Xem mã nguồn của Kuru (bệnh)

{{Infobox medical condition
| name = Kuru
| synonym = 
| image = Fore child in advanced kuru stage.png
| image_size = 
| alt = 
| caption = Một đứa trẻ người [[Dân tộc Fore|Fore]] trong giai đoạn cuối của bệnh kuru. Cậu bé không thể tự đi lại hay ngồi thẳng và bị [[suy dinh dưỡng]] nghiêm trọng.
| pronounce = IPA: {{IPA|kuru}}
| specialty = [[Bệnh học thần kinh]], [[Bệnh truyền nhiễm]]
| symptoms = Cơ thể run rẩy, cười không kiểm soát, suy giảm cảm xúc, mất dần khả năng vận động.
| complications = [[Nhiễm trùng]] và [[Viêm phổi]] ở giai đoạn cuối
| onset = 10–50 năm sau khi phơi nhiễm ban đầu
| duration = Tuổi thọ trung bình 11–14 tháng sau khi khởi phát triệu chứng<ref>{{citation|url=http://www.health.gov.au/internet/main/publishing.nsf/content/cda-cdi2904i.htm|title=Dịch tễ học của bệnh kuru trong giai đoạn 1987–1995|work=[[Bộ Y tế (Úc)]]|access-date=5 tháng 2 năm 2019}}</ref>
| types = 
| causes = Lây truyền [[protein prion]] gây nhiễm
| risks = [[Ăn thịt người]]
| diagnosis = [[Khám nghiệm tử thi]]
| differential = [[Bệnh Creutzfeldt-Jakob]]
| prevention = Tránh [[Người ăn thịt người|ăn thịt người]]
| treatment = [[Điều trị triệu chứng]]
| prognosis = Tử vong
| frequency = Hiếm gặp
| deaths = Khoảng 2.700 ca tính đến năm 2005
}}

'''Kuru''' là một [[Bệnh Prion|căn bệnh prion]] từng ảnh hưởng đến người Fore và các nhóm dân cư lân cận ở [[Papua New Guinea]].<ref name="Cur2024">{{Chú thích tập san học thuật|last=Kothekar|first=H|last2=Chaudhary|first2=K|title=Kuru Disease: Bridging the Gap Between Prion Biology and Human Health.|journal=Cureus|date=January 2024|volume=16|issue=1|pages=e51708|doi=10.7759/cureus.51708|pmc=10838565|pmid=38313950}}</ref><ref name="Lib2019">{{Chú thích tập san học thuật|last=Liberski|first=PP|last2=Gajos|first2=A|last3=Sikorska|first3=B|last4=Lindenbaum|first4=S|title=Kuru, the First Human Prion Disease.|journal=Viruses|date=7 March 2019|volume=11|issue=3|doi=10.3390/v11030232|pmc=6466359|pmid=30866511}}</ref> Bệnh đặc trưng bởi các triệu chứng như run rẩy, khó đi lại, đau đầu, khó nuốt, [[Suy giảm trí nhớ|mất trí nhớ]] và [[hôn mê]].<ref name="Cur2024" /> Người bệnh cũng có thể xuất hiện những cơn cười không kiểm soát.<ref name="Lib2019" /> Các triệu chứng tiến triển nặng dần theo thời gian và tử vong thường xảy ra trong vòng hai năm.<ref name="Cur2024" /><ref name="Stat2025">{{Chú thích tập san học thuật|last=Mahat|first=S|last2=Asuncion|first2=RMD|title=Kuru.|journal=StatPearls|date=January 2025|pmid=32644529}}</ref> Thời gian ủ bệnh, tức khoảng thời gian từ khi tiếp xúc với tác nhân gây bệnh đến khi xuất hiện triệu chứng thường kéo dài từ 4 đến 40 năm, song trong một số trường hợp có thể vượt quá 50 năm.<ref name="Stat2025" />

Sự bùng phát của bệnh Kuru được cho là bắt đầu khi một người trong làng mắc bệnh một cách tự phát và những người khác trong cộng đồng đã ăn [[não]] của người đó sau khi họ qua đời.<ref name="Lib2019" /> Bệnh tiếp tục lây lan do tập tục ăn thịt người trong tang lễ, trong đó các thành viên gia đình nấu chín và ăn thi thể của người đã mất như một nghi thức tưởng niệm.<ref name="Lib2019" /> Ngoài ra, cũng có yếu tố di truyền làm tăng khả năng mắc bệnh ở một số cá nhân.<ref name="Stat2025" /> Cơ chế tiềm ẩn của bệnh liên quan đến [[Cuộn gập protein|các protein bị gấp cuộn sai]] tự nhân lên và chống lại quá trình phân giải.<ref name="Stat2025" /> Việc chẩn đoán bệnh chủ yếu dựa vào biểu hiện lâm sàng và được xác nhận bằng sinh thiết não.<ref name="Stat2025" /> Đây là một loại [[Bệnh Prion|bệnh não xốp truyền nhiễm]].<ref name="Stat2025" />

Phòng ngừa bằng cách tránh ăn thịt người, tình trạng vốn đã giảm ở những khu vực bị ảnh hưởng sau lệnh cấm vào những năm 1950.<ref name="Stat2025" /><ref name="Alp2008">{{Chú thích tập san học thuật|last=Alpers|first=Michael P|title=The epidemiology of kuru: monitoring the epidemic from its peak to its end|journal=Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences|date=27 November 2008|volume=363|issue=1510|pages=3707–3713|doi=10.1098/rstb.2008.0071|pmid=18849286}}</ref> Việc kiểm soát bệnh bao gồm [[Điều trị triệu chứng|chăm sóc hỗ trợ]] nhằm cải thiện các triệu chứng của một người.<ref name="Cur2024" /> Hiện tại bệnh chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu.<ref name="Cur2024" />

Người ta tin rằng căn bệnh này bắt đầu vào khoảng năm 1900 với mô tả khoa học đầu tiên vào năm 1957 của Carleton Gajdusek và Vincent Zigas.<ref name="Cur2024" /> Vào năm 1957, bệnh gây ra 200 ca tử vong mỗi năm, chiếm gần 3,5% tổng số ca tử vong ở một số cộng đồng.<ref name="Lib2019" /><ref name="Alp2007">{{Chú thích tập san học thuật|last=Alpers|first=MP|title=A history of kuru.|journal=Papua and New Guinea Medical Journal|date=2007|volume=50|issue=1–2|pages=10–9|pmid=19354007}}</ref> Vì phụ nữ và trẻ nhỏ thường ăn não nên họ thường bị ảnh hưởng nhiều hơn.<ref name="Stat2025" /> Trường hợp cuối cùng được báo cáo là vào năm 2005<ref name="Stat2025" /> hoặc 2009.<ref name="UCL2020">{{Chú thích web|title=Kuru|url=https://www.ucl.ac.uk/prion/kuru|website=MRC Prion Unit and Institute of Prion diseases|access-date=2 March 2025|language=en|date=21 July 2020|archive-date=10 November 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241110171702/https://www.ucl.ac.uk/prion/kuru|url-status=live}}</ref> Đây là căn bệnh prion đầu tiên được phát hiện.<ref name="Lib2019" /> Thuật ngữ ''kúru'' xuất phát từ tiếng Fore có nghĩa là "run rẩy".<ref name="Lib2019" />

== Tài liệu tham khảo ==
<references />
{{sơ khai bệnh}}

[[Thể loại:Bệnh truyền nhiễm theo loại tác nhân gây bệnh]]
[[Thể loại:Ăn thịt người]]
[[Thể loại:Translated from MDWiki]]
[[Thể loại:Ăn thịt người ở châu Đại Dương]]
[[Thể loại:Ngộ độc thực phẩm]]