Xem mã nguồn của Địa lý Maroc

{{Hộp thông tin địa lý quốc gia
| quốc gia         = Morocco
| lục địa          = [[Châu Phi]]
| vùng             = [[Bắc Phi]] / [[Maghreb]]
| tọa độ           = {{coord|32|00|N|5|00|W|type:country_region:MA|display=inline,title}}
| map              = File:Location Morocco AU Africa.svg
| thứ hạng diện tích = 57 (không tính Tây Sahara)
| diện tích km2    = 446550
| diện tích đất km2 = 446300
| phần trăm đất    = 99.94
| diện tích nước km2 = 250
| phần trăm nước   = 0.06
| đường bờ biển    = 1835 km
| biên giới        = '''Tổng cộng:''' 2.018,9 km<br>[[Algérie]]: 1.559 km<br>[[Tây Sahara]]: 444 km<br>[[Tây Ban Nha]] ([[Ceuta]]): 6,3 km<br>[[Tây Ban Nha]] ([[Melilla]]): 9,6 km
| điểm cao nhất    = [[Toubkal]], 4.167 m
| điểm thấp nhất   = [[Sebkha Tah]], −55 m
| sông dài nhất    = [[Sông Draa]] (1.100 km)
| hồ lớn nhất      = [[Aguelmame Sidi Ali]]
| địa hình         = Vùng ven biển là đồng bằng, nội địa là các dãy núi cao hùng vĩ (Rif và Atlas), phía nam và đông là hoang mạc Sahara.
| tài nguyên thiên nhiên = [[Phốt phát]], [[quặng sắt]], [[mangan]], [[chì]], [[kẽm]], nguồn lợi thủy sản, [[muối]].
| vấn đề môi trường = [[Sa mạc hóa]], xói mòn đất, ô nhiễm nguồn nước do nước thải và khai thác mỏ.
}}

'''Địa lý Maroc''' mô tả các đặc điểm tự nhiên của một quốc gia nằm ở cực tây bắc của [[Châu Phi]]. Maroc sở hữu một địa thế chiến lược độc đáo khi là quốc gia duy nhất ở châu Phi có đường bờ biển tiếp giáp với cả [[Đại Tây Dương]] và [[Biển Địa Trung Hải]]. Vùng đất này ngăn cách với châu Âu bởi [[Eo biển Gibraltar]] chỉ rộng khoảng 13&nbsp;km.<ref name="CIA">{{Chú thích web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/morocco/ |title=Morocco - The World Factbook |publisher=Central Intelligence Agency |access-date=2024-05-09 |archive-date=2022-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221202191738/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/morocco/ |url-status=dead }}</ref>

Phần lớn lãnh thổ Maroc mang đặc trưng núi non hiểm trở với hai hệ thống núi chính là [[Dãy núi Rif]] ở phía bắc và [[Dãy núi Atlas]] chạy dọc xuyên suốt miền trung và miền nam. Phía sau các rặng núi này là những cao nguyên nội địa và vùng hoang mạc [[Sahara]] rộng lớn ở phía đông nam.<ref name="Britannica_Morocco">{{Chú thích bách khoa toàn thư |url=https://www.britannica.com/place/Morocco/Relief |title=Morocco - Relief, Mountains, Coastline |encyclopedia=Encyclopedia Britannica |access-date=2024-05-09}}</ref>

[[File:Koppen-Geiger Map MAR present.svg|nhỏ|phải|Bản đồ phân loại đới khí hậu Köppen tại Maroc.]]

== Vị trí và biên giới ==
Maroc giáp với [[Algérie]] ở phía đông và đông nam, giáp khu vực tranh chấp [[Tây Sahara]] ở phía nam. Quốc gia này cũng có biên giới đất liền với các thành phố tự trị của [[Tây Ban Nha]] là [[Ceuta]] và [[Melilla]] ở phía bắc.<ref name="CIA"/>

=== Diện tích ===
* Tổng diện tích: 446.550&nbsp;km² (không tính Tây Sahara). Nếu tính cả dải lãnh thổ Tây Sahara đang do Maroc kiểm soát thực tế, tổng diện tích lên tới khoảng 710.850&nbsp;km².<ref name="CIA"/>
* Diện tích mặt nước nội địa: 250&nbsp;km².

== Địa hình ==
[[File:Morocco Topography.png|nhỏ|trái|Bản đồ địa hình Maroc cho thấy cấu trúc "xương sống" của các dãy núi cao.]]
Địa hình của Maroc phần lớn là đồi núi, được chia thành bốn vùng tự nhiên chính:

# Dãy núi Rif: Nằm ở phía bắc, chạy song song với bờ biển [[Địa Trung Hải]]. Đây là phần mở rộng của hệ thống [[Cordillera Betica]] ở [[Tây Ban Nha]], nổi bật với địa hình gồ ghề và dốc đứng.<ref name="Britannica_Morocco"/>
# Hệ thống Atlas: Gồm ba dãy núi song song bao bọc khu vực trung tâm:
#* Trung Atlas: Cao tới 3.340 m, khu vực này thường được mệnh danh là "tháp nước" của Maroc nhờ lượng mưa lớn và thảm rừng phong phú.
#* Thượng [[Dãy núi Atlas|Atlas]]: Dãy núi hùng vĩ nhất, nơi có đỉnh [[Toubkal]] (4.167 m) – đỉnh núi cao nhất Bắc Phi.<ref name="Toubkal_PB">{{Chú thích web |url=https://www.peakbagger.com/peak.aspx?pid=11051 |title=Jbel Toubkal, Morocco |website=Peakbagger.com |access-date=2024-05-09}}</ref>
#* Tiểu Atlas (Anti-Atlas): Đóng vai trò là dải đất chuyển tiếp, dần hạ thấp và hòa vào hoang mạc Sahara ở phía nam.
# Đồng bằng duyên hải: Các vùng đất thấp màu mỡ trải dài dọc theo bờ Đại Tây Dương, bắt đầu từ Tangier ở phía bắc xuống dải duyên hải phía nam. Đây là nơi tập trung phần lớn dân cư và các trục kinh tế chính như [[Casablanca]], [[Rabat]].
# Vùng Sahara: Nằm ở phía nam và đông của dãy Atlas, cảnh quan ở đây chuyển hẳn sang môi trường khô hạn, chủ yếu là các cao nguyên đá (hamada) và các biển cát (erg).<ref name="CIA"/>

== Thủy văn ==
Nhờ lượng tuyết tan dồi dào từ hệ thống dãy Atlas, Maroc sở hữu mạng lưới sông ngòi phong phú nhất Bắc Phi.<ref name="FAO_Water">{{Chú thích web |url=http://www.fao.org/nr/water/aquastat/countries_regions/MAR/ |title=Morocco: Geography, climate and population |publisher=Food and Agriculture Organization (FAO) |access-date=2024-05-09}}</ref>
* [[Sông Draa]]: Con sông dài nhất cả nước (1.100&nbsp;km), bắt nguồn từ Thượng Atlas và chảy về phía Đại Tây Dương, nhưng thường khô cạn ở phần hạ lưu do thời tiết hoang mạc.
* [[Sông Sebou]]: Con sông có lưu lượng nước lớn nhất, tưới tiêu cho vùng đồng bằng nông nghiệp trù phú ở tây bắc.
* [[Sông Moulouya]]: Sông lớn duy nhất chảy về hướng đông bắc và đổ ra biển Địa Trung Hải.

== Khí hậu ==
Khí hậu Maroc phân hóa rất đa dạng dựa trên địa hình và dòng hải lưu: khí hậu Địa Trung Hải ở bờ biển phía bắc, khí hậu đại dương ở bờ biển phía tây (nơi có dòng hải lưu lạnh Canary làm mát), khí hậu núi cao trên dãy Atlas, và khí hậu sa mạc ở phía nam và đông nam.<ref name="Climate_Morocco">{{Chú thích web |url=http://www.marocmeteo.ma/fr/climat-du-maroc |title=Climat du Maroc |publisher=Direction de la Météorologie Nationale |language=fr |access-date=2024-05-09}}</ref>

==== Bảng khí hậu Casablanca (Weather box) ====
{{Weather box
|location = Casablanca, Morocco (1981–2010)
|metric first = yes
|single line = yes
|Jan high C = 17.3
|Feb high C = 18.0
|Mar high C = 19.3
|Apr high C = 20.5
|May high C = 22.2
|Jun high C = 24.1
|Jul high C = 25.9
|Aug high C = 26.3
|Sep high C = 25.8
|Oct high C = 24.0
|Nov high C = 20.6
|Dec high C = 18.3
|year high C = 21.9
|Jan mean C = 12.6
|Feb mean C = 13.1
|Mar mean C = 14.3
|Apr mean C = 15.6
|May mean C = 17.7
|Jun mean C = 20.1
|Jul mean C = 21.9
|Aug mean C = 22.3
|Sep mean C = 21.4
|Oct mean C = 19.1
|Nov mean C = 15.8
|Dec mean C = 13.5
|year mean C = 17.3
|Jan low C = 7.9
|Feb low C = 8.3
|Mar low C = 9.3
|Apr low C = 10.7
|May low C = 13.2
|Jun low C = 16.1
|Jul low C = 17.9
|Aug low C = 18.2
|Sep low C = 17.1
|Oct low C = 14.2
|Nov low C = 11.0
|Dec low C = 8.8
|year low C = 12.7
|Jan precipitation mm = 62.2
|Feb precipitation mm = 59.0
|Mar precipitation mm = 50.7
|Apr precipitation mm = 40.2
|May precipitation mm = 18.8
|Jun precipitation mm = 5.8
|Jul precipitation mm = 0.7
|Aug precipitation mm = 0.4
|Sep precipitation mm = 4.9
|Oct precipitation mm = 31.1
|Nov precipitation mm = 74.4
|Dec precipitation mm = 76.6
|year precipitation mm = 423.9
|source 1 = [[Tổ chức Khí tượng Thế giới|WMO]]<ref name="WMO_Casa">{{Chú thích web |url=https://worldweather.wmo.int/en/city.html?cityId=170 |title=World Weather Information Service – Casablanca |publisher=World Meteorological Organization |access-date=2024-05-09}}</ref>
|source 2 = NOAA (độ ẩm, nắng)<ref name="NOAA_Casa">{{Chú thích web |url=ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG__I/MO/60155.TXT |title=Casablanca Climate Normals 1961–1990 |publisher=National Oceanic and Atmospheric Administration |access-date=2024-05-09}}</ref>
}}

==== Biểu đồ khí hậu Casablanca ====
{{Biểu đồ khí hậu
| Casablanca
| 7.9 | 17.3 | 62.2
| 8.3 | 18.0 | 59.0
| 9.3 | 19.3 | 50.7
| 10.7 | 20.5 | 40.2
| 13.2 | 22.2 | 18.8
| 16.1 | 24.1 | 5.8
| 17.9 | 25.9 | 0.7
| 18.2 | 26.3 | 0.4
| 17.1 | 25.8 | 4.9
| 14.2 | 24.0 | 31.1
| 11.0 | 20.6 | 74.4
| 8.8 | 18.3 | 76.6
|float=left
|source=WMO<ref name="WMO_Casa"/>
}}
{{clear}}

== Tài nguyên thiên nhiên và Sử dụng đất ==
* Tài nguyên khoáng sản: Maroc là nhà xuất khẩu [[Phốt phát|quặng phốt phát]] lớn nhất thế giới, chiếm phần lớn trữ lượng toàn cầu. Ngoài ra còn có sắt, kẽm, chì và muối.<ref name="USGS_Morocco">{{Chú thích web |url=https://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/country/2013/myb3-2013-mo.pdf |title=The Mineral Industry of Morocco and Western Sahara |publisher=U.S. Geological Survey |access-date=2024-05-09}}</ref>
* Sử dụng đất:
** Đất canh tác: 17,5%
** Cây trồng lâu năm: 2,9%
** Đồng cỏ tự nhiên: 47,1%
** Rừng: 11,5%
** Khác: 21,0% (ước tính 2018).<ref name="CIA"/>

== Các vấn đề môi trường ==
Maroc phải đối mặt với nhiều vấn đề môi trường cấp bách, bao gồm nạn phá rừng để lấy gỗ đun và làm rẫy, suy thoái đất do chăn thả quá mức, và đặc biệt là [[sa mạc hóa]] khi ranh giới Sahara ngày càng lấn dần về phía bắc. Các nguồn nước ngọt cũng đang bị đe dọa do ô nhiễm từ nước thải sinh hoạt chưa qua xử lý và rác thải công nghiệp/khai khoáng.<ref name="UNEP_Morocco">{{Chú thích web |url=https://www.unep.org/explore-topics/africa/morocco |title=Environmental issues in Morocco |publisher=United Nations Environment Programme |access-date=2024-05-09}}</ref>

== Các điểm cực địa lý ==
* Cực Bắc: Pointe Cires, thuộc Eo biển Gibraltar.
* Cực Nam: Một địa điểm giáp ranh với Tây Sahara (nếu chỉ tính lãnh thổ được quốc tế công nhận hoàn toàn).
* Cực Tây: Mũi Cape Blanc, bán đảo Nouadhibou.
* Điểm cao nhất: Jbel [[Toubkal]] (4.167 m).<ref name="Toubkal_PB"/>
* Điểm thấp nhất: [[Sebkha Tah]] (−55 m).<ref name="CIA"/>

== Thư viện ảnh ==
<gallery>
File:Valley_of_Ammeln.jpg|Dãy núi [[Anti-Atlas]].
File:Middle_atlas_mountains.jpg|Rừng thông và hệ thống hồ nước tuyệt đẹp trên dãy [[Dãy núi Atlas|Trung Atlas]].
File:Modis_morocco_lrg.jpg|Hình ảnh màu sắc chân thực của Maroc từ tàu vũ trụ [[Tàu vũ trụ Terra|Terra]].
File:Ouzoud_Falls_Morocco.jpg|[[Thác Ouzoud]], một kỳ quan thiên nhiên ngoạn mục tại trung tâm [[Maroc]].
File:Morocco-agadir-azro.jpg|Một vùng nước khô cạn ở Agadir . Biến đổi khí hậu sẽ làm tăng tần suất hạn hán ở [[Maroc]].
</gallery>

== Tham khảo ==
{{tham khảo}}

== Liên kết ngoài ==
{{Commons category|Geography of Morocco}}
* [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/morocco/ Maroc] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221202191738/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/morocco/ |date=2022-12-02 }} tại CIA World Factbook.

{{Africa topic|Địa lý}}

[[Thể loại:Địa lý Maroc| ]]
[[Thể loại:Địa lý tự nhiên Châu Phi]]