Xem mã nguồn của Sông Lô

{{Thông tin sông | Tên sông = Sông Lô
 | Tên ảnh = Song Lo.JPG
 | Tiêu đề = ''Sông Lô, đoạn chảy qua Phú Thọ''
 | Thượng nguồn = [[Lưu Lung]], [[Vân Nam]]
 | Cửa sông = [[Sông Hồng]]
 | Các quốc gia lưu vực = [[Trung Quốc]], [[Việt Nam]]
 | Độ dài = 470 km (292 dặm)
 | Cao độ = 2.000 m (6.562 ft)
 | Cao độ cửa sông =
 | Lưu lượng = 1.010 m³/s (35.668 ft³/s)
 | Lưu vực = 39.000 km² (15.058 dặm²)
}}
[[Tập tin:Song Lo @Nam TpHaGiang'2005.jpg|thumb|290px|Sông Lô đoạn chảy qua phường [[Hà Giang 1]].]]
[[Tập tin:LoTuyenQuang.JPG|thumb|290px|Sông Lô đoạn chảy qua phường [[Nông Tiến]].]]
{{bài cùng tên}}
'''Sông Lô''' là [[phụ lưu]] lớn thứ hai ở tả ngạn [[sông Hồng]], chảy từ Trung Quốc sang các tỉnh [[Tuyên Quang]] và [[Phú Thọ]], Việt Nam.<ref name =BandoHc >Tập bản đồ hành chính Việt Nam. Nhà xuất bản Tài nguyên – Môi trường và Bản đồ Việt Nam. Hà Nội, 2013.</ref><ref name =tvpl-vbcp >[https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Tai-nguyen-Moi-truong/Quyet-dinh-1989-QD-TTg-Danh-muc-luu-vuc-song-lien-tinh-113887.aspx Quyết định số 1989/QĐ-TTg ngày 01 tháng 11 năm 2010 của Thủ tướng Chính phủ về Danh mục lưu vực sông liên tỉnh]. Thuvienphapluat, 2016. Truy cập 12/05/2017.</ref>

Sông bắt nguồn từ tỉnh [[Vân Nam]] [[Trung Quốc]], gọi là '''Bàn Long Giang''' (盘龙江, ''Pan Long Jiang''). Sông chảy vào [[Việt Nam]] tại xã Thanh Thủy, tỉnh [[Tuyên Quang]]. Điểm cuối là ''ngã ba Hạc'', còn gọi là ''ngã ba Bạch Hạc'' hay ''ngã ba Việt Trì'', phường [[Thanh Miếu]], tỉnh [[Phú Thọ]], nơi sông Lô đổ vào [[sông Hồng]].<ref name =BandoHc />

Tổng diện tích lưu vực: 39.000&nbsp;km², trong đó phần ở Việt Nam là 22.600&nbsp;km².

== Tên gọi ==
Theo sách ''Kiến văn tiểu lục'' của [[Lê Quý Đôn]] sông Lô còn có tên là "sông Cả" hay sông Bình Nguyên.<ref>Lê Quý Đôn toàn tập, Kiến văn tiểu lục, bản quốc ngữ, nhà xuất bản Khoa học xã hội 1977, trang 300.</ref> Sông Lô còn có tên là Tuyên Quang giang (宣光江).<ref>[https://lib.nomfoundation.org/site_media/nom/nlvnpf-0103-01/large/nlvnpf-0103-01-069.jpg Nguyễn Văn Siêu, Đại Việt địa dư toàn biên (bản chữ Hán) trang 69.]</ref>

Trong văn liệu [[tiếng Pháp]] sông có tên "''rivière Claire''" nghĩa chữ là "sông Sáng". Tên này không có nguồn gốc tiếng Việt, mà là do hồi giữa thế kỷ 19 [[người Pháp]] vẽ bản đồ Bắc Kỳ, ví dụ "Bản đồ Bắc Kỳ năm 1879" của [[Jean Dupuis]],<ref name =forez>Bản đồ Bắc Kỳ năm 1879, trong [http://www.forez-info.com/encyclopedie/le-saviez-vous-/21201-il-etait-un-tonkin-jean-dupuis.html ''Il etait un Tonkin: Jean Dupuis'']. forez-info, 2012. Truy cập 22/04/2018.</ref> khi thấy "[[sông Hồng]]" gọi là "''fleuve Rouge''" (sông Đỏ) thì đã dùng "''rivière Noire''" (sông Đen) ghi cho sông Đà, "''rivière Claire''" cho sông Lô.

== Dòng chảy ==
Đoạn sông Lô chảy ở Việt Nam có [[chiều dài]] 274&nbsp;km (các sách khác nhau ghi từ 264&nbsp;km tới 277&nbsp;km), là một trong năm con sông dài nhất ở miền Bắc Việt Nam ([[sông Hồng|Hồng]], [[sông Đà|Đà]], Lô, [[Sông Cầu|Cầu]], [[sông Đáy|Đáy]]).

Sông Lô vào địa phận Việt Nam ở xã [[Thanh Thủy, Tuyên Quang|Thanh Thủy]]. Sông chảy qua các phường [[Hà Giang 2]], [[Hà Giang 1]], các xã [[Phú Linh]], [[Vị Xuyên (xã)|Vị Xuyên]], [[Linh Hồ]], [[Việt Lâm]], [[Tân Quang]], [[Đồng Tâm, Tuyên Quang|Đồng Tâm]], [[Bắc Quang (xã)|Bắc Quang]], [[Bằng Hành]], [[Hùng An, Tuyên Quang|Hùng An]], [[Bạch Xa]], [[Vĩnh Tuy, Tuyên Quang|Vĩnh Tuy]], [[Yên Phú, Tuyên Quang|Yên Phú]], [[Phù Lưu]], [[Hàm Yên (xã)|Hàm Yên]], [[Thái Sơn (xã)|Thái Sơn]], [[Bình Xa]], [[Yên Nguyên]], [[Lực Hành]], [[Thái Hòa, Tuyên Quang|Thái Hòa]], [[Xuân Vân]],[[Yên Sơn, Tuyên Quang|Yên Sơn]], [[Tân Long, Tuyên Quang|Tân Long]], các phường [[Nông Tiến]], [[Minh Xuân]], [[An Tường]], [[Bình Thuận, Tuyên Quang|Bình Thuận]], các xã [[Thái Bình, Tuyên Quang|Thái Bình]], [[Bình Ca]], dọc theo ranh giới Nhữ Khê và Bình Ca, [[Đông Thọ, Tuyên Quang|Đông Thọ]] rồi sang [[Chí Đám]], [[Đoan Hùng (xã)|Đoan Hùng]] rồi lại dọc ranh giới các xã [[Hồng Sơn, Tuyên Quang|Hồng Sơn]], [[Trường Sinh]], [[Hải Lựu]], [[Tam Sơn (xã)|Tam Sơn]], [[Sông Lô (xã)|Sông Lô]], [[Sơn Đông (xã)|Sơn Đông]] (phía đông) với các xã [[Chân Mộng, Phú Thọ|Chân Mộng]], [[Phú Mỹ, Phú Thọ|Phú Mỹ]], [[Dân Chủ]], [[Bình Phú, Phú Thọ|Bình Phú]], các phường [[Vân Phú]], [[Việt Trì (phường)|Việt Trì]], [[Thanh Miếu]] (phía tây). Sông Lô hợp lưu với sông Hồng ở giáp ranh giữa phường Thanh Miếu và xã [[Cổ Đô]] (Hà Nội), cách chỗ [[sông Đà]] hợp lưu với sông Hồng khoảng 12&nbsp;km.
 
Đoạn dài 156&nbsp;km từ ngã ba Việt Trì đến cảng Tuyên Quang, tỉnh [[Tuyên Quang]], các loại tàu thuyền có tải trọng 100 đến 150 tấn vận tải có thể hoạt động được cả hai mùa. Đoạn từ phường [[Minh Xuân]] đến phường [[Hà Giang 1]], các tàu thuyền có tải trọng nhỏ có thể tham gia vận tải được vào mùa mưa.

==Phụ lưu==
Bàn Long Giang bắt nguồn từ [[Nghiễn Sơn]]. Đầu nguồn được đắp đập tạo thành hồ nhân tạo ([[:zh:稼依水库|Giá Y]]). Bàn Long Giang có một phụ lưu sau:
* Chahe ở Văn Sơn;

Sông Lô có hai phụ lưu lớn là:
*[[Sông Chảy]], chi lưu phía hữu ngạn, hợp lưu tại xã [[Đoan Hùng (xã)|Đoan Hùng]], tỉnh [[Phú Thọ]].
*[[Sông Gâm]], chi lưu phía tả ngạn, đổ vào sông Lô ở Khe Lau, tỉnh [[Tuyên Quang]].
Ngoài ra còn có các phụ lưu nhỏ khác như:

*[[Sông Phó Đáy]], chi lưu phía tả ngạn, hợp lưu gần [[Việt Trì (thành phố)|Việt Trì]].
*[[Sông Con, Hà Giang|Sông Con]], chi lưu phía hữu ngạn, hợp lưu tại xã [[Vĩnh Tuy]], tỉnh [[Tuyên Quang]].
*Sông Miện
*Sông Mengdong

==Các cây cầu bắc ngang sông Lô==
*Cầu trên quốc lộ 4C, [[cầu Yên Biên 1]], [[cầu Yên Biên 3]] và [[cầu Yên Biên 4]], nối phường Hà Giang 1 với phường Hà Giang 2.
* Cầu Đạo Đức, xã [[Vị Xuyên (thị trấn)|Vị Xuyên]], tỉnh Tuyên Quang.
*[[Cầu Tân Mỹ]], nối xã Vị Xuyên với xã Phú Linh, Tuyên Quang.
*[[Cầu Tân Quang]] (xã [[Tân Quang, Bắc Quang|Tân Quang]] - cầu lớn nhất bắc qua sông Lô trên địa phận Việt Nam).
*[[Cầu Sảo]], trên quốc lộ 279, nối xã Bắc Quang với xã Bằng Hành, Tuyên Quang.
*Cầu treo nối xã Bắc Quang và Bằng Hành, Tuyên Quang.
*[[Cầu Bợ]] (xã Bình Xa, tỉnh Tuyên Quang).
*[[Cầu Tứ Quận]] (xã Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang).
*[[Cầu Tân Hà]] (phường Minh Xuân, Tuyên Quang).
*[[Cầu Nông Tiến]] (phường Nông Tiến, Tuyên Quang)
*[[Cầu Tình Húc]] nối phường An Tường với phường Nông Tiến, tỉnh Tuyên Quang.
*[[Cầu Bình Ca]], Tuyên Quang.
*[[Cầu An Hòa]] (xã [[Bình Ca]]).
*[[Cầu Sông Lô (Đoan Hùng)|Cầu Sông Lô]], xã [[Đoan Hùng (xã)|Đoan Hùng]], [[Phú Thọ]]. 
*[[Cầu Kim Xuyên]], nối xã Chân Mộng, Phú Thọ với xã Hồng Sơn, Tuyên Quang.
*[[Cầu Sông Lô]], Phú Thọ (trên cao tốc Hà Nội - Lào Cai).
*[[Cầu Hạc Trì]] (cầu Việt Trì mới).
*[[Cầu Việt Trì]] (phường [[Thanh Miếu]]).
*[[Cầu Vĩnh Phú]], nối phường Vân Phú với xã Sông Lô, tỉnh Phú Thọ.

==Các bài hát, bài thơ về sông Lô==
Thời kỳ [[Chiến tranh Đông Dương|Kháng chiến chống Pháp]]:
*''[[Trường ca Sông Lô|Trường ca sông Lô]]'' của [[Văn Cao]].
*''[[Lô giang]]'' của [[Lương Ngọc Trác]]
*''[[Cầu Bình Ca|Bến Bình Ca]]'' của [[Nguyễn Đình Phúc]]
*''[[Tiếng hát trên sông Lô]]'' của [[Phạm Duy]]
*Sông Lô Chiều cuối năm của Minh Quang.
*''[[Ta đi tới]]'' của [[Tố Hữu]] có nhắc tới sông Lô ở phần đầu. ("''Nắng chói sông Lô, hò ô tiếng hát''").

==Ghi chú==
{{tham khảo}}
{{sơ khai Tuyên Quang}}

[[Thể loại:Sông Lô]]
[[Thể loại:Địa lý Vân Nam|L]]
[[Thể loại:Sông tại Tuyên Quang|Lô]]
[[Thể loại:Sông tại Phú Thọ|Lô]]
[[Thể loại:Hệ thống sông Hồng]]