Trần Thế Mỹ (Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Lang-zh”.) là một nhân vật trong kinh kịch dân gian của Trung Hoa được truyền tụng gắn với giai thoại xử án của Bao Công. Tên của hắn là từ ngữ thông dụng trong tiếng Trung để chỉ người đàn ông vô tâm và không chung thủy.

Trần Thế Mỹ
Thông tin
Giới tínhNam
Danh hiệuPhò mã
Hôn thêTần Hương Liên (陳世美)
Con cái
  • Đông Ca (冬哥)
  • Xuân Muội (春妹)
Quốc tịchNhà Tống
Nguyên quánTỉnh Quân Châu
Bản mẫu:Hộp thông tin tên tiếng Trung/HeaderBản mẫu:Hộp thông tin tên tiếng Trung/ChineseBản mẫu:Hộp thông tin tên tiếng Trung/VietnameseBản mẫu:Hộp thông tin tên tiếng Trung/Footer

Trong kinh kịch

Tập tin:Chenshimei.jpg
Một bức tranh minh họa từ bản sao năm 1594 của tiểu thuyết Vụ án Trăm Gia tộc do Bao Long Thiết xét xử (包龍圖判百家公案) mô tả Trần Thế Mỹ trong một bữa tiệc đang lắng nghe người vợ bị mình bỏ rơi, Tần thị, cải trang thành người chơi đàn tỳ bà.

Trong vở "Vụ án Trần Thế Mỹ"(铡美案), Trần Thế Mỹ xuất thân vốn là một thư sinh nghèo khó tại vùng Hồ Nam. Hắn kết hôn với Tần Hương Liên (秦香蓮) và có hai đứa con. Tần Hương Liên hết lòng dốc sức làm lụng cho Trần Thế Mỹ ăn học. Khi kinh thành tổ chức khoa cử, Thế Mỹ lên kinh đi thi và biến mất. Hạn hán ập đến khiến cha mẹ hắn qua đời. Không còn gì để mất, Hương Liên quyết định đem con lên kinh để tìm Thế Mỹ.

Khi đến kinh thành, cả ba phát hiện ra Trần Thế Mỹ đã đỗ trạng nguyên. Hoàng đế trọng dụng, và đề nghị gả muội muội cho Thế Mỹ. Tuy bản thân đã có vợ, hắn thèm khát sự giàu sang và quyền lực; nên đã giấu nhẹm cuộc hôn nhân trước để trở thành phò mã. Thế nên Thế Mỹ rơi vào thế khó khi Hương Liên đến kinh thành. Nhận thức được vị trí của mình đang bị đe doạ, cộng thêm việc đã nói dối Hoàng đế để cưới công chúa, Thế Mỹ không chỉ tuyên bố không quen biết Hương Liên và hai con, mà còn bí mật ra lệnh cho cận vệ Hàn Kỳ (韩琪) giết chết họ.

Hàn Kỳ dồn Hương Liên bên ngoài cổng thành. Tuy nhiên, khi Hương Liên cầu xin Hàn Kỳ nuôi con mình sau khi mình chết, Hàn Kỳ đã động lòng và đưa đao đồng cho cô, còn bản thân vì không muốn mắc kẹt giữa lương tâm và bổn phận nên đã tự sát ở Tam Quan Đường (三官堂). Sau khi chôn cất Hàn Kỳ, Hương Liên đã kiện lên Bao Công nhằm buộc Thế Mỹ phải thừa nhận mình. Bao Công sai thuộc hạ đến quê nhà của Thế Mỹ, còn mình thì lên kế hoạch để Hương Liên đối chất với Thế Mỹ trên công đường, cho Thế Mỹ một cơ hội để thừa nhận Hương Liên là vợ mình. Tuy nhiên, Thế Mỹ lại tiếp tục phủ nhận bản thân quen biết Hương Liên và phủ nhận bản thân sai người ám sát Hương Liên. Hương Liên sau đó đã trình đao đồng Hàn Kỳ đưa để làm bằng chứng. Bao Công liền phán Thế Mỹ tội mưu sát và khi quân, ban lệnh chém đầu.

Khi Công chúa nghe tin về cuộc hành quyết, nàng đã ấm ức vì biết hắn lừa gạt mình, nhưng đồng thời lại không muốn trở thành goá phụ. Cho nên nàng đã cùng Thái hậu đến phủ để buộc Bao Công ngừng hành hình. Bao Công từ chối. Tuy nhiên, khi Hoàng đế ban chiếu chỉ ân xá cho Thế Mỹ, Bao Công không còn lựa chọn nào khác ngoài việc tuân lệnh. Thế Mỹ sau đó đưa cho Hương một ít tiền và dự định từ chức. Hương Liên từ chối số tiền, than khóc lóc thảm thiết đến nỗi ngất xỉu vì các quan lại bao che cho nhau, công lý không được thực thi. Bao Công sau đó liền cử thuộc hạ hỗ trợ Hương Liên, còn bản thân quyết định tiến hành xử tử. Khi Thái hậu chỉ ra rằng kháng chỉ thì sẽ bị tử hình, Bao Công cởi bỏ mũ quan và tuyên bố rằng Thế Mỹ phải bị xử tử trước mình. Thế Mỹ bị xử tử. Sau đó, nông dân khắp cả nước phong cho Bao Công danh hiệu "Bao Thanh Thiên" (包青天).

Sau khi nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được thành lập, Xưởng phim Trường Xuân (長春電影製片廠) đã sản xuất bộ phim kinh kịch đầy màu sắc "Tần Hương Liên" vào năm 1964 để lưu giữ nghệ thuật biểu diễn kinh kịch Bắc Kinh cùng các nghệ sĩ như Trương Quân Khâu (張君秋), Mã Liên Lương (馬連良), Lý Đấu Nghĩa (李多奎) và Khâu Sinh Công (裘盛戎).

Tần Hương Liên

Tần Hương Liên
Thông tin
Giới tínhNữ
Hôn thêChen Shimei
Con cái
  • Đông Ca (冬哥)
  • Xuân Muội (春妹)
Quốc tịchNhà Tống
Nguyên quánTỉnh Quân Châu
Bản mẫu:Hộp thông tin tên tiếng Trung/HeaderBản mẫu:Hộp thông tin tên tiếng Trung/ChineseBản mẫu:Hộp thông tin tên tiếng Trung/VietnameseBản mẫu:Hộp thông tin tên tiếng Trung/Footer

Tần Hương Liên là người vợ tào khang của Trần Thế Mỹ. Tên của bà có nghĩa là hoa sen thơm.

Trong tuyển tập truyện Vụ án Trăm Gia tộc do Long Thiết Bao xét xử (包龍圖判百家公案), Tần Hương Liên ban đầu không có tên, mà chỉ được đề là Tần thị, nên truyện 26 có tên "Tần thị hoàn hồn đày Thế Mỹ" (秦氏還魂配世美). Trong phiên bản này, nàng bị sát thủ của Thế Mỹ giết chết, nhưng hồn ma của nàng đã đến "Bao Long Thiết" hay Bao Chửng để đòi công lý. Câu chuyện quen thuộc nhất với người hiện đại không còn chứa đựng yếu tố mê tín dị đoan, mà thay vào đó, sát thủ của Thế Mỹ là Hàn Kỳ (韓琪) đã tự sát để giúp Tần thị trốn thoát.

(Trên) Một bức bích họa từ Hành lang Dài, Cung điện Mùa hè, Bắc Kinh, Trung Quốc, mô tả Tần thị đang chơi đàn tỳ bà trong một bữa tiệc có sự tham dự của Trần Thế Mỹ. (Dưới) Cảnh tượng y hệt như vậy từ bản sao năm 1594 của tiểu thuyết Vụ án Trăm Gia tộc do Bao Long Thiết xét xử (包龍圖判百家公案)

Trùng hợp

Trong lịch sử có nhân vật tên Trần Thế Mỹ. Ông vốn tên là Trần Niên Dục (陳年谷), còn có tên là Trần Thục Mỹ (陳熟美), người Quân Châu tức huyện Quân, Hồ Bắc ngày nay. Ông xuất thân trong gia đình nho sĩ. Vào thời kỳ đầu triều Thanh ông lai kinh ứng thí. Năm thứ 8 Thuận Trị tức năm 1651, ông đỗ tiến sĩ khoa Tân Mão. Đầu tiên ông nhậm chức tri huyện tại một huyện thuộc tỉnh Hà Bắc.

Trên thực tế, nhân vật văn học Trần Thế Mỹ xuất hiện lần đầu trong tiểu thuyết Bao công án thời nhà Minh, không có liên hệ gì tới nhân vật sống thời nhà Thanh.[1]

Trong văn hoá đại chúng

Một meme trên Internet có tên "Ching Cheng Hanji" là tên được đặt cho bài hát "If You Feel My Love (Chaow Remix)" của Blaxy Girls lấy mẫu câu "近前看其 详上写着 秦香莲年三十 二岁那状告当朝 驸马郎欺君王瞒皇上 那悔婚男儿招东床" (tạm dịch: Khi xem xét kỹ hơn, người ta ghi chép rằng Tần Tương Liên, ở tuổi 32, đã kiện phò mã vì tội khi quân, và vì đã hủy bỏ hôn ước để tìm phò mã khác), đã trở nên phổ biến vào cuối năm 2019. Bài hát thường được ghép với một đoạn clip từ phim ngắn Puss n' Toots trong Tom và Jerry năm 1942, mô tả mèo Tom đang ngồi trên một chiếc máy quay đĩa với một chiếc đĩa hát trên đầu. Năm 2021, bài hát này được sử dụng trong một meme khác nhằm chế giễu Hệ thống Tín dụng Xã hội Trung Quốc được đề xuất, trong đó người ta được hỏi những câu hỏi về Trung Quốc[2]. Nếu họ trả lời theo cách trái ngược với câu chuyện chính thức do chính phủ Trung Quốc cung cấp (ví dụ: thừa nhận vụ thảm sát Thiên An Môn), họ sẽ bị khiển trách và/hoặc trừng phạt. Tương tự, nếu ai đó trả lời "đúng", họ sẽ được thưởng thêm Điểm Tín dụng Xã hội[3].

Xem thêm

Chú thích

  1. ^ "第二十六回 秦氏还魂配世美-包公案-百家公案". www.wjszx.com.cn. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 1 năm 2022. Truy cập ngày 11 tháng 1 năm 2022.
  2. ^ "China's Social Credit System / +15 Social Credit". Know Your Meme. Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2021.
  3. ^ "People Don't Understand China's Social Credit, and These Memes Are Proof". Vice.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2021.

Tham khảo