Bước tới nội dung

Trường ca Sông Lô

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Bản mẫu:Thông tin bài hát Việt Trường ca Sông Lô được nhạc sĩ Văn Cao viết sau chiến thắng sông Lô năm 1947. Đây là bản trường ca được nhiều người đánh giá là một đỉnh cao ghi dấu sự trưởng thành của nền tân nhạc non trẻ của Việt Nam ở thời điểm tiếp thu một các sáng tạo âm nhạc Tây phương và giữ gìn truyền thống âm nhạc Việt Nam.

Hoàn cảnh ra đời

Tập tin:Song Lo.JPG
Sông Lô, đoạn chảy qua Phú Thọ

Tháng 10 năm 1947, Văn Cao được cử lên Việt Bắc tham gia kháng chiến chống Pháp. Đúng lúc đó quân Pháp nhảy dù xuống Bắc Kạn, tấn công Việt Bắc. Trên đường đi kháng chiến, Văn Cao qua Phú Thọ, rồi men theo dọc bờ sông Lô để tìm đường lên Chiến khu Việt Bắc.[1]

Ngày 24 tháng 10 năm 1947, bộ đội pháo binh của Quân đội Nhân dân Việt Nam, đã chiến thắng trận Đoan Hùng trên sông Lô: bắn cháy 2 tàu chiến và bắn hỏng 2 chiếc tàu chiến khác của Pháp, tiêu diệt hàng trăm lính Pháp, cắt đứt hoàn toàn tuyến vận tải thủy theo đường sông Lô của Pháp. Buộc Pháp phải tiếp tế cho cánh quân của họ ở Tuyên Quang bằng đường không (thả dù) và phải cho quân rút lui khỏi Việt Bắc. Khi thua trận phải rút chạy quân Pháp đã cướp bóc, tàn phá và đốt trụi các làng xóm dọc hai bờ sông Lô.

Quân Pháp vừa rút đi thì cũng là lúc Văn Cao đi ngược dòng Lô giang, trên đường đi ông đã tận mắt thấy các cảnh: xóm làng bị đốt trụi "nền khô trơ than xám", cảnh "thây giặc trôi trở về ngập bờ", cảnh dân đôi bờ hân hoan chiến thắng, bắt tay vào dựng lại xóm làng, cảnh "đoàn quân thời chinh chiến" trên đường chiến thắng trở về chiến khu, cảnh dòng sông bao la hùng vĩ, chảy về xuôi.

Khi lên tới chiến khu, Văn Cao đã tìm gặp người sĩ quan pháo binh Doãn Tuế, vừa tham gia chỉ huy các trận đánh: Khoan Bộ (tại hai xã Phương Khoan (Lập Thạch) và Bình Bộ (Phù Ninh)), Đoan Hùng (tại xã Chí Đám (Đoan Hùng)) và Khe Lau (Yên Sơn, Tuyên Quang) trong chuỗi chiến thắng sông Lô,[2][3] để nghe kể lại diễn biến trận đánh. Doãn Tuế đã dẫn Văn Cao đi dọc bờ sông nơi chiến trường vừa im tiếng pháo, và qua lời kể của Doãn Tuế cảm hứng cho giai điệu bản trường ca ra đời. Trường ca sông Lô được Văn Cao sáng tác rất nhanh và đăng báo Văn nghệ số tháng 3 năm 1948.

Lời Bài Hát

Lời

Sông Lô, sóng ngàn Việt Bắc, bãi dài ngô lau, núi rừng âm u,

Thu ru bến nắng vàng từng nhà mờ biếc chìm một màu khói thu.

Sông Lô, sóng ngàn kháng chiến cháy bờ lau thưa đã tàn thôn trang,

Ai qua bến nắng hồng lặng nhìn màu nước sông Lô xưa.

Trên dòng sông trở về đoàn người,

Reo mừng vui trên sóng nước biếc.

Trôi đầy sông bao đám xác thù,

Dân hân hoan nghe sóng réo vi vu xa xa.

Đường ngập người nghe gió lá vi vu hiền hòa,

Sông mênh mông như bát ngát hát.

Thây giặc trôi trở về ngập bờ,

Sông Gâm âm vang súng trái phá.

Bao rừng thu như bát ngát cười,

Dân hoan hô chiến sĩ pháo binh Việt Nam ghi công.

Tiếng trái phá quân thù gục chìm dòng Lô,

Đây dòng Lô, đây dòng Lô.

Đoàn quân thời chinh chiến ca rằng:

Đây Volga, đây Dương Tử, đây sông Lô,

Đây sóng căm hờn vút cao.

Sóng lấp lánh vàng sao, ngàn chiến sĩ sông Lô,

Chiến sĩ sông Lô thân rừng áo sương đang ca rằng,

Giờ mồ thực dân, sóng lấp cát vàng.

Chiến sĩ sông Lô oai hùng đấu tranh gào kêu vang sóng,

Đây giặc Pháp tàn trong căm gan toàn dân.

Về trong đêm gió rét,

Từng sân vui bóng người quanh lửa hồng.

Nền khô trơ than xám,

Đêm chìm đợi ánh chiêu dương.

Vui hát ca hòa vui hát ca hòa dân buông lưới, Phan Lương vui bóng thuyền,

Lều dựng lên ven sông, bóng người sầm uất bến Then.

Vui hát ca hòa vui hát ca hòa chí kiến thiết, đây sông Lô đắp nhà,

Bao dân trong khu Mười mơ thành người sông Lô,

Đời vui vút lên, đời vui sướng về.

Vui hát ca hòa vui hát ca hòa chí chiến đấu, đây tay trai Việt Bắc,

Sông Lô đang xuôi mau, tin về đồng lúa reo mừng,

Rung trong bao hương đồng, mừng một mùa chiến công.

Dòng sông Lô trôi, dòng sông Lô trôi, mùa xuân tới,

Nước băng qua ngàn, nước in ven bờ xanh ôm bóng tre,

Dòng sông Lô trôi.

Đánh giá và ảnh hưởng

  • Nhạc sĩ Phạm Duy có nói về Trường ca Sông Lô trong hồi ký của mình:
Bài Trường ca Sông Lô của Văn Cao là một tác phẩm vĩ đại. Thằng bạn này vẫn là một kẻ khai phá. Nó là cha đẻ của loại trường ca. Về hình thức, bài của nó chẳng thua gì bất cứ một tuyệt phẩm nào của loại nhạc cổ điển Tây Phương. Nét nhạc của trường ca rất mạnh khỏe, rất tươi sáng. Nhịp điệu vô cùng phong phú với những chuyển đoạn rất tài tình. Bài này đánh dấu sự trưởng thành của Tân nhạc...

Phạm Duy cho rằng:

"Trường ca sông Lô phải là đỉnh cao nhất của nhạc kháng chiến nói riêng, của tân nhạc Việt Nam nói chung".[4]

Xem thêm

Chú thích

  1. ^ Xem bài "Nhớ nhạc sĩ Văn Cao" trên trang Văn nghệ báo Sức khỏe đời sống điện tử.[liên kết hỏng]
  2. ^ Chiến thắng Sông Lô
  3. ^ "xem bài "Kỷ niện 60 năm chiến thắng sông Lô"". Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 1 năm 2010. Truy cập ngày 13 tháng 11 năm 2007.
  4. ^ Nhạc sĩ Phạm Duy, Phạm Duy và cảm xúc về nhạc sĩ Văn Cao

Liên kết ngoài

Bản mẫu:Văn Cao

Lấy từ “https://wikibeta.org/index.php?title=Trường_ca_Sông_Lô&oldid=24666”