RBS 70
RBS 70 (Robotsystem 70) là một hệ thống tên lửa phòng không vác vai (MANPADS) được thiết kế để thực hiện nhiệm vụ phòng không trong mọi điều kiện khí hậu và hầu như không cần sự hỗ trợ từ các lực lượng khác. Hệ thống ban đầu được thiết kế và sản xuất bởi công ty quốc phòng Thụy Điển Bofors Defence (giờ là Saab Bofors Dynamics, từ năm 2000). Nó sử dụng tên lửa RB 70, loại tên lửa cũng được trang bị cho nhiều hệ thống tên lửa khác của Thụy Điển.[2]
| RBS 70 | |
|---|---|
| Tập tin:RBS 70.png RBS 70 của quân đội Litva | |
| Loại | Hệ thống phòng không tầm gần (SHORAD)]] Tên lửa phòng không vác vai |
| Nơi chế tạo | Thụy Điển |
| Lược sử hoạt động | |
| Phục vụ | 1977–nay |
| Trận | |
| Lược sử chế tạo | |
| Nhà sản xuất | Bofors Defence (1980s–2000) Saab Bofors Dynamics (từ năm 2000) |
| Giá thành | 3,3 triệu Euro (2023)[1] |
| Thông số | |
| Khối lượng | 87 kg |
| Chiều dài | 1,32 m |
| Đường kính | 106 mm |
| Đầu nổ | 1,1 kg thuốc nổ tạo hình và 3.000 mảnh wolfram |
| Cơ cấu nổ | Ngòi nổ cận đích 3 chế độ |
| Động cơ | Động cơ nhiên liệu rắn không khói có tầng đẩy khởi tốc |
| Sải cánh | 32 cm |
| Tầm hoạt động | 250 m – 9 km |
| Độ cao bay | 5.000 m |
| Tốc độ | Mach 1,6 (Mark 0/1) Mach 2 (Mark 2/BOLIDE) |
| Hệ thống chỉ đạo | Lái chùm laser |
| Nền phóng | Giá phóng 3 chân, ASRAD-R và tàu chiến |
Lịch sử
Trước khi RBS 70 ra đời, lực lượng phòng không tầm ngắn của Thụy Điển chủ yếu dựa vào hệ thống Robotsystem 69 (phiên bản dựa trên FIM-43 Redeye của Mỹ) và pháo phòng không Bofors m/48. Việc phát triển RBS 70 nhằm trang bị cho lực lượng phòng không Thụy Điển một hệ thống tên lửa đất đối không tầm ngắn có chi phí thấp, dễ sử dụng và hiệu quả được bắt đầu vào năm 1969 khi Bofors AB nhận được hợp đồng phát triển. Công ty quyết định áp dụng một phương thức dẫn đường hoàn toàn mới: tên lửa bám theo chùm tia laser, được phát triển chung với Laser Diode Laboratories. Các nghiên cứu tiếp theo cho thấy hệ thống cần có radar và thiết bị nhận dạng địch – ta được đặt hàng từ LM Ericsson và Svenska Aktiebolaget Trådlös Telegrafi (SATT) vào năm 1972.[3] Đây là hệ thống tên lửa đầu tiên được phát triển bằng cách sử dụng hoàn toàn các mô phỏng bắn trên máy tính, với khoảng 10.000 lần bắn mô phỏng được thực hiện trong quá trình phát triển.[4] Năm 1975, hệ thống hoàn thiện và được đưa vào sản xuất hàng loạt. RBS 70 chính thức được đưa vào trang bị năm 1977.
Năm 1982, tên lửa được nâng cấp thành phiên bản Mk I. Phiên bản Mk II xuất hiện năm 1990.
Thế hệ thứ tư là tên lửa đa mục tiêu BOLIDE đạt tốc độ Mach 2 được đưa vào sử dụng năm 2003. Đồng thời hệ thống IFF được cải tiến và có khả năng lắp thêm thiết bị ảnh nhiệt BORC.
Phiên bản RBS 70 Next Generation (NG) với khả năng tự động bám mục tiêu và tích hợp kính ngắm ảnh nhiệt xuất hiện năm 2011. Phiên bản này có tầm bắn đạt 9 km và độ cao tác chiến tới 5 km.[5]
Song song với đó, một biến thể phát triển khác là hệ thống phòng không mọi thời tiết đặt trên xe Robotsystem 90[6] được biên chế từ năm 1993 đến năm 2004,[7] sau đó được niêm cất và tái kích hoạt trở lại vào năm 2017.
Thiết kế
RBS 70 là một hệ thống phòng không tầm ngắn cơ động sử dụng tên lửa dẫn đường bằng laser.
Các phiên bản Mk 1 và Mk 2 xuất hiện không lâu sau đó và trở thành cấu hình tiêu chuẩn của RBS 70. Chúng có tầm bắn từ 5–6 km và trần bắn khoảng 3 km. Hiện nay RBS 70 đang được sử dụng tại 20 quốc gia. Hệ thống có khả năng hoạt động trong môi trường Bắc Cực, sa mạc và nhiệt đới.[cần dẫn nguồn]
Năm 2003, gói nâng cấp BOLIDE được giới thiệu cho RBS 70.
Tên lửa BOLIDE là phiên bản nâng cấp của RBS 70 Mk 2 với tốc độ cao hơn (Mach 2 so với Mach 1,6), tầm bắn tăng lên 8 km và khả năng tiêu diệt mục tiêu ở độ cao tới 6 km.
Việc bàn giao tên lửa BOLIDE bắt đầu từ năm 2005.
Ngày 8 tháng 5 năm 2026, Saab chính thức giới thiệu phiên bản Bolide 2, một thế hệ tên lửa mới nhằm nâng cao đáng kể năng lực của hệ thống phòng không tầm ngắn RBS 70 NG. Biến thể mới này được thiết kế để đối phó với các mối đe dọa trên không hiện đại như máy bay không người lái, tên lửa hành trình và máy bay tốc độ cao.[8]
Nâng cấp của RBS 70 NG
Năm 2011, Saab Bofors Dynamics công bố phiên bản RBS 70 New Generation (RBS 70 NG).
Phiên bản nâng cấp này được trang bị hệ thống ngắm bắn cải tiến với khả năng tự động bám mục tiêu, hỗ trợ quan sát ban đêm, đồng thời bổ sung các tính năng huấn luyện và đánh giá sau tác chiến.[9]
RBS 70 MSHORAD
Năm 2017, Saab trình diễn một hệ thống phòng không cơ động tầm ngắn (SHORAD) gồm ba thành phần:
- radar Giraffe 1X;
- hệ thống chỉ huy – điều khiển (C2);
- trạm vũ khí điều khiển từ xa RBS 70 NG (RWS).[10]
Phiên bản hoàn chỉnh mang tên RBS 70 MSHORAD được Saab chào bán trên thị trường vào năm 2022.[11] Thụy Điển và Litva là hai quốc gia đầu tiên đặt mua hệ thống này, với các hợp đồng được ký lần lượt vào tháng 1 và tháng 7 năm 2024.[12][13] Phiên bản dành cho Litva được lắp đặt trên các xe chiến thuật hạng nhẹ JLTV.[13] Tháng 7 năm 2025, Séc đã đặt hàng 24 xe RBS 70 MSHORAD với tổng giá trị khoảng 170 triệu euro.[14]
Sử dụng
Iran đã sử dụng RBS 70 trong chiến tranh Iran-Iraq.[15]
Năm 1990, Hải quân Hoàng gia Australia triển khai hai tổ hợp RBS 70 cùng các kíp chiến đấu thuộc Lục quân Australia trên tàu tiếp vận hạm đội HMAS Success khi con tàu được điều động tới Vịnh Ba Tư trong giai đoạn chuẩn bị cho Chiến tranh Vùng Vịnh lần thứ nhất tại Kuwait.
Năm 1992, một tổ hợp tên lửa đất đối không RBS 70 của Lục quân Venezuela đã bắn hạ một máy bay cường kích hạng nhẹ OV-10 Bronco của lực lượng nổi dậy trong cuộc đảo chính ngày 27 tháng 11 năm 1992.[16]
Năm 2017, Chính phủ Australia công bố chương trình Phòng không Mặt đất Tầm ngắn nhằm tìm kiếm hệ thống thay thế cho RBS 70. Năm 2019, hệ thống NASAMS đã được lựa chọn làm hệ thống phòng không thế hệ mới thay cho RBS 70. Bộ Quốc phòng Australia ký hợp đồng với Raytheon Australia và dự kiến thay thế toàn bộ các hệ thống RBS 70 trong năm tài chính 2022–2023.[17]
Đầu năm 2023, trong cuộc chiến tranh Nga–Ukraina, Thụy Điển đã chuyển giao các tổ hợp RBS 70 cho Ukraina. Thụy Điển cũng cung cấp radar tầm ngắn Giraffe 75 sử dụng cùng hệ thống RBS 70. Quân đội Ukraina tuyên bố đã sử dụng RBS 70 để bắn hạ các tên lửa hành trình và các máy bay không người lái của Nga.[18][19]
Ngày 17 tháng 8 năm 2023, gần Robotyne, các binh sĩ thuộc Lữ đoàn cơ giới độc lập số 47 của Ukraina đã sử dụng RBS 70 bắn hạ một trực thăng tấn công Ka-52 của Nga, được cho là khiến một trong hai thành viên tổ lái thiệt mạng.[20] Ngày 5 tháng 12 năm 2023, Trung tướng Mykola Oleshchuk tuyên bố rằng một tên lửa phòng không RBS 70 của Ukraina đã bắn hạ một máy bay Su-24 tại tỉnh Odessa.[21]
Ngày 25 tháng 10 năm 2023, Lữ đoàn Đổ bộ đường không số 25 của Ukraina đã bắn hạ một trực thăng Mi-8 tại khu vực Luhansk bằng tên lửa RBS 70.[22]
Ngày 6 tháng 12 năm 2023, Không quân Ukraina tiếp tục bắn hạ một máy bay Su-24 của Nga tại tỉnh Odessa bằng hệ thống RBS 70.[23] Ngày 24 tháng 12 năm 2023, Lữ đoàn Cơ giới Độc lập số 47 đã tiêu diệt một máy bay không người lái trinh sát SuperCam của Nga bằng RBS 70.[24][25]
Ngày 13 tháng 5 năm 2024, Lữ đoàn Cơ giới số 110 của Ukraina tuyên bố đã sử dụng RBS 70 để bắn hạ hai máy bay cường kích Su-25 cùng một trực thăng Ka-52 của Nga.[26][27]
Ngày 29 tháng 4 năm 2024, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Australia Richard Marles công bố gói viện trợ quân sự trị giá 100 triệu đô la Australia dành cho Ukraina. Một nửa khoản viện trợ này được dành cho năng lực phòng không. Ông Marles cho biết Australia sẽ chuyển giao cho Ukraina số lượng RBS 70 trị giá hàng chục triệu đô la Australia. Australia đang loại biên RBS 70 để thay thế bằng NASAMS. Tuy nhiên, chưa rõ liệu radar Saab Giraffe có nằm trong gói viện trợ này hay không.[28]
Xem thêm
- ASRAD-R (Advanced Short Range Air Defence System – RBS)
- Luftvärnsrobotbandvagn 701 (Lvrbv 701), a self-propelled vehicle mounted version of RBS 70
- 9K38 Igla
- Anza
- FIM-92 Stinger
- KP-SAM Shingung
- Misagh-2
- Mistral (tên lửa)
- Qaem
- Starburst (tên lửa)
- Starstreak
- Type 91 surface-to-air missile
- VSHORAD (Ấn Độ)
Tham khảo
- ^ "Slovenská vláda schválila nákup systémov Barak MX a Piorun". Magnetpress.sk. ngày 4 tháng 10 năm 2023. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 10 năm 2023. Truy cập ngày 27 tháng 10 năm 2023.
- ^ "Lithuania upgrading RBS 70 MANPADS with night vision sights and improved missiles". Army recognition. tháng 8 năm 2018. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 8 năm 2018.
- ^ "Robotmuseum Arboga". Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 2 năm 2023. Truy cập ngày 2 tháng 2 năm 2023.
- ^ Lindqvist, Gunnar; Widfeldt, Bo (2003). Rikets flygplanköp — JAS 39 Gripen [The Kingdom's aircraft purchases: JAS 39 Gripen] (in Swedish). Nässjö, Sweden: Air Historic Research. ISBN 91-973892-5-0.
- ^ "SAAB Rbs 70". Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 1 năm 2022. Truy cập ngày 2 tháng 2 năm 2023.
- ^ https://www.robotmuseum.se/ROBOT/Robothistorik/09_Luftvarn/ARM_rb_90.htm Lưu trữ ngày 1 tháng 2 năm 2023 tại Wayback Machine Robotmuseum Rbs 90]
- ^ "SAAB historia". Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 2 năm 2023. Truy cập ngày 2 tháng 2 năm 2023.
- ^ https://www.edrmagazine.eu/saab-strengthens-rbs-70-ng-with-new-bolide-2-missile
- ^ "RBS 70 NG VSHORAD: New Generation". Saab Bofors Dynamics. 2010. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 9 năm 2011. Truy cập ngày 28 tháng 9 năm 2011.
- ^ "Saab's Mobile SHORAD rolls into DSEI for the first time". Saab. ngày 7 tháng 9 năm 2017. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2025.
- ^ "Saab Mobile Short Range Air Defence System (MSHORAD), Sweden". Army Technology. ngày 26 tháng 1 năm 2024. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2025.
- ^ "Sweden signs with Saab for MSHORAD". Shephard Media. ngày 18 tháng 1 năm 2024. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2025.
- ^ a b "Lithuania buying Swedish air defence system for €147m". LRT. ngày 8 tháng 7 năm 2024. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2024.
- ^ "Ministerstvo obrany posiluje protivzdušnou obranu, podepsalo smlouvu na obrněná vozidla s integrovaným systémem RBS 70". Ministerstvo obrany ČR (bằng tiếng Séc). ngày 22 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 24 tháng 7 năm 2025.
- ^ "Lessons Iran Iraq" (PDF). CSIS. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 13 tháng 8 năm 2017. Truy cập ngày 8 tháng 2 năm 2018.
- ^ Chronological Listing of Venezuelan Losses & Ejections, Project Get Out and Walk
- ^ "Short Range Ground Based Air Defence". AU: Defence. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 11 năm 2022. Truy cập ngày 18 tháng 4 năm 2022.
- ^ "Military shows RBS 70 air defense system in service with Armed Forces of Ukraine". Militarnyi (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 5 năm 2023. Truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2023.
- ^ "Swedish Giraffe 75 radars now in service with the Ukrainian military". Militarnyi (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 5 năm 2023. Truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2023.
- ^ Axe, David (ngày 17 tháng 8 năm 2023). "Ukraine's Helicopter-Killing RBS-70 Missiles Can See Right Through Russian Jamming". Forbes. Lưu trữ bản gốc ngày 6 tháng 9 năm 2023. Truy cập ngày 6 tháng 9 năm 2023.
- ^ GDC (ngày 6 tháng 12 năm 2023). "Ukraine Shot Down Su-24 fighter bomber using Swedish-made RBS-70 MANPAD". Global Defense Corp (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 12 năm 2023. Truy cập ngày 6 tháng 12 năm 2023.
- ^ GDC (ngày 24 tháng 10 năm 2023). "Ukrainian troops shoot down Russian Mi-8 helicopter using RBS-70 MANPAD". Global Defense Corp (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 15 tháng 5 năm 2024.
- ^ GDC (ngày 6 tháng 12 năm 2023). "Ukraine Shot Down Su-24 fighter bomber using Swedish-made RBS-70 MANPAD". Global Defense Corp (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 15 tháng 5 năm 2024.
- ^ Dylan Malyasov (ngày 26 tháng 12 năm 2023). "Ukrainian troops down Russian SuperCam reconnaissance drone". Defence Blog Ukraine (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 12 năm 2023. Truy cập ngày 27 tháng 12 năm 2023.
- ^ "Swedish SAAB RBS 70 Missile in Ukraine Demonstrates High Anti-Drone Capabilities Against Russian UAVs". Army Recognition (bằng tiếng Anh). ngày 25 tháng 12 năm 2023. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 12 năm 2023. Truy cập ngày 27 tháng 12 năm 2023.
- ^ GDC (ngày 13 tháng 5 năm 2024). "Ukraine shot down two Su-25 fighter jets and one Ka-52 helicopter using RBS-70 MANPAD". Global Defense Corp (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 15 tháng 5 năm 2024.
- ^ GDC (ngày 12 tháng 5 năm 2024). "Ukraine Shot Down Su-25 fighter jet using Swedish-made RBS-70 MANPAD". Global Defense Corp (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 15 tháng 5 năm 2024.
- ^ "Government announces $100m Ukraine support package, including RBS-70 man-portable air-defence systems". Australia Defence Minister. ngày 29 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 29 tháng 4 năm 2024.
Liên kết ngoài
- Official SAAB company page of RBS 70
- Bofors RBS 70 Lưu trữ ngày 11 tháng 11 năm 2013 tại Wayback Machine at the Federation of American Scientists (FAS) website
- RBS 70 NG VSHORAD Very Short Range Air Defense Missile System at armyrecognition.com