Sông Công
Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “ParameterAliasNormalizer”.
Sông Công là một phụ lưu của sông Cầu.[1][2][3] Sông Công là phụ lưu lớn nhất và chiếm khoảng 40% lượng nước của sông Cầu, đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nước tưới cho tả ngạn sông Cầu.[4] Sông Công có chiều dài 105 km, diện tích lưu vực là 970 km²; trong đó chiều dài sông Công nằm hoàn toàn trên địa phận Thái Nguyên là 92,2 km, đoạn là ranh giới Thái Nguyên - Hà Nội dài 12,8 km.[5][6]
Dòng chảy
Sông Công (Xưa gọi Là Sông Giã và sông Mão),bắt nguồn từ vùng Đèo Khế, xã Phú Xuyên, tỉnh Thái Nguyên, chảy theo hướng Tây Bắc-Đông Nam. Sau khi ra khỏi hồ Núi Cốc ở xã Đại Phúc, nó chia thành hai nhánh. Nhánh chính chảy qua xã Tân Cương và hai phường Bá Xuyên, phường Sông Công, qua phường Phổ Yên để hội lưu với sông Cầu từ bên phải tại ranh giới ba xã, phường Thuận Thành (Thái Nguyên), Trung Giã (thành phố Hà Nội) và Hợp Thịnh (tỉnh Bắc Ninh). Nhánh phụ nhỏ hơn chảy qua phường Bách Quang, xã Điềm Thụy rồi chảy vào phường Phổ Yên để nối với sông Cầu tại ranh giới ba xã phường Vạn Xuân, Trung Thành (Thái Nguyên) và Hợp Thịnh (Bắc Ninh).
Sông này dài 96 km. Diện tích lưu vực 951 km², cao trung bình 224 m, độ dốc trung bình 27,3%, mật độ sông suối 1,20 km/km². Tổng lượng nước 0,794 km³ ứng với lưu lượng trung bình năm 25 m³/s, môđun dòng chảy năm 26 l/s.km². Mùa lũ từ tháng 6 đến tháng 10, chiếm 74,7% lượng nước cả năm; tháng 8 có lượng dòng chảy lớn nhất chiếm 19,30% lượng nước cả năm; tháng cạn kiệt nhất chiếm 1,8% lượng nước cả năm.
Các sự tích
Sông Công cùng với Núi Cốc đã đi vào thi ca mang màu sắc huyền thoại trong bài hát Huyền thoại Hồ Núi Cốc của nhạc sĩ Phó Đức Phương. Nước của dòng sông Công được chặn lại tại xã Đại Phúc, tạo nên một hồ nhân tạo rộng lớn, cùng với rất nhiều hòn đảo lớn nhỏ mà trước đây là đồi núi. Sông Công, hồ Núi Cốc là công trình thủy lợi lớn có ý nghĩa trong phát triển kinh tế nông nghiệp, bảo vệ môi sinh, tạo một thắng cảnh nổi tiếng trong địa bàn tỉnh Thái Nguyên.
Dòng sông Công còn có tên là sông Giã (Giã hà) bởi thời thuộc Lương con sông này nằm trên đất châu Giã Năng, quê hương của người anh hùng Lý Bí. Nơi dòng sông chảy ngoặt về phía Đông (gần cầu Đa Phúc ngày nay) chính là làng Trấn, Trấn lỵ châu Giã Năng, nơi Lý Bí khởi binh từ đất Hoài Đức (Hà Nội ngày nay) vượt qua núi Sóc về đây bao vây rồi đánh bại giặc Lương.[7]
Phụ lưu
Các phụ lưu của sông Công theo các danh mục sông nội tỉnh và liên tỉnh:[8][9][5]
- Sông Công
- Phụ lưu số 1 sông Công (12 km, 57 km²)
- Phụ lưu số 2 sông Công (11 km, 67 km²)
- Suối Tôn (12 km, 29 km²)
- Sông La Bằng (15 km, 42 km²)
- Suối Cái (Suối Cải) (14 km, 29 km²)
- Phụ lưu số 6 sông Công (13 km, 16 km²)
- Sông Nước Giáp (16 km, 32 km²)
- Suối Kẻn (15 km, 69 km²)
- Suối Trại Trâu (10 km, 16 km²)
- Sông Đá Trắng (25 km, 116 km²)
- Phụ lưu số 1 sông Đá Trắng (16 km, 30 km²)
- Phụ lưu số 11 sông Công (16 km, 47 km²)
- Kênh Tây (15 km, 38 km²)
- Suối Cầu Triền (Ngòi Cát) (14 km, 36 km²)
Danh nhân Bách Thổ
Dọc thung lũng sông Công đã sản sinh cho mảnh đất Thái Nguyên 3 vị tướng tài: Lưu Trung, Lưu Nhân Chú, Phạm Cuống và ba vị tiến sĩ: Đỗ Cận, Đàm Sâm, Đồng Doãn Giai.[7]
Hình ảnh
-
Sông Công tại xã La Bằng
-
Sông Công bên dưới đập Núi Cốc tại xã Đại Phúc
-
Sông Công tại phường Bá Xuyên
-
Sông Công tại phường Trung Thành, Thái Nguyên (phải) và xã Trung Giã, Hà Nội (trái)
Tham khảo
- ^ Tập bản đồ hành chính Việt Nam. Nhà xuất bản Tài nguyên – Môi trường và Bản đồ Việt Nam. Hà Nội, 2013.
- ^ Bản đồ tỷ lệ 1:50.000 tờ F-48-. Cục Đo đạc và Bản đồ Việt Nam, 2004.
- ^ Quyết định số 1989/QĐ-TTg ngày 01/11/2010 của Thủ tướng Chính phủ về Danh mục lưu vực sông liên tỉnh. Thuvien Phapluat Online, 2016. Truy cập 12/08/2018.
- ^ Địa chí 2009, tr. 66-76.
- ^ a ă "Quyết định Về việc ban hành Danh mục nguồn nước mặt liên quốc gia và Danh mục nguồn nước mặt liên tỉnh" (PDF). Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
- ^ "Ban hành Danh mục lưu vực sông liên quốc gia và Danh mục lưu vực sông liên tỉnh tỉnh" (PDF). Cổng Thông tin điện tử Chính phủ.
- ^ a ă Sông Giã - Sông Công[liên kết hỏng]
- ^ "Quyết định Về việc ban hành Danh mục lưu vực sông nội tỉnh" (PDF). Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
- ^ "Ban hành Danh mục lưu vực sông liên quốc gia và Danh mục lưu vực sông liên tỉnh tỉnh" (PDF). Cổng Thông tin điện tử Chính phủ.
Thư mục
- Địa chí (2009). Địa chí Thái Nguyên. Thái Nguyên: Nhà xuất bản Chính trị quốc gia.
Xem thêm
