Xem mã nguồn của Bùi Sơn Duân

{{Thông tin nhân vật
| tên = Bùi Sơn Duân
| tên khác = Lam Sơn<br>Bùi Sơn Dzuân
| tên khai sinh = Bùi Sơn Duân
| ngày sinh = năm 1932
| nơi sinh = [[Phú Yên (tỉnh)|Phú Yên]], [[Liên bang Đông Dương]]
| ngày mất = tháng 2 năm {{năm mất và tuổi|2001|1932|}}
| nơi mất = Pomona, [[California]], [[Hoa Kỳ]]
| quốc tịch = {{flag|Việt Nam Cộng hòa}} {{small|(trước 1975)}}<br>
{{VNM}} {{small|(1975 – 1990)}}
| năm hoạt động = 1969 - 1990
| công việc = Nhà sản xuất<br>Đạo diễn
| tổ chức = Việt Ảnh Phim
}}

'''Bùi Sơn Duân''' (1932 – 2001) có nghệ danh '''Lam Sơn''' là [[đạo diễn điện ảnh]] người Việt Nam, ông được biết đến từ trước năm 1975 với bộ phim điện ảnh trắng đen ''[[Như hạt mưa sa]]'' do ông sản xuất và đạo diễn.

== Cuộc đời ==
Bùi Sơn Duân sinh năm 1932 tại [[Phú Yên (tỉnh)|Phú Yên]] và mất vào tháng 2 năm 2001 tại [[Pomona, California|Pomona]], [[California]], [[Hoa Kỳ]].<ref name=":0">{{Chú thích web|url=https://cafevannghe.wordpress.com/2009/12/28/d%E1%BA%A1o-di%E1%BB%85n-bui-s%C6%A1n-duan/|tiêu đề=Đạo diễn BÙI SƠN DUÂN|ngày=2009-12-28|website=Một thời Sài Gòn|ngôn ngữ=vi|ngày truy cập=2025-03-01}}</ref> Ông là bác ruột của diễn viên [[Thương Tín (diễn viên)|Thương Tín]], nhiều bộ phim sản xuất sau năm 1975 do ông chỉ đạo có sự tham gia diễn xuất của Thương Tín. Ngoài ra, các bộ phim của ông thường có phần nhạc do [[Y Vân]] và hình ảnh do [[Trần Đình Mưu]] đảm nhận.<ref name=":0" /><ref>{{Chú thích web|url=https://sandien24h.vn/tin-tuc/chuyen-ve-ong-vua-phim-thi-truong-le-mong-hoang-post99147691.html|tiêu đề=Chuyện về "Ông vua phim thị trường" Lê Mộng Hoàng - Sàn Diễn 24h - Cổng thông tin giải trí|họ=Sandien24h.vn|website=Sandien24h.vn|ngày truy cập=2025-03-01}}</ref>

== Sự nghiệp ==
Trước 1975, Bùi Sơn Duân cộng tác với [[Trung tâm Quốc gia Điện ảnh|Trung tâm Quốc Gia điện ảnh]] thuộc bộ Thông Tin của chính phủ [[Việt Nam Cộng hòa]], thời gian này, ông chủ yếu thực hiện [[phim tài liệu]] rồi chuyển sang đạo diễn [[Phim truyện điện ảnh|phim truyện]]. Vào năm 1969, ông ra lập hãng phim riêng lấy tên gọi Việt Ảnh, trụ sở đặt tại giao lộ Pasteur – Hiền Vương, Quận 3, [[Sài Gòn (thành phố)|Sài Gòn]].<ref name=":0" /> Nhiều nghệ sĩ, diễn viên thường xuyên tham gia các bộ phim của hãng như [[Trần Quang]], Tâm Phan, [[Đoàn Châu Mậu]], [[Lý Huỳnh]], [[Bạch Tuyết (nghệ sĩ cải lương)|Bạch Tuyết]], và nhà quay phim [[Trần Đình Mưu]]. Bùi Sơn Duân đã tạo ra một cuộc “cách mạng” cho nền điện ảnh của Việt Nam Cộng hòa khi quy tụ tất cả diễn viên điện ảnh mới và cũ cùng làm phim, đặc biệt vai chính ông thường chọn một nghệ sĩ [[cải lương]] nổi tiếng thời đó đóng vai chính.<ref name=":0" /><ref>{{Chú thích web|url=https://www.rfa.org/vietnamese/news/programs/TraditionalMusic/traditional-music-0614-nm-06122014161131.html|tiêu đề=Khi đào cải lương Út Bạch Lan đóng phim|tác giả=Ngành Mai|ngày=2014-6-14|website=[[Á Châu tự do]]|url-status=live|ngày truy cập=2025-03-01}}</ref> Bộ phim ''Tấm thẻ bài'' do Bùi Sơn Duân và Việt Ảnh Films sản xuất năm 1972 đã bị Bộ Thông tin và [[Tổng cục Chiến tranh Chính trị, Bộ Tổng Tham mưu Quân lực Việt Nam Cộng hòa|Tổng cục Chiến tranh Chính trị]] của [[Việt Nam Cộng hòa]] cấm với lý do Phim nói lên thực trạng [[Chiến tranh Việt Nam]] và ca khúc chính của phim gây có thể khiến cho binh lính sợ chiến đấu.<ref>{{Chú thích web |last=Ngọc Dung |date=2025-05-29 |title=Tiệc Sinh Nhật Tập Thể Do Nhóm Hợp Âm Band Tổ Chức tối Thứ Bảy |url=https://www.baocalitoday.com/breaking-news/tiec-sinh-nhat-tap-the-do-nhom-hop-am-band-to-chuc-toi-thu-bay-24-5-2025.html |access-date=2025-06-26 |website=Nhật Báo Calitoday |language=vi}}</ref><ref name=":1" />

Sau năm 1975, Bùi Sơn Duân lấy nghệ danh là '''Lam Sơn''' trong biên chế của [[Xưởng phim Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh]], một số bộ phim thành công mà ông đạo diễn trong thời gian này như: ''[[Giữa hai làn nước]]'', ''Đường dây Côn Đảo'', ''Tiếng đàn'', ''Chiếc vòng bạc'', ''[[Hai Cũ]]''.<ref name=":0" />

Năm 1990, Bùi Sơn Duân nhập cư [[Hoa Kỳ]] và thành lập Hội Ðiện ảnh Việt Nam Hải Ngoại.<ref name=":0" />

== Tác phẩm ==
{| class="wikitable"
|+
!Năm
!Tựa đề
!Đồng đạo diễn
!Chú thích
|-
|1969
|''Ba gô gái suối Châu''
|
|
|-
|1971
|''[[Như hạt mưa sa]]''
|
|
|-
| rowspan="2" |1972
|''Như giọt sương khuya''<ref>''Như hạt mưa sa'' (phần 2)</ref>
|
|
|-
|''Tấm thẻ bài''
|
|<ref name=":1">{{Chú thích báo |date=2008-4-2 |title=Nhạc Hội ‘San Jose Những Ngày Đêm Lịch Sử’ Thắng Lớn |url=https://vietbao.com/a143091/nhac-hoi-san-jose-nhung-ngay-dem-lich-su-thang-lon |access-date=2025-06-22 |work=Việt Báo Foundation}}</ref>
|-
| rowspan="2" |1973
|''Đời chưa trang điểm''
|
|
|-
|''Đôi bông tai''
|
|
|-
|1975
|''Hải vụ 709''
|
|
|-
|1977
|''Giữa hai làn nước''
|
|
|-
|1978
|''Bản nhạc người tù''
|
|
|-
|1979
|''Đám cưới chạy tang''
|
|
|-
| rowspan="2" |1980
|''Đường dây Côn Đảo''
|
|
|-
|''Chiếc vòng bạc''
|
|
|-
|1981
|''Tiếng'' ''đàn''
|
|
|-
|1985
|''[[Hai Cũ]]''
|
|
|-
|1987
|''Con'' ''gái ông thứ trưởng''
|[[Xuân Cường]]
|
|-
|1988
|''Biển'' ''bờ''
|
|
|-
|1989
|''Lửa cháy thành Đại La''
|
|
|-
|1989
|''Chiều'' ''sâu tội ác'' (''Đêm săn tiền'')
|
|<ref>{{Chú thích web|url=http://baochi.nlv.gov.vn/baochi/cgi-bin/baochi?a=d&d=UyRi19881013.2.25&srpos=1&e=------198-vi-20--1--img-txIN-%22Di%E1%BB%85n+vi%C3%AAn+chinh%22-----#|tiêu đề=Sài Gòn Giải phóng 13 Tháng Mười 1988 — Thư viện báo chí của Thư viện Quốc gia Việt Nam|website=baochi.nlv.gov.vn|ngày truy cập=2025-03-01}}</ref>
|-
|1993
|''Gia đình cô Tư''
|
|
|}

== Giải thưởng ==
{| class="wikitable"
|+
!Năm
!Giải thưởng
!Hạng mục đề cử
!Tác phầm
!Kết quả
!Chú thích
|-
| rowspan="2" |1974
| rowspan="2" |Kim Khánh Nghệ Thuật
|Đạo diễn xuất sắc
| rowspan="2" |''Như giọt sương khuya''
|{{Won}}
| rowspan="2" |<ref>{{Chú thích web|url=https://cailuongvietnam.com/newclvn/index.php/vi/news/Tim-Hieu-Nghe-Thuat/Nhung-giai-thuong-Nghe-Thuat-Giai-KIM-KHANH-tiep-theo-48/|tiêu đề=Những giải thưởng Nghệ Thuật: Giải KIM KHÁNH (tiếp theo)|tác giả=Nguyễn Việt|ngày=2012-07-28|website=Cải Lương Việt Nam|url-status=live|ngày truy cập=2025-03-01}}</ref>
|-
|Phim được ái mộ nhất
|{{Won}}
|-
|1977
|[[Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 5]]
|Phim truyện nhựa
|''Giữa hai làn nước''
|{{Won|Bằng khen}}
|{{sfnp|Trần Trọng Đăng Đàn|2010a|pp=803–804}}{{Sfnp|Nhiều tác giả|2007|p=803}}
|-
|1988
|[[Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 8]]
|Phim truyện nhựa
|''[[Hai Cũ]]''
|{{Won|Giải đặc biệt}}
|
|}

== Tham khảo ==
{{Tham khảo|30em}}
{{Thời gian sống|1932|2001}}

=== Nguồn ===
{{refbegin|30em}}
* {{Chú thích sách|url={{GBurl|u_Q1swEACAAJ}}|title=Điện ảnh Việt Nam, Tập 1: Lịch sử - tác phẩm - nghệ sĩ điện ảnh Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến 1975|last=Trần Trọng Đăng Đàn|publisher=Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh|year=2010a|isbn=9786045800201|series=Điện ảnh Việt Nam: Lịch sử, tác phẩm, nghệ sĩ, Lý luận, phê bình, nghiên cứu|location=[[Thành phố Hồ Chí Minh]]|oclc=1023455622}}
* {{Chú thích sách|url=https://books.google.com.vn/books?id=COxtz_Z3F3IC|title=Hành trình nghiên cứu điện ảnh Việt Nam|last=Nhiều tác giả|date=2007|publisher=Nhà xuất bản Văn hóa thông tin|location=[[Hà Nội]]|pages=|language=vi|oclc=989966481}}
{{refend}}

[[Thể loại:Người Phú Yên]]
[[Thể loại:Người họ Bùi tại Việt Nam]]