St. Louis

St. Louis (/seɪnt ˈluːɪs/; tiếng Pháp: Saint-Louis hoặc St-Louis, [sɛ̃ lwi] ) là một thành phố độc lập và là thành phố lớn thứ hai của tiểu bang Missouri, Hoa Kỳ. Thành phố này có dân số ước tính là 354.361 người. Nhân khẩu vùng đô thị St Louis (tức là bao gồm cả phần đô thị thuộc bang Illinois) là 2.879.934 người, đây là vùng đô thị lớn nhất ở tiểu bang Missouri và lớn thứ 20 ở Mỹ. Sông Missouri hợp lưu với sông Mississippi ở ngoại ô phía bắc thành phố này. Thành phố năm bên bờ phía tây của Mississippi.

Thành phố Saint Louis
—  Thành phố độc lập  —
Tập tin:St. Louis wiki montage.jpg Từ trên bên trái: Nhà thờ chính tòa, Bảo tàng Nghệ thuật Saint Louis, Cổng Gateway, Trung tâm St. Louis, Đại học Washington, Apotheosis của St. Louis, Forest Park Jewel Box
Hiệu kỳ Ấn chương
Tên hiệu: Gateway City, STL, Gateway to the West, Mound City, The Lou
Vị trí trong tiểu bang Missouri
Thành phố Saint Louis
Tọa độ: 38°37′38″B 90°11′52″T
Quận	Hoa Kỳ
Tiểu bang	Missouri
Quận	Thành phố độc lập
Vùng đô thị	Greater St. Louis
Định cư	1703
Thành lập	1764
Tổ chức	1822
Chính quyền
• Thị trưởng	Lyda Krewson (DC)
Diện tích
• Thành phố độc lập	66,2 mi2 (171,3 km2)
• Đất liền	61,9 mi2 (160,4 km2)
• Mặt nước	4,2 mi2 (11,0 km2)
Độ cao	466 ft (142 m)
Dân số (tháng 7 năm 2008)
• Thành phố độc lập	354.361
• Mật độ	5.724,7/mi2 (2.209,2/km2)
• Vùng đô thị	2.816.710
Tên cư dân	St. Louisan
• Mùa hè (DST)	CDT (UTC-5)
Website	http://stlouis.missouri.org/

St. Louis nghĩa là "Thánh Louis", được đặt theo tên vua Louis IX của Pháp. Thành phố St Louis đã được người Pháp thành lập cách đây mấy trăm năm. Trước đó, khoảng 1,200 năm trước công nguyên, ở vùng sông Mississipi này có người da đỏ sinh sống. Những vết tích của họ đã bị hư hại rất nhiều. Tuy nhiên hiện UNESCO nhìn nhận khu vực gần thành phố St Louis ở bang Illinois (khu Cahokia) như một di sản văn hóa thế giới. Tại đây còn một số vết tích của nền văn minh gọi là "văn hóa vùng Mississipi" (Mississipi Culture).

St. Louis là nơi đặt trụ sở của Federal Reserve Bank of St Louis, chi nhánh trực thuộc Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ (FED) và 6 công ty nhóm Fortune 500 là Centene, Reinsurance Group of America, Emerson Electric, Edward Jones, Graybar Electric và Ameren.

Lịch sử

Trước khi người châu Âu tìm ra lãnh thổ châu Mỹ, khu vực thuộc về St. Louis ngày nay từng là một trung tâm văn hóa của người bản địa Mississippian. Người bản địa nổi tiếng với việc xây dựng các gò đất nhân tạo lớn, nền nông nghiệp trồng ngô phát triển và mạng lưới giao thương rộng lớn. Các gò đất này khiến người Pháp gọi St Louis là "Mound City", hay "Thành phố của những gò đất". Ở giai đoạn thời kì tiền thực dân, xã hội được tổ chức theo hình thức thủ lĩnh phức tạp, phân tầng thành các giai cấp như thủ lĩnh, pháp sư, chiến binh và nông dân.

Sau khi nhà thám hiểm Christopher Columbus khám phá ra lục địa Bắc Mỹ vào cuối thế kỷ 15, Tây Ban Nha, Anh, Pháp và các cường quốc châu Âu khác đã đến khai phá và thiết lập các thuộc địa, trở thành lực lượng thống trị tại khu vực. Năm 1673 hai nhà thám hiểm Pháp (Louis Jolliet và Jacques Marquette) đã khám phá khu lưu vực sông Mississippi. Năm năm sau một người Pháp khác tên La Salle đã tuyên bố cả khu vực này thuộc Pháp. Ông đặt tên khu này là Louisiana. Từ năm 1699 trở đi người Pháp đã bắt đầu đến đây sinh sống.

Từ đầu thế kỷ 17, Pháp đã khai phá thung lũng sông Mississippi và thiết lập các khu định cư rải rác tại đây. Đến giữa thế kỷ 18, khu vực Pháp kiểm soát này, được biết đến là Lãnh thổ Louisiana, trải rộng từ sông Mississippi ở phía đông đến dãy núi Rocky ở phía tây, từ Vịnh Mexico ở phía nam đến biên giới với Canada ở phía bắc, lớn hơn bất kỳ cường quốc châu Âu nào lúc bấy giờ.

Năm 1762, trong chiến tranh với người da đỏ bản địa, Pháp đã nhượng lại Lãnh thổ Louisiana cho Tây Ban Nha, và đến năm 1763 chuyển giao gần như toàn bộ các lãnh thổ còn lại ở Bắc Mỹ cho Anh. Tuy nhiên, do lúc này không còn là một cường quốc châu Âu, Tây Ban Nha hầu như không phát triển Louisiana trong ba thập niên tiếp theo. Năm 1764, Pierre Laclède và con riêng Auguste Chouteau lập khu buôn bán lông thú tại vùng đất lúc bấy giờ là Louisiana thuộc Tây Ban Nha, đặt tên theo vua Louis IX của Pháp.

Năm 1796, Tây Ban Nha trở thành đồng minh của Pháp, động thái khiến Anh tức giận và đáp trả bằng cách dùng lực lượng hải quân hùng mạnh để ngăn các đội thuyền Tây Ban Nha tiếp cận Mỹ. Năm 1801, Tây Ban Nha ký một hiệp ước ngầm với Pháp để trao trả lại Lãnh thổ Louisiana. Ngày 20 tháng 10 năm 1803, với sự phê chuẩn từ Thượng viện Mỹ, chính quyền Mỹ trả cho Pháp 15 triệu USD và có được Vùng đất mua Louisiana. Lãnh thổ Mỹ đã tăng hơn gấp đôi diện tích sau thương vụ mua bán này.

Năm 1804, trong công cuộc khai phá địa lý và mở rộng, bành trướng lãnh thổ của Mỹ, St. Louis đã trở thành điểm xuất phát của đoàn thám hiểm Lewis & Clark. Cuộc thám hiểm này là cuộc thám hiểm trên bộ đầu tiên của người Mỹ tới khu vực bờ biển Thái Bình Dương.

Trong thế kỉ XIX, St. Louis phát triển bùng nổ nhờ sự ra đời của tàu hơi nước (năm 1817) và việc xây dựng những công trình giao thông lớn như cầu Eads (hoàn thành năm 1874 - cầu thép lâu đời nhất nước Mỹ).

Năm 1904, St. Louis có vinh dự tổ chức Louisiana Purchase Exposition (Hội chợ Thế giới) và Thế vận hội Mùa hè 1904. Đây là lần đầu tiên đăng cai một kỳ Thế vận hội của nước Mỹ, St. Louis cũng là thành phố đầu tiên ngoài châu Âu đăng cai Thế vận hội. Năm 1965, chính quyền thành phố cho khánh thành Gateway Arch, công trình kiến trúc vòm cao nhất thế giới và là biểu tượng cho sự mở rộng nước Mỹ về phía tây.

Nhân khẩu học

Dân số St. Louis đã tăng gấp hơn 4 lần trong 10 năm, từ 16.000 (1840) lên 77.860 (1850). Từ 1870 đến 1920, St. Louis là thành phố lớn thứ 4 nước Mỹ.

Thành phố từng có dân số 856.796 người vào năm 1950 song do các yếu tố di cư, số dân thành phố đã giảm nhiều. Theo Điều tra dân số Mỹ 2020, thành phố có 301.578 người dân. Tính toàn bộ số dân trong vùng đô thị St. Louis thì dân số của vùng là 2.809.299 người, là vùng đô thị lớn thứ 21 tại Hoa Kỳ.

Hiện nay, khoảng 49,2% nhân khẩu thành phố là người Mỹ gốc Phi, 43,9% là người da trắng (trong đó 42,2% người không phải gốc Tây Ban Nha), 2,9% là người châu Á, 0,3% là người Mỹ bản địa / thổ dân Alaska và 2,4% được báo cáo là hai hoặc nhiều chủng tộc. Người gốc Tây Ban Nha hoặc La tinh thuộc bất kỳ chủng tộc nào chiếm 3,5% dân số.

Cộng đồng người Mỹ gốc Phi tập trung ở phía bắc của thành phố (khu vực phía bắc Đại lộ Delmar có 94,0% nhân khẩu là người gốc Phi, so với 35,0% ở hành lang trung tâm và 26,0% ở phía nam của St. Louis ). Trong số những người Mỹ gốc Á ở thành phố, nhóm sắc tộc lớn nhất là người Việt Nam (0,9%), tiếp theo là người Hoa (0,6%) và người Ấn Độ (0,5%). Cộng đồng người Việt đã tập trung tại khu phố Dutchtown ở phía nam St. Louis; Người Hoa tập trung ở Central West End. Người gốc Mexico là nhóm Latin lớn nhất và chiếm 2,2% dân số St. Louis. Họ có sự tập trung cao nhất ở các khu phố Dutchtown, Benton Park West (Cherokee Street) và Gravois Park.

Văn hoá và giáo dục

Các trường đại học nổi tiếng của thành phố St. Louis bao gồm Washington University in St. Louis (top đại học nghiên cứu của Mỹ và từng có đơn vị tham gia dự án bản đồ gen người), Saint Louis University, University of Missouri–St. Louis.

Đây cũng là quê hương của các đội thể thao lớn, bao gồm đội bóng chày chuyên nghiệp St. Louis Cardinals, đội khúc côn cầu trên băng St. Louis Blues hay câu lạc bộ bóng đá St. Louis City SC

Liên kết

• St. Louis, Missouri profile, City-Data.com
• St. Louis weather
• Official City Government Website
• Built St. Louis
• History's Time Portal to Old St. Louis
• St. Louis Convention & Visitors Bureau
• St. Louis Historic Context: The African American Experience
• St. Louis Regional Chamber and Growth Association Lưu trữ ngày 6 tháng 6 năm 2012 tại Wayback Machine