Thập niên 1340
Thập niên 1340 là thập niên diễn ra từ năm 1340 đến 1349.
| Thiên niên kỷ: | thiên niên kỷ 2 |
| Thế kỷ: | thế kỷ 13 – thế kỷ 14 – thế kỷ 15 |
| Thập niên: | thập niên 1330 – thập niên 1340 – thập niên 1350 |
| Năm: | 1340 1341 1342 1343 1344 1345 1346 1347 1348 1349 |
| Thể loại: | Sinh – Mất – Kiến trúc Thành lập – Phá hủy |
Chính trị và chiến tranh
Chiến tranh
Xung đột
- Tháng 6 năm 1340, xung đột lớn giữa các khan tiểu quốc ở Hãn quốc Y Nhi: Hasan-i Buzurg bị đánh bại và chạy trốn đến Baghdad , nơi ông phế truất Jahan-Temür và tự mình nắm quyền cai trị với tư cách là người sáng lập triều đại Jalayir
Thuộc địa hóa
- Năm 1343, vương quốc Aragon giành được Quần đảo Balearic
Các sự kiện chính trị nổi bật
- Khoảng đầu năm 1340, Cái chết đen diễn ra[1]
- Đầu năm 1340, Vương quốc Bahmani ở miền trung Ấn Độ được thành lập
- Tháng 3 năm 1340, viên tể tướng nhà Nguyên là Bayan của Merkid đã bị phế truất trong một cuộc đảo chính và được thay thế bởi cháu trai của ông là Toqto'a
- Khoảng giữa năm 1340 về sau, vương quốc Mayapan xuất hiện ở bán đảo Yucatan
- Tháng 6 năm 1340, Valdemar IV Atterdag (Người Khôi Phục) lên ngôi vua Đan Mạch, khôi phục và phát triển đất nước sau thời gian dài hỗn loạn.
- Cuối năm 1340, văn hóa Mississippi (Bắc Mỹ) suy tàn dần[2]
- Khoảng cuối năm 1340, bộ luật của Đức được Hiệp sĩ Teuton soạn thảo cho khu vực Pomesania thuộc Phổ mà họ đã định cư từ lâu
- Nửa cuối năm 1340, Alfonso XI "công chính" của Castilla đã giành được chiến thắng đầu tiên của Castile trước người Moor ở Rio Salado, và vượt qua eo biển đến Algeciras
- Sau năm 1340 - 1344, cuộc đấu tranh không khoan nhượng giữa Giáo hoàng La Mã với chủ nghĩa Ockham diễn ra căng thẳng
- Tháng 11 năm 1340, Giáo hoàng La Mã mở phiên tòa để xét xử và buộc tội 66 giáo lý sai lầm của Nicholas of Autrecourt (giáo sư Đại học Paris) [3]
- 1341 — Trần Hiến Tông băng hà, Trần Dụ Tông nối ngôi.[4]
- Đầu năm 1341, Sultan của Delhi đã chọn Ibn Battuta dẫn đầu một phái đoàn ngoại giao đến Trung Quốc
- Khoảng giữa năm 1341, Mansa Souleyman lên ngôi vua Đế quốc Mali, đã thực hiện các biện pháp quyết liệt để đưa Mali trở lại tình trạng tài chính ổn định. Kế vị ông là người vợ Qasa.
- Cuối năm 1341, sau cái chết bất ngờ của Ozbeg Khan, Kim Trướng hãn quốc bắt đầu suy yếu dần[5]
- Tháng 4 năm 1342, Giáo hoàng Benedict XII qua đời. Mật nghị hồng y họp bàn, đã bầu hồng ý Pierre Roger de Beaufort làm Giáo hoàng Clement VI [6]
- Giữa năm 1342, Louis "Đứa trẻ" trở thành Vua của Sicily và Công tước của Athens
- Cuối năm 1342, John III Comnenus trở thành hoàng đế của Trebizond
- Năm 1343, Giáo hoàng Clement VI ban hành sắc lệnh Unigenitus . Sắc lệnh này định nghĩa học thuyết "Kho tàng công đức" hay "Kho tàng của Giáo hội" là cơ sở cho việc ban ơn xá tội của Giáo hội Công giáo[7]
- Tháng 4 năm 1343, cuộc nổi dậy Đêm thánh George diễn ra ở Estonia
- Năm 1344, Newaya Krestos kế vị cha là Amda Seyon I làm Hoàng đế Ethiopia, đưa đất nước Ethiopia đến thời cực thịnh nhất[8]
- Cuối năm 1344, Peter phế truất James III của Majorca để tự mình trở thành Vua của Majorca
- Năm 1345, Hãn quốc Chagatai bị phân chia thành 2 vùng: Nửa phía đông của Chagatai ly khai dưới sự lãnh đạo của phe Mông Cổ bảo thủ; nửa còn lại trở thành con rối của các tiểu vương Thổ Nhĩ Kỳ theo đạo Hồi nhiệt thành[9]
- Tháng 1 năm 1345, do việc Ludwig IV xung đột với Tòa thánh, Giáo hoàng đã tác động đến các tuyển hầu Đức bầu Karl IV làm Hoàng đế La Mã thần thánh tiếp theo. Kế vị là Sigismund
- Năm 1346, các cuộc đình công của các thợ nhuộm ở Florence chống sự bóc lột của giới chủ tăng mạnh
- Giữa năm 1346, quân Anh đại thắng Pháp ở trận Crecy trong Chiến tranh trăm năm
- Tháng 11 năm 1346, thất bại trước Hansetic, Valdemar IV quyết định bán Estonia cho Hiệp sĩ Teuton với giá 10.000 mark
- Đầu năm 1347, Thụy Điển bắt đầu chiến tranh chống lại Cộng hòa Novgorod
- Năm 1347, Cola di Renzo nhận danh hiệu kiểm duyệt và tuyên bố khôi phục nền Cộng hòa La Mã .
- Năm 1348, Cộng hòa Pskov giành độc lập trước Litva
- Năm 1349, những người thợ nhuộm và thợ dệt ở Ghent và Liège đã tàn sát lẫn nhau
Thiên tai
- Năm 1343, trận động đất và sóng thần đã tàn phá Cộng hòa Hàng hải Amalfi
Hiệp hội
Công nghệ
- Năm 1341, nhà thơ Trương Hiến đã viết Vụ việc Pháo Sắt vào năm 1341, mô tả chi tiết việc sử dụng thuốc súng và pháo một cách tàn phá
- Năm 1342, vũ khí "bình sấm sét" sử dụng thuốc súng và các công nghệ súng khác đã xuất hiện ở Tây Ban Nha và Đức
- Năm 1345, Ribaldis (súng máy địa ngục) lần đầu tiên được đề cập trong các tài khoản của Kho đồ riêng của Anh[10]
Khoa học
Kinh tế
- Năm 1341, nhiều ngân hàng quan trọng nhất của Florence đã sụp đổ do các vua châu Âu ồ ạt rút hết tiền ra khỏi tài khoản
- Khoảng cuối năm 1341, vua Pháp đặt ra các thứ thuế mới cho nông dân: tăng thuế muối (lên không quá 2%), thuế lò sưởi
- Năm 1344, Edward III cho ra mắt ba loại tiền vàng mới vào năm 1344: đồng florin , đồng leopard và đồng helm để giải quyết khủng hoảng tài chính, nhưng không thành công
- Năm 1345, Toghto lên làm Tể tướng thời Nguyên đã đề ra chính sách để trị thủy sông Hoàng Hà và làm tăng nguồn ngũ cốc, ngân khố quốc gia[11]
Văn hóa đại chúng
Văn học và nghệ thuật
- Năm 1340, Manso di Banco (học trò của Giotto) đã hoàn thành bức tranh Giáo hoàng Sylvester thuần hóa Rồng cho Nhà thờ Santa Croce ở Florence
- Khoảng cuối năm 1340, các kính màu được hoàn thành cho tầng trên của dàn hợp xướng tại Nhà thờ Évreux ở Normandy, Tu viện Königsfelden cũ ở Thụy Sĩ [12]
- Năm 1341, Petrarch được phong làm nhà thơ được vinh danh ở Rome, người đầu tiên kể từ thời cổ đại được nhận vinh dự này[13]
- Năm 1343, nghệ sĩ điêu khắc người Ý là Andrea Pisano , người đã duy trì một xưởng ở Pisa cùng với con trai Nino. Họ được biết đến với tác phẩm điêu khắc nổi tiếng Maria lactans và công trình của họ tại Nhà thờ Orvieto .
Thể thao
Âm nhạc
Kiến trúc
- Năm 1340, dàn hợp xướng Gothic cao cấp của Nhà thờ Thánh Stephen, Vienna , được thánh hiến
- Năm 1344, các bức tường của Thành phố cổ Berne được mở rộng đến Christoffelturm tại Thụy Sĩ
- Cuối năm 1344, Giáo hoàng đặt chức Tổng giám mục ở Praha, đồng thời đặt viên đá nền móng được đặt cho Nhà thờ Thánh Vitus mới
- Năm 1345, Notre Dame de Paris được hoàn thành
- Cuối năm 1345, phần cuối cùng của việc sửa chữa cấu trúc đã được hoàn thành với Nhà nguyện Đức Mẹ được trang trí công phu ở nhà thờ Ely (Anh)
- Năm 1348, Torre della Mangia của Palazzo Pubblico được hoàn thành ở Siena
Thời trang
- Năm 1340, thời trang Ý thời kỳ này có những dải rộng được thêu hoặc dệt trang trí trên váy và xung quanh tay áo, ở Siena
- Khoảng năm 1344, tác phẩm "Lãng mạn của Alexander" khắc họa cảnh Người phụ nữ đội mũ trùm đầu màu đỏ và mặc áo choàng có tay áo hoặc khăn choàng dài được lót bằng vải hoa văn.
Khác
Tiểu thuyết và phim
Nhân vật
Lãnh tụ thế giới
Tham khảo
- ^ Hậu quả Cái chết đen rất lớn: dân số châu Âu giảm 31%, còn 37 triệu người vào năm 1450. Khoảng 50% số giáo sĩ đã chết. Nhiều làng mạc bỏ hoang, giá đất giảm mạnh và nguồn cung ứng ngũ cốc bị chững lại. Tuy nhiên, điểm tích cực lại chính là làm tăng thu nhập cho nông dân châu Âu. Nguồn: Rothbard, Murray N. (2006). Tư tưởng kinh tế trước Adam Smith: Quan điểm của trường phái kinh tế Áo về lịch sử tư tưởng kinh tế (PDF) . Cheltnam, Anh: Edward Elgar. ISBN 094546648X
- ^ “Bản phác thảo cổ học về Moundville” . Đại học Alabama . 2009.
- ^ "William of Ockham, Triết gia của Chủ nghĩa Danh nghĩa". Hội đồng Nghiên cứu về Giá trị và Triết học.
- ^ Trần Trọng Kim (1971), , Việt Nam sử lược, quyển 1
- ^ Saunders, JJ (2001). Lịch sử các cuộc chinh phạt của Mông Cổ . Philadelphia : Nhà xuất bản Đại học Pennsylvania. ISBN 0-8122-1766-7.
- ^ Rendina, Claudio (2002). Các Giáo hoàng: Lịch sử và Bí mật . Dịch bởi Paul McCusker. Nhà xuất bản Seven Locks Press. ISBN 193164313X.
- ^ The Forge of Vision: A Visual History of Modern Christianity ISBN 978-0-52028-695-5 p. 75
- ^ Henze, Paul B. (2000). Các lớp thời gian: Lịch sử Ethiopia (Phiên bản minh họa). Nhà xuất bản C. Hurst & Co. ISBN 1850655227.
- ^ Saunders, trang 172 và 173
- ^ Nicolle, David (2000). Crécy 1346: Cung dài chiến thắng . Nhà xuất bản Osprey . ISBN 9781855329669.
- ^ Hai cuộc cải cách kinh tế của hai tể tướng cuối thời Nguyên Huệ Tông thất bại do sự lũng đoạn của quan lại địa phương. Các chuyến hàng ngũ cốc đường biển — rất quan trọng đối với cư dân của kinh đô — đã giảm nghiêm trọng từ mức đỉnh 3,34 triệu giạ vào năm 1329 xuống còn 2,6 triệu giạ vào năm 1342. Sông Hoàng Hà liên tục dâng cao gây lũ lụt diện rộng, thay đổi dòng chảy liên tục. Nguồn: Frank, Herbert; Twitchett, Denis (2006). Lịch sử Trung Quốc của Cambridge . Tập VI: Các chế độ ngoại quốc và các quốc gia biên giới, 907–1368. Nhà xuất bản Đại học Cambridge. ISBN 978-0-521-24331-5.
- ^ Toman, Rolf, biên tập (2007). Nghệ thuật Gothic: Kiến trúc, Điêu khắc, Hội họa. Nhà xuất bản Tandem Verlag GmbH . ISBN 978-3-8331-4676-3.
- ^ Plumb, JH (1965). Hồ sơ Phục Hưng . New York: Harper & Row. trang 1–17 . ISBN 9780061311628.
Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện về Thập niên 1340.