Wikibeta, Bách khoa tri thức mở

Án lệ 80/2025/AL

Án lệ 80/2025/AL về việc tặng cho vé số của vợ, chồng là án lệ thứ 80 thuộc lĩnh vực dân sự của hệ thống pháp luật Việt Nam, được Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao thông qua, Chánh án Nguyễn Văn Quảng ra quyết định công bố ngày 25 tháng 12 năm 2025,[2] và có hiệu lực cho tòa án các cấp trong cả nước nghiên cứu, áp dụng trong xét xử từ ngày 1 tháng 2 năm 2026.[3] Nguồn của án lệ là Quyết định giám đốc thẩm số 148/2023/DS-GĐT ngày 9 tháng 8 năm 2023 của Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh về vụ án dân sự "Tranh chấp hợp đồng tặng cho tài sản" giữa nguyên đơn là bà Nguyễn Thị Thu Diễm cùng 17 nguyên đơn khác với bị đơn là ông Trần Thanh Tân; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan gồm 05 người, nội dung xoay quanh hợp đồng miệng về tặng cho tài sản, tặng cho vé số, động sản không phải đăng ký quyền sở hữu, không cần sự đồng ý của người vợ hoặc chồng. Án lệ do Vụ Pháp chế và Quán lý khoa học của Tòa tối cao đề xuất, trở thành án lệ thứ 38 về lĩnh vực dân sự của Việt Nam.

Án lệ 80/2025/AL
Tòa ánHội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao thông qua nguồn án từ Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh
Tên đầy đủ Án lệ số 80/2025/AL về việc tặng cho vé số của vợ, chồng
Phán quyếtngày 9 tháng 8 năm 2023
Trích dẫnQuyết định giám đốc thẩm số 148/2023/DS-GĐT ngày 09/8/2023 của Ủy ban Thẩm phán Toà án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh về vụ án dân sự "Tranh chấp hợp đồng tặng cho tài sản" giữa nguyên đơn là bà Nguyễn Thị Thu Diễm cùng 17 nguyên đơn khác với bị đơn là ông Trần Thanh Tân; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan gồm 05 người;
Quyết định công bố án lệ 399a/2023/QĐ-CA
Lịch sử vụ án
Lịch sử trước đóSơ thẩm: tuyên nguyên đơn thắng kiện một phần, bị đơn hoàn 1 nửa tiền thưởng.
Phúc thẩm: bác kháng cáo, sửa án sơ thẩm, nguyên đơn thắng kiện.
Lịch sử sau nàyViện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh kháng nghị;
Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh giám đốc thẩm
Kết luận cuối cùng
Một bên vợ, chồng tặng cho tài sản là tờ vé số chưa mở thưởng cho người khác, người nhận vé số không biết hoặc không buộc phải biết vé số được tặng cho là tài sản chung hay tài sản riêng của vợ, chồng. Sau đó, tờ vé số này trúng thưởng. Trường hợp này, Tòa án phải xác định tờ vé số chưa mở thưởng được tặng cho là động sản không phải đăng ký quyền sở hữu và việc tặng cho tài sản không cần sự đồng ý của người vợ hoặc chồng của người tặng cho. Nguyên đơn thắng kiện, buộc bị đơn trả lại toàn bộ tiền thưởng giải đặc biệt vé số.[1]

Ngày 7 tháng 1 năm 2021, Xổ số kiến thiết An Giang công bố kết quả, theo đó tấm vé số có dãy số 317626 trúng giải đặc biệt trị giá 2 tỷ đồng. Sau đó, người nhận giải là Thanh Tân – chủ xưởng sản xuất bàn ghế. Tranh chấp phát sinh về tiền thưởng khi mà 18 công nhân xưởng sản xuất khởi kiện với nội dung rằng chủ xưởng Thanh Tân đã tặng cho họ tấm vé đặc biệt trước khi nó được công bố, yêu cầu trả lại toàn bộ tiền thưởng, trong khi bị đơn Thanh Tân khai rằng bị đơn không tặng tấm vé mà chỉ nhờ dò kết quả. Vụ án lần lượt trải qua sơ thẩm, phúc thẩm với kết quả nguyên đơn thắng kiện, được kháng nghị theo hướng xét xử lại rồi giám đốc thẩm. Tại phiên giám đốc thẩm, tòa án đã nhận định vụ án không có chứng cứ trực tiếp về việc tặng cho tấm vé của bị đơn, nhưng kết hợp các tình tiết như 11/18 nhân chứng, tiền thưởng Tết của chủ xưởng nhiều hơn hẳn so với bình thường, hành vi chấp nhận trả lại một phần tiền thưởng, thay đổi vị trí và xóa dữ liệu camera, thì có thể khẳng định việc tặng cho này, đồng thời khẳng định tấm vé số được tặng cho trước khi công bố giải thì không cần ý kiến của vợ, qua đó khẳng định quyền lợi của 18 nguyên đơn trong việc giành lại giải đặc biệt của tờ vé số.

Nội dung vụ án

Tại Long Hồ, Vĩnh Long, Nguyễn Thị Thu Diễm làm công nhân lao động tại cơ sở sản xuất bàn ghế thép không gỉ do Trần Thanh Tân làm chủ.[4] Đầu giờ chiều ngày 7 tháng 1 năm 2021, khi Thu Diễm cùng nhiều công nhân đang lao động thì chủ xưởng là Thanh Tân mua một số tờ vé số có dãy số 317626 do Công ty xổ số kiến thiết An Giang phát hành, mở thưởng cùng ngày. Khoảng 16 giờ 45 phút cùng ngày, thợ hàn là Nguyễn Thanh Xuân dò kết quả xổ số thì phát hiện tờ vé số trúng giải đặc biệt trị giá 2 tỷ đồng, báo cho chủ xưởng Thanh Tân. Sau khi xác định đúng tờ vé số đã trúng thưởng, chủ xưởng cất tờ vé số. Đến ngày 28 Tết Nguyên đán, Thanh Tân cho các ông nhân tiền Tết, mọi người nghỉ Tết.[1][5]

Trong sự kiện này, các công nhân mà chủ đạo là Thu Diễm cho rằng chủ xưởng Thanh Tân đã tặng các công nhân tờ vé số trúng thưởng từ đầu giờ chiều, nhưng khi trúng thưởng thì giữ làm của riêng, trong khi chủ xưởng Thanh Tân cho rằng ông chỉ nhờ các công nhân dò kết quả, không hề tặng cho và sau khi trúng giải cũng đã tặng tiền thưởng Tết đặc biệt cao hơn bình thường cho các công nhân.[6] Do mâu thuẫn không thể giải quyết, các nguyên đơn đệ đơn khởi kiện chủ xưởng Thanh Tân gửi Tòa án nhân dân huyện Long Hồ, tranh chấp phát sinh giữa nguyên đơn là 18 công nhân xưởng sản xuất, 1 bên là vợ chồng và những đương sự là đối tác làm ăn của chủ xưởng Thanh Tân, nội dung xoay quanh việc đòi lại tiền thưởng của vé số trúng giải đặc biệt.[7][8]

Tranh tụng

Nguyên đơn

Các nguyên đơn (18 công nhân)[a] thống nhất trình bày rằng, đầu giờ chiều ngày 7 tháng 1 năm 2021, khi Thu Diễm cùng nhiều công nhân đang lao động thì chủ xưởng là Thanh Tân mua một số tờ vé số và đưa cho Thu Diễm 1 tờ vé số có dãy số 317626 và nói chiều nay nếu tờ vé số này trúng thì chia đều cho các công nhân có mặt trong ngày. Việc Thanh Tân đưa cho Thu Diễm tờ vé số có nhiều người chứng kiến. Khoảng 16 giờ 45 phút cùng ngày, Thu Diễm nhờ đồng nghiệp là Thanh Xuân dò kết quả xổ số thì tờ vé số chủ xưởng đưa cho bà lúc đầu giờ chiều trúng giải đặc biệt trị giá 2 tỷ đồng. Thu Diễm liền báo cho chủ xưởng biết việc tờ vé số trúng thưởng giải đăc biệt. Chủ xưởng nói Thu Diễm đưa tờ vé số ra để ông dò lại. Sau khi xác định đúng tờ vé số đã trúng thưởng, chủ xưởng cất tờ vé số vào túi áo rồi dặn Thu Diễm, Thanh Xuân và các công nhân là đừng la om xòm, để ông lãnh thưởng dùm rồi chiều 28 Tết nghỉ làm, ông sẽ chia cho công nhân trong xưởng. Nếu chia bây giờ họ nghỉ hết, không có người làm. Vì Thanh Tân là chủ cơ sở và ngày 7 tháng 1 năm 2021 là ngày 25 tháng 11 âm lịch nên Thu Diễm tin tưởng, không yêu cầu Thanh Tân trả lại tờ vé số. Đến ngày 28 Tết Nguyên đán, Thanh Tân chỉ cho các công nhân tiền Tết, chứ không thực hiện lời hứa chia tiền vé số trúng thưởng.[9][10]

Vì tờ vé số trúng giải đặc biệt trị giá 2 tỷ đồng, trừ thuế thu nhập phải nộp 10% là 200 triệu đồng, còn lại thực lĩnh 1,8 tỷ đồng, trừ đi số tiền Tết mà 18 nguyên đơn đã nhận tổng cộng 183 triệu đồng thì Thanh Tân còn giữ của các nguyên đơn số tiền 1,617 tỷ đồng. Nay các nguyên đơn khởi kiện, yêu cầu chủ xưởng Thanh Tân trả chia đều mỗi nguyên đơn số tiền 85,105 triệu đồng. Ngày 9 tháng 11 năm 2021, các nguyên đơn khởi kiện bổ sung, yêu cầu bị đơn phải trả tiền lãi chậm trả theo mức lãi suất 10%/năm (0.83%/tháng), tính từ ngày 9 tháng 2 năm 2021 đến ngày 9 tháng 11 năm 2021, với tổng số tiền lãi là 91,459 triệu đồng và tiếp tục tính lãi đến ngày xét xử sơ thẩm.[9]

Bị đơn

Bị đơn trình bày rằng, ngày 7 tháng 1 năm 2021, bị đơn có mua 1 tờ vé số do Xổ số An Giang phát hành, có dãy số 317626, mở thưởng chiều cùng ngày. Do bị đơn sử dụng điện thoại di động loại bàn phím thông thường, không thể vào mạng Internet để dò kết quả xổ số, nên cuối giờ chiều cùng ngày, bị đơn đưa tờ vé số cho nguyên đơn Thu Diễm nhờ dò kết quả qua điện thoại di động Smartphone của nguyên đơn Thanh Xuân. Sau khi phát hiện vé trúng giải đặc biệt, Thu Diễm mang lại trả cho bị đơn tờ vé số. Nguyên đơn Thu Diễm nói bị đơn cho các nguyên đơn tờ vé số là không đúng. Bị đơn không cho các nguyên đơn tờ vé số nào mà là của bị đơn nhờ nguyên đơn dò dùm. Ngày 8 tháng 1 năm 2021, bị đơn đã lĩnh thưởng tờ vé số. Khi cho các công nhân nghỉ Tết Nguyên đán, bị đơn đã cho mỗi công nhân một số tiền làm quà Tết, khi đó không ai thắc mắc gì về việc chia tiền thưởng của tờ vé số trúng giải đặc biệt. Do đó, bị đơn không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của các nguyên đơn.[9]

Đương sự

Đương sự Nguyễn Thị Thùy Duyên trình bày rằng bà là vợ của bị đơn, bà thống nhất theo trình bày của bị đơn và không có yêu cầu độc lập.[9]

Đương sự Trương Trần Hoài T6 trình bày rằng việc nguyên đơn Thu Diễm nói ngày 7 tháng 1 năm 2021 đương sự có chứng kiến việc bị đơn cho nguyên đơn Thu Diễm tờ vé số là không đúng. Nên khi nguyên đơn Thu Diễm kể lại sự việc cho ông nghe và đề nghị ông cùng khởi kiện bị đơn thì ông không đồng ý. Ông cho rằng các nguyên đơn khởi kiện là không đúng và yêu cầu xét xử vắng mặt.[9]

Đương sự Lê Văn T2 trình bày rằng ông không chứng kiến sự việc bị đơn cho nguyên đơn Thu Diễm tờ vé số vào ngày 7 tháng 1 năm 2021. Sau đó ông có nghe một số người kể lại sự việc bị đơn trúng số, sau khi bị đơn trúng số có cho ông 20 triệu đồng, ông yêu cầu xét xử vắng mặt.[11]

Đương sự Huỳnh Tấn Chi Thanh H1, Tống Phước H2 đều trình bày rằng ngày 7 tháng 1 năm 2021, ông có đi làm tại cơ sở của bị đơn nhưng không chứng kiến việc bị đơn cho nguyên đơn Thu Diễm tờ vé số. Sau đó ông có nghe một số người kể lại sự việc bị đơn trúng số, sau khi bị đơn trúng số có cho ông 20 triệu đồng, ông yêu cầu xét xử vắng mặt.[11]

Tiền giám đốc thẩm

Ngày 15 tháng 8 năm 2022, Tòa án nhân dân huyện Long Hồ, Vĩnh Long mở phiên dân sự sơ thẩm ở trụ sở tại thị trần Long Hồ. Sau khi xét xét xử, tòa sơ thẩm quyết định chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc bị đơn phải có nghĩa vụ trả cho 18 nguyên đơn mỗi người số tiền hơn 42 triệu đồng, tổng cộng hơn 750 triệu đồng, không chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn về tiền lãi.[12] Ngày 19 tháng 8 năm 2022, bị đơn Thanh Tân có đơn kháng cáo, đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của các nguyên đơn. Ngày 28 tháng 8 năm 2022, các nguyên đơn có đơn kháng cáo, đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của các nguyên đơn. Ngày 29 tháng 8 năm 2022, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long có quyết định kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm đối với bản án sơ thẩm; đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm xét xử theo hướng chấp nhận yêu cầu khởi kiện của các nguyên đơn và sửa án phí dân sự sơ thẩm.[11]

Ngày 13 tháng 1 năm 2023, Tòa án nhân dân tỉnh Vĩnh Long mở phiên dân sự phúc thẩm ở trụ sở tại đường Nguyễn Văn Thảnh, phường Bình Minh. Sau khi xét xử, tòa phúc thẩm quyết định chấp nhận một phần kháng cáo của các nguyên đơn, chấp nhận một phần kháng nghị; không chấp nhận kháng cáo của bị đơn, sửa bản án sơ thâm, theo đó, chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn; buộc bị đơn phải có nghĩa vụ trả cho 18 nguyên đơn một người hơn 85 triệu đồng, tức nghĩa là toàn bộ tiền thưởng vé số trúng giải đặc biệt.[13] Ngày 9 tháng 2 năm 2023, bị đơn Thanh Tân có đơn đề nghị xem xét lại bản án dân sự phúc thẩm nêu trên theo thủ tục giám đốc thẩm. Ngày 25 tháng 5 năm 2023, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm đối với bản án dân sự phúc thẩm nêu trên, đề nghị Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh xét xử giám đốc thẩm hủy toàn bộ Bản án dân sự phúc thẩm, hủy toàn bộ Bản án dân sự sơ thẩm, giao Tòa án nhân dân huyện Long Hồ xét xử lại theo quy định.[14][15]

Giám đốc thẩm

Ngày 9 tháng 8 năm 2023, Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh mở phiên giám đốc thẩm tại trụ sở ở số 131 đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Bến Nghé, Quận 1.

Nhận định của tòa án

"[4] Tại thời điểm ông T cho bà D và các công nhân tờ vé số thì mệnh giá tờ vé số chỉ là 10.000 đồng, so với chi phí tiêu dùng hàng ngày thì có giá trị không đáng kể, nên ông T có thể tự ý định đoạt mà không cần phải có sự đồng ý của bà Nguyễn Thị Thùy D1 (vợ ông T), vì không thuộc một trong các trường hợp quy định tại Điều 35 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014.[16][17] Kháng nghị giám đốc thẩm cho rằng ông T chỉ có quyền định đoạt 50% giá trị tờ vé số trúng thưởng là xác định không chính xác đối tượng của hợp đồng. Trong vụ án này, phải xác định đối tượng của hợp đồng tặng cho tài sản giữa ông T và các nguyên đơn là tờ vé số chưa mở thưởng chứ không phải là tờ vé số trúng thưởng. Khi tờ vé số trúng thưởng, nếu bà D vẫn là người cầm giữ thì bà D có nghĩa vụ lĩnh thưởng và chia đều cho các nguyên đơn theo điều kiện đã giao kết với ông T. Nhưng do ông T đã cầm lại tờ vé số, đã lĩnh thưởng thì ông T phải có trách nhiệm hoàn trả lại số tiền trúng thưởng của tờ vé số cho các nguyên đơn, như Tòa án cấp phúc thẩm đã quyết định là đúng.".

Hội đồng xét xử, nội dung nhận định.[18]

Hội đồng xét xử nhận định rằng, các nguyên đơn trình bày thống nhất khẳng định ngày 7 tháng 1 năm 2021, bị đơn Thanh Tân có đưa cho nguyên đơn Thu Diễm 1 tờ vé số có dãy số 317626 do Xổ số An Giang mở thưởng cùng ngày và hứa nếu trúng thưởng sẽ chia cho tất cả công nhân có mặt tại xưởng trong ngày này. Bị đơn chủ xưởng Thanh Tân thừa nhận có đưa cho nguyên đơn Thu Diễm tờ vé số nêu trên, nhưng không phải là cho các nguyên đơn là công nhân đi làm ngày hôm đó, mà chỉ là nhờ dò kết quả. Cho dù, giao dịch giữa bị đơn Thanh Tân và nguyên đơn Thu Diễm là hợp đồng tặng cho tài sản quy định tại Điều 457 Bộ luật Dân sự 2015[19][20] hay hợp đồng gửi giữ tài sản quy định tại Điều 559 Bộ luật Dân sự[21] thì pháp luật cũng không quy định bắt buộc phải lập thành văn bản. Do đó, về hình thức thì việc hai bên giao kết bằng lời nói là không vi phạm quy định về hình thức của hợp đồng. Do giao dịch giữa bị đơn và nguyên đơn Thu Diễm không có tài liệu, chứng cứ thể hiện mà chỉ thông qua hình thức lời nói, nên cần căn cứ vào các chứng cứ khác để xác định sự thật khách quan của vụ án.[14]

Mặc dù, bị đơn không thừa nhận lời trình bày của các nguyên đơn, nhưng quá trình giải quyết vụ án đã xác định được sau khi xảy ra sự kiện trúng thưởng vé số thì bị đơn đã tự ý cho thay thế và di dời vị trí camera quan sát diễn biến công việc thường ngày ở xưởng; đồng thời, bị đơn cũng không trực tiếp mà giao cho người khác đi lĩnh thưởng, sau đó lại có lời khai mâu thuẫn về địa điểm lĩnh thưởng. Đến khi cho các công nhân nghỉ Tết Nguyên đán, bị đơn đã cho các công nhân tiền thưởng Tết mỗi người từ 5—20 triệu đồng, trong khi các nguyên đơn đều khẳng định hằng năm bị đơn chỉ thưởng Tết cho mỗi công nhân khoảng 1 tuần lương. Tại phiên tòa sơ thẩm, phía nguyên đơn yêu cầu bị đơn trả thêm cho mỗi nguyên đơn 50 triệu đồng, nhưng bị đơn chỉ đồng ý trả thêm cho các nguyên đơn tổng cộng 200 triệu đồng, bị đơn không giải thích được lý do bị đơn thay mới và đổi vị trí camera quan sát, lý do bị đơn đưa tờ vé số cho người khác đi lĩnh thưởng, lý do bị đơn và người đại diện khai mâu thuẫn về địa điểm lĩnh thưởng. Điều này chứng tỏ bị đơn muốn che giấu việc trúng thưởng tờ vé số đã đưa cho nguyên đơn Thu Diễm ngày 7 tháng 1 năm 2022. Bên cạnh đó, việc bị đơn cho các công nhân tiền Tết Nguyên đán 2022 nhiều hơn rất nhiều so với hằng năm và tại phiên tòa sơ thẩm, bị đơn còn đồng ý cho các nguyên đơn thêm 200 triệu đồng là điều không bình thường. Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm, cấp phúc thẩm nhận định bị đơn đã cho các nguyên đơn tờ vé số, đồng thời ra điều kiện là nếu tờ vé số trúng thưởng thì chia đều cho tất cả các công nhân có mặt, là có cơ sở.[22]

Hội đồng xét xử thấy rằng, do giao dịch giữa bị đơn và nguyên đơn Thu Diễm chỉ giao kết bằng lời nói, nên việc kháng nghị giám đốc thẩm nhận định cho rằng các nguyên đơn không đưa ra được chứng cứ chứng minh là không phù hợp với thực tế. Hơn nữa, cũng không có chứng cứ xác định 11/18 nguyên đơn tuy không chứng kiến việc bị đơn cho nguyên đơn Thu Diễm tờ vé số mà chỉ thông qua lời nói kích động của nguyên đơn Thu Diễm để đòi hỏi quyền lợi như kháng nghị giám đốc thẩm nhận định. Các nguyên đơn đều xác định do bị đơn hứa sẽ chia thưởng khi nghỉ Tết nên các nguyên đơn thống nhất chờ và thực tế đến ngày 28 Tết đã được bị đơn chia một phần tiền (hơn 1 tháng sau khi bị đơn lĩnh thưởng); qua thời gian nghỉ Tết, các nguyên đơn có đòi bị đơn trả thêm tiền nhưng bị đơn không trả nên việc các nguyên đơn khởi kiện sau hơn 2 tháng kể từ khi tờ vé số trúng thưởng không phải điều bất thường như kháng nghị giám đốc thẩm đặt ra. Tại thời điểm bị đơn cho các nguyên đơn tờ vé số thì mệnh giá tờ vé số chỉ là 10.000 đồng, so với chi phí tiêu dùng hàng ngày thì có giá trị không đáng kể, nên bị đơn có thể tự ý định đoạt mà không cần phải có sự đồng ý của đương sự Nguyễn Thị Thùy Duyên (vợ bị đơn), vì không thuộc một trong các trường hợp quy định tại Điều 35 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014. Kháng nghị giám đốc thẩm cho rằng bị đơn chỉ có quyền định đoạt 50% giá trị tờ vé số trúng thưởng là xác định không chính xác đối tượng của hợp đồng. Trong vụ án này, phải xác định đối tượng của hợp đồng tặng cho tài sản giữa bị đơn và các nguyên đơn là tờ vé số chưa mở thưởng chứ không phải là tờ vé số trúng thưởng. Khi tờ vé số trúng thưởng, nếu nguyên đơn Thu Diễm vẫn là người cầm giữ thì Thu Diễm có nghĩa vụ lĩnh thưởng và chia đều cho các nguyên đơn theo điều kiện đã giao kết với bị đơn. Nhưng do bị đơn đã cầm lại tờ vé số, đã lĩnh thưởng thì bị đơn phải có trách nhiệm hoàn trả lại số tiền trúng thưởng của tờ vé số cho các nguyên đơn, như Tòa án cấp phúc thẩm đã quyết định là đúng.[23]

Quyết định

Căn cứ các nhận định và hồ sơ vụ án và Bộ luật Tố tụng dân sự 2015,[24][25][26] Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh quyết định không chấp nhận quyết định kháng nghị giám đốc thẩm của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh, giữ nguyên Bản án dân sự phúc thẩm của Tòa án nhân dân tỉnh Vĩnh Long, tức các nguyên đơn thắng kiện, bị đơn chủ xưởng Thanh Tân có trách nhiệm trả cho các nguyên đơn toàn bộ số tiền trúng thưởng vé số đặc biệt Xổ số An Giang.[27]

Hình thành án lệ

Năm 2024, Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học Tòa án nhân dân tối cao đã đề xuất Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao lựa chọn quyết định giám đốc thẩm do Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh ban hành làm án lệ nhằm xác định tài sản là động sản không phải đăng ký quyền sở hữu và việc tặng cho tài sản không cần sự đồng ý của người vợ hoặc chồng của người tặng cho.[28][29][30] Bản án này vượt qua vòng chọn lựa ban đầu và được đưa vào danh mục 22 dự thảo án lệ, trong đó có 6 án về hình sự, 11 dân sự, kinh doanh, thương mại, 2 hành chính, 2 lao động, 1 dân sự, trình Tòa tối cao. Các dự thảo án lệ được đăng tải lấy ý kiến cả nước và lấy ý kiến các chuyên gia thông qua nhiều hội thảo, phiên họp tại Đắk Lắk, Bình Định trong năm.[31][32] Ngày 24 tháng 7 năm 2024, Tòa án nhân dân tối cao tổ chức phiên họp Hội đồng tư vấn án lệ để cho ý kiến đối với 22 dự thảo án lệ và giao Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học của Tòa tối cao chỉnh lý, biên soạn tiếp thu ý kiến góp ý từ các cơ quan, tổ chức trong cả nước.[33] Qua các vòng tuyển chọn, Hội đồng thẩm phán Tòa tối cao đã biểu quyết chọn quyết định giám đốc thẩm này làm án lệ, chính thức trở thành Án lệ 80/2025/AL và là án lệ dân sự thứ 38 trong hệ thống án lệ Việt Nam cùng với các án lệ dân sự gồm Án lệ 77/2025/AL, Án lệ 79/2025/AL được công bố cùng đợt năm 2025.[34][35][36]

Ghi chú

  1. ^ Bao gồm: Nguyễn Thị Thu Diễm, Nguyễn Thanh Xuân, Nguyễn Thị Kim L, Huỳnh Thị Thu V, Huỳnh Thị Bích T1, Phạm Thu H, Trịnh Thị L1, Phạm Thị Hồng T2, Võ Văn C, Trương VănMười H3, Bành Thanh T3, Huỳnh Lâm T4, Hồ Công H4, Võ Văn L2, Cao Minh Đ, Nguyễn Thị Kiều T5, Hồ Quốc S, Trần Văn T7 .

Tham khảo

Chú thích

  1. ^ a b Án lệ 80/2025/AL, tr. 1.
  2. ^ Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Quảng, Quyết định 399a/QĐ-CA về việc công bố án lệ.
  3. ^ Quyết định 399a/QĐ-CA, Điều 2:
    "Các Tòa án có trách nhiệm nghiên cứu, áp dụng các án lệ nêu tại Điều 1 của Quyết định này trong xét xử kế từ ngày 01 tháng 02 năm 2026".
  4. ^ Hoàng Điệp (ngày 28 tháng 9 năm 2022). "Đưa nhau ra tòa vì tờ vé số trúng độc đắc 2 tỉ đồng". Tuổi trẻ.
  5. ^ Trần Chung (ngày 24 tháng 2 năm 2026). "Hứa chia vé số trúng 2 tỷ, chủ xưởng bị công nhân kiện ra tòa". Vietnamnet. Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 3 năm 2026. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2026.
  6. ^ Hoàng An (ngày 22 tháng 2 năm 2026). "Ông chủ thu lại vé số trúng giải 2 tỷ đồng sau khi tặng công nhân dịp Tết". Tiền Phong. Lưu trữ bản gốc ngày 25 tháng 2 năm 2026. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2026.
  7. ^ Án lệ 80/2025/AL, tr. 1-2.
  8. ^ Phạm Tâm; Thanh Lâm (ngày 13 tháng 5 năm 2021). "Nữ công nhân kiện ông chủ vì tờ vé số độc đắc 2 tỷ đồng". Dân Trí.
  9. ^ a b c d e Án lệ 80/2025/AL, tr. 2.
  10. ^ Tuyến Phan (ngày 15 tháng 2 năm 2026). "18 công nhân kiện ông chủ đòi lại tờ vé số độc đắc 2 tỉ đồng". Thanh niên. Lưu trữ bản gốc ngày 18 tháng 2 năm 2026. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2026.
  11. ^ a b c Án lệ 80/2025/AL, tr. 3.
  12. ^ Bản án dân sự sơ thẩm số 67/2022/DS-ST ngày 15/8/2022 của Toà án nhân dân huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long.
  13. ^ Bản án dân sự phúc thẩm số 10/2023/DS-PT ngày 13/01/2023 của Tòa án nhân dân tỉnh Vĩnh Long.
  14. ^ a b Án lệ 80/2025/AL, tr. 4.
  15. ^ Quyết định số 125/QĐKNGĐT-VKS-DS ngày 25/5/2023 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.
  16. ^ Luật Hôn nhân và gia đình 2014, Điều 35: Chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung
    "1. Việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung do vợ chồng thỏa thuận.
    2. Việc định đoạt tài sản chung phải có sự thỏa thuận bằng văn bản của vợ chồng trong những trường hợp sau đây:
    a) Bất động sản;
    b) Động sản mà theo quy định của pháp luật phải đăng ký quyền sở hữu;
    c) Tài sản đang là nguồn tạo ra thu nhập chủ yếu của gia đình.".
  17. ^ Luật Hôn nhân và gia đình 2014, Khoản 2 Điều 32: Giao dịch với người thứ ba ngay tình liên quan đến tài khoản ngân hàng, tài khoản chứng khoán và động sản khác mà theo quy định của pháp luật không phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng
    "1. Trong giao dịch với người thứ ba ngay tình thì vợ, chồng là người đứng tên tài khoản ngân hàng, tài khoản chứng khoán được coi là người có quyền xác lập, thực hiện giao dịch liên quan đến tài sản đó.
    2. Trong giao dịch với người thứ ba ngay tình thì vợ, chồng đang chiếm hữu động sản mà theo quy định của pháp luật không phải đăng ký quyền sở hữu được coi là người có quyền xác lập, thực hiện giao dịch liên quan đến tài sản đó trong trường hợp Bộ luật dân sự có quy định về việc bảo vệ người thứ ba ngay tình.".
  18. ^ Án lệ 80/2025/AL, tr. 6.
  19. ^ Bộ luật Dân sự 2015, Điều 457: Hợp đồng tặng cho tài sản
    "Hợp đồng tặng cho tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên tặng cho giao tài sản của mình và chuyển quyền sở hữu cho bên được tặng cho mà không yêu cầu đền bù, bên được tặng cho đồng ý nhận.".
  20. ^ Bộ luật Dân sự 2015, Khoản 1 Điều 458: Tặng cho động sản
    "1. Hợp đồng tặng cho động sản có hiệu lực kể từ thời điểm bên được tặng cho nhận tài sản, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.".
  21. ^ Bộ luật Dân sự 2015, Điều 559: Trả lại tài sản gửi giữ
    "1. Bên giữ phải trả lại chính tài sản đã nhận và cả hoa lợi nếu có, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
    Địa điểm trả tài sản gửi giữ là nơi gửi; nếu bên gửi yêu cầu trả tài sản ở địa điểm khác thì phải chịu chi phí vận chuyển đến nơi đó, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
    2. Bên giữ phải trả lại tài sản đúng thời hạn và chỉ có quyền yêu cầu bên gửi lấy lại tài sản trước thời hạn, nếu có lý do chính đáng.".
  22. ^ Án lệ 80/2025/AL, tr. 4-5.
  23. ^ Án lệ 80/2025/AL, tr. 5.
  24. ^ Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Điều 325: Tính chất của giám đốc thẩm
    "Giám đốc thẩm là xét lại bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật nhưng bị kháng nghị giám đốc thẩm khi có căn cứ quy định tại Điều 326 của Bộ luật này.".
  25. ^ Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Điều 334: Thời hạn kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm.
  26. ^ Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Điều 343: Thẩm quyền của Hội đồng xét xử giám đốc thẩm.
  27. ^ Án lệ 80/2025/AL, tr. 5-6.
  28. ^ PV (ngày 5 tháng 2 năm 2026). "Án lệ về tờ vé số định mệnh". Tuổi trẻ Pháp luật.
  29. ^ Thanh Lam (ngày 17 tháng 2 năm 2026). "Tranh chấp tờ vé số ông chủ tặng dịp Tết bất ngờ trúng giải đặc biệt". VnExpress. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 2 năm 2026. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2026.
  30. ^ Trung Hưng (ngày 22 tháng 2 năm 2023). "Vụ công nhân kiện ông chủ yêu cầu chia tờ vé số trúng giải đặc biệt: 18 công nhân thắng kiện". Vĩnh Long Online. Lưu trữ bản gốc ngày 28 tháng 2 năm 2023. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2026.
  31. ^ Lê Hiếu (ngày 3 tháng 6 năm 2024). "TANDTC tổ chức Hội thảo lấy ý kiến đối với 22 dự thảo án lệ". Công lý.
  32. ^ Minh Giang; Phạm Hiến (ngày 27 tháng 7 năm 2024). "Tòa án nhân dân tối cao lấy ý kiến đối với 22 dự thảo án lệ". Media Công lý.
  33. ^ Mai Đỉnh (ngày 24 tháng 7 năm 2024). "TANDTC lấy ý kiến đối với 22 dự thảo án lệ". Công lý. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 9 năm 2025. Truy cập ngày 25 tháng 7 năm 2026.
  34. ^ P.V (ngày 3 tháng 2 năm 2026). "TAND Tối cao công bố 10 án lệ mới". Tuổi trẻ.
  35. ^ Hà Chi (ngày 4 tháng 2 năm 2026). "Tòa án nhân dân tối cao công bố 10 án lệ". Tạp chí Tòa án nhân dân. Lưu trữ bản gốc ngày 17 tháng 3 năm 2026. Truy cập ngày 25 tháng 7 năm 2026.
  36. ^ Mạnh Quân (ngày 28 tháng 2 năm 2026). "Án lệ số 80/2025/AL về việc tặng cho vé số của vợ, chồng". Tạp chí Luật sư Việt Nam.

Thư mục

Liên kết ngoài

Lấy từ “https://wikibeta.org/index.php?title=Án_lệ_80/2025/AL&oldid=7962602”