Bùi Sơn Duân
Bùi Sơn Duân (1932 – 2001) có nghệ danh Lam Sơn là đạo diễn điện ảnh người Việt Nam, ông được biết đến từ trước năm 1975 với bộ phim điện ảnh trắng đen Như hạt mưa sa do ông sản xuất và đạo diễn.
Bùi Sơn Duân | |
|---|---|
| Sinh | Bùi Sơn Duân năm 1932 Phú Yên, Liên bang Đông Dương |
| Mất | tháng 2 năm 2001 (68–69 tuổi) Pomona, California, Hoa Kỳ |
| Quốc tịch |  Việt Nam Cộng hòa (trước 1975) Việt Nam (1975 – 1990) |
| Tên khác | Lam Sơn Bùi Sơn Dzuân |
| Nghề nghiệp | Nhà sản xuất Đạo diễn |
| Năm hoạt động | 1969 - 1990 |
| Tổ chức | Việt Ảnh Phim |
Cuộc đời
Bùi Sơn Duân sinh năm 1932 tại Phú Yên và mất vào tháng 2 năm 2001 tại Pomona, California, Hoa Kỳ.[1] Ông là bác ruột của diễn viên Thương Tín, nhiều bộ phim sản xuất sau năm 1975 do ông chỉ đạo có sự tham gia diễn xuất của Thương Tín. Ngoài ra, các bộ phim của ông thường có phần nhạc do Y Vân và hình ảnh do Trần Đình Mưu đảm nhận.[1][2]
Sự nghiệp
Trước 1975, Bùi Sơn Duân cộng tác với Trung tâm Quốc Gia điện ảnh thuộc bộ Thông Tin của chính phủ Việt Nam Cộng hòa, thời gian này, ông chủ yếu thực hiện phim tài liệu rồi chuyển sang đạo diễn phim truyện. Vào năm 1969, ông ra lập hãng phim riêng lấy tên gọi Việt Ảnh, trụ sở đặt tại giao lộ Pasteur – Hiền Vương, Quận 3, Sài Gòn.[1] Nhiều nghệ sĩ, diễn viên thường xuyên tham gia các bộ phim của hãng như Trần Quang, Tâm Phan, Đoàn Châu Mậu, Lý Huỳnh, Bạch Tuyết, và nhà quay phim Trần Đình Mưu. Bùi Sơn Duân đã tạo ra một cuộc “cách mạng” cho nền điện ảnh của Việt Nam Cộng hòa khi quy tụ tất cả diễn viên điện ảnh mới và cũ cùng làm phim, đặc biệt vai chính ông thường chọn một nghệ sĩ cải lương nổi tiếng thời đó đóng vai chính.[1][3] Bộ phim Tấm thẻ bài do Bùi Sơn Duân và Việt Ảnh Films sản xuất năm 1972 đã bị Bộ Thông tin và Tổng cục Chiến tranh Chính trị của Việt Nam Cộng hòa cấm với lý do Phim nói lên thực trạng Chiến tranh Việt Nam và ca khúc chính của phim gây có thể khiến cho binh lính sợ chiến đấu.[4][5]
Sau năm 1975, Bùi Sơn Duân lấy nghệ danh là Lam Sơn trong biên chế của Xưởng phim Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, một số bộ phim thành công mà ông đạo diễn trong thời gian này như: Giữa hai làn nước, Đường dây Côn Đảo, Tiếng đàn, Chiếc vòng bạc, Hai Cũ.[1]
Năm 1990, Bùi Sơn Duân nhập cư Hoa Kỳ và thành lập Hội Ðiện ảnh Việt Nam Hải Ngoại.[1]
Tác phẩm
| Năm | Tựa đề | Đồng đạo diễn | Chú thích |
|---|---|---|---|
| 1969 | Ba gô gái suối Châu | ||
| 1971 | Như hạt mưa sa | ||
| 1972 | Như giọt sương khuya[6] | ||
| Tấm thẻ bài | [5] | ||
| 1973 | Đời chưa trang điểm | ||
| Đôi bông tai | |||
| 1975 | Hải vụ 709 | ||
| 1977 | Giữa hai làn nước | ||
| 1978 | Bản nhạc người tù | ||
| 1979 | Đám cưới chạy tang | ||
| 1980 | Đường dây Côn Đảo | ||
| Chiếc vòng bạc | |||
| 1981 | Tiếng đàn | ||
| 1985 | Hai Cũ | ||
| 1987 | Con gái ông thứ trưởng | Xuân Cường | |
| 1988 | Biển bờ | ||
| 1989 | Lửa cháy thành Đại La | ||
| 1989 | Chiều sâu tội ác (Đêm săn tiền) | [7] | |
| 1993 | Gia đình cô Tư |
Giải thưởng
| Năm | Giải thưởng | Hạng mục đề cử | Tác phầm | Kết quả | Chú thích |
|---|---|---|---|---|---|
| 1974 | Kim Khánh Nghệ Thuật | Đạo diễn xuất sắc | Như giọt sương khuya | Đoạt giải | [8] |
| Phim được ái mộ nhất | Đoạt giải | ||||
| 1977 | Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 5 | Phim truyện nhựa | Giữa hai làn nước | Bằng khen | [9][10] |
| 1988 | Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 8 | Phim truyện nhựa | Hai Cũ | Giải đặc biệt |
Tham khảo
- ^ a b c d e f "Đạo diễn BÙI SƠN DUÂN". Một thời Sài Gòn. ngày 28 tháng 12 năm 2009. Truy cập ngày 1 tháng 3 năm 2025.
- ^ Sandien24h.vn. "Chuyện về "Ông vua phim thị trường" Lê Mộng Hoàng - Sàn Diễn 24h - Cổng thông tin giải trí". Sandien24h.vn. Truy cập ngày 1 tháng 3 năm 2025.
{{Chú thích web}}: Quản lý CS1: tên số: danh sách tác giả (liên kết) - ^ Ngành Mai (ngày 14 tháng 6 năm 2014). "Khi đào cải lương Út Bạch Lan đóng phim". Á Châu tự do. Truy cập ngày 1 tháng 3 năm 2025.
- ^ Ngọc Dung (ngày 29 tháng 5 năm 2025). "Tiệc Sinh Nhật Tập Thể Do Nhóm Hợp Âm Band Tổ Chức tối Thứ Bảy". Nhật Báo Calitoday. Truy cập ngày 26 tháng 6 năm 2025.
- ^ a b "Nhạc Hội 'San Jose Những Ngày Đêm Lịch Sử' Thắng Lớn". Việt Báo Foundation. ngày 2 tháng 4 năm 2008. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2025.
- ^ Như hạt mưa sa (phần 2)
- ^ "Sài Gòn Giải phóng 13 Tháng Mười 1988 — Thư viện báo chí của Thư viện Quốc gia Việt Nam". baochi.nlv.gov.vn. Truy cập ngày 1 tháng 3 năm 2025.
- ^ Nguyễn Việt (ngày 28 tháng 7 năm 2012). "Những giải thưởng Nghệ Thuật: Giải KIM KHÁNH (tiếp theo)". Cải Lương Việt Nam. Truy cập ngày 1 tháng 3 năm 2025.
- ^ Trần Trọng Đăng Đàn (2010a), tr. 803–804.
- ^ Nhiều tác giả (2007), tr. 803.
Nguồn
- Trần Trọng Đăng Đàn (2010a). Điện ảnh Việt Nam, Tập 1: Lịch sử - tác phẩm - nghệ sĩ điện ảnh Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến 1975. Điện ảnh Việt Nam: Lịch sử, tác phẩm, nghệ sĩ, Lý luận, phê bình, nghiên cứu. Thành phố Hồ Chí Minh: Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh. ISBN 9786045800201. OCLC 1023455622.
- Nhiều tác giả (2007). Hành trình nghiên cứu điện ảnh Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Văn hóa thông tin. OCLC 989966481.