Xem mã nguồn của Nguyễn Kim Thản

{{Thông tin nhân vật
| honorific_prefix = [[Phó Giáo sư]], nhà ngôn ngữ học
| tên = Nguyễn Kim Thản
| honorific_suffix = <div style="background-color:#D3D3D3; padding:4px;">
'''Thông tin cá nhân'''</div>
| hình = 
| cỡ hình = 
| alt = 
| ghi chú hình = 
| tên gốc = 
| native_name_lang = 
| tên khai sinh = 
| ngày sinh = {{ngày sinh|1927|7|6}}
| nơi sinh = [[Khương Thượng]], [[Hà Nội]]
| ngày mất = {{ngày mất và tuổi|1995|10|18 |1927|7|6}}
| nơi mất = [[Hà Nội]]
| an táng = 
| đảng = {{CSVN}}
| tưởng niệm = 
| nơi cư trú = 
| tên khác = 
| dân tộc = 
| quốc tịch = {{VIE}}
| trường lớp = 
| công việc = [[giảng dạy]], [[nghiên cứu]]
| năm hoạt động = 
| tổ chức = 
| đại diện = 
| nổi tiếng = 
| loại = 
| nhiệm kỳ = 
| tiền nhiệm = 
| kế nhiệm = 
| đảng phái = {{CSVN}}
| phong trào = 
| con cái = 
| bố = 
| mẹ = 
| người thân = 
| module3 = <div style="background-color:#D3D3D3;padding:4px;">
'''Giải thưởng'''</div>'''[[Giải thưởng Nhà nước]] 2005''' <br> Khoa học Công nghệ
| học vấn = 
| module2 = {{Infobox
  | child  = yes
  | title  = <div style="background-color:#D3D3D3; padding:4px;">
'''Sự nghiệp khoa học'''</div>
  | decat  = yes
| label1 = Bút danh
| data1  = Hồng Giao, Nguyên Kim, TKN, Khương Đình Nhân, Kim Thu, Hoàng Thanh, Nam Thắng
| label2 =  Lĩnh vực 
| data2 =  [[ngôn ngữ học]]
| label3 = Giải thưởng khoa học
| data3  = 
| label4 = Công trình<br>nổi bật
| data4  = ''Nghiên cứu về ngữ pháp tiếng Việt'' (2 tập)
| label5 = Nơi công tác
| data5  = *[[Viện Ngôn ngữ học]]
*[[Hội Ngôn ngữ học Việt Nam]]
}}
| giải thưởng = 
| module = {{Infobox
  | child  = yes
  | title  = 
  | decat  = yes 
| label2= Học hàm
| data2= [[Phó Giáo sư]]
 }}
}}

'''Nguyễn Kim Thản''' (1927–1995) là phó giáo sư, nhà [[ngôn ngữ học]] [[Việt Nam]], được truy tặng [[Giải thưởng Nhà nước (Việt Nam)|Giải thưởng Nhà nước]] về Khoa học Công nghệ năm 2005.

== Tiểu sử ==
Nguyễn Kim Thản (các bút danh: Hồng Giao, Nguyên Kim, TKN, Khương Đình Nhân, Kim Thu, Hoàng Thanh, Nam Thắng) sinh ngày 6 tháng 7 năm 1927 tại Khương Thượng, Hà Nội (nay là phường Kim Liên, Hà Nội).<ref name=":06">{{Chú thích web |last=PGS. TS. Phạm Văn Tình |date=21-7-22 |title=NGUYỄN KIM THẢN - Chân dung một người khai phá |url=https://vmied.com/nghien-cuu/ngon-ngu-hoc/nguyen-kim-than-chan-dung-mot-nguoi-khai-pha/ |access-date=2025-09-07 |website=Viện nghiên cứu phát triển giáo dục Việt Mỹ}}</ref>

Ông là đảng viên Đảng Cộng sản Đông Dương vào năm 1946. Từ năm 1946 đến 1950, ông là Huyện uỷ viên, sau đó là Bí thư Huyện uỷ [[Kim Thành (huyện)|Kim Thành]] rồi Chánh văn phòng [[Tỉnh ủy Hải Dương|Tỉnh uỷ Hải Dương]], Uỷ viên Ban tuyên huấn Liên khu uỷ Khu 3.<ref name=":06" />

Năm 1950, ông được cử đi học Ngữ văn và sau đó làm chuyên gia Việt Nam giảng dạy tại các trường đại học ở Bắc Kinh (Trung Quốc) đến năm 1957. Ông lần lượt là giảng viên [[Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội|Đại học Tổng hợp Hà Nội]] (1957–1961), Đại học Tổng hợp Leningrad, Liên Xô (1961–1963).

Từ 1963 đến 1976, ông công tác tại [[Viện Văn học (Việt Nam)|Viện Văn học]], rồi làm Phó Viện trưởng [[Viện Ngôn ngữ học (Việt Nam)|Viện Ngôn ngữ học]]; Tổng biên tập Tạp chí ''Ngôn ngữ'' thuộc Viện Ngôn ngữ học (1969). Từ 1976 đến 1988, ông làm việc tại Viện Thông tin Khoa học xã hội; Phó Viện trưởng, Quyền Viện trưởng Viện Từ điển Bách khoa.

Năm 1992, ông làm Tổng biên tập Tạp chí ''Ngôn ngữ và Đời sống'' trực thuộc [[Hội Ngôn ngữ học Việt Nam]].<ref name=":06" />

Như vậy, Nguyễn Kim Thản là người duy nhất hai lần làm Tổng biên tập đầu tiên cho hai tạp chí cùng chuyên ngành: ''Ngôn ngữ'' (thuộc Viện Ngôn ngữ học) và ''Ngôn ngữ và Đời sống'' (thuộc Hội Ngôn ngữ học Việt Nam).<ref name=":06" />

Ngày 18 tháng 10 năm 1995, khi đang chuẩn bị cho nội dung số tạp chí cuối năm, ông đã đột ngột qua đời sau một cơn nhồi máu cơ tim.<ref name=":06" />

== Sự nghiệp ==
Nguyễn Kim Thản là một nhà nghiên cứu có nhiều đóng góp cho ngôn ngữ học Việt Nam.<ref name=":06" /> Ông đã cống hiến cả đời mình để khám phá, phân tích và hoàn thiện hệ thống ngữ pháp tiếng Việt theo hướng khoa học hiện đại. Những nghiên cứu của ông là nền tảng cho các thế hệ nhà ngôn ngữ học về sau, góp phần phát triển và mở rộng tri thức về tiếng Việt.<ref>{{Chú thích web |last=thuykt |date=2025-03-26 |title=PGS. NGUYỄN KIM THẢN ~ NGƯỜI KIẾN TẠO NỀN MÓNG NGỮ PHÁP TIẾNG VIỆT |url=https://lic.vnu.edu.vn/news/pgs-nguyen-kim-than-nguoi-kien-tao-nen-mong-ngu-phap-tieng-viet |access-date=2025-09-07 |website=Đại học Quốc gia Hà Nội}}</ref>

Năm 2005, ông được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về Khoa học Công nghệ với công trình ''Nghiên cứu về ngữ pháp tiếng Việt'': Tập 1 ([[1963]]), Tập 2 ([[1964]]).<ref>{{Chú thích web |tựa đề=Giải thưởng Hồ Chí Minh và Nhà nước về KH&CN năm 2005 |url=https://vusta.vn/giai-thuong-ho-chi-minh-va-nha-nuoc-ve-khcn-nam-2005-p62206.html |url-status=live |ngày truy cập=2025-09-07 |website=VUSTA}}</ref>

== Công trình chính ==

* ''Cơ sở ngữ pháp tiếng Việt'' (1981)
* ''Động từ trong tiếng Việt'' (1977)
* ''Hội thoại thương mại Việt – Trung'' (1992),
* ''Khái luận ngôn ngữ học'' (1961)
* ''Nghiên cứu về ngữ pháp tiếng Việt,'' tập 1 (1963)
* ''Nghiên cứu về ngữ pháp tiếng Việt'', tập 2 (1964)
* ''Sổ tay từ ngữ thường dùng'' (chính trị, kinh tế, văn hoá) (1980) [đồng tác giả]
* ''Tiếng Việt trên đường phát triển'' (1982) [đồng tác giả]
* ''Ngữ pháp tiếng Việt.'' (1983) [đồng tác giả]
* ''Tiếng Việt của chúng ta'' (1983)
* ''Lược sử ngôn ngữ học.'' (1984)
* ''Từ điển Hán – Việt hiện đại.'' (1994)
* ''Nghiên cứu ngữ pháp tiếng Việt'' (tái bản) (1997).
* ''Tuyển tập Nguyễn Kim Thản'' (2003)

Nguồn:<ref name=":06" />

== Vinh danh ==

* Giải thưởng Nhà nước về Khoa học Công nghệ năm 2005

== Tham khảo ==
{{tham khảo|30em}}

==Xem thêm==
* [[Giải thưởng Nhà nước]]
{{Người được trao Giải thưởng Nhà nước về Khoa học xã hội}}

[[Thể loại:Sinh năm 1927]]
[[Thể loại:Mất năm 1995]]
[[Thể loại:Nhà ngôn ngữ học]]
[[Thể loại:Phó Giáo sư]]
[[Thể loại:Người Hà Nội]]
[[Thể loại:Người được trao tặng Giải thưởng Nhà nước (Việt Nam)]]