Xem mã nguồn của Trương Quang Phiên

{{Thông tin viên chức
| tên = Trương Quang Phiên
| chức vụ = Cục trưởng<br>Cục Công nghiệp muối
| bắt đầu = 1954
| kết thúc = 1956
| địa hạt = [[Bộ Công Thương Việt Nam|Bộ Công nghiệp Nhẹ]]
| chức vụ 2 = Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Hành chính
| bắt đầu 2 = 5/1951
| kết thúc 2 = 12/1953
| bắt đầu 3 = 5/1946
| kết thúc 3 = 4/1948
| địa hạt 3 = [[Quảng Trị]]
| quốc tịch = {{VNM}}
| ngày sinh = {{khoảng|1904}}
| nơi sinh = [[Quảng Trị]], [[Nhà Nguyễn|Đại Nam]], [[Liên bang Đông Dương]]
| ngày mất = {{Năm mất và tuổi|1989|1904}}
| nơi mất = [[Huế]], [[Việt Nam]]
| nghề nghiệp = Chính khách
| đảng = {{CSVN}}
| con = [[Trương Quang Ngô]]<br>Trương Quang Đệ
}}

'''Trương Quang Phiên''' (1904 – 1989) là một [[nhà giáo]], [[chính khách]] người Việt Nam,<ref>{{Chú thích web |last=Nguyễn Khắc Phê |title=Đối thoại mở ra nhiều cánh cửa - Tạp chí Sông Hương |url=http://www.tapchisonghuong.com.vn/tap-chi/c536/n33998/Doi-thoai-mo-ra-nhieu-canh-cua.html |access-date=2026-06-23 |website=Tạp chí Sông Hương Online|date=2025-10-10}}</ref> nguyên Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Hành chính [[Quảng Trị]], Cục trưởng Cục Công nghiệp muối - [[Bộ Công nghiệp (Việt Nam)|Bộ Công nghiệp nhẹ]] (nay là [[Bộ Công Thương (Việt Nam)|Bộ Công Thương]]).<ref name=":0">{{Chú thích web |last=Lâm Quang Huy |first= |date=2025-08-24 |title=Người thầy, người thủ lĩnh kháng chiến khoan dung Trương Quang Phiên |url=https://nhandan.vn/nguoi-thay-nguoi-thu-linh-khang-chien-khoan-dung-truong-quang-phien-post903148.html |access-date=2026-06-23 |website=Báo Nhân Dân điện tử |language=vi}}</ref><ref name=":3">{{Chú thích web |last= |date=2009-08-31 |title=Trao tặng Huân chương cho các cán bộ lão thành |url=https://tapchicongthuong.vn/trao-tang-huan-chuong-cho-cac-can-bo-lao-thanh-10218.htm |access-date=2026-06-23 |website=Tạp chí Công Thương |language=vi}}</ref>

== Tiểu sử và gia đình ==
Trương Quang Phiên sinh năm 1904<ref name=":4" /> thường gọi là '''Trợ Phiên''', tự hiệu Tiên Việt sinh tại làng [[Mai Xá]] - xã [[Cửa Việt]] - tỉnh [[Quảng Trị]], ông là con trai duy nhất trong gia đình có 5 chị em.<ref>{{Chú thích web |last=Trương Nguyên Việt |title=Bùi Phan Thảo: “Khi đời mình cũng cheo leo đồi dốc” |url=https://nguyenhungvabanbe.com/tho-bui-phan-thao-khi-doi-minh-cung-cheo-leo-doi-doc |archive-url=http://web.archive.org/web/20240224145929/https://nguyenhungvabanbe.com/tho-bui-phan-thao-khi-doi-minh-cung-cheo-leo-doi-doc |archive-date=2024-02-24 |access-date=2026-06-23 |website=Nguyên Hùng và bạn bè |language=vi-VN}}</ref><ref>{{Chú thích web |last=N.L.T |date=2014-06-24 |title=Nên nói đúng, viết đúng, hiểu đúng tên làng Quảng Trị |url=https://tapchicuaviet.vn/nguoi-dat-que-huong/nen-noi-dung-viet-dung-hieu-dung-ten-lang-quang-tri-9033.html |access-date=2026-06-23 |website=Tạp chí Cửa Việt}}</ref> Ông Phiên có 1 con gái và 2 người con trai, trong đó [[Trương Quang Ngô]] - nguyên Đại sứ Việt Nam tại [[Ba Lan]] - và Trương Quang Đệ - nguyên Trưởng khoa Ngoại ngữ [[Đại học Sư phạm Huế]].<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Chú thích web |last=Trương Quang Đệ |title=Lớp học ngày xưa của ông Trợ Phiên |url=https://arttimes.vn/ban-doc/lop-hoc-ngay-xua-cua-ong-tro-phien-c50a38140.html |access-date=2026-06-23 |website=Thời báo văn học nghệ thuật |language=vi|date=2023-11-20}}</ref>

Ông Phiên từng có 7 năm theo học [[chữ Nho]], sau đó học trường Pháp - Việt tại Quảng Trị (Primaire Complémentaire) và Trường Sư phạm Huế (Ècole Pedangue).<ref name=":4" />

== Sự nghiệp ==
Trương Quang Phiên từng là thành viên [[Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội]], năm 1929, ông bị Tòa án [[Nhà Nguyễn|Nam triều]] tại Quảng Trị kết án 10 năm tù giam<ref>{{Chú thích web |last= |first= |date= |title=Lịch sử Biên niên Đảng Cộng sản Việt Nam - Tập 1 |url=https://tulieuvankien.dangcongsan.vn/van-kien-tu-lieu-ve-dang/book/lich-su-dang/lich-su-bien-nien-dang-cong-san-viet-nam-tap-1-18 |access-date=2026-06-23 |website=Đảng Cộng sản Việt Nam |language=vi}}</ref><ref>{{Chú thích sách |title=Lịch sử Đảng bộ Quảng Trị |publisher=Nhà xuất bản Chính trị quốc gia |year=1996 |pages=65-66 |language=vi}}</ref> tại nhà lao Thành cổ Quảng Trị. Năm 1937,<ref>{{Chú thích web |date=1937-1-8 |title=Tràng An (trang 3, mục Hoát-miễn tội-danh) |url=http://baochi.nlv.gov.vn/baochi/cgi-bin/baochi?a=d&d=WJMY19370108.1.2&e=-------vi-20--1--img-txIN%7CtxME-Ho%C3%A0ng+M%E1%BA%A1nh+Tr%C3%AD----- |access-date=2026-06-23 |website=Thư viện báo chí của Thư viện Quốc gia Việt Nam}}</ref><ref name=":2" /> ông ra tù mở lớp dạy [[chữ Quốc ngữ]] với tên gọi “Học hiệu Tiên Việt” dạy con em trong làng. Ngôi trường hoạt động đến năm 1945.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Sau đó ông là Ủy viên Ủy ban hành chính, phụ trách mảng giáo dục của tỉnh Quảng Trị.<ref>{{Chú thích web |last=Nguyễn Văn Thanh |date=2021-06-21 |title=Tổng tuyển cử ở Quảng Trị - những chặng đường nhìn lại |url=https://tapchicuaviet.vn/nguoi-dat-que-huong/tong-tuyen-cu-o-quang-tri-nhung-chang-duong-nhin-lai-12726.html |access-date=2026-06-23 |website=Tạp chí Cửa Việt}}</ref>

Từ tháng 5 năm 1946, Trương Quang Phiên có hai nhiệm kỳ<ref name=":4">{{Chú thích web |title=Phù sa ánh sáng |url=https://tapchicuaviet.vn/but-ky/phu-sa-anh-sang-3369.html |access-date=2026-06-23 |website=Tạp chí Cửa Việt|date=2014-3-31|last=Y.T}}</ref> được cử làm Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Hành chính tỉnh Quảng Trị.<ref name=":0" /><ref name=":2">{{Chú thích web |last=Lam Khanh |first= |date=2007-09-03 |title=Dòng họ Trương Quang và cuốn gia phả đỏ |url=https://www.sggp.org.vn/share111488.html |access-date=2026-06-23 |website=BÁO SÀI GÒN GIẢI PHÓNG |language=vi}}</ref>

Năm 1953, ông Trương Quang Phiên được cấp trên điều ra Liên khu IV làm Giám đốc Sở Tài chính Liên khu, sau đó tham gia tiếp quản Thủ đô vào năm 1954, làm Cục Công nghiệp muối [[Bộ Công Thương (Việt Nam)|Bộ Nội thương]] (sau đổi thành Bộ Công nghiệp nhẹ).<ref name=":4" /> Lúc bấy giờ, Chính phủ lập các ban, ngành để tiếp quản Kho bạc Đông Dương và ông Phiên được chọn phụ trách kho bạc này.<ref name=":0" />

Trương Quang Phiên mất năm 1989 tại [[Huế]].<ref name=":0" /><ref name=":4" /><ref name=":2" />

== Khen thưởng ==
* [[Huân chương Độc lập]] – hạng Nhất (2009)<ref name=":3" />

== Tham khảo ==
{{Tham khảo|30em}}

[[Thể loại:Người họ Trương tại Việt Nam]]
[[Thể loại:Người Quảng Trị]]
[[Thể loại:Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị]]