PL-8 (tên lửa)
PL-8 (tiếng Trung: 霹雳-8; bính âm: Pī Lì-8; nghĩa đen 'Sấmm sét-8') là một loại tên lửa không đối không tầm ngắn của Trung Quốc, phát triển dựa trên Python-3 của Israel.[1] Kinh nghiệm thu được từ chương trình PL-8/Python-3 đã giúp Trung Quốc cải thiện đáng kể việc phát triển thế hệ tên lửa tiếp theo là PL-9.[2] Phiên bản PL-8B, biến thể mới nhất của dòng này, vẫn được sử dụng rộng rãi và hiện được kế thừa và bổ sung bởi tên lửa PL-10.[1]
| PL-8 | |
|---|---|
 Tên lửa PL-8 được gắn dưới cánh máy bay tiêm kích J-10A | |
| Loại |
|
| Nơi chế tạo | Trung Quốc |
| Lược sử hoạt động | |
| Phục vụ | 1988 đến nay |
| Sử dụng bởi | Trung Quốc |
| Lược sử chế tạo | |
| Nhà sản xuất | Nhà máy Cơ khí Đông Phương Tây An và CATIC |
| Giai đoạn sản xuất |
|
| Thông số | |
| Khối lượng | 115 kg (254 lb) |
| Chiều dài | 2,95 m (9 ft 8 in) |
| Đường kính | 160 mm (6 in) |
| Đầu nổ | 11 kg (24 lb) thuốc nổ mạnh |
| Cơ cấu nổ | Chạm nổ / cận đích |
| Động cơ | Nhiên liệu rắn |
| Sải cánh | 800 mm (31 in) |
| Chất nổ đẩy đạn | Nhiên liệu rắn |
| Tầm hoạt động | 20 km (12 mi) |
| Trần bay | 21 km (13 mi) |
| Độ cao bay | tối thiểu 0,5 km (0,31 mi) |
| Tốc độ | ≈ Mach 3,5 |
| Hệ thống chỉ đạo | đầu dò hồng ngoại |
| Nền phóng | Máy bay và phương tiện mặt đất |
Lịch sử ra đời và phát triển
Hiệu quả của tên lửa không đối không Python-3 trong Chiến tranh Liban 1982 đã được quân đội Trung Quốc nghiên cứu kỹ. Không quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc đã rất ấn tượng và đã mua bản quyền sản xuất theo giấy phép vào những năm 1980 với tên định danh PL-8, với kế hoạch nội địa hóa 100% linh kiện được phê duyệt năm 1982.[3] Việc chuyển giao công nghệ được tiến hành để tăng tốc quá trình phát triển tên lửa của Trung Quốc vào cuối Chiến tranh Lạnh.[4] Chương trình được mật danh là “Dự án số 8” (八号工程) và chính thức bắt đầu ngày 15 tháng 9 năm 1983. Tên lửa bắt đầu được đưa vào biên chế năm 1986.[5]
Nhà sản xuất trong nước là Nhà máy Cơ khí Đông Phương Tây An ((西安东方机械厂), Tây An. PL-8 cũng được sản xuất tại Thẩm Dương, Liêu Ninh (Viện 612, sau đổi tên thành Viện nghiên cứu tên lửa không đối không Trung Quốc–中国空空导弹研究院). Từ tháng 3 năm 1988 đến tháng 4 năm 1989, việc chuyển giao công nghệ hoàn tất; đến mùa xuân 1989, tên lửa sản xuất trong nước đã được chứng nhận cấp nhà nước.[5]
Năm 1993, biến thể cải tiến PL-8A được đưa vào biên chế, và năm 1994 bắt đầu sản xuất hàng loạt. PL-8B, biến thể sử dụng 100% linh kiện nội địa, được phát triển từ năm 1984 và hoàn tất vào năm 1989.[5]'
PL-8B có nhiều nâng cấp, bao gồm đầu dò có khả năng chống đối kháng hồng ngoại (IRCCM), giúp tăng xác suất bắn trúng. Ngoài ra còn có nâng cấp động cơ giúp tăng tầm bắn so với Python-3.[6]
Thiết kế
Tên lửa có khả năng tấn công góc rộng ngoài trục ngắm (wide off-boresight), sử dụng động cơ nhiên liệu rắn hai xung, đạt tốc độ khoảng Mach 4 và có khả năng cơ động trên 38G với độ chính xác dưới 1 mét.[7]
Trung Quốc cũng phát triển hệ thống kính ngắm gắn mũ phi công (HMS) cho PL-8, cho phép “nhìn và bắn” (look and shoot).[7] Hệ thống này có thể là biến thể sản xuất theo giấy phép hệ thống DASH của Elbit Systems hoặc là một thiết kế nội địa.
Ban đầu, đầu dò của PL-8 chỉ hoạt động tối ưu với radar phương Tây và chưa tương thích hoàn toàn với radar nội địa Trung Quốc. Nó chỉ có thể được dẫn bởi một số radar hàng không phương Tây trong biên chế Trung Quốc như GEC-Marconi Skyranger (của Anh) hoặc FIAR Grifo của Ý sử dụng trên Chengdu J-7. Do đó, trong giai đoạn đầu, khi dùng với radar nội địa, đầu dò thường chỉ ở chế độ cố định hướng phía trước. Các hạn chế này chỉ được khắc phục hoàn toàn khi phát triển tên lửa không đối không PL-9, và sau đó một phần công nghệ được tích hợp lại vào các bản nâng cấp PL-8, giúp hệ thống tương thích đầy đủ hơn với nhiều loại radar khác nhau.
Phiên bản
Khác với quy ước đặt tên thông thường của Trung Quốc, trong đó một tên lửa chỉ được đặt tên tiếng Trung sau khi ít nhất 70% linh kiện được sản xuất trong nước, tên Python-3 lại được đặt tên Trung Quốc ngay từ đầu khi được mua, với định danh PL-8.
Người ta cho rằng Trung Quốc đã làm như vậy vì không muốn làm lộ thêm mối quan hệ với Israel, đồng thời thay thế tên gốc Israel bằng tên Trung Quốc để tránh ảnh hưởng tiêu cực đến quan hệ giữa Trung Quốc và các quốc gia Hồi giáo.
Do tên lửa PL-8/Python-3 có sải cánh lớn hơn nhiều so với PL-2/PL-5 (có kích thước tương tự AIM-9 Sidewinder), các máy bay chiến đấu Trung Quốc đã phải cải tiến giá treo để mang được loại tên lửa này. Giá treo ở đầu cánh của tiêm kích hạm Shenyang J-15 cũng được kéo dài để phù hợp, tạo ra điểm khác biệt dễ nhận thấy so với Su-33.[8]
- PL-8: Tên gọi Trung Quốc của tên lửa Python-3 do Israel cung cấp.
- PL-8A: Lắp ráp theo giấy phép tại Trung Quốc, ban đầu dùng linh kiện Israel cung cấp, sau đó chuyển dần sang toàn bộ linh kiện Trung Quốc.
- PL-8B: Phiên bản cải tiến của PL-8A với 100% linh kiện nội địa. Tương thích với kính ngắm gắn mũ phi công (HMS) của Trung Quốc, cho phép khả năng ngắm-bắn theo hướng nhìn của phi công (high off-boresight targeting). Các hệ thống HMS này được trang bị trên các máy bay như Chengdu J-10, dòng Su-27 (Flanker) và Chengdu J-20.[1]
- PL-8H: Phiên bản đất đối không, với đầu đạn nhỏ hơn một chút (khoảng 10 kg)..
Phiên bản phòng không mặt đất này được phát triển bởi CATIC. Theo nhà sản xuất, mỗi phiên bản đều có các cải tiến nhỏ, nhưng chi tiết nâng cấp cụ thể không được công bố đầy đủ.
Trang bị
China
- Không quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc: Trang bị cho máy bay J-8, J-10[9] và J-20.[10]
- Không quân Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc[cần dẫn nguồn]
Tham khảo
- Trích dẫn
- ^ a b c Newdick, Thomas (ngày 1 tháng 9 năm 2022). "A Guide To China's Increasingly Impressive Air-To-Air Missile Inventory". The War Zone. Lưu trữ bản gốc ngày 17 tháng 4 năm 2026. Truy cập ngày 31 tháng 5 năm 2026.
- ^ Roblin, Sébastien (ngày 24 tháng 8 năm 2024). "China Copied Its Way to Building a World-Class Air-to-Air Missile". Popular Mechanics. Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 5 năm 2026. Truy cập ngày 31 tháng 5 năm 2026.
- ^ Wood, Yang & Cliff 2020, tr. 17.
- ^ Wood, Yang & Cliff 2020, tr. 15.
- ^ a b c Wood, Yang & Cliff 2020, tr. 16-19.
- ^ 某空空导弹固体火箭发动机改进设计及试验研究
- ^ a b Wood, Yang & Cliff 2020, tr. 36.
- ^ "Chinese PL-8 Air-to-air Missile Wingspan Issues". AirForceWorld.com. Truy cập ngày 5 tháng 10 năm 2011.
- ^ Saunders, Phillip C.; Quam, Erik (ngày 22 tháng 1 năm 2024). "Future Force Structure of the Chinese Air Force" (PDF). Right Sizing the People's Liberation Army: 377–436. JSTOR resrep11975.11.
- ^ "A Guide to China's Increasingly Impressive Air-To-Air Missile Inventory". tháng 9 năm 2022.
- Thư mục
- Wood, Peter; Yang, David; Cliff, Roger (tháng 11 năm 2020). Air-to-Air Missiles: Capabilities And Development In China (PDF). Montgomery: China Aerospace Studies Institute. ISBN 9798574996270.