Trương Quang Phiên
Trương Quang Phiên | |
|---|---|
Chức vụ | |
Cục trưởng Cục Công nghiệp muối | |
| Nhiệm kỳ | 1954 – 1956 |
| Vị trí | Bộ Công nghiệp Nhẹ |
Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Hành chính | |
| Nhiệm kỳ | 5/1951 – 12/1953 |
| Nhiệm kỳ | 5/1946 – 4/1948 |
| Vị trí | Quảng Trị |
Thông tin cá nhân | |
| Quốc tịch |  Việt Nam |
| Sinh | k. 1904 Quảng Trị, Đại Nam, Liên bang Đông Dương |
| Mất | 1989 (84–85 tuổi) Huế, Việt Nam |
| Nghề nghiệp | Chính khách |
| Đảng chính trị |  Đảng Cộng sản Việt Nam |
| Con cái | Trương Quang Ngô Trương Quang Đệ |
Trương Quang Phiên (1904 – 1989) là một nhà giáo, chính khách người Việt Nam,[1] nguyên Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Hành chính Quảng Trị, Cục trưởng Cục Công nghiệp muối - Bộ Công nghiệp nhẹ (nay là Bộ Công Thương).[2][3]
Tiểu sử và gia đình
Trương Quang Phiên sinh năm 1904[4] thường gọi là Trợ Phiên, tự hiệu Tiên Việt sinh tại làng Mai Xá - xã Cửa Việt - tỉnh Quảng Trị, ông là con trai duy nhất trong gia đình có 5 chị em.[5][6] Ông Phiên có 1 con gái và 2 người con trai, trong đó Trương Quang Ngô - nguyên Đại sứ Việt Nam tại Ba Lan - và Trương Quang Đệ - nguyên Trưởng khoa Ngoại ngữ Đại học Sư phạm Huế.[2][7]
Ông Phiên từng có 7 năm theo học chữ Nho, sau đó học trường Pháp - Việt tại Quảng Trị (Primaire Complémentaire) và Trường Sư phạm Huế (Ècole Pedangue).[4]
Sự nghiệp
Trương Quang Phiên từng là thành viên Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội, năm 1929, ông bị Tòa án Nam triều tại Quảng Trị kết án 10 năm tù giam[8][9] tại nhà lao Thành cổ Quảng Trị. Năm 1937,[10][11] ông ra tù mở lớp dạy chữ Quốc ngữ với tên gọi “Học hiệu Tiên Việt” dạy con em trong làng. Ngôi trường hoạt động đến năm 1945.[2][7] Sau đó ông là Ủy viên Ủy ban hành chính, phụ trách mảng giáo dục của tỉnh Quảng Trị.[12]
Từ tháng 5 năm 1946, Trương Quang Phiên có hai nhiệm kỳ[4] được cử làm Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Hành chính tỉnh Quảng Trị.[2][11]
Năm 1953, ông Trương Quang Phiên được cấp trên điều ra Liên khu IV làm Giám đốc Sở Tài chính Liên khu, sau đó tham gia tiếp quản Thủ đô vào năm 1954, làm Cục Công nghiệp muối Bộ Nội thương (sau đổi thành Bộ Công nghiệp nhẹ).[4] Lúc bấy giờ, Chính phủ lập các ban, ngành để tiếp quản Kho bạc Đông Dương và ông Phiên được chọn phụ trách kho bạc này.[2]
Trương Quang Phiên mất năm 1989 tại Huế.[2][4][11]
Khen thưởng
- Huân chương Độc lập – hạng Nhất (2009)[3]
Tham khảo
- ^ Nguyễn Khắc Phê (ngày 10 tháng 10 năm 2025). "Đối thoại mở ra nhiều cánh cửa - Tạp chí Sông Hương". Tạp chí Sông Hương Online. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2026.
- ^ a b c d e f Lâm Quang Huy (ngày 24 tháng 8 năm 2025). "Người thầy, người thủ lĩnh kháng chiến khoan dung Trương Quang Phiên". Báo Nhân Dân điện tử. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2026.
- ^ a b "Trao tặng Huân chương cho các cán bộ lão thành". Tạp chí Công Thương. ngày 31 tháng 8 năm 2009. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2026.
- ^ a b c d e Y.T (ngày 31 tháng 3 năm 2014). "Phù sa ánh sáng". Tạp chí Cửa Việt. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2026.
- ^ Trương Nguyên Việt. "Bùi Phan Thảo: "Khi đời mình cũng cheo leo đồi dốc"". Nguyên Hùng và bạn bè. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 2 năm 2024. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2026.
- ^ N.L.T (ngày 24 tháng 6 năm 2014). "Nên nói đúng, viết đúng, hiểu đúng tên làng Quảng Trị". Tạp chí Cửa Việt. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2026.
- ^ a b Trương Quang Đệ (ngày 20 tháng 11 năm 2023). "Lớp học ngày xưa của ông Trợ Phiên". Thời báo văn học nghệ thuật. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2026.
- ^ "Lịch sử Biên niên Đảng Cộng sản Việt Nam - Tập 1". Đảng Cộng sản Việt Nam. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2026.
- ^ Lịch sử Đảng bộ Quảng Trị. Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. 1996. tr. 65–66.
- ^ "Tràng An (trang 3, mục Hoát-miễn tội-danh)". Thư viện báo chí của Thư viện Quốc gia Việt Nam. ngày 8 tháng 1 năm 1937. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2026.
- ^ a b c Lam Khanh (ngày 3 tháng 9 năm 2007). "Dòng họ Trương Quang và cuốn gia phả đỏ". BÁO SÀI GÒN GIẢI PHÓNG. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2026.
- ^ Nguyễn Văn Thanh (ngày 21 tháng 6 năm 2021). "Tổng tuyển cử ở Quảng Trị - những chặng đường nhìn lại". Tạp chí Cửa Việt. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2026.