Hội Nhà văn Việt Nam
| Hội Nhà văn Việt Nam Vietnam Writers’ Association | |
|---|---|
| Tập tin:Logo Hoi Nha van.png | |
| Tên viết tắt | VWA |
| Thành lập | 23 tháng 4 năm 1957 |
| Vị thế pháp lý | Quốc gia |
| Trụ sở chính | 9 Nguyễn Đình Chiểu, phường Hai Bà Trưng |
| Vị trí | |
| Tọa độ | 21°00′59″B 105°50′51″Đ / 21,016313°B 105,84754°Đ |
Vùng phục vụ | Văn học Việt Nam |
Thành viên | Nhà văn Việt Nam |
Ngôn ngữ chính | Tiếng Việt |
| Khuyết | |
Phó chủ tịch | Nguyễn Bình Phương Trần Đăng Khoa |
Chủ quản | Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam |
| Website | vanvn.vn |

Hội Nhà văn Việt Nam là một tổ chức của những người Việt Nam hoạt động sáng tác, dịch thuật và phê bình văn học. Tổ chức được thành lập vào năm 1957, lúc đó là một thành viên của Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Việt Nam. Hiện nay, Hội Nhà văn Việt Nam là một thành viên của Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam.
Quy định thành viên
Tất cả các nhà văn thuộc quốc tịch Việt Nam, đã xuất bản ít nhất hai quyển sách thuộc các thể loại tiểu thuyết, truyện ngắn, thơ, phê bình văn học,... và cam kết hoạt động theo tôn chỉ, quy tắc của Hội đều có thể được xem xét kết nạp để trở thành thành viên.
Cơ cấu tổ chức và hoạt động
Hội Nhà văn Việt Nam tập trung hoạt động trong bốn lĩnh vực: văn xuôi, thơ, phê bình, và dịch thuật. Mỗi lĩnh vực này đều có một hội đồng riêng để khuyến khích và thúc đẩy các tác giả. Nhiệm vụ của Hội là tập trung tất cả nhà văn Việt Nam nhằm "xây dựng một nền văn học tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc".
Ban chấp hành Hội được bầu theo nhiệm kì 5 năm, bao gồm Chủ tịch Hội (trước đây là Tổng Thư ký), Phó Chủ tịch Hội và các thành viên trong Ban chấp hành gọi là uỷ viên.
Hội cũng có một xưởng sản xuất phim, cung văn hóa, và nhà xuất bản với các ấn bản chính bao gồm tuần báo Văn nghệ, nguyệt san Nhà văn, bán nguyệt san Văn học nước ngoài, và Tạp chí Việt Nam Văn học (The Vietnam Literature Review) bằng tiếng Anh.
Năm 2000, Hội thành lập Quỹ Bảo hộ Quyền Tác giả cho lĩnh vực văn học.
Trợ cấp và chi phí
Mỗi năm Hội Nhà văn Việt Nam nhận được 4,8 tỉ đồng từ Ngân sách Nhà nước. Tuy nhiên năm 2016 Hội chỉ nhận được 2,4 tỉ đồng, 2/3 số tiền đó phải chi ra để trả nợ cho báo Văn nghệ, tạp chí Thơ, Hồn Việt... (mỗi số ra của mỗi đầu báo, Hội Nhà văn đặt mua 1.000 tờ cho khoảng 1.000 hội viên của mình).[1]
Tranh cãi
Bỏ Hội
Trong phiên bỏ phiếu bầu đại biểu đi dự Đại hội Toàn quốc diễn ra ở TP. HCM ngày 5/5, lãnh đạo Hội Nhà văn Việt Nam đề nghị những người tham dự gạch tên chín người sinh sống ở Thành phố Hồ Chí Minh đang tham gia Văn đoàn độc lập, đó là Ngô Thị Kim Cúc, Nguyễn Duy, Nguyễn Quang Lập, Dạ Ngân, Ý Nhi, Hiền Phương, Đỗ Trung Quân, Nguyễn Quang Thân và Phạm Đình Trọng. Việc này được cho là có ý định “loại bỏ” những hội viên trong nhóm vận động thành lập Văn đoàn độc lập Việt Nam.[2][3]
- Phản đối hành động trên, cùng ngày nhà văn Võ Thị Hảo gửi thơ tới BBC tuyên bố từ bỏ Hội Nhà văn Việt Nam với lý do: "...Hội Nhà văn Việt Nam ngày càng có thêm nhiều hành động tỏ ra thù địch với quyền tự do tư tưởng, tự do sáng tác và nhân quyền của nhà văn."[4]
- Nhà thơ Ý Nhi cho biết, đã chính thức gửi đơn rút tên ra khỏi Hội Nhà văn Việt Nam hơn 10 năm về trước, vì bất tin nhiệm với Tổng Thư ký Nguyễn Hữu Thỉnh.[5]
- Ngày 11/5/2015, hơn 20 nhà văn, nhà thơ đã ký tên vào đơn tuyên bố từ bỏ Hội Nhà văn Việt Nam. Đó là Nguyên Ngọc, Đỗ Trung Quân, Nguyễn Quang Lập, Nguyễn Huệ Chi, Phạm Đình Trọng, Võ Thị Hảo, Bùi Minh Quốc, Đặng Văn Sinh, Hoàng Minh Tường, Lê Hiền Phương, Ngô Thị Kim Cúc, Nguyễn Quang Thân, Thùy Linh, Vũ Thế Khôi, Ý Nhi, Dư Thị Hoàn, Trịnh Hoài Giang, Dạ Ngân, Nguyễn Duy, và Trần Kỳ Trung.[6] Trong số 20 người, có 4 người cũng đồng thời tuyên bố rời bỏ cả Văn đoàn độc lập: Nguyễn Quang Lập, Dạ Ngân, Nguyễn Duy và Trần Kỳ Trung.
Lý do bỏ Hội
- Nhà thơ Ý Nhi: " tôi chẳng thấy họ hỗ trợ gì được cho mình hết, tất cả mọi việc mình làm. Có một cái dở là không bảo vệ nhau. Ví dụ như có một nhà văn nào có vấn đề gì đấy ở đâu đấy thì Hội nhà văn chả bao giờ bảo vệ người ta cả, thậm chí còn làm những việc tệ hơn, khai trừ người ta chẳng hạn."[5]
- Nhà văn Võ Thị Hảo: "Hội Nhà văn Việt Nam ngày càng có thêm nhiều hành động tỏ ra thù địch với quyền tự do tư tưởng, tự do sáng tác và nhân quyền của nhà văn."[4]
- Trong thơ đơn tuyên bố từ bỏ Hội Nhà văn Việt Nam của 20 nhà văn: ²tình trạng suy thoái của Hội đã trở nên không thể cứu vãn nếu không có sự thay đổi nhiều điều căn bản trong điều lệ và tổ chức của Hội để Hội thực sự là một tổ chức nghề nghiệp tập hợp những người viết muốn xây dựng một nền văn học Việt Nam đích thực, tự do, nhân bản."[6]
- Về việc bị thuyết phục để ra khỏi Văn đoàn độc lập, nhà thơ Đỗ Trung Quân cho biết: "...an ninh phụ trách văn hóa họ nhắc nhở. Tôi có trả lời là chuyện rút khỏi Văn đoàn Độc lập hay không là quyền của tôi do đó tôi không đồng ý bất cứ một sự hăm dọa nào."[5]
- Nhà thơ Nguyễn Duy chia sẻ: " Ở đây nó có những gương mặt rất là lộn xộn. Cái thứ hai là trong cương lĩnh của nó có cái là “đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng” nên tôi thấy nó thế nào ấy!”[5]
- Về việc vẫn còn rất nhiều cây viết trẻ vẫn muốn được kết nạp vào Hội Nhà văn Việt Nam, nhà phê bình văn học Trần Mạnh Hảo cho biết: “Các anh em trẻ thì họ vẫn hăng hái vào bởi vì nghe cái tên Hội Nhà văn Việt Nam thì nó có vẻ oai lắm, nhưng thực ra cái hội này là hội quốc doanh chứ không phải hội nhà văn. Nhà nước bỏ tiền ra tổ chức để các nhà văn vào nhằm chính trị hóa và quản lý họ thề thôi. Về mặt tinh thần những nhà văn bị bắt thì Hội có bao giờ đứng ra nói một lời nào đâu. Gần một chục ông trong Hội Nhà văn bị giam cầm, tù tội mà Ban lãnh đạo hội đâu có nói gì chỉ có điều là họ vỗ tay tán thành bắt thằng đó là đúng thôi chứ họ có nói một lời nào bênh vực cho hội viên của họ bao giờ đâu."
Giải thưởng
Hằng năm Hội Nhà văn Việt Nam đều tổ chức phát động và trao Giải thưởng Hội Nhà Văn cho các loại hình văn học. Đồng thời, cứ mỗi 5 năm, Hội trao Giải thưởng Thăng Long cho các hoạt động văn học có ý nghĩa nhất.
Các kỳ Đại hội
Đại hội IX
Tham dự có 542 hội viên (từ ngày 8 đến ngày 11 tháng 7 năm 2015) ở Hà Nội, tuy nhiên chỉ có 33 đại biểu trẻ - chiếm khoảng 6%, trong đó 30 đại biểu sinh trong thập niên 1970 và chỉ có 3 đại biểu sinh trong thập niên 1980. 6 nhà văn trúng cử ban chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam khóa IX, tái đắc cử gồm: nhà thơ Hữu Thỉnh, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, nhà văn Nguyễn Trí Huân, nhà văn Khuất Quang Thụy. Hai gương mặt mới là nhà thơ Trần Đăng Khoa, và nhà văn Nguyễn Bình Phương, người trẻ nhất: 50 tuổi.[7]
Lãnh đạo qua các thời kỳ
Người đứng đầu
- Nhiệm kỳ I (1957-1963) Nhà văn Nguyễn Công Hoan (Chủ tịch); Nhà văn Tô Hoài (Tổng Thư ký)[8]
- Nhiệm kỳ II (1963-1983) Nhà văn Nguyễn Đình Thi (Tổng Thư ký)[8]
- Nhiệm kỳ III (1983-1989) Nhà văn Nguyễn Đình Thi (Tổng Thư ký)[8]
- Nhiệm kỳ IV (1989-1994) Nhà văn Vũ Tú Nam (Tổng Thư ký)[8]
- Nhiệm kỳ V (1994-2000): Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm (Tổng Thư ký)[9]
- Nhiệm kỳ VI (2000-2005): Nhà thơ Hữu Thỉnh (Tổng Thư ký)[9]
- Nhiệm kỳ VII (2005-2010): Nhà thơ Hữu Thỉnh: (Chủ tịch)[9]
- Nhiệm kỳ VIII (2010-2015): Nhà thơ Hữu Thỉnh: (Chủ tịch)[9]
- Nhiệm kỳ IX (2015-2020): Nhà thơ Hữu Thỉnh: (Chủ tịch)[10]
- Nhiệm kỳ X (2020-2025): Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều (Chủ tịch)[11]
Phó Lãnh đạo
Phó Chủ tịch
- Nhà thơ Tú Mỡ: giai đoạn 1957 - 1963
- Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều: giai đoạn 2015 - 2020
- Nhà văn Nguyễn Trí Huân: giai đoạn 2015 - 2020
- Nhà thơ Nguyễn Bình Phương: 2020-
- Nhà thơ Trần Đăng Khoa: 2020-
Phó Tổng thư ký
- Nhà thơ Chính Hữu; giai đoạn 1958 - 1989
- Nhà văn Nguyễn Khải: giai đoạn 1987 - 1989
- Nhà văn Nguyễn Quang Sáng: giai đoạn 1989 - 1994
- Nhà thơ Hữu Thỉnh: giai đoạn 1994 - 2000
Liên lạc
- Trụ sở chính thức của Hội hiện nay đặt tại số 9 Nguyễn Đình Chiểu, phường Hai Bà Trưng, Hà Nội, Việt Nam.
Một số nhà văn trực thuộc Hội
Một số nhà văn, nhà thơ nổi tiếng trực thuộc Hội Nhà văn Việt Nam có thể kể đến có:
- Thâm Tâm
- Ngô Tất Tố
- Nam Trân
- Nguyễn Bính
- Dương Hướng
- Thu Bồn
- Nguyễn Văn Bổng
- Văn Cao
- Vũ Đình Liên
- Hoàng Cầm
- Hoàng Nhuận Cầm
- Huy Cận
- Minh Chuyên
- Xuân Diệu
- Phạm Tiến Duật
- Phạm Hoa
- Nguyễn Đức Mậu
- Quang Dũng
- Nguyễn Khoa Điềm
- Đoàn Giỏi
- Thanh Hải
- Tế Hanh
- Tô Hoài
- Nguyễn Công Hoan
- Nguyên Hồng
- Chính Hữu
- Tố Hữu
- Nguyễn Khải
- Ma Văn Kháng
- Trần Đăng Khoa
- Vũ Khiêu
- Nguyễn Ngọc Ký
- Chu Lai
- Kim Lân
- Trần Huy Liệu
- Thế Lữ
- Đặng Thai Mai
- Nguyễn Đăng Mạnh
- Tú Mỡ
- Thép Mới
- Vũ Tú Nam
- Nguyễn Thị Hồng Ngát
- Nguyên Ngọc
- Bảo Ninh
- Nguyễn Trọng Oánh
- Vũ Ngọc Phan
- Hoàng Ngọc Phách
- Hoàng Phủ Ngọc Tường
- Thanh Thảo
- Xuân Sách
- Hà Minh Tuân
Tham khảo
- ^ Thiếu kinh phí, Hội Nhà văn tính lấy trụ sở làm khách sạn, tuoitre.vn, 17/12/2016
- ^ 20 cây bút 'từ bỏ Hội nhà văn VN', BBC, 12.5.2015
- ^ Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ; không có nội dung trong ref có tênrfa1 - ^ a ă Bà Võ Thị Hảo từ bỏ Hội nhà văn, BBC, 6.5.2015
- ^ a ă â b Hội Nhà văn Việt Nam phục vụ cho ai?, Mặc Lâm, RFA, 9.5.2015
- ^ a ă Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ; không có nội dung trong ref có tênbbc12 - ^ Hội Nhà văn Việt Nam: vẫn vắng gương mặt trẻ , tuoitre, 11.7.2015
- ^ a ă â b "Hội Nhà văn Việt Nam từ Đại hội đến Đại hội (Phần I)". Ban Tuyên giáo và Dân vận tỉnh ủy Hưng Yên. ngày 16 tháng 7 năm 2015. Truy cập ngày 25 tháng 7 năm 2025.
- ^ a ă â b "Hội Nhà văn Việt Nam từ Đại hội đến Đại hội (Phần II)". Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Hưng Yên. ngày 16 tháng 7 năm 2015. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2025.
- ^ Thi Hoàng - Mai An (ngày 13 tháng 7 năm 2015). "Bế mạc Đại hội đại biểu Hội nhà văn Việt Nam lần IX: Lo việc bầu cử, quên chuyện đổi mới". Báo Dân Việt. Truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2025.
- ^ Việt Chiến (ngày 24 tháng 11 năm 2020). "Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều trúng cử Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam khóa X". Thanh niên. Truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2025.
Liên kết ngoài
- 50 năm Hội Nhà văn Việt Nam: Tài sản lớn của một chặng đường Lưu trữ ngày 12 tháng 11 năm 2007 tại Wayback Machine - bài của nhà thơ Phạm Tiến Duật
- Website Hội Nhà văn Việt Nam