại Giải vô địch cờ vua cá nhân châu Á 2018 ở Makati, Philippines, dù chỉ có Elo 2.363 và không thuộc nhóm 5 hạt giống bảng nữ, Thảo Nguyên đã thi đấu đầy ấn tượng: cô khởi đầu bằng hai ván toàn thắng và dẫn đầu bảng, rồi đánh bại hạt giống số 1 người Trung Quốc Zhu Jiner ở ván 7. Sau khi hòa nhà vô địch sau đó là Padmini Rout (Ấn Độ) ở ván 8, cô đứng hạng 4 với 5,5 điểm khi giải còn một ván. Cô đánh bại Li Yunshan (Trung Quốc) ở ván cuối để đạt 6,5 điểm sau 9 ván và giành huy chương đồng. Cô không có vé dự World Cup do chỉ có một suất dành cho nhà vô địch bảng nữ. Cùng năm, cô góp mặt trong đội tuyển nữ Việt Nam tham gia Olympiad cờ vua tổ chức tại Batumi, Gruzia. Cô đã thắng những ván đấu quan trọng, trong đó có chiến thắng trước Marrero Lopez khi cầm quân đen ở lượt 8 để giúp đội nhà thoát thua. Chung cuộc, đội tuyển nữ Việt Nam xếp hạng 15.

Tại Giải vô địch cờ vua quốc gia 2019 (tổ chức ở Bắc Giang từ 28 tháng 4 đến 10 tháng 5), Thảo Nguyên vô địch cả nội dung cờ tiêu chuẩn nữ và cờ nhanh nữ, đồng thời giành huy chương bạc nội dung cờ chớp nữ. Tháng 6, tại Giải vô địch cờ vua cá nhân châu Á 2019 (Xingtai, Trung Quốc), cô xếp hạng 4 nội dung nữ, nâng hệ số Elo cá nhân lên 2.376 và giữ vững vị trí nữ kỳ thủ số 1 Việt Nam.

2020–2023: Tiếp tục duy trì vị trí số 1 cờ vua nữ Việt Nam, huy chương vàng SEA Games trên sân nhà

Năm 2020, do đại dịch COVID-19, Olympiad cờ vua lần thứ 44 bị hoãn và FIDE tổ chức Olympiad cờ vua online thay thế. Thảo Nguyên thi đấu ở bàn một nhóm nữ của đội tuyển Việt Nam (Elo 2.377), bên cạnh người đồng đội Hoàng Thị Bảo Trâm; đội được xếp hạt giống số 4 ở bảng A của nhóm cao nhất (gồm các đội mạnh như Trung Quốc, Ấn Độ, Đức). Chung cuộc, Việt Nam xếp hạng 9/10 ở bảng A với 6 điểm (3 trận thắng, 6 trận thua) và không vượt qua được vòng bảng để vào vòng đấu loại trực tiếp. Cùng năm, Thảo Nguyên và chồng là Nguyễn Ngọc Trường Sơn giành tổng cộng ba huy chương vàng tại Giải vô địch cờ vua quốc gia 2020.

Năm 2021, do ảnh hưởng kéo dài của dịch bệnh, Việt Nam không cử kỳ thủ tham dự World Cup cờ vua nữ 2021.

Tại SEA Games 31 (môn cờ vua tổ chức ở Quảng Ninh, tháng 5 năm 2022), Thảo Nguyên thi đấu thành công với hai huy chương vàng cá nhân. Ngày 17 tháng 5, cô vô địch nội dung cờ nhanh cá nhân nữ sau khi đánh bại Gong Qianyun (Singapore) ở chung kết; cùng thời điểm đó, chồng cô là Nguyễn Ngọc Trường Sơn cũng vô địch nội dung cờ nhanh cá nhân nam. Cô và chồng đi vào lịch sử khi trở thành cặp vợ chồng đầu tiên của thể thao Việt Nam giành HCV cá nhân trong cùng một ngày tại một kỳ SEA Games. Ngày 20 tháng 5, cô giành tiếp huy chương vàng nội dung cờ chớp cá nhân nữ sau khi thắng Sihite Chelsie Monica Ignesias (Indonesia) 1,5–0,5. Ngoài ra, cô còn giành huy chương bạc nội dung cờ nhanh đồng đội nữ và huy chương đồng nội dung cờ chớp đồng đội nữ. Cuối tháng 7 năm 2022, dù là kỳ thủ nữ số 1 Việt Nam, Thảo Nguyên không tham dự Olympiad cờ vua 2022 tại Chennai, Ấn Độ vì lý do cá nhân.

2024–nay

Tại Olympiad cờ vua 2024 (Budapest), Thảo Nguyên thi đấu ở bàn một đội tuyển nữ và là kỳ thủ có hiệu suất tốt nhất đội. Sau 7 ván, cô đạt hiệu suất thi đấu khoảng 2.527, xếp thứ tư trong số các kỳ thủ ngồi bàn một. Đội tuyển nữ Việt Nam xếp hạng 23 chung cuộc; nhờ thành tích này, cô được trao suất dự World Cup 2025.

Tháng 2 năm 2025, Thảo Nguyên chính thức giành vé dự World Cup cờ vua 2025 – lần thứ tám cô góp mặt ở giải đấu này; thời điểm đó cô đứng hạng 65 nữ thế giới.

Tại SEA Games 33 (Thái Lan, tháng 12 năm 2025), môn cờ vua quốc tế chỉ tổ chức nội dung cờ nhanh đánh đôi nam/nữ. Thảo Nguyên thi đấu cùng Võ Thị Kim Phụng (dự bị là Bạch Ngọc Thùy Dương) ở nội dung cờ nhanh đôi nữ. Ngày 19 tháng 12, ở trận chung kết gặp Indonesia, cô cầm quân Trắng giành chiến thắng nhanh chóng trong ván của mình, trong khi Võ Thị Kim Phụng cầm hòa Irene Kharisma Sukandar sau ván cờ giằng co kéo dài 162 nước; với tổng tỷ số 1,5–0,5, đội nữ Việt Nam đoạt huy chương vàng. Cùng thời điểm, đôi nam Việt Nam (trong đó có chồng cô, Nguyễn Ngọc Trường Sơn) cũng đoạt huy chương vàng cờ nhanh đôi nam; đây là lần thứ tư hai vợ chồng cùng dự một kỳ SEA Games và lần thứ hai cùng giành huy chương vàng trong một ngày.

Thảo Nguyên là đại diện duy nhất của Việt Nam giành suất chính thức dự Cúp cờ vua thế giới nữ 2025, tổ chức tại Batumi (Gruzia) và bế mạc ngày 28 tháng 7. Ở vòng 1, cô gặp kỳ thủ nước chủ nhà Mgeladze Kesaria. Cô thua ván cờ tiêu chuẩn lượt đi trước khi hòa ván lượt về, chung cuộc thua 0,5–1,5 và dừng bước ngay vòng đầu.

Đầu năm 2026, Thảo Nguyên vô địch quốc gia cả hai nội dung cờ nhanh và cờ chớp nữ. Tháng 3, cô đoạt hạng nhì nội dung nữ tại giải cờ vua trực tuyến hàng đầu thế giới Titled Tuesday với 7 điểm sau 11 ván (6 thắng, 2 hòa). Tháng 5, dù là nữ kỳ thủ có hệ số Elo cao nhất Việt Nam và đương kim vô địch quốc gia cờ nhanh, cờ chớp, cô không có tên trong danh sách dự Olympiad 2026 do hồ sơ đăng ký bị nộp quá hạn.

Đời tư

Phạm Lê Thảo Nguyên là vợ của Nguyễn Ngọc Trường Sơn, đại kiện tướng nam hàng đầu Việt Nam. Hai người nảy sinh tình cảm từ năm 2008, khi cô được gọi vào đội tuyển Việt Nam sau chức vô địch quốc gia đầu tiên và được Trường Sơn tận tình giúp đỡ để hòa nhập. Sau này, gia đình Trường Sơn có biến cố, bố mẹ chia tay. Sự việc khiến tâm lý của Trường Sơn bất ổn, sa sút trong sự nghiệp, văng khỏi top 100 thế giới. Nhờ sự chia sẻ của Thảo Nguyên, Trường Sơn mới tìm lại sự thăng bằng. Năm 19 tuổi, Trường Sơn từng tuyên bố “sẽ cưới bằng được Thảo Nguyên” trước mặt các đồng đội. Mối tình của họ từng khiến làng cờ bất ngờ, một phần vì Thảo Nguyên hơn Trường Sơn ba tuổi và tính cách hai người khá trái ngược – Sơn được đánh giá là trầm tính, ít nói, còn Thảo Nguyên thì lại rất năng động, cá tính. Sau gần bảy năm yêu nhau, ngày 4 tháng 4 năm 2015 đám cưới của bộ đôi đã diễn ra tại Cần Thơ, quê nhà cô dâu.

Liên kết ngoài

• Các ván đấu của Phạm Lê Thảo Nguyên lưu trên ChessGames.com