Thành viên:Plantaest/Lexis

Lexis
Nhà phát triển	Plantaest
Phát hành lần đầu	13 tháng 5 năm 2026
Phiên bản ổn định	0.1.0-alpha.1
Kho mã nguồn	lexis trên GitHub
Viết bằng	TypeScript
Engine	Lỗi Lua trong Mô_đun:EditAtWikidata tại dòng 29: attempt to index field 'wikibase' (a nil value).
Có hiệu lực trong	Tiếng Việt
Thể loại	Từ điển thuật ngữ
Giấy phép	AGPL-3.0

Lexis là công cụ từ điển dùng để hỗ trợ quá trình biên dịch bài viết tại Wikipedia, được phát triển bởi Plantaest, với phiên bản đầu tiên ra mắt ngày 13 tháng 5 năm 2026.

Lexis là gì?

Về mặt kỹ thuật, Lexis là một phần mềm cơ sở dữ liệu thuật ngữ (termbase), cho phép người dùng tra cứu các thuật ngữ (mục từ) dựa trên một văn bản nhất định. Ví dụ, nếu người dùng gửi văn bản sau đến Lexis: "Chloroplasts are a type of organelle known as plastids" (Lục lạp là một loại bào quan được gọi là lạp thể), thì phần mềm có thể cung cấp những cách dịch cho các thuật ngữ trong văn bản, như "chloroplast" → "lục lạp", "organelle" → "bào quan", và "plastid" → "lạp thể". Điều này giúp quá trình biên dịch bài viết tại Wikipedia được thuận tiện hơn, thống nhất hơn.

Các khái niệm cơ bản

Để sử dụng Lexis, cần nắm một số khái niệm chính sau đây:

Từ điển (Dictionary): Dữ liệu chính của Lexis, mỗi từ điển có thông tin của riêng nó (metadata), danh sách tham khảo (reference), và danh sách mục từ (term). Từ điển có 2 loại: Từ điển cá nhân và Từ điển cộng đồng. Người dùng được phép thêm thoải mái các từ điển cộng đồng, nhưng không áp dụng cho từ điển cá nhân, vì loại này chỉ dùng để thử nghiệm cho bản thân cá nhân sở hữu. Các từ điển cộng đồng được liệt kê ở trang Wikipedia:Lexis.
Tham khảo (Reference): Chỉ dẫn cho biết nguồn gốc các cách dịch của mục từ, mỗi tham khảo có ID, nội dung, và URL (không bắt buộc).
Mục từ (Term): Dữ liệu về thuật ngữ và những cách dịch của nó, mỗi thuật ngữ có một hoặc nhiều cách dịch, mỗi cách dịch có thể không có, hoặc có một hoặc nhiều tham khảo.

Tính năng chính

Lexis gồm có những tính năng chính sau:

Thêm từ điển, và sửa thông tin của nó.
Bật/Tắt kích hoạt từ điển
Lưu, bỏ lưu từ điển cộng đồng.
Thêm, sửa, xóa tham khảo của từ điển.
Thêm, sửa, xóa mục từ của từ điển.
Nhập nhanh hàng loạt tham khảo, mục từ (đang phát triển).
Tra cứu từ điển dựa trên văn bản cung cấp (thông qua biểu mẫu hoặc tổ hợp phím sao chép Ctrl/Cmd+C)

Cài đặt

Để kích hoạt tiện ích, người dùng cần truy cập Đặc biệt:Tùy chọn (mục Tiện ích), chọn tiện ích Lexis và nhấn Lưu tùy chọn. Hiện tại, ở Wikipedia tiếng Việt, chỉ những thành viên tự đánh dấu tuần tra mới có quyền sử dụng tiện tích này.

Sử dụng nhanh

Khi cài đặt xong, người dùng nên thử sử dụng các chức năng cơ bản như lưu từ điển cộng đồng và tra cứu từ điển, trước khi thực hiện các thao tác sâu hơn.

Các hướng dẫn chi tiết của tất cả tính năng có thể xem tại trang sau: Thành viên:Plantaest/Lexis/Hướng dẫn sử dụng.

Lưu từ điển cộng đồng

Người dùng nhấn menu Công cụ trên Wikipedia, bấm dòng chữ Lexis. Lúc này, một hộp nhỏ ở góc phải sẽ xuất hiện, đây là giao diện chính của Lexis.

Chọn tab Từ điển trên thanh tiêu đề của hộp, có dạng biểu tượng chồng sách tựa nhau.

Ở mục Từ điển cộng đồng, điền ID của từ điển vào ô nhập và nhấn Lưu. ID của từ điển cộng đồng có thể tìm tại trang Wikipedia:Lexis.

Khi lưu thành công, sẽ có một từ điển xuất hiện ngay dưới ô nhập.

Tra cứu từ điển

Khi đã lưu ít nhất một từ điển, người dùng có thể sử dụng Lexis để tra cứu.

Mở giao diện chính, chọn tab Tra cứu, có dạng biểu tượng kính lúp, đây là tab mặc định của giao diện Lexis.

Nhập văn bản vào ô nhập, như ví dụ: "Chloroplasts are a type of organelle known as plastids", và nhấn nút Tra cứu.

Kết quả sẽ xuất hiện ngay dưới, người dùng có thể bấm vào kết quả để xem thông tin chi tiết của mục từ (như thuộc từ điển nào, các bản dịch, tham khảo của nó).

Có thể dùng tổ hợp phím sao chép Ctrl/Cmd+C để tra cứu nhanh.

Báo lỗi

Phần mềm Lexis đang trong quá trình phát triển nên không thể tránh khỏi sai sót, nếu gặp bất kỳ vấn đề gì, vui lòng thông báo tại trang Thảo luận Thành viên:Plantaest/Lexis.

Xem thêm

Thành viên:Plantaest/Lexis/Hướng dẫn sử dụng – Cách sử dụng tất cả tính năng trong Lexis
Thành viên:Plantaest/Lexis/Hướng dẫn phát triển – Cách phát triển mã nguồn dự án (dành cho lập trình viên)