Lý Cẩn phi
Cẩn phi Lý thị (tiếng Hàn: Lỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value).; Hanja: Lỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value).; 1365 – ?) là vương hậu của triều Cao Ly, cũng là vương đại phi cuối cùng. Là chính thất của Cao Ly U Vương và là mẹ ruột của Cao Ly Xương Vương. Bà là vương hậu thứ tư của Cao Ly không được truy tôn thụy hiệu, kể từ sau Hi phi Doãn thị.
| Cẩn phi Lý thị 근비이씨 | |
|---|---|
| Cao Ly U vương Vương hậu | |
| Vương hậu Cao Ly | |
| Tại vị | 1379 – 1388 |
| Tiền nhiệm | Nhân Đức Vương hậu |
| Kế nhiệm | Thuận phi Lư thị |
| Vương đại phi Cao Ly | |
| Tại vị | 1388 - 1389 |
| Tiền nhiệm | Trinh Thục Vương đại phi |
| Kế nhiệm | Vương đại phi cuối cùng |
| Thông tin chung | |
| Sinh | 1365[a] Goseong, Cao Ly |
| Phối ngẫu | Cao Ly U Vương |
| Hậu duệ | Cao Ly Xương Vương |
| Tước hiệu | Cẩn phi (근비) Vương đại phi (왕대비) |
| Thân phụ | Lý Lâm |
| Thân mẫu | Nam Dương Hồng thị |
| Tôn giáo | Phật giáo |
Tiểu sử
Thời niên thiếu
Cẩn phi sinh năm 1365 tại Goseong, xuất thân từ Cố Thành Lý thị. Cha bà là Lý Lâm (Lỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value).), người có quan hệ thân tộc với đại thần Lý Nhân Nhậm (Lỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value).),[2] mẹ là phu nhân họ Hồng, Nam Dương.
Hôn nhân và sinh hoạt trong cung
Năm 1379, bà được tuyển làm phi của Cao Ly U Vương khi nhà vua mới 13 tuổi và được phong tước Cẩn phi (Lỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value).; Lỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value).), cư trú tại phủ Hậu Đức (Lỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value).; Lỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value).). Nhân dịp này, cha bà được phong tước Thiết Thành phủ viện quân (Lỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value).; Lỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value).), mẹ được phong Biện Hàn quốc phu nhân (Lỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value).; Lỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value).), còn tổ mẫu được phong Tam Hàn quốc đại phu nhân (Lỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value).; Lỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value).). Triều đình đã phóng thích hai phạm nhân để chúc mừng sự kiện này.[3]
Tháng 9 năm 1380, bà hạ sinh một hoàng tử, sau này là Cao Ly Xương Vương. Nhân dịp này, một phạm nhân được ân xá.[4]
Sau khi Vũ vương bị phế
Năm 1388, sau khi ra lệnh tiến công Liêu Đông thuộc lãnh thổ nhà Minh, Cao Ly U Vương bị buộc thoái vị trong chính biến do tướng Lý Thành Quế lãnh đạo.[5] Con trai nhỏ của ông lên ngôi, tức Cao Ly Xương Vương, với Lý Thành Quế giữ vai trò nhiếp chính. Khi đó, Cẩn phi được tôn làm Vương đại phi (Lỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value).). Các phi tần khác của Vũ vương đều bị trục xuất khỏi cung và phải hồi hương.[6]
Chỉ hơn một năm sau, cả Vũ vương và Xương vương đều bị giáng làm thứ dân với lý do Vũ vương không phải con ruột của Cao Ly Cung Mẫn Vương.[2] Cao Ly Cung Nhượng Vương được tôn lập làm quốc vương mới. Cha và anh trai của Cẩn phi bị lưu đày, cùng với hai anh rể, một cháu rể và một cháu trai.[7]
Cuối năm 1389, cả hai cựu vương đều bị sát hại,[2] còn cha của Cẩn phi bị giam tại Cheongju.[8]
Gia đình
- Thân phụ: Lý Lâm (이림, 李琳; 1330–1391)
- Thân mẫu: Biện Hàn quốc phu nhân họ Hồng, Nam Dương (변한국부인 남양 홍씨, 卞韓國夫人 南陽 洪氏; 1329–?)
- Anh chị em
- Chị gái: Lý thị (Lỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value).; Lỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value).)
- Anh trai: Lý Quý Sinh (Lỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value).; Lỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value).; 1352 – ?)
- Anh trai: Lý Mậu Sinh (Lỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value).; Lỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value).; 1354 – ?)
- Chị gái: Lý thị (Lỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value).; Lỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value).; 1342 – ?)
- Em gái: Lý thị (Lỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value).; Lỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value).; 1367 – ?)
- Phu quân
- Vũ vương Cao Ly (고려 우왕; 1365–1389)
- Con
- Xương vương Cao Ly (고려 창왕; 1380–1389)
Trong văn hóa đại chúng
- Do Jeon Sun-ae thủ vai trong phim truyền hình năm 1983 của KBS Foundation of the Kingdom.
- Do Kim Chang-sook thủ vai trong phim truyền hình năm 1983 của MBC The King of Chudong Palace.
- Do Seo Yi-an thủ vai trong phim truyền hình năm 2014 của KBS Jeong Do-jeon.
Chú thích
Ghi chú
Tham khảo
- ^ Cao Ly sử, quyển 134, Liệt truyện quyển 47, Vũ vương: tháng 12, năm thứ 7.
- ^ a b c Goryeosa, quyển 45, Thế gia – Cung Nhượng vương: tháng 12, năm đăng cơ.
- ^ Cao Ly sử, quyển 134, Liệt truyện quyển 47, Vũ vương: tháng 4, năm thứ 5.
- ^ Cao Ly sử, quyển 134, Liệt truyện quyển 47, Vũ vương: tháng 8, năm thứ 6.
- ^
- ^ Cao Ly sử, quyển 137, Liệt truyện quyển 50, Xương vương: tháng 6, năm đăng cơ.
- ^ Goryeosa, quyển 45, Thế gia – Cung Nhượng vương: tháng 11, năm đăng cơ.
- ^ Goryeosa, quyển 45, Thế gia – Cung Nhượng vương: tháng 5, năm thứ 2.
Lỗi chú thích: Thẻ <ref> có tên "FOOTNOTE조2007" được định nghĩa trong <references> không được đoạn văn trên sử dụng.
Tài liệu
- 조, 민 (2007). 고려말-조선초 국내정치지배세력의 대중인식 [Nhận thức đối với Trung Quốc của giới cầm quyền cuối Cao Ly – đầu Triều Tiên]. The Journal of Northeast Asia Research (bằng tiếng Hàn). 22 (2): 55–76.
- Chŏng Inji, biên tập (1451). 고려사 [Goryeosa].