Bản mẫu:GeoboxBản mẫu:BS-mapSông Dnepr (Bản mẫu:Langx; Bản mẫu:LangxLỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “IPA”.; Bản mẫu:Langx) là một sông lớn xuyên biên giới tại châu Âu. Sông khởi nguồn tại vùng đồi Valdai gần Smolensk, Nga, sau đó chảy qua Belarus và Ukraina rồi đổ ra biển Đen. Đây là sông dài nhất tại Ukraina và Belarus và là sông dài thứ tư tại châu Âu, sau các sông Volga, Danube và Ural.[1] Sông Dnepr dài khoảng Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Convert”.,[2] và diện tích lưu vực là Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Convert”..
Trong thời cổ đại, sông Dnepr nằm trong tuyến mậu dịch con đường hổ phách. Vào cuối thế kỷ 17, khu vực này là nơi tranh giành giữa Liên bang Ba Lan và Lietuva và Nga, chia Ukraina thành các khu vực được mô tả là hữu ngạn và tả ngạn. Đến thời Liên Xô, sông được chú ý đến nhờ các đập thủy điện và hồ chứa cỡ lớn. Thảm họa Chernobyl 1986 xảy ra gần sông Pripyat, ngay phía trên điểm hợp lưu của sông này với Dnepr. Dnepr là một tuyến giao thông quan trọng đối với kinh tế Ukraina, và nó được nối với các tuyến đường thủy khác tại châu Âu qua kênh đào Dnepr–Bug.
Tên sông khác biệt một chút trong các ngôn ngữ Slav của ba quốc gia mà sông chảy qua:
Bản mẫu:Langx, Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “IPA”., hoặc Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “lang”.Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “lang”.,[3]Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “IPA”.
tiếng Nga: Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “lang”., chuyển tự: Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “lang”., Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “IPA”.; chính tả cũ Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “lang”.[4]
Bản mẫu:Langx, Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “IPA”.; thi ca Bản mẫu:Langx; kiểu cũ Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “lang”.[5]Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “lang”., Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “IPA”., hoặc cũ hơn Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “lang”.Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Unsubst”. (Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “lang”., Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “IPA”.Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Unsubst”.)
Các tên gọi này có chung gốc, bắt nguồn từ tiếng Đông Slav cổ Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “lang”. (Dŭněprŭ). Nguồn gốc của tên này có tranh chấp nhưng nhìn chung được cho là bắt nguồn từ tiếng Sarmatia *Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “lang”. ("sông xa") song song với Dniester ("sông gần") hoặc từ tiếng Scythia *Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “lang”. ("sông sâu") liên quan đến việc nó thiếu các chỗ cạn,[6][7] từ đó cũng bắt nguồn cho tên hậu kỳ Cổ đại của sông là Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “lang”. (Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “lang”.).[8]
Trong tiếng Anh, chữ cái đầu D trong Dnieper thường là câm, nhưng cũng có thể được nói: Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “IPAc-en”.Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Respell”.. Các giọng không r thường cũng bỏ âm cuối /r/.[9][10] Tên gọi bắt nguồn từ chuyển tự tiếng Pháp của tên sông trong tiếng Nga. Việc phát âm tên Dnipro thường nhấn trọng âm vào âm thứ hai: Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “IPAc-en”.Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Respell”..[11] Ít phổ biến hơn, nó còn được nhấn trọng âm vào âm thứ nhất, âm thứ hai biến thành một âm schwa: Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “IPAc-en”.Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Respell”..[12]
Tên gọi tiếng Scythia khác của Dnipro là Bản mẫu:Transl, nghĩa là "có không gian rộng," là nguồn gốc của:[13]
Tên tiếng Hy Lạp-La Mã của sông, [[Borysthenes|Bản mẫu:Transl]] (Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “lang”.Bản mẫu:Transl; Latin: Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “lang”.). Tên này có liên kết với tên tiếng Hy Lạp-La Mã của sông Volga, Bản mẫu:Transl (tiếng Hy Lạp cổ đại: Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “lang”.Bản mẫu:Transl; Latin: Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “lang”.), bắt nguồn từ tiếng Scythia Bản mẫu:Transl, nghĩa là "rộng."
Tên Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “lang”. bắt nguồn cho tên Latin thi ca của sông, Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “lang”.[14]
Trong giai đoạn Đại Bulgaria Cổ, sông được gọi là Buri-Chai, và thời Rus Kiev nó được gọi là Славу́тич (Slavútytch), tên này vẫn được sử dụng trong thi ca tiếng Ukrraina do ảnh hưởng của sử thi Đông Slav Cổ Truyện kể cuộc viễn chinh Igor và sự thích nghi hiện đại của nó trong văn chương Ukraina. Tên này cũng được lấy để đặt cho thành phố Slavutych, được hình thành sau thảm họa Chernobyl 1986 để làm nơi ở cho công nhân bị di dời.[15]Bản mẫu:PageneededNgười Kipchak gọi sông là Uzeu, còn người Tatar Krym gọi sông là Özü, và người Thổ Nhĩ Kỳ hiện gọi sông là Özü hoặc Özi.[16]
Địa lý
Tổng chiều dài của sông được ghi nhận khác nhau là Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Convert”.[2] hoặc Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Convert”.,[17] trong đó Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Convert”. chảy qua Nga, Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Convert”. chảy qua Belarus,[2] và Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Convert”. chảy qua Ukraina. Diện tích lưu vực sông là Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Convert”., trong đó Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Convert”. thuộc Ukraina,[18]Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Convert”. thuộc Belarus.[2]
Nguồn sông Dnepr là các bãi lầy cói (Akseninsky Mokh) của vùng đồi Valdai thuộc miền trung Nga, trên độ cao Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Convert”..[18] Một đoạn sông dài Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Convert”. đóng vai trò là biên giới giữa Belarus và Ukraina. Vũng cửa sông từng được phòng vệ bơi một pháo đài hùng mạnh tại Ochakiv.Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Unsubst”.
Điểm cực nam của Belarus là trên sông Dnepr ở phía nam của Kamaryn thuộc huyện Brahin.[19]
Dnepr có nhiều phụ lưu (lên đến 32.000) với 89 sông dài trên 100 km.[20] Các phụ lưu chính là:
Dnepr có nhiều phụ lưu trực tiếp nhỏ, như tại vùng Kyiv có Syrets (hữu ngạn) ở phía bắc của thành phố, còn Lybid (hữu ngạn) có ý nghĩa lịch sử chảy phía tây trung tâm, và Borshahivka (hữu ngạn) ở phía nam.
Tài nguyên nước của lưu vực sông Dnepr chiếm khoảng 80% của toàn bộ Ukraina.[20]
Các ghềnh Dnepr là bộ phận của tuyến mậu dịch giữa người Varangia và người Hy Lạp,
được đề cập lần đầu trong Biên niên sử Kyiv.Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Unsubst”. Tuyến đường có lẽ hình thành vào cuối thế kỷ 8 và đầu thế kỷ 9, trở nên quan trọng từ thế kỷ 10 đến đầu thế kỷ 11. Trên sông Dnepr, người Varangia phải chuyển tải tàu của họ qua bảy ghềnh, đồng thời phải đề phòng dân du mục Pecheneg. Sau khi nhà máy thủy điện Dnepr được xây dựng vào năm 1932, các ghềnh này ngập trong hồ chứa Dnepr.
Sông Dnepr nằm trong phạm vi bản địa của loài trai quagga.[21] Loài trai này vô tình được du nhập khắp thế giới, trở thành loài xâm lấn.[21]
Sinh thái
Ngày nay sông Dnepr chịu ảnh hưởng từ con người và chứa nhiều chất thải ô nhiễm.[22] Sông Dnepr gần bãi chứa phóng xạ nhà máy hóa chất Prydniprovsky (gần Kamianske) và có thể bị ảnh hưởng nếu có rò rỉ phóng xạ. Sông cũng nằm gần nhà máy điện hạt nhân Chernobyl (vùng loại trừ Chernobyl), nhà máy nằm ngay cửa sông Pripyat.
Giao thông
Tàu thuyền có thể đi lại trên Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Convert”. sông (đến thành phố Dorogobuzh).[20] Dnieper quan trọng đối với giao thông trong nền kinh tế UkrainaLỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Unsubst”.: Các hồ chứa trên sông có các cửa âu thuyền lớn, cho phép tàu lớn đến cỡ Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Convert”. tiếp cận xa đến Kyiv, và do đó sông là một hành lang giao thông quan trọng.Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Unsubst”. Các tàu vận chuyển hành khách cũng hoạt động trên sông. Các du thuyền nội địa trên các sông Danube và Dnieper có thị trường tăng trưởng trong các thập niên gần đây.Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Unsubst”.
Ngược dòng từ Kyiv, Dnieper nhận nước của sông Pripyat, sông này nối với kênh đào Dnepr-Bug, nối với sông Bug. Trong quá khứ, có khả năng liên kết với các tuyến đường thủy Tây Âu, nhưng một đập tràn mà không có cửa âu thuyền gần thị trấn Brest, Belarus đã làm gián đoạn tuyến đường thủy quốc tế này. Quan hệ xấu giữa Tây Âu và Belarus đồng nghĩa với việc ít có khả năng mở lại tuyến đường này trong tương lai gần.[23] Việc đi lại cũng bị gián đoạn mỗi năm vì sông đóng băng hoặc bão cực đoan mùa đông.
Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Location map/multi”.
Kể từ của sông Pripyat đến nhà máy thủy điện Kakhovka, có sáu tổ hợp đập nước và nhà máy thủy điện, sản xuất 10% điện năng của Ukraine.[20]
Công trình đầu tiên được xây dựng là nhà máy thủy điện Dnepr (hoặc DniproHES) gần Zaporizhzhia, được xây dựng từ năm 1927 đến năm 1932 với công suất 558 MW.Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Unsubst”.[24] Nhà máy bị phá hủy trong Thế chiến II, nhưng được xây dựng lại vào năm 1948 với công suất 750 MW.Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Unsubst”.
.jpg){kind=link}
.jpg){kind=link}
