Xem mã nguồn của HMS Porpoise (N14)

{{Dablink|Về những tàu chiến Anh Quốc khác mang cùng tên, xin xem [[HMS Porpoise]].}}

{|{{Infobox ship begin}}
{{Infobox ship image
|Ship image=HMS Porpoise-1-.jpg
|Ship image size= 300px
|Ship caption= Tàu ngầm HMS ''Porpoise''
}}
{{Infobox ship career
|Hide header=
|Ship country= Anh Quốc
|Ship flag={{shipboxflag|United Kingdom|naval}}
|Ship name= HMS ''Porpoise'' (N14)
|Ship namesake= 
|Ship ordered= [[11 tháng 6]], [[1931]]
|Ship awarded=
|Ship builder= [[Vickers-Armstrongs]], [[Barrow-in-Furness|Barrow]]
|Ship laid down= [[22 tháng 9]], [[1931]]
|Ship launched= [[30 tháng 8]], [[1932]]
|Ship christened=
|Ship sponsor=
|Ship completed=
|Ship acquired=
|Ship commissioned= [[11 tháng 3]], [[1933]]
|Ship recommissioned= 
|Ship decommissioned= 
|Ship in service=
|Ship out of service=
|Ship renamed=
|Ship reclassified= 
|Ship struck= 
|Ship nickname=
|Ship honors= 
|Ship captured=
|Ship fate= Bị máy bay Nhật đánh chìm trong [[eo biển Malacca]], [[11 tháng 1]], [[1945]]
|Ship badge=
}}
{{Infobox ship characteristics
|Hide header=
|Header caption=
|Ship type= [[tàu ngầm]] Diesel-điện
|Ship class= {{sclass|Grampus|tàu ngầm|0}}
|Ship displacement=* {{convert|1768|LT|t|lk=on|abbr=on}} (nổi)<ref name=Class/>
* {{convert|2035|LT|t|abbr=on}} (ngầm)<ref name=Class>{{chú thích web | last=Helgason | first=Guðmundur | title=Porpoise class – Technical information | url=https://uboat.net/allies/warships/class/49.htm | website=U-boat Types - uboat.net | access-date=1 January 2026}}</ref>
|Ship length= {{convert|289|ft|m|abbr=on|1}}<ref name=Class/>
|Ship beam= {{convert|29|ft|10|in|m|abbr=on|1}}
|Ship height=
|Ship draught= {{convert|15|ft|10|in|m|abbr=on}}<ref name=Class/>
|Ship propulsion= * 2 × [[động cơ diesel]] {{convert|3300|hp|kW|abbr=on}}<ref name=Class/>
* 2 × [[động cơ điện]] {{convert|1630|hp|abbr=on}}<ref name=Class/>
* 2 × trục 
|Ship speed= * {{convert|15,5|kn|km/h|lk=in}} (nổi)<ref name=Class/>
* {{convert|8,75|kn|km/h|abbr=on}} (ngầm)<ref name=Class/>
|Ship range= 
|Ship endurance=
|Ship test depth={{convert|300|ft|m|0}}
|Ship complement=59<ref name=Class/>
|Ship sensors= 
|Ship EW=
|Ship armament= * 6 × [[ống phóng ngư lôi]] [[ngư lôi 21-inch Anh|{{convert|21|in|mm|abbr=on}}]] (trước mũi)<ref name=Class/>
* 12 × [[ngư lôi]] 
* 1 × hải pháo [[hải pháo QF 4-inch 20 Mk IV, XII, XXII|QF {{convert|4|in|mm|adj=on|sigfig=4}}]] Mk XII <ref name=Class/>
* 50 × [[thủy lôi]]<ref name=Class/>
* 2 × [[súng máy]] .303-calibre<ref name=Class/>
|Ship notes=
}}
|}

'''HMS ''Porpoise'' (N14)''' là một [[tàu ngầm]] [[tàu rải mìn|rải mìn]], là chiếc nguyên mẫu của {{sclass|Grampus|tàu ngầm|0}}, được [[Hải quân Hoàng gia Anh]] chế tạo vào giai đoạn giữa hai cuộc thế chiến. Trong [[Chiến tranh Thế giới thứ hai]], con tàu đã hoạt động tại các khu vực [[Đại Tây Dương]], [[Địa Trung Hải]] và [[Viễn Đông]], thực hiện tổng cộng 23 chuyến tuần tra cùng bảy chuyến đi tiếp liệu cho [[Malta]] đang bị phong tỏa. Nó đã đánh chìm sáu tàu buôn tải trọng {{GRT|28485|link=off}} và bảy tàu chiến tải trọng 2.017 tấn, đồng thời gây tổn thất toàn bộ cho một tàu buôn {{GRT|6311|link=off}} và gây hư hại cho hai tàu chiến tải trọng 760 tấn. Vào giai đoạn cuối Thế Chiến II, ''Porpoise'' mất tích tại [[eo biển Malacca]] từ ngày [[9 tháng 1]], [[1945]], rất có thể đã bị [[máy bay ném bom]] [[Đế quốc Nhật Bản|Nhật Bản]] ném bom đánh chìm vào ngày [[11 tháng 1]], [[1945]]. ''Porpoise'' là chiếc tàu ngầm Anh cuối cùng bị mất trong Thế Chiến II do hoạt động thù địch của đối phương.

== Thiết kế và chế tạo ==
=== Thiết kế ===
{{main|Grampus (lớp tàu ngầm)}}
Lớp ''Grampus'' được thiết kế cho nhiệm vụ rải [[thủy lôi]], nhưng trong chiến tranh cũng đã rất hữu ích trong việc vận tải. Hình dạng bên ngoài của chúng gần tương tự với lớp [[tàu ngầm tuần dương]] {{sclass|Parthian|tàu ngầm|5}}, nhưng hẹp hơn và nặng hơn.<ref name="RNSubs">{{chú thích web | last=Hillbeck | first=W. | url=http://rnsubs.co.uk/boats/subs/grampus-class.html | title=1930-1946: Grampus Class | website=RN Subs – In Association with the Barrow Submariners Association | access-date=2 January 2026|language=en}}</ref> ''Porpoise'' khác biệt với những chiếc còn lại trong lớp ''Grampus'' khi bố trí các thùng nhiên liệu dạng yên ngựa bên ngoài lườn áp lực.<ref name=Mason/> Nó có [[trọng lượng choán nước]] {{convert|1768|LT|t|lk=on|abbr=on}} khi nổi và {{convert|2035|LT|t|abbr=on}} khi lặn, lườn tàu dài {{convert|293|ft|m|abbr=on}}, mạn tàu rộng {{convert|25|ft|6|in|m|abbr=on}} và mớn nước sâu {{convert|16|ft|10|in|m|abbr=on}}.<ref name=Class/> 

Các con tàu được trang bị hai [[động cơ diesel]] công suất {{convert|3300|bhp|kW|lk=in|abbr=on}}, cùng hai [[động cơ điện]] công suất {{convert|1650|hp|0|adj=on}}, cho phép đạt tốc độ tối đa {{convert|15,5|kn|km/h|abbr=on}} khi nổi và {{convert|8,75|kn|km/h|abbr=on}} khi đi ngầm dưới nước.<ref name=Class/> Chúng có khả năng lặn sâu đến {{convert|300|ft|m|abbr=on}}, và thủy thủ đoàn đầy đủ bao gồm 59 sĩ quan và thủy thủ.<ref name=Class/> 

Lớp ''Grampus'' được trang bị sáu [[ống phóng ngư lôi]] {{convert|21|in|mm|abbr=on}} ở phía mũi tàu, và mang theo tổng cộng 12 [[ngư lôi]]. Trên boong tàu có một khẩu hải pháo [[hải pháo QF 4-inch 20 Mk IV, XII, XXII|QF {{convert|4|in|mm|adj=on|sigfig=4}}]] Mk XII cùng hai [[súng máy]].<ref name=Class/> Có tổng cộng 50 quả [[thủy lôi]] được mang theo trên hai đường ray đặt bên ngoài lườn áp lực.<ref name=RNSubs/> 

=== Chế tạo ===
''Porpoise'' được đặt hàng vào ngày [[11 tháng 6]], [[1931]], và được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng [[Vickers-Armstrongs]] ở [[Barrow-in-Furness]] vào ngày [[22 tháng 9]], [[1931]]. Nó được hạ thủy vào ngày [[30 tháng 8]], [[1932]], và nhập biên chế cùng Hải quân Hoàng gia vào ngày [[11 tháng 3]], [[1933]].<ref name=Mason>{{chú thích web | last=Mason | first=Lt Cdr Geoffrey B. | title=HMS Porpoise – Grampus-class Minelaying Submarine | url=https://www.naval-history.net/xGM-Chrono-12SS-05Grampus-Porpoise.htm | website=Naval History | date=25 November 2010 | access-date=2 January 2026}}</ref><ref name=Porpoise>{{chú thích web | last=Helgason | first=Guðmundur | title=HMS Porpoise (N 14) – Submarine of the Porpoise Class | url=http://uboat.net/allies/warships/ship/3412.html | website=Allied Warships - uboat.net | access-date=2 January 2026}}</ref> Con tàu được cộng đồng cư dân Workington, [[Cumberland]] nhận đỡ đầu trong Tuần lễ Tàu chiến vào năm [[1942]].<ref name=Mason/> Nó là chiếc tàu chiến thứ mười của [[Hải quân Hoàng gia Anh]] được đặt [[HMS Porpoise|cái tên này]], theo tên [[họ Cá heo chuột]].<ref name=Mason/>

== Lịch sử hoạt động ==
=== 1938 - 1939 ===
Vào năm [[1938]], ''Porpoise'' phục vụ cùng [[Hạm đội Nhả Anh Quốc|Hạm đội Nhà]] trong thành phần Chi hạm đội Tàu ngầm 5.<ref name=Mason/> Khi [[Chiến tranh Thế giới thứ hai]] có nguy cơ bùng nổ, nó được điều sang khu vực [[Địa Trung Hải]], nên khởi hành từ [[Portsmouth]] vào ngày [[28 tháng 8]], [[1939]], và đi ngang qua [[Gibraltar]] để đến [[Malta]], nơi nó gia nhập Chi hạm đội Tàu ngầm 1.<ref name=Porpoise/>

''Porpoise'' rời Malta vào ngày [[11 tháng 10]] để quay trở lại vùng biển Nhà, về đến Portsmouth vào ngày [[20 tháng 10]]. Con tàu được đại tu và tái trang bị tại [[Xưởng tàu Chatham]] cho đến [[tháng 2]], [[1940]].<ref name=Porpoise/>

=== 1940 ===
==== Chuyến tuần tra thứ nhất và thứ hai ====
''Porpoise'' xuất phát từ [[Rosyth]] vào ngày [[19 tháng 3]] cho chuyến tuần tra đầu tiên trong chiến tranh để hộ tống cho Đoàn tàu ON-21 đi sang [[Bergen]], [[Na Uy]], và Đoàn tàu HN-21 quay trở về Anh. Nó kết thúc chuyến tuần tra tại Rosyth vào ngày [[25 tháng 3]].<ref name=Porpoise/>

Chiếc tàu ngầm lại có chuyến tuần tra tiếp theo tương tự, khi rời Rosyth vào ngày [[27 tháng 3]] để hộ tống cho Đoàn tàu ON-23 đi sang Bergen, và Đoàn tàu HN-23 quay trở về Anh. Nó quay trở về Rosyth vào ngày [[4 tháng 4]].<ref name=Porpoise/>

==== Chuyến tuần tra thứ ba ====
''Porpoise'' khởi hành từ Rosyth vào ngày [[13 tháng 4]] cho chuyến tuần tra thứ ba, và đã hoạt động tại khu vực [[Bắc Hải (châu Âu)|Bắc Hải]] ngoài khơi [[Egersund]], Na Uy thay phiên cho tàu ngầm {{HMS|Clyde|N12|6}}. Vào ngày [[16 tháng 4]], nó đã phóng một loạt sáu quả [[ngư lôi]] tấn công tàu ngầm [[U-3 (tàu ngầm Đức) (1935)|''U-3'']] ở vị trí khoảng {{convert|10|nmi|km|abbr=on}} về phía Tây Nam Egersund nhưng không trúng đích.<ref name=Mason/> ''Porpoise'' kết thúc chuyến tuần tra và quay trở về Rosyth vào ngày [[29 tháng 4]].<ref name=Porpoise/>

==== Chuyến tuần tra thứ tư ====
''Porpoise'' tiếp tục xuất phát từ Rosyth vào ngày [[12 tháng 5]] cho chuyến tuần tra thứ tư để hoạt động rải [[thủy lôi]] ngoài khơi bờ biển Na Uy. Vào ngày [[15 tháng 5]], nó đã rải tổng cộng 48 quả mìn ngoài khơi [[Kalvåg]], Na Uy, và đã hai lần bị mắc cạn nhưng thoát ra được.<ref name=Mason/> Bãi thủy lôi này đã khiến chiếc tàu buôn Thụy Điển ''Sonja'' {{GRT|1828|link=off}} bị đắm do trúng mìn vào ngày [[10 tháng 6]].''Porpoise'' hoàn thành nhiệm vụ và quay trở về Rosyth vào ngày [[17 tháng 5]].<ref name=Porpoise/>

==== Chuyến tuần tra thứ năm ====
Sau khi được bảo trì tại Xưởng tàu Rosyth từ giữa [[tháng 5]] đến đầu [[tháng 6]], ''Porpoise'' đi đến [[Immingham]] để nhận thủy lôi, rồi khởi hành từ đây vào ngày [[9 tháng 6]] cho chuyến tuần tra thứ năm cho nhiệm vụ rải thủy lôi. Vào ngày [[14 tháng 6]], nó rải một bãi tổng cộng 50 quả mìn ngoài khơi Ramsoyfjord, Na Uy.<ref name=Mason/> [[Tàu quét mìn]] Đức ''M 5'' (682 tấn) đã trúng mìn của bãi thủy lôi này và đắm ở vị trí về phía Tây Bắc Kristiansand vào ngày [[18 tháng 6]]. ''Porpoise'' đã hai lần bị [[thủy phi cơ]] đối phương tấn công vào các ngày [[16 tháng 6|16]] và [[19 tháng 6]], nên bị hư hại nhẹ. Nó quay trở về cảng [[Blyth]] vào ngày [[25 tháng 6]].<ref name=Porpoise/>

==== Chuyến tuần tra thứ sáu ====
''Porpoise'' xuất phát từ Blyth vào ngày [[4 tháng 7]] cho chuyến tuần tra thứ sáu để hoạt động ngoài khơi [[Utsira]], Na Uy. Trên đường quay trở về nó bất ngờ bị một máy bay tấn công nhưng không bị hư hại, và về đến Blyth vào ngày [[10 tháng 7]].<ref name=Porpoise/>

==== Chuyến tuần tra thứ bảy ====
''Porpoise'' khởi hành từ Immingham vào ngày [[25 tháng 7]] cho chuyến tuần tra thứ bảy để tiếp tục hoạt động rải thủy lôi tại Bắc Hải. Vào ngày [[29 tháng 7]], nó rải một bãi tổng cộng 50 quả mìn ngoài khơi bờ biển [[Đan Mạch]],<ref name=Mason/> rồi tiếp tục tuần tra ngoài khơi phía cực Nam Na Uy. Nó quay trở về Rosyth vào ngày [[5 tháng 8]].<ref name=Porpoise/>

==== Chuyến tuần tra thứ tám ====
''Porpoise'' xuất phát từ [[Rothesay]] vào ngày [[2 tháng 9]] cho chuyến tuần tra thứ tám, và chuyển sang hoạt động tại khu vực [[vịnh Biscay]]. Vào ngày [[13 tháng 9]], nó rải một bãi tổng cộng 48 quả mìn ở vị trí về phía Tây Bắc [[La Rochelle]]. Chỉ ba ngày sau đó, nó phóng một loạt sáu quả ngư lôi tấn công một mục tiêu được cho là tàu ngầm đối phương; tTuy nhiên không có tàu ngầm phe Trục nào có mặttại khu vực vào lúc đó. ''Porpoise'' kết thúc chuyến tuần tra và quay trở về cảng [[Falmouth]] vào ngày [[20 tháng 9]].<ref name=Porpoise/>

==== Chuyến tuần tra thứ chín ====
''Porpoise'' khởi hành từ [[Holy Loch]] vào ngày [[6 tháng 10]] cho chuyến tuần tra thứ chín. Nó đã tuần tra trong vịnh Biscay trước khi kết thúc chuyến tuần tra tại Holy Loch vào ngày [[20 tháng 9]].<ref name=Porpoise/>

Chiếc tàu ngầm sau đó được bảo trì tại [[Ardrossan]] từ ngày [[1 tháng 11|1]] đến ngày [[15 tháng 11]], rồi rời cảng Holy Loch vào ngày [[30 tháng 11]] để vượt Đại Tây Dương hướng sang [[Bắc Mỹ]], đi đến [[Halifax, Nova Scotia]], [[Canada]] vào ngày [[17 tháng 12]].<ref name=Porpoise/>

=== 1941 ===
==== Chuyến tuần tra thứ mười và mười một ====
''Porpoise'' xuất phát từ Halifax vào ngày [[26 tháng 12]] cho chuyến tuần tra thứ mười với nhiệm vụ hộ tống cho Đoàn tàu HX-99 hướng sang Anh. Sau khi đi đến một điểm giữa Bắc Đại Tây Dương, nó quay trở lại Canada, đi đến Halifax vào ngày [[13 tháng 1]], [[1941]].<ref name=Porpoise/> 

Chiếc tàu ngầm lại khởi hành từ Halifax vào ngày [[26 tháng 1]] cho chuyến tuần tra thứ mười một. Nó hộ tống cho Đoàn tàu HX-105 trong suốt chặng đường đi sang Anh, và đi đến cảng Holy Loch vào ngày [[10 tháng 2]].<ref name=Porpoise/>

''Porpoise'' sau đó lên đường vào ngày [[3 tháng 3]] để đi sang Canada. Trên đường đi vào ngày [[7 tháng 3]], ở phía Nam [[Iceland]], nó bắt gặp và phóng hai quả ngư lôi tấn công một tàu [[U-boat]] nhưng không trúng đích; mục tiêu bị tấn công có thể là chiếc [[UA (tàu ngầm Đức) (1939)|''UA'']]. ''Porpoise'' đi đến Halifax vào ngày [[15 tháng 3]].<ref name=Porpoise/>

==== Chuyến tuần tra thứ mười hai và mười ba ====
''Porpoise'' xuất phát từ Halifax vào ngày [[10 tháng 3]] cho chuyến tuần tra thứ mười hai, và đã hộ tống cho Đoàn tàu SC-26 hướng sang Anh. Sau khi đi đến một điểm giữa Bắc Đại Tây Dương, nó quay trở lại Canada, đi đến Halifax vào ngày [[3 tháng 4]].<ref name=Porpoise/>

Chiếc tàu ngầm lại khởi hành từ Halifax vào ngày [[19 tháng 4]] cho chuyến tuần tra tiếp theo, với nhiệm vụ hộ tống cho Đoàn tàu SC-26 trong suốt chặng đường đi sang Anh, và đi đến cảng Holy Loch vào ngày [[8 tháng 5]].<ref name=Porpoise/>

''Porpoise'' sau đó được đại tu và tái trang bị tại [[Troon]], Scotland từ cuối [[tháng 5]] đến đầu [[tháng 9]], rồi rời cảng Holy Loch vào ngày [[2 tháng 10]] cho một chuyến đi tiếp liệu sang khu vực [[Địa Trung Hải]].<ref name=Mason/> Sau một chặng dừng tại [[Gibraltar]] từ ngày [[9 tháng 10|9]] đến ngày [[11 tháng 10]], nó đi đến [[Malta]] vào ngày [[17 tháng 10]] cùng 14 hành khách và hàng tiếp liệu. Chiếc tàu ngầm tiếp tục hành trình đi sang [[Alexandria]], [[Ai Cập]] từ ngày [[20 tháng 10|20]] đến ngày [[26 tháng 10]].<ref name=Porpoise/>

''Porpoise'' xuất phát từ Alexandria vào ngày [[3 tháng 11]] cho chuyến đi tiếp liệu đầu tiên sang Malta, đến nơi vào ngày [[9 tháng 11]]. Sau khi chất dỡ hàng hóa, nó thực hiện chặng quay trở lại Alexandria từ ngày [[12 tháng 11|12]] đến ngày [[18 tháng 11]].<ref name=Porpoise/>

==== Chuyến tuần tra thứ mười bốn ====
''Porpoise'' khởi hành từ Alexandria vào ngày [[28 tháng 11]] cho chuyến tuần tra thứ mười bốn, và đã hoạt động trong [[biển Ionia]] về phía Tây Nam của eo biển Kythera và khu vực Navarino cho đến khi quay trở về Alexandria vào ngày [[19 tháng 12]]. Tại đây vào ngày [[9 tháng 12]], nó phóng bốn quả ngư lôi tấn công, và đã đánh trúng chiếc {{MV|Sebastiano Veniero|1940|2}} {{GRT|6311|link=off}} ở vị trí {{convert|5|nmi|km|abbr=on}} về phía Nam Navarino. Chiếc [[tàu biển chở hành khách]] Ý đang vận chuyển khoảng 2.000 [[tù binh chiến tranh]] [[Khối Đồng Minh thời Chiến tranh thế giới thứ hai|Đồng Minh]], và ít nhất 300 người trong số đó đã thiệt mạng. ''Sebastiano Veniero'' được cho mắc cạn ngoài khơi mũi Methoni, [[Hy Lạp]] để tránh bị đắm, và trở thành một tổn thất toàn bộ.<ref>{{chú thích web | last1=Lettens | first1=Jan | last2=de Neumann | first2=Bernard | title=MV Sebastiano Veniero [+1941] | url= http://www.wrecksite.eu/wreck.aspx?98746 | date=2 June 2013 | work=WreckSite | publisher=wrecksite.eu | access-date=28 September 2014}}</ref><ref name=Mason/><ref name=Porpoise/>

=== 1942 ===
==== Chuyến tuần tra thứ mười lăm ====
''Porpoise'' di chuyển từ Alexandria đến [[Haifa]] vào đầu [[tháng 1]], [[1942]], rồi xuất phát từ đây vào ngày [[6 tháng 1]] cho chuyến tuần tra thứ mười lăm để hoạt động ở phía Bắc đảo [[Crete]]. Vào ngày [[11 tháng 1]], nó đã rải một bãi 46 quả [[thủy lôi]] tại vùng biển gần vịnh Suda, Crete; tàu tuần tra Đức ''11 V1'' đã trúng mìn tại đây và đắm ba ngày sau đó. Đến ngày [[18 tháng 1]], ''Porpoise'' phóng ngư lôi đánh chìm tàu buôn Ý ''Citta di Livorno'' {{GRT|2471|link=off}} ở vị trí {{convert|15|nmi|km|abbr=on}} về phía Đông Bắc nũi Maleka, Crete. Nó kết thúc chuyến tuần tra và quay trở về cảng Alexandria vào ngày [[22 tháng 1]].<ref name=Mason/><ref name=Porpoise/>

==== Các chuyến đi tiếp liệu sang Malta ====
Sau đó ''Porpoise'' được huy động vào nhiệm vụ tiếp liệu cho Malta đang bị phe Trục phong tỏa.<ref name=Mason/> Nó xuất phát từ Alexandria vào ngày [[7 tháng 2]] cho chuyến thứ hai và đi đến Malta vào ngày [[13 tháng 2]]; sau khi chất dỡ hàng hóa, nó thực hiện chặng quay trở về Alexandria từ ngày [[16 tháng 2|16]] đến ngày [[22 tháng 2]]. Chuyến đi tiếp liệu thứ ba được thực hiện từ ngày [[3 tháng 3|3]] đến ngày [[19 tháng 3]], với chặng dừng tại Malta từ ngày [[9 tháng 3|9]] đến ngày [[12 tháng 3]]. Chiếc tàu ngầm được sửa chữa tại Alexandria trước khi bắt đầu chuyến đi tiếp liệu thứ tư từ ngày [[18 tháng 4]] đến ngày [[5 tháng 5]], với chặng dừng tại Malta từ ngày [[25 tháng 4|25]] đến ngày [[29 tháng 4]]. ''Porpoise'' xuất phát từ Alexandria vào ngày [[23 tháng 5]] cho chuyến đi tiếp liệu thứ năm, và đi đến Malta vào ngày [[1 tháng 6]].<ref name=Porpoise/>

==== Chuyến tuần tra thứ mười sáu ====
''Porpoise'' xuất phát từ Malta vào ngày [[7 tháng 6]] cho chuyến tuần tra thứ mười sáu, với nhiệm vụ bảo vệ các đoàn tàu vận tải tiến vận đi sang Malta trong khuôn khổ [[Chiến dịch Vigorous]].<ref name=Mason/> Con tàu đã hai lần bị máy bay đối phương ném bom tấn công vào ngày [[15 tháng 6]] ở vị trí khoảng {{convert|140|nmi|km|abbr=on}} về phía Tây Crete, nhưng không bị hư hại, và kết thúc chuyến tuần tra tại Alexandria vào ngày [[25 tháng 6]].<ref name=Porpoise/>

==== Chuyến tuần tra thứ mười bảy ====
Sau khi được bảo trì tại [[Port Said]] trong suốt [[tháng 7]], ''Porpoise'' xuất phát từ Haifa vào ngày [[5 tháng 8]] cho chuyến tuần tra thứ mười bảy, và hoạt động tại vùng biển ngoài khơi [[Cyrenaica]], [[Libya]]. Vào ngày [[12 tháng 8]], nó đã rải một bãi 46 quả thủy lôi ngoài khơi Ras el Tin, Libya; bãi mìn này đã đánh chìm chiếc tàu phóng lôi Ý ''Generale Antonio Cantore'' (697 tấn) vào ngày [[22 tháng 8]].<ref name=Mason/> Cùng trong ngày [[12 tháng 8]], nó phóng ngư lôi đánh chìm chiếc tàu vận tải Ý ''Ogaden'' {{GRT|4553|link=off}} ở vị trí cách Ras el Tin {{convert|9|nmi|km|abbr=on}}. Chỉ ba ngày sau đó, nó lại phóng ngư lôi đánh chìm chiếc tàu buôn Ý ''Lerici'' {{GRT|6070|link=off}} ở vị trí {{convert|120|nmi|km|abbr=on}} về phía Bắc Ras Amir. Đến ngày [[19 tháng 8]], chiếc tàu ngầm bị hư hại đáng kể do trúng [[mìn sâu]] thả từ tàu phóng lôi Ý ''Lince'' ở vị trí gần [[Tobruk]]. Nó kết thúc chuyến tuần tra và quay trở về Port Said vào ngày [[21 tháng 8]].<ref name=Porpoise/>
 
==== Chuyến tuần tra thứ mười tám ====
Sau khi được sửa chữa tại Port Said, ''Porpoise'' lên đường vào ngày [[23 tháng 9]] để đi sang Haifa, rồi xuất phát từ đây vào ngày [[28 tháng 9]] cho chuyến tuần tra thứ mười tám, đồng thời cũng là chuyến đi tiếp liệu thứ sáu sang Malta. Vào ngày [[3 tháng 10]], nó đã rải một bãi 46 quả thủy lôi ở vùng biển về phía Tây [[Tobruk]], rồi ghé đến Malta từ ngày [[7 tháng 10|7]] đến ngày [[10 tháng 10]] để chất dỡ hành tiếp liệu trước khi tiếp tục hoạt động trong biển Ionia cho đến ngày [[20 tháng 10]], khi nó quay trở về cảng Beirut.<ref name=Porpoise/>

Con tàu khởi hành từ Beirut vào ngày [[29 tháng 10]] cho chuyến đi tiếp liệu thứ bảy sang Malta. Sau khi đến nơi vào ngày [[6 tháng 11]] và chất dỡ hàng tiếp liệu, nó được giữ lại căn cứ này dự phòng để hoạt động dọc bờ biển [[Tunisia]] khi cần thiết.<ref name=Porpoise/>

==== Chuyến tuần tra thứ mười chín ====
''Porpoise'' xuất phát từ Malta vào ngày [[5 tháng 11]] cho chuyến tuần tra thứ mười chín, và hoạt động ở lối tiếp cận phía Tây của [[Tripoli]], Libya. Vào ngày [[19 tháng 11]], nó phóng ngư lôi kết liễu chiếc [[tàu chở dầu]] Ý ''Giulio Giordani'' {{GRT|10534|link=off}}, vốn đã hư hại do trúng ngư lôi từ máy bay Anh, ở vị trí khoảng {{convert|45|nmi|km|abbr=on}} về phía Đông Bắc [[Misrata]], Libya.<ref name=Mason/> Đến ngày [[23 tháng 11]], nó lại đánh chìm tàu tuần tra Ý ''F 39 / Fertilia'' 223 tấn bằng hải pháo ngoài khơi [[quần đảo Kerkennah]], Tunisia. ''Porpoise'' quay trở về Malta vào ngày [[24 tháng 11]].<ref name=Porpoise/>

Đến ngày [[4 tháng 12]], chiếc tàu ngầm rời Malta để đi Gibraltar, chặng đầu tiên của hành trình quay trở về Anh để được đại tu. Nó về đến [[Portsmouth]] vào ngày [[23 tháng 12]].<ref name=Porpoise/>

=== 1943 - 1944 ===
[[Tập tin:Submarine Porpoise Took Petrol To Malta. 20 January 1943, Portsmouth, Hm Submarine Porpoise Returned To a British Base Recently, After 14 Months in the Mediterranean. She Played a Big Part in Keeping Malta Supp A14004.jpg|thumb|left|Thủy thủ đoàn của HMS ''Porpoise'' lúc quay trở về căn cứ sau một chuyến tuần tra]]
Công việc sửa chữa, đại tu và tái trang bị cho ''Porpoise'' kéo dài trong suốt năm [[1943]].<ref name=Mason/> Sau khi hoàn tất, nó thực hành huấn luyện tại các vùng biển Anh và Scotland trong [[tháng 2]] và [[tháng 3]], [[1944]],<ref name=Porpoise/> rồi khởi hành từ [[Holy Loch]] vào ngày [[17 tháng 4]] để đi sang Gibraltar, do được điều sang phục vụ tại [[Viễn Đông]]. Sau hành trình lần lượt đi ngang qua Malta, [[kênh đào Suez]] và [[Aden]], nó đi đến [[Trincomalee]], [[Sri Lanka|Ceylon]] (nay là [[Sri Lanka]]) vào ngày [[12 tháng 6]],<ref name=Porpoise/> và gia nhập Chi hạm đội Tàu ngầm 4 đặt căn cứ tại đây.<ref name=Mason/> 

==== Chuyến tuần tra thứ hai mươi ====
''Porpoise'' xuất phát từ Trincomalee vào ngày [[1 tháng 7]], [[1944]] cho chuyến tuần tra thứ hai mươi, và đã hoạt động rải [[thủy lôi]] tại khu vực [[eo biển Malacca]]. Vào ngày [[6 tháng 7]], nó đã đánh chìm một thuyền buồm Nhật Bản bằng hải pháo, rồi rải 30 quả mìn ở vùng cửa [[sông Deli]], [[Sumatra]]. Hai ngày sau đó, nó tiếp tục rải thêm 26 quả mìn tại vùng cửa sông Deli, rồi quay trở về Trincomalee vào ngày [[13 tháng 7]].<ref name=Mason/><ref name=Porpoise/> Các bãi thủy lôi này đã đánh chìm các [[tàu săn ngầm]] ''Cha 8'' và ''Cha 9'' (100 tấn mỗi chiếc) vào ngày [[9 tháng 9]]; tàu chở dầu [[Lục quân Đế quốc Nhật Bản|Lục quân]] ''Takekun Maru'' {{GRT|3029|link=off}} vào ngày [[9 tháng 9]]; và tàu rải mìn phụ trợ ''Ma 1'' (215 tấn) vào ngày [[27 tháng 3]], [[1945]].<ref name=Porpoise/> 

==== Chuyến tuần tra thứ hai mươi mốt ====
''Porpoise'' rời Trincomalee vào ngày [[27 tháng 7]] để di chuyển sang [[Australia]], đi đến [[Fremantle]] vào ngày [[10 tháng 8]], và gia nhập Chi hạm đội Tàu ngầm 4 đặt căn cứ tại đây.<ref name=Mason/><ref name=Porpoise/> Nó xuất phát từ Fremantle vào ngày [[11 tháng 9]] cho chuyến tuần tra thứ hai mươi mốt, và đã hoạt động ngoài khơi [[Singapore]] cho một nhiệm vụ đặc biệt trong khuôn khổ Chiến dịch Rimau. Đến ngày [[29 tháng 9]], nó cho đổ bộ 23 biệt kích commando [[người Australia]] lên [[đảo Merapas]] ngoài khơi Singapore. Tuy nhiên chiến dịch này đã thất bại khi họ bị đối phương bắt giữ và xử tử sau đó.<ref name=Mason/><ref name=Porpoise/><ref>{{chú thích web | last=Outhit | first=Jeff | title=Vanished: Waterloo Woman's Brother Died in 1945 Pacific Battle | url= http://www.therecord.com/news-story/5799051-vanished-waterloo-woman-s-brother-died-in-1945-pacific-battle/ | publisher=Waterloo Region Record | date=14 August 2015 | access-date=10 March 2026}}</ref> ''Porpoise'' quay trở về Fremantle vào ngày [[11 tháng 10]].<ref name=Porpoise/>

==== Chuyến tuần tra thứ hai mươi hai ====
''Porpoise'' rời Fremantle vào ngày [[30 tháng 10]] để quay trở lại Trincomalee, đến nơi vào ngày [[12 tháng 11]], và gia nhập trở lại Chi hạm đội Tàu ngầm 4.<ref name=Mason/><ref name=Porpoise/> Nó xuất phát từ Trincomalee vào ngày [[2 tháng 12]] cho chuyến tuần tra thứ hai mươi hai, với nhiệm vụ rải thủy lôi ngoài khơi [[Penang]] và tuần tra tại khu vực [[quần đảo Nicobar]]. Vào ngày [[9 tháng 12]], nó đã rải 46 quả mìn ngoài khơi Penang, và sang ngày hôm sau đã đánh chìm một thuyền buồm bằng chất nổ trong eo biển Malacca. Nó quay trở về căn cứ Trincomalee vào ngày [[18 tháng 12]].<ref name=Porpoise/>

=== 1945 ===
==== Chuyến tuần tra thứ hai mươi ba – Bị mất tích ====
''Porpoise'' xuất phát từ cảng Trincomalee vào ngày [[3 tháng 1]], [[1945]] cho chuyến tuần tra thứ hai mươi ba, với nhiệm vụ rải mìn trong eo biển Malacca. Con tàu báo cáo về căn cứ đã hoàn tất nhiệm vụ rải mìn ngoài khơi Penang vào ngày [[9 tháng 1]], nhưng cuộc liên lạc này đã bị thiết bị [[định vị vô tuyến]] Nhật Bản lắp đặt tại Penang phát hiện, nên xác định được tọa độ của tàu ngầm đối phương.<ref name=Porpoise/><ref name=CH8>{{chú thích web | last1=Hackett | first1=Bob | last2=Kingsepp | first2=Sander | last3=Cundall | first3=Peter | title=IJN Subchaser CH-8: Tabular Record of Movement | url=http://www.combinedfleet.com/CH-8_t.htm | work=combinedfleet.com | year=2005 | access-date=2 January 2026}}</ref> Bãi mìn này đã gây hư hại cho chiếc tàu quét mìn phụ trợ ''Kyo Maru số 1'' {{GRT|340|link=off}} vào ngày [[15 tháng 1]], và tiếp tục gây hư hại cho tàu săn ngầm ''Ch 57'' (420 tấn) vào ngày [[18 tháng 5]].<ref name=Porpoise/>

''Porpoise'' mất liên lạc kể từ ngày [[9 tháng 1]], và được cho là đã mất mà không rõ nguyên nhân.{{sfnp|Sturma|2015|p=2}}<ref name=Mason/><ref name=Porpoise/> Ghi chép từ phía Nhật Bản thu được sau chiến tranh cho biết tàu săn ngầm ''CH-8'' trong một đợt tuần tra chống tàu ngầm về phía Đông Nam Penang, đã phát hiện được một mục tiêu qua [[sonar]] vào sáng sớm ngày [[11 tháng 1]], và thả 15 quả [[mìn sâu]] tấn công mà không rõ kết quả. Sau đó, một [[máy bay ném bom-ngư lôi]] [[Nakajima B6N]]2 phát hiện một tàu ngầm đang di chuyển trên mặt nước tại tọa độ {{coord|05|30|N|98|39|E|display=title, inline}}, nên đã thả hai quả bom 60 kg tấn công, với ít nhất một quả đã đánh trúng trực tiếp và đánh chìm được mục tiêu, để lại một vệt dầu loang lớn. Rất có khả năng mục tiêu bị đánh chìm chính là ''Porpoise''.<ref name=Porpoise/><ref name=CH8/><ref>{{chú thích web | title=Page 18 | url=https://www.submarine-museum.co.uk/what-we-have/memorial-chapel/submarine-losses?start=17 | work=Submarine losses 1904 to present day | publisher=Royal Navy Submarine Museum | year=2010 | access-date=16 August 2015 | archive-date=4 March 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160304041531/https://www.submarine-museum.co.uk/what-we-have/memorial-chapel/submarine-losses?start=17 | url-status=dead}}</ref>

=== Tóm tắt chiến công ===
''Porpoise'' đã đánh chìm sáu tàu buôn có tổng tải trọng {{GRT|28485|link=off}} và bảy tàu chiến có tổng tải trọng 2.017 tấn, đồng thời gây tổn thất toàn bộ cho một tàu buôn {{GRT|6311|link=off}} và gây hư hại cho hai tàu chiến tải trọng 760 tấn.<ref name=Porpoise/>
{|class="wikitable sortable" border="1"
|-
! Ngày
! Tên tàu
! Quốc tịch
! Tải trọng<ref group="Ghi chú">Tàu buôn theo [[Tổng dung tích|tấn đăng ký toàn phần]]. Tàu quân sự theo [[trọng lượng choán nước]].</ref>
! Số phận
|-
|align="right"|10 tháng 6, 1941
|align="left" |''Sonja'' 
|align="left" |{{lá cờ|Thụy Điển}}
|align="right"|1828
|align="left" |Bị đánh chìm (mìn)
|-
|align="right"|18 tháng 6, 1941
|align="left" |''M 5'' 
|align="left" |{{hải quân|Đức Quốc xã}}
|align="right"|682
|align="left" |Bị đánh chìm (mìn)
|-
|align="right"|9 tháng 12, 1941
|align="left" |{{MV|Sebastiano Veniero|1940|2}} 
|align="left" |{{lá cờ|Ý}}
|align="right"|6311
|align="left" |Tổn thất toàn bộ 
|-
|align="right"|14 tháng 1, 1942
|align="left" |''11 V1'' 
|align="left" |{{hải quân|Đức Quốc xã}}
|align="right"|
|align="left" |Bị đánh chìm (mìn)
|-
|align="right"|18 tháng 1, 1942
|align="left" |''Citta di Livorno'' 
|align="left" |{{lá cờ|Ý}}
|align="right"|2471
|align="left" |Bị đánh chìm
|-
|align="right"|12 tháng 8, 1942
|align="left" |''Ogaden'' 
|align="left" |{{lá cờ|Ý}}
|align="right"|4553
|align="left" |Bị đánh chìm
|-
|align="right"|15 tháng 8, 1942
|align="left" |''Lerici'' 
|align="left" |{{lá cờ|Ý}}
|align="right"|6070
|align="left" |Bị đánh chìm
|-
|align="right"|22 tháng 8, 1942
|align="left" |''Generale Antonio Cantore'' 
|align="left" |{{navy|Italy}}
|align="right"|697
|align="left" |Bị đánh chìm (mìn)
|-
|align="right"|19 tháng 11, 1942
|align="left" |''Giulio Giordani'' 
|align="left" |{{lá cờ|Ý}}
|align="right"|10534
|align="left" |Bị đánh chìm
|-
|align="right"|23 tháng 11, 1942
|align="left" |''F 39 / Fertilia'' 
|align="left" |{{navy|Italy}}
|align="right"|223
|align="left" |Bị đánh chìm
|-
|align="right"|9 tháng 9, 1944
|align="left" |''Cha 8'' 
|align="left" |{{navy|Empire of Japan}}
|align="right"|100
|align="left" |Bị đánh chìm (mìn)
|-
|align="right"|9 tháng 9, 1944
|align="left" |''Cha 9'' 
|align="left" |{{navy|Empire of Japan}}
|align="right"|100
|align="left" |Bị đánh chìm (mìn)
|-
|align="right"|10 tháng 9, 1944
|align="left" |''Takekun Maru'' 
|align="left" |{{lá cờ|Nhật Bản}}
|align="right"|3029
|align="left" |Bị đánh chìm (mìn)
|-
|align="right"|15 tháng 1, 1945
|align="left" |''Kyo Maru số 1'' 
|align="left" |{{navy|Empire of Japan}}
|align="right"|340
|align="left" |Bị hư hại (mìn)
|-
|align="right"|27 tháng 3, 1945
|align="left" |''Ma 1'' 
|align="left" |{{navy|Empire of Japan}}
|align="right"|215
|align="left" |Bị đánh chìm (mìn)
|-
|align="right"|18 tháng 5, 1945
|align="left" |''Ch 57'' 
|align="left" |{{navy|Empire of Japan}}
|align="right"|420
|align="left" |Bị hư hại (mìn)
|}

== Xem thêm ==
* [[Trận Đại Tây Dương (1939-1945)]]
== Tham khảo ==
=== Ghi chú ===
{{Tham khảo|group="Ghi chú"}}
=== Chú thích ===
{{Tham khảo}}
=== Thư mục ===
{{Refbegin}}
* {{chú thích sách | last=Akermann | first=Paul | title=Encyclopaedia of British Submarines 1901–1955 | edition=reprint of the 1989 | year=2002 | publisher=Periscope Publishing | location=Penzance, Cornwall | isbn=1-904381-05-7}}
* {{chú thích sách | last=Bagnasco | first=Erminio | title=Submarines of World War Two | url=https://archive.org/details/submarinesofworl0000bagn_n7e7 | year=1977 | publisher=Naval Institute Press | location=Annapolis, Maryland | isbn=0-87021-962-6}}
* {{Chú thích tạp chí | last=Caruana | first=Joseph | title=Emergency Victualling of Malta During WWII | year=2012 | journal=Warship International | volume=LXIX | issue=4 | pages=357–364 | issn=0043-0374}}
* {{chú thích sách | editor-last=Chesneau | editor-first=Roger | title=Conway's All the World's Fighting Ships 1922–1946 | url=https://archive.org/details/conwaysallworlds1922unse | year=1980 | publisher=Conway Maritime Press | location=Greenwich, UK | isbn=0-85177-146-7}}
* {{chú thích sách | last1=Colledge | first1=J. J. | last2=Warlow | first2=Ben | title=Ships of the Royal Navy: the complete record of all fighting ships of the Royal Navy (Rev. ed.) | year=1969 | publisher=Chatham | location=London | isbn=978-1-86176-281-8 | oclc=67375475}}
* {{chú thích sách | last=McCartney | first=Innes | title=British Submarines 1939–1945 | series=New Vanguard | volume=129 | year=2006 | publisher=Osprey | location=Oxford, UK | isbn=1-84603-007-2}}
* {{chú thích sách | last=Rohwer | first=Jürgen | title=Chronology of the War at Sea 1939–1945: The Naval History of World War Two | url=https://archive.org/details/chronologyofwara0000rohw_v7p9 | year=2005 | edition=Revised & Expanded | publisher=Naval Institute Press | location=Annapolis, Maryland | isbn=1-59114-119-2}}
* {{chú thích sách | last=Sturma | first=Michael | title=Fremantle's Submarines: How Allied Submariners and Western Australians Helped Win the War in the Pacific | url=https://archive.org/details/fremantlessubmar0000stur | year=2015 | publisher=Naval Institute Press | isbn=9781612518619}}
{{Refend}}
== Liên kết ngoài ==
* {{chú thích web | last=Helgason | first=Guðmundur | title=Porpoise class – Technical information | url=https://uboat.net/allies/warships/class/49.htm | website=U-boat Types - uboat.net | access-date=2 January 2026}}
* {{chú thích web | last=Mason | first=Lt Cdr Geoffrey B. | title=HMS Porpoise – Grampus-class Minelaying Submarine | url=https://www.naval-history.net/xGM-Chrono-12SS-05Grampus-Porpoise.htm | website=Naval History | date=25 November 2010 | access-date=2 January 2026}}
* {{chú thích web | last=Helgason | first=Guðmundur | title=HMS Porpoise (N 14) – Submarine of the Porpoise Class | url=http://uboat.net/allies/warships/ship/3412.html | website=Allied Warships - uboat.net | access-date=2 January 2026}}
* [http://www.maritimequest.com/daily_event_archive/2007/pages/jan/02_hms_porpoise_n14.htm Roll of Honour]

{{Lớp tàu ngầm Grampus}}
{{các chủ đề|Quân sự|Hàng hải|Anh}}

{{DEFAULTSORT:Porpoise (N14)}}
[[Thể loại:Lớp tàu ngầm Grampus]]
[[Thể loại:Tàu ngầm của Hải quân Hoàng gia Anh trong Thế Chiến II]]
[[Thể loại:Tàu ngầm bị mất tích]]
[[Thể loại:Tàu ngầm bị máy bay Nhật đánh chìm]]
[[Thể loại:Xác tàu đắm trong Thế Chiến II tại eo biển Malacca]]
[[Thể loại:Sự cố hàng hải năm 1945]]
[[Thể loại:Tàu thủy năm 1932]]