Chaetodon xanthurus
Chaetodon xanthurus, còn gọi là cá đào đuôi cam, là một loài cá biển thuộc chi Cá bướm (phân chi Rhombochaetodon) trong họ Cá bướm. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1857.
| Chaetodon xanthurus | |
|---|---|
_(35404933394).jpg) | |
| Tình trạng bảo tồn | |
| Phân loại khoa học | |
| Giới (regnum) | Animalia |
| Ngành (phylum) | Chordata |
| Lớp (class) | Actinopterygii |
| Bộ (ordo) | Acanthuriformes |
| Họ (familia) | Chaetodontidae |
| Chi (genus) | Chaetodon |
| Phân chi (subgenus) | Rhombochaetodon |
| Loài (species) | C. xanthurus |
| Danh pháp hai phần | |
| Chaetodon xanthurus Bleeker, 1857 | |
Từ nguyên
Tính từ định danh xanthurus được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Hy Lạp cổ đại: xanthós (ξανθός; "có màu vàng") và ourā́ (οὐρά; "đuôi"), hàm ý đề cập đến vây đuôi màu vàng cam của loài cá này.[2]
Phạm vi phân bố và môi trường sống
Từ vùng biển phía nam Nhật Bản (bao gồm quần đảo Ryukyu và quần đảo Izu), C. xanthurus được phân bố trải dài về phía nam đến khu vực Biển Đông (giới hạn phía đông đến tỉnh Tây Papua, Indonesia), và một vài cá thể lang thang được bắt gặp ở Palau.[1]
Ở Việt Nam, C. xanthurus được ghi nhận tại cù lao Chàm (Đà Nẵng), đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi) và quần đảo Hoàng Sa;[3] Phú Yên;[4] vịnh Nha Trang (Khánh Hòa);[5][6] một số đảo đá ngoài khơi Lâm Đồng [7] và quần đảo Trường Sa.[8]
C. xanthurus sống tập trung ở những khu vực có nhiều san hô trên các rạn viền bờ, độ sâu khoảng 6–50 m.[9]
Mô tả
C. xanthurus có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 14 cm.[9] Loài này có màu trắng xám. Vảy trên thân có viền đen tạo thành kiểu hình mắt lưới đặc trưng giúp phân biệt C. xanthurus với các loài chị em của nó. Đỉnh đầu có một đốm đen viền trắng đặc trưng với một vệt đen băng dọc qua mắt. Phần thân sau, nửa sau của vây lưng và vây hậu môn, cũng như vây đuôi có màu vàng cam. Rìa sau của vây đuôi trong suốt.
Số gai ở vây lưng: 12–14; Số tia vây ở vây lưng: 20–23; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 15–17; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.[9]
Phân loại học
Trong phân chi Rhombochaetodon, C. xanthurus hợp thành nhóm chị em với các loài Chaetodon madagaskariensis, Chaetodon mertensii và Chaetodon paucifasciatus.[10][11] Nhóm chị em này đặc trưng bởi các sọc chữ V ở hai bên thân, thân sau có các màu vàng, cam hoặc đỏ với một sọc băng qua mắt. Trừ C. mertensii, các loài còn lại đều có một đốm "vương miện" trên đỉnh đầu.
Sinh thái học
Thức ăn của C. xanthurus bao gồm tảo và một số loài thủy sinh không xương sống nhỏ.[9] C. xanthurus cũng có thể ăn san hô nhưng chúng không hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn thức ăn này.[12]
C. xanthurus có thể sống đơn độc hoặc kết đôi với nhau (đặc biệt là vào thời điểm sinh sản).[9]
Lai tạp
Những cá thể mang kiểu màu trung gian giữa C. xanthurus với hai loài C. mertensii và Chaetodon argentatus đã được bắt gặp trong tự nhiên.[13]
Thương mại
C. xanthurus thường được xuất khẩu trong ngành kinh doanh cá cảnh.[14]
Tham khảo
- ^ a b Myers, R.; Pratchett, M. (2010). "Chaetodon xanthurus". Sách đỏ IUCN về các loài bị đe dọa. 2010: e.T165656A6082636. doi:10.2305/IUCN.UK.2010-4.RLTS.T165656A6082636.en. Truy cập ngày 9 tháng 4 năm 2022.
- ^ Scharpf, Christopher; Lazara, Kenneth J. (2021). "Order Acanthuriformes (part 1): Families Lobotidae, Pomacanthidae, Drepaneidae and Chaetodontidae". The ETYFish Project Fish Name Etymology Database. Truy cập ngày 9 tháng 4 năm 2022.
- ^ Astakhov, D. A.; Savinkin, O. V.; Ponomarev, S. A.; Phuong, Lai Duy; Thu, Dao Duy (2016). "Preliminary annotated list of species of the family Chaetodontidae (Actinopterygii) from Ly Son Islands (South China Sea, Central Vietnam)" (PDF). Journal of Ichthyology. Quyển 56 số 1. tr. 154–158. doi:10.1134/S003294521601001X. ISSN 1555-6425.
- ^ Nguyễn Văn Long (2013). "Nguồn lợi cá rạn san hô vùng biển ven bờ Phú Yên". Tạp chí Khoa học và Công nghệ Biển. Quyển 13 số 1. tr. 31–40. ISSN 1859-3097.
- ^ Astakhov, D. A. (2010). "Annotated list of species of the family Chaetodontidae (Actinopterygii, Perciformes) from Nha Trang Bay (South China Sea, Central Vietnam)" (PDF). Journal of Ichthyology. Quyển 50 số 10. tr. 914–931. doi:10.1134/S0032945210100024. ISSN 1555-6425.
- ^ Mai Xuân Đạt; Nguyễn Văn Long; Phan Thị Kim Hồng (2020). "Cá rạn san hô ở vùng biển ven bờ tỉnh Ninh Thuận" (PDF). Tạp chí Khoa học và Công nghệ biển. Quyển 20 số 4A. tr. 125–139. doi:10.15625/1859-3097/15656. ISSN 1859-3097.
- ^ Mai Xuân Đạt (2019). "Cá rạn san hô trong các bãi ngầm và đảo đá ở vùng biển ngoài khơi tỉnh Bình Thuận". Tạp chí Khoa học và Công nghệ biển. Quyển 19 số 4A. tr. 259–271. doi:10.15625/1859-3097/19/4A/14590. ISSN 1859-3097. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 11 năm 2021. Truy cập ngày 9 tháng 4 năm 2022.
- ^ Nguyễn Hữu Phụng (2002). "Thành phần cá rạn san hô biển Việt Nam" (PDF). Tuyển tập Báo cáo Khoa học Hội nghị Khoa học "Biển Đông-2002". tr. 275–308. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 26 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 9 tháng 4 năm 2022.
- ^ a b c d e Ranier Froese và Daniel Pauly (chủ biên). Thông tin Chaetodon xanthurus trên FishBase. Phiên bản tháng 2 năm 2026.
- ^ Fessler, Jennifer L.; Westneat, Mark W. (2007). "Molecular phylogenetics of the butterflyfishes (Chaetodontidae): Taxonomy and biogeography of a global coral reef fish family" (PDF). Molecular Phylogenetics and Evolution. Quyển 45 số 1. tr. 50–68. doi:10.1016/j.ympev.2007.05.018. ISSN 1055-7903. PMID 17625921.
- ^ Kui-Ching Hsu; Jeng-Ping Chen & Kwang-Tsao Shao (2007). "Molecular phylogeny of Chaetodon (Teleostei: Chaetodontidae) in the Indo-West Pacific: evolution in geminate species pairs and species groups" (PDF). Raffles Bulletin of Zoology. Quyển 14. tr. 77–86.
- ^ Cole, Andrew; Pratchett, Morgan; Jones, Geoffrey (2008). "Diversity and functional importance of coral-feeding fishes on tropical coral reefs" (PDF). Fish and Fisheries. Quyển 9. tr. 286–307. doi:10.1111/j.1467-2979.2008.00290.x.
- ^ Pratchett, M. S.; Berumen, M. L. & Kapoor, B., biên tập (2013). "Hybridisation Among Butterflyfishes" (PDF). Biology of Butterflyfishes. Boca Raton, Florida: CRC Press. tr. 48–69.
{{Chú thích sách}}: Đã bỏ qua tham số không rõ|authors=(trợ giúp)Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách biên tập viên (liên kết) - ^ R. Pyle (2001). "Chaetodontidae". Trong K. E. Carpenter; V. H. Niem (biên tập). The living marine resources of the Western Central Pacific. Volume 5. Bony Fishes Part 3 (Menidae to Pomacentridae) (PDF). FAO Species Identification Guide for Fishery Purposes. FAO. tr. 3256. ISBN 978-9251045879.
{{Chú thích sách}}: Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách biên tập viên (liên kết)
Lỗi Lua trong Mô_đun:Taxonbar tại dòng 141: attempt to index field 'wikibase' (a nil value).