Nguyễn Quang Thiều

Nguyễn Quang Thiều (sinh ngày 13 tháng 2 năm 1957) là nhà thơ, nhà văn Việt Nam, được tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2017. Ông từng là Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam khóa X (2020 - 2025).

Nhà thơ, nhà văn Nguyễn Quang Thiều Thông tin cá nhân
Sinh	13 tháng 2, 1957 Thôn Hoàng Dương, xã Vân Đình, thành phố Hà Nội
Quốc tịch	Việt Nam
Nghề nghiệp	Nhà thơ nhà văn nhà báo
Đảng phái chính trị	Đảng Cộng sản Việt Nam
Nơi cư trú	Hà Nội
Lĩnh vực hoạt động	Văn học
Sự nghiệp văn học
Bút danh	Hoàng Lê
Thể loại	Thơ tiểu thuyết truyện ngắn
Tác phẩm nổi bật	Sự mất ngủ của lửa (tập thơ) Mùa hoa cải ven sông (tập truyện ngắn) Những người đàn bà gánh nước sông (tập thơ)
Giải thưởng	Danh sách
Chức vụ Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam khóa X
Nhiệm kỳ	2020 – 2026
Tiền nhiệm	Hữu Thỉnh
Kế nhiệm	Khuyết
Giám đốc - Tổng Biên tập Nhà xuất bản Hội Nhà văn (2017 – 2024)
Giải thưởng Giải thưởng Nhà nước 2017 Văn học Nghệ thuật

Tiểu sử

Nguyễn Quang Thiều sinh ngày 13 tháng 2 năm 1957 tại thôn Hoàng Dương, xã Sơn Công, huyện Ứng Hòa (nay là xã Vân Đình), thành phố Hà Nội. Ông tốt nghiệp đại học ở Cuba, là người khá đa năng về văn chương, báo chí, hội họa. Ông đã từng làm Giám đốc - Tổng Biên tập Nhà xuất bản Hội Nhà văn (2017-2024).

Sự nghiệp

Nguyễn Quang Thiều là một trong những cây bút tiêu biểu nhất của văn học Việt Nam sau ngày Việt Nam thống nhất năm 1975.

Thơ và truyện ngắn của Nguyễn Quang Thiều đã được giới thiệu trên các tạp chí và báo ở nước ngoài.

Ông được coi là người cùng với nhà văn, trung tướng công an Hữu Ước sáng lập nên hai tờ báo là tờ An Ninh Thế giới cuối tháng và Cảnh Sát Toàn Cầu.

Đến nay, Nguyễn Quang Thiều đã xuất bản 7 tập thơ, 15 tập văn xuôi và 3 tập sách dịch. Tập thơ mới nhất của anh, Cây ánh sáng - Nhà xuất bản Hội Nhà văn 2009 đang thu hút sự chú của dư luận và giới phê bình. Nhiều tác phẩm của ông đã được chuyển thể thành phim như: phim Lời nguyền của dòng sông do Khải Hưng đạo diễn (1992) được chuyển thể từ ''Mùa hoa cải bên sông''; phim Tiếng gọi bên sông do Nguyễn Hữu Phần đạo diễn (1989) được chuyển thể từ ''Tiếng gọi cuối mùa đông''; bộ phim Chuyện làng Nhôdo Hãng phim truyền hình Việt Nam sản xuất phát sóng trên VTV trong năm 1998 được chuyển thể từ tiểu thuyết ''Kẻ ám sát cánh đồng''.

Ông được tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2017 với các tác phẩm: Sự mất ngủ của lửa (tập thơ); Mùa hoa cải ven sông (tập truyện ngắn); Những người đàn bà gánh nước sông (tập thơ).

Tác phẩm chính

Thơ

• Làng quê
• Ngôi nhà tuổi 17 (1990)
• Sông Đáy,1991
• Sự mất ngủ của lửa, 1992, tái bản 2016
• Những người đàn bà gánh nước sông, 1995
• Những người lính của làng, 1996
• Thơ Nguyễn Quang Thiều, 1996
• Nhịp điệu châu thổ mới, 1997
• Bài ca những con chim đêm, 1999
• Thơ tuyển cho thiếu nhi, 2004
• Cây ánh sáng, 2009
• Châu thổ, 2010
• Tiếng vọng

Văn xuôi

• Mùa hoa cải bên sông, 1989
• Tiếng gọi cuối mùa đông
• Cái chết của bầy mối, 1991
• Người đàn bà tóc trắng, 1993
• Bầy chim chìa vôi
• Thành phố chỉ sống 60 ngày, 1991
• Vòng nguyệt quế cô đơn, 1991
• Cỏ hoang, tiểu thuyết, 1992
• Tiếng gọi tình yêu, 1993
• Kẻ ám sát cánh đồng, 1995
• Người đàn bà tóc trắng, truyện ngắn, 1996
• Đứa con của hai dòng họ, truyện ngắn, 1997
• Truyện ngắn Nguyễn Quang Thiều, 1998
• Người cha, truyện thiếu nhi, 1998
• Bí mật hồ cá thần, truyện thiếu nhi, 1998
• Con quỷ gỗ, truyện thiếu nhi, 2000
• Ngọn núi bà già mù, truyện thiếu nhi, 2001
• Người nhìn thấy trăng thật, truyện ngắn, 2003
• Người, chân dung văn học, 2008
• Ba người, chân dung văn học (in chung), 2009
• Có một kẻ rời bỏ thành phố, tiểu luận, 2010
• Năm Tháng Ấy, 2011

Sách dịch

• Khoảng thời gian không ngủ, thơ Mỹ, 1997
• Chó long, truyện ngắn Úc, 1995
• Năm nhà thơ hiện đại Hàn Quốc, 2002

Vinh danh

• Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2017

Giải thưởng văn học

• Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam năm 1993 cho tập thơ Sự mất ngủ của lửa.
• Giải thưởng Final cho tập thơ Những người đàn bà gánh nước sông của The National Literary Translators Association of America năm 1998.

Kỷ luật

Ngày 30 tháng 7 năm 2026, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Trần Sỹ Thanh chủ trì kỳ họp thứ 10 của Ủy ban để xem xét, quyết định nhiều nội dung quan trọng.

Tại kỳ họp này, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã xem xét kết quả kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm và kết quả kiểm điểm, xem xét, đề nghị thi hành kỷ luật đối với Chi bộ Nhà xuất bản Hội Nhà văn nhiệm kỳ 2025-2027 cũng như một số đảng viên liên quan.

Ủy ban Kiểm tra Trung ương nhận thấy Đảng ủy Cơ quan Hội Nhà văn Việt Nam nhiệm kỳ 2025-2030 thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo, thiếu kiểm tra, giám sát để Hội Nhà văn Việt Nam không thực hiện đúng trách nhiệm cơ quan chủ quản Nhà xuất bản.

Chi bộ Nhà xuất bản cũng vi phạm quy chế làm việc, không thực hiện đúng chủ trương, quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước về hoạt động xuất bản. Trong đó, theo cơ quan kiểm tra, nhiều cán bộ, đảng viên đã suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; vi phạm quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao; vi phạm quy định những điều đảng viên không được làm và trách nhiệm nêu gương.

Những vi phạm trên, theo Ủy ban Kiểm tra Trung ương, đã gây hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng xấu đến uy tín của tổ chức đảng, đơn vị, đến mức phải thi hành kỷ luật.

Ủy ban Kiểm tra Trung ương cũng xác định để xảy ra các vi phạm, khuyết điểm trên, trách nhiệm cá nhân thuộc về ông Nguyễn Quang Thiều, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam; ông Đào Bá Đoàn, Phó Bí thư Đảng ủy Cơ quan Hội Nhà văn Việt Nam, Bí thư Chi bộ, Phó Giám đốc - Tổng Biên tập Nhà xuất bản Hội Nhà văn; bà Nguyễn Thúy Hằng, Phó Bí thư Chi bộ, Giám đốc Nhà Xuất bản Hội Nhà văn và ông Nguyễn Văn Yên, Trưởng phòng Biên tập Nhà Xuất bản Hội Nhà văn, cùng một số tổ chức đảng, đảng viên khác.

Ủy ban Kiểm tra Trung ương quyết định khai trừ ra khỏi Đảng các ông, bà: Đào Bá Đoàn, Nguyễn Thúy Hằng, Nguyễn Văn Yên; đồng thời quyết định cách tất cả các chức vụ trong Đảng với ông Nguyễn Quang Thiều; cảnh cáo Đảng ủy Cơ quan Hội Nhà văn Việt Nam nhiệm kỳ 2025-2030, Chi bộ Nhà Xuất bản Hội Nhà văn nhiệm kỳ 2025-2027.

Ủy ban Kiểm tra Trung ương yêu cầu một số tổ chức đảng rà soát, kiểm tra, xem xét, xử lý đối với các tổ chức đảng, đảng viên có liên quan, báo cáo kết quả về Ủy ban Kiểm tra Trung ương.

Đánh giá

Từ những năm 1990, thơ Việt Nam đương đại bắt đầu có sự chuyển đổi lớn về mặt thi pháp và có thể nói, Nguyễn Quang Thiều là nhà thơ đầu tiên, bằng những nỗ lực vượt bậc và tài năng xuất sắc của mình, đã xác lập một giọng điệu mới trong thơ Việt.

Nguyễn Quang Thiều không chỉ là nhà thơ tiên phong với trào lưu hiện đại mà còn là cây viết văn xuôi giàu cảm xúc. Trong anh không chỉ có con người bay bổng, ưu tư với những phiền muộn thi ca, mà còn có một nhà báo linh hoạt và nhạy bén.

Xem thêm

• Giải thưởng Nhà nước
• Giải thưởng Nhà nước đợt IV (2016-2017)