Tiền Hải (xã)
Bản mẫu:Thông tin đơn vị hành chính Việt Nam/cat
|
Tiền Hải
|
||
|---|---|---|
| Xã | ||
| Hành chính | ||
| Quốc gia | ||
| Vùng | Đồng bằng sông Hồng | |
| Tỉnh | Hưng Yên | |
| Lịch sử hình thành | ||
| Thành lập | 16 tháng 6 năm 2025[1] | |
| Địa lý | ||
| Tọa độ: 20°25′09″B 106°29′56″Đ / 20,41905°B 106,49875°Đ | ||
|
| ||
| Diện tích | 32,99 km²[1] | |
| Dân số (2025) | ||
| Tổng cộng | 42.707 người[1] | |
| Mật độ | 1.294 người/km² | |
Địa lý
Xã Tiền Hải nằm ở phía nam của tỉnh Hưng Yên, cách phường Phố Hiến khoảng 62km về phía nam, cách trung tâm thủ đô Hà Nội khoảng 122km, có vị trí địa lý:
- Phía đông giáp xã Đồng Châu và xã Đông Tiền Hải.
- Phía tây giáp xã Lê Lợi và xã Kiến Xương.
- Phía nam giáp xã Ái Quốc và xã Tây Tiền Hải.
- Phía bắc giáp xã Nam Thái Ninh.
Lịch sử
Phần lớn địa bàn thị trấn Tiền Hải hiện nay trước đây vốn là hai xã Tây An và Tây Sơn thuộc huyện Tiền Hải.
Vào thế kỷ XVI, khai quốc công thần triều Lê là Phạm Văn Xảo mộ dân đến khai phá và lập nên ấp Tiểu Hoàng, sau gọi là làng Tiểu Hoàng, tổng Đại Hoàng, huyện Chân Định, phủ Kiến Xương, thừa tuyên Sơn Nam.
Năm 1831, vua Minh Mạng đặt lại địa giới hành chính, đổi ấp Tiểu Hoàng thành xã Tiểu Hoàng thuộc tổng Đại Hoàng, huyện Trực Định, phủ Kiến Xương, tỉnh Nam Định.
Năm 1891, huyện Tiền Hải nhập thêm tổng Đại Hoàng từ huyện Trực Định, xã Tiểu Hoàng thuộc huyện Tiền Hải, ban đầu chia thành các giáp, sau chia thành các xóm. Xã Tiểu Hoàng có 2 thôn là thôn Đông và thôn Đoài.
Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, thành lập xã Công Trứ thuộc huyện Tiền Hải, gồm các thôn: An Khang, La Cao, Ngoại Đê, Thư Điền, Tiểu Hoàng.
Cuối năm 1955, tách thôn Thư Điền về xã Tây Giang mới thành lập và chia phần còn lại của xã Công Trứ (gồm 4 thôn: An Khang, La Cao, Ngoại Đê, Tiểu Hoàng) thành hai xã Tây An và Tây Sơn.[2]
Ngày 13 tháng 12 năm 1986, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 169-HĐBT.[3] Theo đó, thành lập thị trấn Tiền Hải, thị trấn huyện lỵ huyện Tiền Hải trên cơ sở 89,95 ha diện tích tự nhiên và 5.653 người của xã Tây Sơn, 56,70 ha diện tích tự nhiên và 1.653 người của xã Tây Giang.
Sau khi thành lập, thị trấn Tiền Hải diện tích 146,55 ha diện tích tự nhiên và 7.306 người. Xã Tây Sơn còn 393,71 ha diện tích tự nhiên và 2.760 người.
Đến năm 2019, thị trấn Tiền Hải có diện tích 1,58 km², dân số là 6.614 người, mật độ dân số đạt 4.186 người/km², được chia thành 5 khu: 1, 2, 3, 4, 5 và 2 phố: Tiểu Hoàng, Hùng Thắng. Xã Tây An có diện tích 3,76 km², dân số là 3.227 người, mật độ dân số đạt 858 người/km². Xã Tây Sơn có diện tích 4,05 km², dân số là 3.721 người, mật độ dân số đạt 919 người/km².
Ngày 11 tháng 2 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 892/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Thái Bình (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 3 năm 2020).[4] Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của xã Tây An và xã Tây Sơn vào thị trấn Tiền Hải.
Ngày 11 tháng 11 năm 2024, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 1038/QĐ-BXD[5] về việc công nhận thị trấn Tiền Hải mở rộng (bao gồm thị trấn Tiền Hải và 4 xã: Tây Giang, Tây Ninh, Đông Lâm, Đông Cơ) đạt tiêu chí đô thị loại IV.
Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1666/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Hưng Yên năm 2025.[1] Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của thị trấn Tiền Hải và các xã An Ninh, Tây Ninh, Tây Lương, Vũ Lăng (huyện Tiền Hải) thành xã mới có tên gọi là xã Tiền Hải.
Di thích - Danh thắng
Xã có ba ngôi đình tại ba thôn Vĩnh Ninh, Đại Hữu, Lạc Thành thờ các vị Thành Hoàng làng là những người đầu tiên đến sinh cơ, lập ấp tại đây và là nơi che giấu những người hoạt động Cách mạng trong những ngày tiền Khởi nghĩa. Cả ba ngôi đình xây dựng vào Thế kỷ 19 với kiến trúc đặc trung của vùng Đồng bằng Bắc Bộ được chạm trổ tinh xảo và hiện còn lưu giữ nhiều bức tượng quý. Cả ba ngôi đình trên đã được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử, hàng năm vào dịp đầu năm ba ngôi đình luân phiên tổ chức lễ hội thu hút rất đông đồng bào trong xã và các xã lân cận tới xem.
Danh nhân
- Đại tướng Hoàng Văn Thái (tên thật là: Hoàng Văn Xiêm, 1915 – 1986), là Tổng tham mưu trưởng đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam.
- Bùi Quang Tạo (1913 – 1995), là nhà hoạt động cách mạng, chính khách Việt Nam
- Đào An Thái (1923 – 2018) là một nhà cách mạng Việt Nam, Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, Bí thư tỉnh ủy Hòa Bình.
- Lê Trung Thành (sinh năm 1943) là một sĩ quan cấp cao trong Quân đội nhân dân Việt Nam.
- Nguyễn Quang Bích (1832 – 1890), còn có tên là Ngô Quang Bích, tự Hàm Huy, hiệu Ngư Phong; là quan nhà Nguyễn, nhà thơ và là lãnh tụ cuộc khởi nghĩa chống Pháp tại vùng Tây Bắc (Việt Nam).
- Nguyễn Thành Nam (sinh năm 1994), thường được biết đến với nghệ danh NTN, là một nam YouTuber người Việt Nam.
- Nguyễn Thị Yên (1923 – 1954), bí danh Yên (An), Vĩnh, Ngọc, là một nhà cách mạng Việt Nam.
- Hòa thượng Thích Bảo NghiêmThích Bảo Nghiêm (sinh năm 1956) thế danh Đặng Minh Châu, là một tu sĩ Phật giáo và chính trị gia người Việt Nam.
- Trần Đức Thịnh (1901 – 1971) nhà cách mạng Việt Nam, Bí thư Ban Tỉnh ủy lâm thời tỉnh Thái Bình, Xứ ủy viên Bắc Kỳ, Trưởng Ban Thanh tra Chính phủ, Trưởng Ban kiểm tra Trung ương Đảng.
- Trần Việt Tân (sinh năm 1955) nguyên là một tướng lĩnh Công an nhân dân Việt Nam, hàm Trung tướng. Ông nguyên là Thượng tướng, Ủy viên Đảng ủy Công an Trung ương, Tổng cục trưởng Tổng cục V, nguyên Thứ trưởng Bộ Công an Việt Nam (2011 – 2016).
- Ngô Quang Đoan (1872 – 1945) tự là Chương Phủ, hiệu là Tượng Phong là một nhà thơ và một nhà chí sĩ chống Pháp.
Chú thích
- ^ a ă â b c "Nghị quyết số 1666/NQ-UBTVQH15 của ỦY BAN THƯỜNG VỤ QUỐC HỘI: Về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Hưng Yên năm 2025". ngày 16 tháng 6 năm 2025.
- ^ "Giới thiệu". Trang thông tin điện tử huyện Tiền Hải. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 7 năm 2021. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2021.
- ^ "Quyết định 169-HĐBT năm 1986 về việc chia một số xã và thành lập một số thị trấn của các huyện Tiền Hải, Vũ Thư thuộc tỉnh Thái Bình".
- ^ "Nghị quyết số 892/NQ-UBTVQH14 năm 2020 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Thái Bình".
- ^ "Quyết định số 1038/QĐ-BXD về việc công nhận thị trấn Tiền Hải mở rộng, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình đạt tiêu chí đô thị loại IV" (PDF). Cổng thông tin điện tử Bộ Xây dựng. ngày 11 tháng 11 năm 2024. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 13 tháng 11 năm 2024. Truy cập ngày 13 tháng 11 năm 2024.
Xem thêm