Tiếng Ả Rập Turku
Tiếng Ả Rập Turku, hay gọi đơn giản là Turku, là một biến thể đã tuyệt chủng của tiếng Ả Rập Bimbashi từng được dùng làm ngôn ngữ chung ở Tchad.[2] Đây là tổ tiên của tiếng Ả Rập Bongor[3] và có thể là các ngôn ngữ pidgin Ả Rập khác được nói ở Tchad ngày nay, nhưng vì chúng chưa được mô tả nên không rõ liệu chúng có phải là hậu duệ trực tiếp của Turku hay không.[4]
| Tiếng Ả Rập Turku | |
|---|---|
| Sử dụng tại | Tchad |
| Phân loại | Creole dựa trên tiếng Ả Rập
|
| Ngôn ngữ tiền thân | Tiếng Ả Rập Bimbashi
|
| Mã ngôn ngữ | |
| Glottolog | turk1244[1] |
| ELP | Lỗi Lua trong Mô_đun:Endangered_Languages_Project tại dòng 21: attempt to index field 'wikibase' (a nil value). |
Lịch sử
Tiếng Turku xuất hiện như một biến thể khu vực của tiếng Ả Rập Bimbashi khi những người lính nô lệ nói tiếng Bimbashi bị buộc phải di dời từ Sudan đến Tchad sau khi chế độ nô lệ bị bãi bỏ ở Sudan thuộc Anh-Ai Cập vào năm 1879.[3] Từ vựng chính của tiếng Turku được lấy từ tiếng Ả Rập Sudan, và nó cũng chịu nhiều ảnh hưởng từ các ngôn ngữ Sango và Sara-Bagirmi.[3] Mặc dù không có nhiều thông tin về tiếng Turku, nhưng một cuốn từ điển và một cuốn sổ tay đã được xuất bản vào năm 1926.[5]
Ngữ pháp
Tiếng Turku có ít nhất 2 dấu hiệu thì/thể: gahed (một trợ từ chỉ thể tiếp diễn) và bi- (một trợ từ chỉ thì tương lai). Các trợ từ tương tự cũng được tìm thấy trong tiếng Ả Rập Juba và tiếng Nubi.[6]
Từ vựng
| Tiếng Turku[7] | Nguồn gốc[7] | Tiếng Việt |
|---|---|---|
| adinbang | Từ tiếng Bagirmi ádim mbàŋ | hoạn quan |
| gao | Từ tiếng Sar gáw | thợ săn |
| ngari | Từ tiếng Mbay ngàrì | củ sắn |
| kay | Từ tiếng Sango kâî | mái chèo |
| itenan | Từ tiếng Pháp lieutenant | trung úy |
| pfil | Từ tiếng Ả Rập فيل fīl | voi |
Tham khảo
- ^ Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, biên tập (2013). "Tiếng Ả Rập Turku". Glottolog. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
- ^ Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, biên tập (2013). "Turku". Glottolog. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
- ^ a b c Manfredi, Stefano; Lucas, Christopher (2019). Arabic and Contact-induced Change. Language Science Press. tr. 323–325. ISBN 9783961102518.
- ^ Thomason, Sarah Grey (tháng 1 năm 1997). Contact Languages: A Wider Perspective. John Benjamins. ISBN 9027252394.
- ^ Ansado, Umberto; Meyerhoff, Miriam (2021). The Routledge Handbook of Pidgin and Creole Languages. Routledge. tr. 37. ISBN 9781000221480.
- ^ Sartori, Nanuel; Giolfo, Manuela E.B.; Cassuto, Phelippe (2016). Approaches to the History and Dialectology of Arabic in Honor of Pierre Larcher. Brill. tr. 453. ISBN 9789004325883.
- ^ a b Manfredi, Stefano; Lucas, Christopher (2019). Arabic and Contact-induced Change. Language Science Press. tr. 323–325. ISBN 9783961102518.