Wikibeta, Bách khoa tri thức mở

Tạ Hữu Yên

Tạ Hữu Yên (các bút danh là Lê Hữu, Xuân Hữu, Ðông Xuân, Cử Tạ; 1927 - 2013) là nhà thơ, nhà văn Việt Nam, được tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật vào năm 2017. Ông là Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam và được xem là nhà thơ có số bài thơ được phổ nhạc nhiều nhất Việt Nam.

Nhà thơ

Tạ Hữu Yên

Thông tin cá nhân
Sinh(1927-07-00)tháng 7, 1927
Ninh Bình
Mất30 tháng 5, 2013(2013-05-30) (85 tuổi)
Hà Nội
Quốc tịch Việt Nam
Nghề nghiệpnhà thơ
Đảng phái chính trị Đảng Cộng sản Việt Nam
Nơi cư trúHà Nội
Lĩnh vực hoạt độngvăn học
Sự nghiệp văn học
Bút danhLê Hữu, Xuân Hữu, Ðông Xuân, Cử Tạ
Thể loạithơ, trường ca, văn xuôi
Tác phẩm
nổi bật
  • Đôi dép Bác Hồ
  • Đất nước
  • Anh về cùng mùa hoa
  • Cảm xúc tháng Mười
Giải thưởngDanh sách
Binh nghiệp
Thuộc Quân đội nhân dân Việt Nam
Quân chủngTổng cục Chính trị
Đơn vị • Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân
 • Cục xuất bản quân đội
Quân hàm
Năm tại ngũ1948 - 1989
Giải thưởng
Giải thưởng Nhà nước 2017
Văn học Nghệ thuật

Tiểu sử

Tạ Hữu Yên (còn có các bút danh là Lê Hữu, Xuân Hữu, Ðông Xuân, Cử Tạ)[1] sinh tháng 07 năm 1927 tại xã Ninh An, huyện Hoa Lư (nay là phường Nam Hoa Lư), tỉnh Ninh Bình.[2]

Tạ Hữu Yên nhập ngũ năm 1948. Ông đã qua công tác: thanh niên, tuyên huấn, địch vận, cán bộ quân sự địa phương ở ở tỉnh đội Ninh Bình và Quân khu Hữu Ngạn. Sau đó ông được đi học Khoa báo chí - Trường Tuyên giáo Trung ương niên khóa 1962-1964, rồi trở thành cán bộ, sau đó là trưởng phòng phát thanh địch vận, Cục Nghiên cứu, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam; cán bộ biên tập phòng Văn nghệ Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân, Ðại diện Cục xuất bản quân đội, Bộ Quốc phòng, tại phía Nam (TP Hồ Chí Minh).[1] Ông về hưu năm 1989, với quân hàm Đại tá.[3]

Ông là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam; hội viên Hội Nhà văn Việt Nam từ năm 1977.[2]

Ông mất ngày 30 tháng 5 năm 2013 tại Hà Nội, an táng tại quê nhà.[1][4]

Sự nghiệp

Tạ Hữu Yên xuất hiện lần đầu trên báo vào năm 1962, với bài thơ "Quê mới". Kể từ đó, ông đã in gần 50 tác phẩm, có hơn 147 bài thơ được phổ nhạc.[2][5]

Bài thơ "Anh về cùng mùa hoa" của Tạ Hữu Yên, sáng tác năm 1980, được đưa vào chương trình sách giáo khoa cũ của Việt Nam, được xem là bài thơ hay và đã đi vào lòng nhiều thế hệ học sinh Việt Nam.[6][7][8] Ngoài ra, bài thơ "Đôi dép Bác Hồ" (sáng tác năm 1969), "Cảm xúc tháng Mười" (sáng tác năm 1974) hay bài "Đất nước" (sáng tác năm 1984) cũng đã được phổ nhạc trở thành những bài hát nổi tiếng của Việt Nam.[9][10][11][12]

Ông đã nhận nhiều giải thưởng của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, Bộ Lao động, thương binh và Xã hội Việt Nam. Tạ Hữu Yên cũng được xem là nhà thơ có số bài thơ được phổ nhạc nhiều nhất Việt Nam (với hơn 160 bài thơ).[13][14]

Năm 2017, ông được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật.[15]

Tác phẩm chính

  • Sấm dậy trưa hè (trường ca, 1984);
  • Tập thơ phổ nhạc (1997);
  • Tuyển tập Tạ Hữu Yên (2006).[2]
  • Bài thơ chính nghĩa (1951)
  • Tiếng ca xanh (1978)
  • Nỗi nhớ ngày thường (1987)
  • Ngọn súng biên phòng (trường ca, 1983)
  • Thung lũng lửa và hoa (trường ca, 1987)
  • Nữ tướng Việt Nam (truyện kể 1991)[16]
  • Nhớ Bác (2001)
  • Vẻ đẹp đời thường Hồ Chí Minh (sách, 2011)[17]
  • Võ Nguyên Giáp – Vị Đại tướng văn võ song toàn (sách, 2011)[14]
  • Hai Vầng Trăng
  • Nhớ giọng hát Bác Hồ

Vinh danh

Giải thưởng văn học

  • Giải thưởng của Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, UBND thành phố Hà Nội, Bộ Lao động Thương binh Xã hội, Giải báo Thiếu niên Tiền phong... cho các bài thơ được phổ nhạc thành bài hát được nhiều người yêu thích: Đôi dép Bác Hồ (nhạc Văn An); Cảm xúc tháng Mười (nhạc Nguyễn Thành); Bài ca Thanh niên (nhạc Thanh Phúc); Người chiến sĩ trung kiên (nhạc Huy Du); Đất nước (nhạc Phạm Minh Tuấn); Nói với khơi xa (nhạc Văn An)...[2][12]

Xem thêm

Chú thích

  1. ^ a b c "Nhà thơ Tạ Hữu Yên qua đời". VOV. ngày 31 tháng 5 năm 2013. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2025.
  2. ^ a b c d e "Nhà thơ Tạ Hữu Yên (1927 – 2013)". Bảo tàng Văn học Việt Nam. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2025.
  3. ^ Hạnh An (ngày 12 tháng 1 năm 2017). "Nhà thơ Tạ Hữu Yên: Những khúc ca còn lại với thời gian". Sức khỏe Đời sống. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2025.
  4. ^ Nhà thơ Tạ Hữu Yên qua đời, báo Thanh Niên
  5. ^ Nhà thơ Tạ Hữu Yên: Ra đi khi "chỉ tiêu" đã... vượt Bó Văn Nghệ công an.
  6. ^ Nhà thơ Tạ Hữu Yên - Tác giả "Anh về cùng mùa hoa" qua đời, Dân Trí đăng lại bài của Thể thao&Văn hóa truy cập 28 tháng 12 năm 2015, bản gốc.
  7. ^ "Nhà thơ Tạ Hữu Yên: Đưa cây đào Tô Hiệu vào thơ (Bài 1)". Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 1 năm 2016. Truy cập ngày 28 tháng 12 năm 2015.
  8. ^ Cây đào bất tử
  9. ^ "Nghe "Đôi dép Bác Hồ" nhớ Văn An". Báo Điện tử Đài Tiếng nói Việt Nam. Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 10 năm 2012. Truy cập ngày 7 tháng 2 năm 2015.
  10. ^ Vĩnh biệt người chắp cánh thơ cho nhạc Tuổi Trẻ truy cập 29 tháng 12 năm 2015
  11. ^ Nhà thơ "Cảm xúc tháng Mười" luôn hướng thiện Lưu trữ ngày 9 tháng 3 năm 2016 tại Wayback Machine Sức khỏe&đời sống.
  12. ^ a b Kỷ lục về số bài thơ được phổ nhạc Lưu trữ ngày 19 tháng 1 năm 2016 tại Wayback Machine Chuyên trang EURO 2012 - Báo Thể thao Văn hóa.
  13. ^ Nhà thơ Tạ Hữu Yên: Làm thơ không chờ cảm hứng, Văn Nghệ Công An
  14. ^ a b Nhà thơ Tạ Hữu Yên: 'Ong thợ' tuổi tám tư, VNExpress giải trí. Truy cập 14 tháng 7 năm 2011.
  15. ^ "Chính thức tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh cho cố nhà thơ Xuân Quỳnh". Vietnam+. ngày 21 tháng 4 năm 2017. Truy cập ngày 28 tháng 2 năm 2025.
  16. ^ Nhà thơ Tạ Hữu Yên qua đời, VNExpress, truy cập 28 tháng 12 năm 2015.
  17. ^ Vẻ đẹp đời thường Hồ Chí Minh[liên kết hỏng], Thư viện tỉnh Hậu Giang

Thư mục

  • Đặng Hữu Vân (2009), Ngữ văn Ninh Bình, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Ninh Bình
  • Các nhà thơ Việt Nam thế kỷ XX, Hà Nội: Nhà xuất bản Lao động, 2001
  • Tuyển tập Tạ Hữu Yên, Hà Nội: Nhà xuất bản Văn học, 2007

Liên kết ngoài

Lấy từ “https://wikibeta.org/index.php?title=Tạ_Hữu_Yên&oldid=6426612”