Bước tới nội dung

Ly Hưng Mẫn thị

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Ly Hưng Mẫn thị
여흥민씨
Tập tin:여흥 민씨 종문.svg
Quốc giaBán đảo Triều Tiên
Vùng định cư hiện tạiGyeonggi-do

Gia tộc họ Mẫn ở Ly Hưng (tiếng Hàn: 여흥 민씨, Hanja: 驪興閔氏, Ly Hưng Mẫn thị) là một đại danh môn thế gia trong lịch sử Triều Tiên, lấy vùng Lệ Châu (驪州) làm gốc gác.

Dòng họ này đến thời trung và hậu kỳ đều cực kỳ trọng vọng, nhiều vị Vương hậu của Triều Tiên có xuất thân từ gia tộc này.

Khái quát

Dòng họ Li Hưng Mẫn thị có xuất xứ từ đệ tử của Khổng TửMẫn Tổn (闵损)[1], nguyên quán ở tỉnh Sơn Đông, đến thời Mẫn Xưng Đạo (閔稱道) thì bắt đầu xuất sĩ làm quan, làm đến chức Thượng y phụng ngự dưới thời Cao Ly. Cháu của Mẫn Xưng Đạo là Mẫn Ý (閔懿) làm quan đến Hộ bộ Viên ngoại lang, chắt là Mẫn Lệnh Mô (閔令謨) dưới thời Cao Ly Nhân Tông tham gia thi cử trúng tuyển Văn khoa, hoạn lộ hanh thông làm đến chức Môn hạ Thị lang Bình chương sự, Thái tử Thái sư, từ đó đưa gia tộc này bước vào tầng lớp Lưỡng ban. Trước thời kỳ Mẫn Xưng Đạo lập gia phả, sử sách đã ghi nhận nhiều nhân vật họ Mẫn như: Nhất cát xán Mẫn Hợp (閔郃), tâm phúc dưới trướng Kiên Huyên nước Hậu Bách Tế[2]; Nội quân Tướng quân Mẫn Cương (閔剛)[3]; Công bộ Thượng thư Mẫn Khả Cử (閔可擧) hay Mẫn Xương Thọ (閔昌壽) và Mẫn Xương Tố (閔昌素) thời Cao Ly Văn Tông. Tuy nhiên, do hệ thống gia phả thời kỳ đó bị khuyết danh, khuyết phả nên không thể bách bạt nối liền dòng tộc. Sau khi Mẫn Lệnh Mô hiển đạt hiển hách, dòng họ mới tôn phong cụ cố Mẫn Xưng Đạo làm Thủy tổ để chính thức lập ra bạt bản tộc phả. Thời Cao Ly, dòng họ này còn được gọi là Hoàng Lệ Mẫn thị (黃驪閔氏).

Nhờ liên tục có người trong tộc làm đến quan viên cao cấp trong triều, Ly Hưng Mẫn thị đã được triều đình chép vào sách bộ triều Cao Ly Chiêu Tương Vương với vị thế là một trong các Tể tướng chi chủng (宰相之宗) — tức những đại gia tộc đỉnh cấp có tư cách thông gia, kết nạp thất phòng khuê trực tiếp với Hoàng tộc. Nhánh hậu duệ của con trai Mẫn Lệnh Mô là Mẫn Địch (閔頔) sinh ra bốn vị Vương hậu, trở thành Đệ nhất ngoại thích thời trung kỳ Triều Tiên. Năm 1895, Minh Thành Hoàng hậu bị sát hại, thế lực của tộc sa sút. Năm 1905, khi Nhật Bản ép buộc Triều Tiên ký kết Hiệp ước Ất Tỵ, Mẫn Vịnh Hoán (閔泳煥) đã tự sát để phản đối và được người đời tôn vinh là anh hùng tuẫn quốc. Những người như Mẫn Vịnh Đạt (閔泳達), Mẫn Vịnh Dực (閔泳翊) thì từ chối tiếp nhận tước vị do Nhật Bản ban phong. Sau khi Nhật Bản sáp nhập Triều Tiên vào năm 1910, có 10 người thuộc tộc Mẫn được ban tước vị trong hàng quý tộc Triều Tiên, kéo dài từ Bá tước đến Nam tước.

Tính chung suốt thời kỳ Triều Tiên, dòng họ Lệ Hưng Mẫn thị đã đạt được những con số võ công khổng lồ: 242 người đỗ Văn khoa, 4 vị Vương hậu, 12 vị Tể tướng đại thần, và 6 vị Công thần được bồi táng thờ phụng tại Tông miếu.

Nhân vật nổi bật

Quan chức Triều Tiên

Thời kỳ Cao Ly

Thời kỳ Triều Tiên

Hậu phi Triều Tiên

Vương hậu

Phi tần

Mệnh phụ

Phò mã Triều Tiên

Chú thích

  1. ^ 《朝鮮王朝實錄》太祖7年10月1日條 (页面存档备份,存于互联网档案馆)
  2. ^ 崔德敎; 李勝羽. 韓國姓氏大觀. 創造社. 1971: 788.
  3. ^ 《高麗史》列傳第十四、列傳第二十、列傳第二十一、列傳第三十六