Wikibeta, Bách khoa tri thức mở

Bong bóng lọc

Đây là phiên bản hiện hành của trang này do imported>InternetArchiveBot sửa đổi vào lúc 09:39, ngày 24 tháng 7 năm 2026 (Add 1 book for Wikipedia:Thông tin kiểm chứng được (20260723sim)) #IABot (v2.0.9.5) (GreenC bot). Địa chỉ URL hiện tại là một liên kết vĩnh viễn đến phiên bản này của trang.

(khác) ← Phiên bản cũ | Phiên bản mới nhất (khác) | Phiên bản mới → (khác)

Bong bóng lọc (Filter bubble) là một trạng thái cô lập về trí tuệ[1] nảy sinh khi các hoạt động tìm kiếm cá nhân hóa, hệ thống đề xuất và sự sự giám tuyển thuật toán trình bày thông tin một cách có chọn lọc cho mỗi người dùng. Các kết quả tìm kiếm dựa trên thông tin người dùng, chẳng hạn như vị trí của họ, hành vi nhấp chuột trong quá khứ và lịch sử tìm kiếm.[2] Kết quả là người dùng ngày càng tiếp xúc nhiều hơn với những thông tin củng cố niềm tin hiện có của họ, đồng thời tách biệt bản thân khỏi những nội dung thách thức các niềm tin đó. Điều này đã bao vây các cá nhân một cách hiệu quả trong một bong bóng văn hóa hoặc tư tưởng, dẫn đến một cái nhìn hạn hẹp và mang tính tùy chỉnh hơn về thế giới.[3] Các lựa chọn do các thuật toán này đưa ra đôi khi mới minh bạch.[4] Các ví dụ điển hình bao gồm kết quả tìm kiếm cá nhân hóa của Google và dòng tin tức cá nhân hóa của Facebook. Thuật ngữ bong bóng lọc được nhà hoạt động internet Eli Pariser đặt ra vào khoảng năm 2010.[5]

Tập tin:FilterBubble.svg
Minh họa hình ảnh bong bóng lọc

Trong cuốn sách có ảnh hưởng của Pariser cùng tên có tựa đề The Filter Bubble (2011), ông dự đoán rằng việc cá nhân hóa riêng lẻ bằng lọc thuật toán sẽ dẫn đến sự cô lập về trí tuệ và phân mảnh xã hội.[6] Theo Pariser, hiệu ứng bong bóng có thể có những tác động tiêu cực đến diễn ngôn dân sự, nhưng các quan điểm trái ngược lại coi hiệu ứng này là tối thiểu[7] và có thể giải quyết được.[8] Theo Pariser, người dùng ít được tiếp xúc với các quan điểm trái chiều và bị cô lập về trí tuệ trong bong bóng thông tin của họ.[5] Ông đã đưa ra ví dụ trong đó một người dùng tìm kiếm trên Google từ "BP" và nhận được tin tức đầu tư về BP, trong khi một người tìm kiếm khác nhận được thông tin về vụ tràn dầu Deepwater Horizon, lưu ý rằng hai trang kết quả tìm kiếm "khác biệt rõ rệt" mặc dù sử dụng cùng một từ khóa.[5][9][10][7] Kết quả của cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ năm 2016 có liên quan đến ảnh hưởng của các nền tảng mạng xã hội như Twitter và Facebook,[11] và do đó đã làm dấy lên những nghi vấn về tác động của hiện tượng "bong bóng lọc" đối với việc người dùng tiếp xúc với tin giả (fake news) và buồng vang (echo chamber),[12] thúc đẩy sự quan tâm mới đối với thuật ngữ này,[13] với nhiều lo ngại rằng hiện tượng này có thể gây hại cho dân chủ và sự hài lòng (well-being) bằng cách làm cho tác động của thông tin sai lệch trở nên tồi tệ hơn.[14][15][13][16][17][18]

Cách thức

Tập tin:Eli Pariser, author of The Filter Bubble - Flickr - Knight Foundation.jpg
Thuật ngữ bong bóng lọc (filter bubble) được nhà hoạt động internet Eli Pariser đề ra vào khoảng năm 2010.

Nhà nghiên cứu Pariser đã định nghĩa khái niệm bong bóng lọc theo các thuật ngữ chính thức hơn là "hệ sinh thái thông tin cá nhân được cung cấp bởi các thuật toán này."[5] Lịch sử duyệt web và tìm kiếm trong quá khứ của một người dùng internet được tích lũy theo thời gian khi họ biểu hiện sự quan tâm đến các chủ đề bằng cách "nhấp vào các liên kết, xem bạn bè, đưa phim vào danh sách chờ, đọc các câu chuyện tin tức," và tương tự.[19] Một công ty internet sau đó sử dụng thông tin này để quảng cáo mục tiêu cho người dùng, hoặc làm cho một số loại thông tin nhất định xuất hiện nổi bật hơn trong các trang kết quả tìm kiếm.[19] Quá trình này không phải là ngẫu nhiên, vì nó vận hành theo một quy trình ba bước, theo đó: "Đầu tiên, bạn tìm hiểu xem mọi người là ai và họ thích gì. Sau đó, bạn cung cấp cho họ nội dung và dịch vụ phù hợp nhất với họ. Cuối cùng, bạn điều chỉnh để đạt được sự phù hợp hoàn hảo. Danh tính của bạn định hình phương tiện truyền thông của bạn."[20]

Pariser cũng báo cáo: "Theo một nghiên cứu của Wall Street Journal, năm mươi trang web Internet hàng đầu, từ CNN đến Yahoo đến MSN, cài đặt trung bình 64 cookie chứa đầy dữ liệu và các báo hiệu theo dõi cá nhân. Tìm kiếm một từ như "trầm cảm" trên Dictionary.com, trang web này sẽ cài đặt tới 223 cookie theo dõi và báo hiệu trên máy tính của bạn để các trang Web khác có thể nhắm mục tiêu bạn bằng các thuốc chống trầm cảm. Chia sẻ một bài viết về nấu ăn trên ABC News, và bạn có thể bị đuổi theo khắp nơi trên Web bởi các quảng cáo cho nồi tráng Teflon. Mở ra—dù chỉ trong một thoáng—một trang liệt kê các dấu hiệu cho thấy vợ/chồng của bạn có thể đang ngoại tình và hãy chuẩn bị để bị ám ảnh bởi các quảng cáo thử thai huyết thống DNA".[21]

Trong cuốn The Filter Bubble, Pariser cảnh báo rằng một nhược điểm tiềm tàng đối với việc tìm kiếm có lọc là nó "ngăn cách chúng ta với những ý tưởng, chủ đề mới và thông tin quan trọng,"[22] và "tạo ra ấn tượng rằng lợi ích tự thân hẹp hòi của chúng ta là tất cả những gì tồn tại."[9] Theo quan điểm của ông, bong bóng lọc có khả năng gây hại cho cả cá nhân và xã hội. Ông chỉ trích Google và Facebook vì đã cung cấp cho người dùng "quá nhiều kẹo và không đủ cà rốt."[23] Ông cảnh báo rằng "việc chỉnh sửa web theo thuật toán vô hình" có thể làm hạn chế sự tiếp xúc của chúng ta với thông tin mới và làm hẹp tầm nhìn của chúng ta.[23] Theo Pariser, những tác động có hại của bong bóng lọc bao gồm gây hại cho xã hội nói chung theo nghĩa là chúng có khả năng "làm xói mòn diễn ngôn dân sự" và khiến mọi người dễ bị tổn thương hơn trước "tuyên truyền và thao túng".[9] Ông viết: "Một thế giới được xây dựng từ những gì quen thuộc là một thế giới không có gì để học hỏi ... (bởi vì có) sự tự tuyên truyền vô hình, nhồi sọ chúng ta bằng chính những ý tưởng của chúng ta" (Eli Pariser trên tờ The Economist, 2011)[24]

Việc truy cập vào dữ liệu của các lần nhấp chuột vào liên kết được hiển thị thông qua các phép đo lưu lượng truy cập trang web xác định rằng bong bóng lọc có thể mang tính tập thể hoặc cá nhân.[25] Tính đến năm 2011, một kỹ sư đã nói với Pariser rằng Google đã xem xét 57 mẩu dữ liệu khác nhau để điều chỉnh kết quả tìm kiếm của người dùng một cách cá nhân, bao gồm dữ liệu không phải cookie như loại máy tính đang được sử dụng và vị trí vật lý của người dùng.[26] Nhiều người thậm chí không biết rằng bong bóng lọc tồn tại. Điều này có thể thấy trong một bài báo trên tờ The Guardian, trong đó đề cập đến thực tế rằng "hơn 60% người dùng Facebook hoàn toàn không biết về bất kỳ sự giám tuyển nào trên Facebook, thay vào đó tin rằng mọi câu chuyện từ bạn bè và các trang họ theo dõi đều xuất hiện trong dòng tin tức của họ".[27] Một giải thích ngắn gọn cho cách Facebook quyết định những gì xuất hiện trên dòng tin tức của người dùng là thông qua một thuật toán tính đến "cách bạn đã tương tác với các bài đăng tương tự trong quá khứ".[27]

Khái niệm bong bóng lọc đã được mở rộng sang các lĩnh vực khác, để mô tả các xã hội tự phân tách theo quan điểm chính trị nhưng cũng theo các tình huống kinh tế, xã hội và văn hóa.[28] Bài diễn văn chia tay của Barack Obama đã xác định một khái niệm tương tự như bong bóng lọc là một "mối đe dọa đối với nền dân chủ [của người Mỹ]," cụ thể là sự "rút lui vào bong bóng của chính chúng ta, ...đặc biệt là các dòng tin tức mạng xã hội của chúng ta, được bao quanh bởi những người giống chúng ta và chia sẻ cùng quan điểm chính trị và không bao giờ thách thức các giả định của chúng ta... Và ngày càng nhiều, chúng ta trở nên quá an toàn trong các bong bóng của mình đến mức chúng ta bắt đầu chỉ chấp nhận những thông tin, cho dù nó có đúng hay không, phù hợp với ý kiến của mình, thay vì căn cứ ý kiến của mình trên những bằng chứng có sẵn".[29]

Đối với phương tiện truyền thông tin tức, buồng vang thông tin là một mô tả ẩn dụ về một tình huống trong đó các niềm tin được khuếch đại hoặc củng cố bằng cách giao tiếp và lặp lại bên trong một hệ thống khép kín.[30][31] Mặc dù các thuật toán có làm hạn chế sự đa dạng chính trị, một số bong bóng lọc là kết quả của sự lựa chọn của người dùng.[32] Bất kể thuật toán của Facebook cho News Feed là gì, mọi người có xu hướng kết bạn, theo dõi những người chia sẻ niềm tin tương tự hơn.[33] Bản chất của thuật toán là xếp hạng các câu chuyện dựa trên lịch sử của người dùng, dẫn đến việc giảm "nội dung cắt ngang chính trị 5% cho phái bảo thủ và 8% cho phái tự do".[33] Tuy nhiên, ngay cả khi mọi người có tùy chọn để nhấp vào một liên kết cung cấp các quan điểm trái ngược, họ vẫn mặc định chọn các nguồn được xem nhiều nhất của mình.[33] "Lựa chọn của người dùng làm giảm khả năng nhấp vào một liên kết cắt ngang 17% cho phái bảo thủ và 6% cho phái tự do."[33] Một liên kết cắt ngang là liên kết giới thiệu một quan điểm khác với quan điểm giả định của người dùng hoặc những gì trang web đã gắn nhãn cho niềm tin của người dùng.[34]

Nghiên cứu

Một nghiên cứu năm 2020 từ Đức đã sử dụng mô hình Tâm lý học Ngũ đại (Big Five) để kiểm tra tác động của tính cách cá nhân, nhân khẩu học và tư tưởng đối với việc tiêu thụ tin tức của người dùng.[35] Dựa trên quan điểm rằng số lượng nguồn tin tức mà người dùng tiêu thụ ảnh hưởng đến khả năng họ bị mắc kẹt trong một bong bóng lọc với sự đa dạng truyền thông cao hơn làm giảm khả năng là kết quả của họ gợi ý rằng một số đặc điểm nhân khẩu học nhất định (tuổi cao hơn và nam giới) cùng với một số đặc điểm tính cách nhất định (sự cởi mở cao) có mối tương quan thuận với số lượng nguồn tin tức được các cá nhân tiêu thụ. Nghiên cứu cũng tìm thấy một mối liên hệ tư tưởng tiêu cực giữa sự đa dạng truyền thông và mức độ người dùng tuân theo chủ nghĩa độc tài cánh hữu. Bên cạnh việc đưa ra các yếu tố người dùng cá nhân khác nhau có thể ảnh hưởng đến vai trò của sự lựa chọn người dùng, nghiên cứu này cũng đặt ra các câu hỏi và mối liên hệ giữa khả năng người dùng bị mắc kẹt trong bong bóng lọc và hành vi bỏ phiếu của người dùng.[35]

Nghiên cứu của Facebook thấy rằng nó "không thuyết phục" liệu thuật toán có đóng vai trò lớn trong việc lọc News Feed như mọi người giả định hay không.[36] Nghiên cứu cũng thấy rằng "lựa chọn cá nhân" hay thiên kiến xác nhận, cũng ảnh hưởng đến những gì được lọc ra khỏi News Feed.[36] Một số nhà khoa học xã hội đã chỉ trích kết luận này vì điểm mấu chốt của việc phản đối bong bóng lọc là các thuật toán và lựa chọn cá nhân cùng hoạt động để lọc News Feed.[37] Họ cũng chỉ trích quy mô mẫu nhỏ của Facebook, chiếm khoảng "9% người dùng Facebook thực tế" và thực tế là kết quả nghiên cứu "không thể tái lập" do nghiên cứu được thực hiện bởi "các nhà khoa học của Facebook", những người có quyền truy cập vào dữ liệu mà Facebook không cung cấp cho các nhà nghiên cứu bên ngoài.[38] Nghiên cứu thực nghiệm gần đây của Tan & Yoon (2025)[39] chỉ ra rằng hệ thống đề xuất cá nhân hóa của TikTok và các tính năng bong bóng lọc làm tăng đáng kể cả sự gắn kết của người dùng và tính hữu ích được nhận thức.

Các phát hiện của họ chứng minh rằng tính giải trí, tính thông tin và sự tiện lợi, các đặc điểm dịch vụ cốt lõi của nền tảng, trực tiếp củng cố sự gắn kết của người dùng, từ đó thúc đẩy việc tiếp tục sử dụng ứng dụng. Tan & Yoon (2025)[40] cũng nhấn mạnh rằng thái độ của người dùng đối với quyền riêng tư dữ liệu lớn đóng vai trò điều hòa mức độ phản hồi tích cực của người dùng đối với các đề xuất cá nhân hóa, bổ sung thêm một khía cạnh quan trọng vào việc hiểu ảnh hưởng thuật toán của TikTok. Điều này cũng cho thấy hệ thống đề xuất của TikTok nhanh chóng học hỏi sở thích người dùng thông qua các vi tương tác như thời gian xem, phát lại, tạm dừng và bỏ qua, làm cho nền tảng này hiệu quả một cách độc đáo trong việc dự đoán và củng cố các mối quan tâm của người dùng. Nghiên cứu chỉ ra rằng các tính năng giao diện như cuộn vô hạn, tự động phát và định dạng video ngắn làm khuếch đại sức mạnh của hệ thống đề xuất bằng cách loại bỏ lực cản và tăng khối lượng dữ liệu gắn kết mà nền tảng có thể thu thập.[41] Bot mạng xã hội đã được các nhà nghiên cứu khác nhau sử dụng để kiểm tra sự phân cực và các tác động liên quan được quy cho bong bóng lọc và buồng vang.[42][43] Một nghiên cứu năm 2018 đã sử dụng bot mạng xã hội trên Twitter để kiểm tra việc cố ý cho người dùng tiếp xúc với các quan điểm đảng phái.[42]

Đối phó

Trong cuốn The Filter Bubble: What the Internet Is Hiding from You (Bong bóng lọc: Internet đang che giấu điều gì với bạn),[44] nhà hoạt động internet Eli Pariser nhấn mạnh cách mà sự gia tăng xảy ra của bong bóng lọc càng làm tăng giá trị của vốn xã hội bắc cầu của một người như định nghĩa của Robert Putman. Pariser lập luận rằng bong bóng lọc củng cố cảm giác về sự đồng nhất xã hội, điều này làm yếu đi các mối liên kết giữa những người có tiềm năng có các mối quan tâm và quan điểm khác nhau.[45] Liên minh Châu Âu đang thực hiện các biện pháp để giảm bớt tác động của bong bóng lọc. Nghị viện Châu Âu đang tài trợ các cuộc điều tra về cách bong bóng lọc ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tin tức đa dạng của mọi người.[46] Ngoài ra, họ đã giới thiệu một chương trình nhằm giáo dục công dân về mạng xã hội.[47]

Trước những lo ngại gần đây về việc lọc thông tin trên mạng xã hội, Facebook đã thừa nhận sự hiện diện của bong bóng lọc và đã có những bước tiến hướng tới việc loại bỏ chúng.[48] Vào tháng 1 năm 2017, Facebook đã loại bỏ cá nhân hóa khỏi danh sách Chủ đề đang thịnh hành để ứng phó với vấn đề một số người dùng không thấy các sự kiện được bàn luận nhiều ở đó.[49] Tương tự, Google, tính đến ngày 30 tháng 1 năm 2018, cũng đã thừa nhận sự tồn tại của những khó khăn do bong bóng lọc trong nền tảng của mình. Bằng cách huấn luyện công cụ tìm kiếm của mình nhận diện ý định của người dùng (user intent) của một truy vấn tìm kiếm thay vì cú pháp đen trắng của câu hỏi, Google đang cố gắng giới hạn quy mô của bong bóng lọc. Các câu hỏi liên quan đến định kiến hoặc ý kiến gây tranh cãi sẽ không được giải quyết cho đến thời điểm sau đó, thúc đẩy một vấn đề lớn hơn vẫn đang tồn tại đó là liệu công cụ tìm kiếm hoạt động như một trọng tài của sự thật hay như một người hướng dẫn có kiến thức để đưa ra quyết định.[50]

Nguy hại

Bong bóng lọc bắt nguồn từ sự bùng nổ của cá nhân hóa truyền thông, thứ có thể bẫy người dùng. Việc sử dụng AI để cá nhân hóa các sản phẩm cung cấp có thể dẫn đến việc người dùng chỉ xem các nội dung củng cố quan điểm của chính họ mà không thách thức họ. Các trang mạng xã hội như Facebook cũng có thể trình bày nội dung theo cách khiến người dùng khó xác định nguồn gốc của nội dung, dẫn đến việc họ phải tự quyết định xem nguồn đó là đáng tin cậy hay giả mạo.[51] Điều đó có thể dẫn đến việc mọi người quen với việc nghe những gì họ muốn nghe, điều này có thể khiến họ phản ứng cực đoan hơn khi nhìn thấy một quan điểm đối lập. Bong bóng lọc có thể khiến người đó coi bất kỳ quan điểm đối lập nào là sai trái và do đó có thể cho phép truyền thông áp đặt các quan điểm lên người tiêu dùng.[52][51][53] Các nghiên cứu giải thích rằng bong bóng lọc củng cố những gì người ta đang suy nghĩ.[54] Đây là lý do tại sao việc sử dụng các nguồn tài nguyên cung cấp nhiều quan điểm khác nhau là vô cùng quan trọng.[54]

Những người chỉ trích việc sử dụng bong bóng lọc suy đoán rằng các cá nhân có thể mất đi sự tự chủ đối với trải nghiệm mạng xã hội của chính họ và danh tính của họ bị kiến tạo xã hội như một kết quả của sự lan ranh của bong bóng lọc.[55] Các nhà công nghệ, kỹ sư mạng xã hội và các chuyên gia máy tính cũng đã kiểm tra sự phổ biến của bong bóng lọc.[56] Vì nội dung được các cá nhân người dùng mạng xã hội nhìn thấy bị ảnh hưởng bởi các thuật toán tạo ra bong bóng lọc, người dùng các nền tảng mạng xã hội dễ bị ảnh hưởng bởi thiên kiến xác nhận,[57] và có thể bị tiếp xúc với các thông tin thiên lệch, gây hiểu lầm.[58] Phân loại xã hội và các thực hành phân biệt đối xử không chủ ý khác cũng được dự đoán là kết quả của việc lọc cá nhân hóa.[59] Những tiết lộ vào tháng 3 năm 2018 về việc Cambridge Analytica thu thập và sử dụng dữ liệu người dùng của ít nhất 87 triệu hồ sơ Facebook trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2016 đã làm nổi bật các hệ lụy đạo đức của bong bóng lọc.[60]

Xem thêm

Chú thích

  1. ^ Technopedia, Định nghĩa – Bong bóng lọc có nghĩa là gì? Lưu trữ ngày 10 tháng 10 năm 2017 tại Wayback Machine, Truy cập ngày 10 tháng 10 năm 2017, "....Bong bóng lọc là sự cô lập về trí tuệ, có thể xảy ra khi các trang web sử dụng các thuật toán để giả định một cách có chọn lọc thông tin mà người dùng muốn xem, và sau đó đưa thông tin cho người dùng theo giả định này... Do đó, một bong bóng lọc có thể khiến người dùng tiếp xúc ít hơn đáng kể với các quan điểm trái ngược, khiến người dùng trở nên bị cô lập về trí tuệ...."
  2. ^ Bozdag, Engin (tháng 9 năm 2013). "Định kiến trong lọc thuật toán và cá nhân hóa". Ethics and Information Technology. 15 (3): 209–227. doi:10.1007/s10676-013-9321-6. S2CID 14970635.
  3. ^ Huffington Post, The Huffington Post "Bong bóng lọc có đang thu hẹp tâm trí chúng ta?" Lưu trữ ngày 3 tháng 11 năm 2016 tại Wayback Machine
  4. ^ Encrypt, Search (ngày 26 tháng 2 năm 2019). "Bong bóng lọc là gì và cách tránh chúng". Search Encrypt Blog. Lưu trữ bản gốc ngày 25 tháng 2 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2019.
  5. ^ a b c d Parramore, Lynn (ngày 10 tháng 10 năm 2010). "Bong bóng lọc". The Atlantic. Lưu trữ bản gốc ngày 22 tháng 8 năm 2017. Truy cập ngày 20 tháng 4 năm 2011. Kể từ ngày 4 tháng 12 năm 2009, Google đã được cá nhân hóa cho tất cả mọi người. Vì vậy, khi tôi nhờ hai người bạn tìm kiếm từ khóa "BP" trên Google vào mùa xuân này, một người nhận được một loạt liên kết về cơ hội đầu tư vào BP. Người kia nhận được thông tin về vụ tràn dầu....
  6. ^ Kitchens, Brent; Johnson, Steve L.; Gray, Peter (ngày 1 tháng 12 năm 2020). "Hiểu về Phòng phản bái và Bong bóng lọc: Tác động của mạng xã hội đối với sự đa dạng hóa và chuyển dịch đảng phái trong tiêu thụ tin tức". MIS Quarterly. 44 (4): 1619–1649. doi:10.25300/MISQ/2020/16371. S2CID 229294134.
  7. ^ a b Boutin, Paul (ngày 20 tháng 5 năm 2011). "Kết quả của bạn có thể khác nhau: Liệu siêu xa lộ thông tin sẽ biến thành một ngõ cụt vì các bộ lọc tự động?". The Wall Street Journal. Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 4 năm 2015. Truy cập ngày 15 tháng 8 năm 2011. Bằng cách theo dõi các trình duyệt Web cá nhân bằng cookie, Google đã có thể cá nhân hóa kết quả ngay cả đối với những người dùng không tạo tài khoản Google cá nhân hoặc không đăng nhập vào tài khoản. ...
  8. ^ Zhang, Yuan Cao; Séaghdha, Diarmuid Ó; Quercia, Daniele; Jambor, Tamas (2012). "Auralist: Giới thiệu sự tình cờ thú vị vào đề xuất âm nhạc". Kỷ yếu hội nghị quốc tế ACM lần thứ năm về tìm kiếm Web và khai thác dữ liệu. tr. 13–22. doi:10.1145/2124295.2124300. ISBN 978-1-4503-0747-5. S2CID 2956587.
  9. ^ a b c Weisberg, Jacob (ngày 10 tháng 6 năm 2011). "Rắc rối bong bóng: Liệu cá nhân hóa Web có biến chúng ta thành những kẻ duy ngã ngu ngốc?". Slate. Lưu trữ bản gốc ngày 12 tháng 6 năm 2011. Truy cập ngày 15 tháng 8 năm 2011.
  10. ^ Gross, Doug (ngày 19 tháng 5 năm 2011). "Internet đang che giấu điều gì với bạn". CNN. Lưu trữ bản gốc ngày 9 tháng 4 năm 2016. Truy cập ngày 15 tháng 8 năm 2011. Tôi đã nhờ bạn bè tìm kiếm Google về BP khi vụ tràn dầu đang xảy ra. Đây là hai người phụ nữ khá giống nhau về nhiều mặt. Một người nhận được nhiều kết quả về hậu quả môi trường của những gì đang xảy ra và vụ tràn dầu. Người kia chỉ nhận được thông tin đầu tư và hoàn toàn không có gì về vụ tràn dầu.
  11. ^ Baer, Drake. "'Bong bóng lọc' giải thích tại sao Trump thắng và bạn không thấy điều đó sắp đến". Science of Us. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 4 năm 2017. Truy cập ngày 19 tháng 4 năm 2017.
  12. ^ DiFranzo, Dominic; Gloria-Garcia, Kristine (ngày 5 tháng 4 năm 2017). "Filter bubbles and fake news". XRDS. 23 (3): 32–35. doi:10.1145/3055153. S2CID 7069187.
  13. ^ a b Jasper Jackson (ngày 8 tháng 1 năm 2017). "Eli Pariser: nhà hoạt động mà những cảnh báo về bong bóng lọc đã báo trước về Trump và Brexit: Người đứng đầu Upworthy đã cảnh báo về những nguy hiểm của các phòng phản bái trên internet năm năm trước các cuộc bỏ phiếu năm 2016". The Guardian. Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 3 năm 2017. Truy cập ngày 3 tháng 3 năm 2017. ..."Nếu bạn chỉ thấy các bài đăng từ những người giống bạn, bạn sẽ ngạc nhiên khi một người rất khác bạn thắng cử tổng thống," Pariser nói với tờ The Guardian....
  14. ^ Mostafa M. El-Bermawy (ngày 18 tháng 11 năm 2016). "Bong bóng lọc của bạn đang phá hủy nền dân chủ". Wired. Lưu trữ bản gốc ngày 9 tháng 3 năm 2017. Truy cập ngày 3 tháng 3 năm 2017. ...Ngôi làng toàn cầu từng là internet ... những hòn đảo kỹ thuật số bị cô lập đang trôi xa nhau hơn mỗi ngày ... trải nghiệm trực tuyến của bạn ngày càng được cá nhân hóa ...
  15. ^ Drake Baer (ngày 9 tháng 11 năm 2016). "'Bong bóng lọc' giải thích tại sao Trump thắng và bạn không thấy điều đó sắp đến". New York Magazine. Lưu trữ bản gốc ngày 26 tháng 2 năm 2017. Truy cập ngày 3 tháng 3 năm 2017. ...Chiến thắng của Trump là một sự bất ngờ ... bởi vì, như các học giả truyền thông hiểu về nó, chúng ta ngày càng sống trong một "bong bóng lọc": Thông tin chúng ta tiếp nhận quá được cá nhân hóa đến mức chúng ta mù quáng trước các quan điểm khác....
  16. ^ Holone, Harald (tháng 6 năm 2016). "Bong bóng lọc và tác động của nó đối với thông tin sức khỏe cá nhân trực tuyến". Croatian Medical Journal. 57 (3): 298–301. doi:10.3325/cmj.2016.57.298. PMC 4937233. PMID 27374832.
  17. ^ Haim, Mario; Arendt, Florian; Scherr, Sebastian (tháng 2 năm 2017). "Vực thẳm hay nơi trú ẩn? Về tính liên quan của kết quả tìm kiếm của các công cụ tìm kiếm Web khi mọi người tìm kiếm về tự tử trên Google". Health Communication. 32 (2): 253–258. doi:10.1080/10410236.2015.1113484. PMID 27196394. S2CID 3399012.
  18. ^ "Thông tin sai lệch về y tế và tác hại xã hội trong các thực hành sức khỏe không dựa trên khoa học: Một góc nhìn đa ngành". CRC Press (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 8 năm 2020. Truy cập ngày 22 tháng 4 năm 2020.
  19. ^ a b Lazar, Shira (ngày 1 tháng 6 năm 2011). "Các thuật toán và Bong bóng lọc có đang hủy hoại trải nghiệm trực tuyến của bạn?". Huffington Post. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 4 năm 2016. Truy cập ngày 15 tháng 8 năm 2011. một bong bóng lọc là quả cầu ẩn dụ bao quanh bạn khi bạn tìm kiếm trên Internet.
  20. ^ Pariser, Eli (ngày 12 tháng 5 năm 2011). Bong bóng lọc: Cách Web cá nhân hóa mới đang thay đổi những gì chúng ta đọc và cách chúng ta suy nghĩ. Penguin. ISBN 978-1-101-51512-9. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 1 năm 2021. Truy cập ngày 11 tháng 10 năm 2020.
  21. ^ "Cách bong bóng lọc bóp méo thực tế: Mọi thứ bạn cần biết". ngày 31 tháng 7 năm 2017. Lưu trữ bản gốc ngày 3 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2019.
  22. ^ "Thứ Hai đầu tiên: Có gì mới trong tháng này trên TV, phim ảnh và sách: The Filter Bubble của Eli Pariser". USA Today. 2011. Lưu trữ bản gốc ngày 3 tháng 5 năm 2011. Truy cập ngày 20 tháng 4 năm 2011. Pariser giải thích rằng việc chỉ cung cấp cho chúng ta những gì quen thuộc và thoải mái với chúng ta sẽ ngăn cách chúng ta với những ý tưởng, chủ đề mới và thông tin quan trọng.
  23. ^ a b Bosker, Bianca (ngày 7 tháng 3 năm 2011). "Facebook, Google đang cho chúng ta rác thực phẩm thông tin, Eli Pariser cảnh báo". Huffington Post. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 20 tháng 4 năm 2011. Khi nói đến nội dung, Google và Facebook đang cung cấp cho chúng ta quá nhiều kẹo, và không đủ cà rốt.
  24. ^ "Sàng lọc vô hình: Ẩn giấu, đặc biệt dành cho bạn". The Economist. ngày 30 tháng 6 năm 2011. Lưu trữ bản gốc ngày 3 tháng 7 năm 2011. Truy cập ngày 27 tháng 6 năm 2011. Cuốn sách của ông Pariser cung cấp một cuộc khảo sát về sự phát triển của internet theo hướng cá nhân hóa, xem xét việc trình bày thông tin làm thay đổi cách thức nó được nhìn nhận và kết thúc bằng các đơn thuốc để phá vỡ bong bóng lọc bao quanh mỗi người dùng.
  25. ^ Nikolov, Dimitar; Oliveira, Diego F.M.; Flammini, Alessandro; Menczer, Filippo (ngày 2 tháng 12 năm 2015). "Đo lường các bong bóng xã hội trực tuyến". PeerJ Computer Science. 1 e38. arXiv:1502.07162. Bibcode:2015arXiv150207162N. doi:10.7717/peerj-cs.38.
  26. ^ Pariser, Eli (tháng 3 năm 2011). "Coi chừng "bong bóng lọc" trực tuyến". Lưu trữ bản gốc ngày 28 tháng 5 năm 2018. Truy cập ngày 30 tháng 5 năm 2018.
  27. ^ a b Hern (ngày 22 tháng 5 năm 2017). "Cách bong bóng lọc và thuật toán mạng xã hội ảnh hưởng đến cuộc bầu cử". The Guardian. Lưu trữ bản gốc ngày 31 tháng 5 năm 2018. Truy cập ngày 30 tháng 5 năm 2018.
  28. ^ Menkedick, Sarah (ngày 14 tháng 5 năm 2020). "Tại sao trẻ em Mỹ bị đối xử như một loài khác với người lớn?". Aeon (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 15 tháng 5 năm 2020. Truy cập ngày 15 tháng 5 năm 2020.
  29. ^ Obama, Barack (ngày 10 tháng 1 năm 2017). Diễn văn chia tay của Tổng thống Obama (Diễn văn). Washington, D.C. Lưu trữ bản gốc ngày 24 tháng 1 năm 2017. Truy cập ngày 24 tháng 1 năm 2017.
  30. ^ sdf (ngày 23 tháng 6 năm 2004). "John Gorenfeld, Moon the Messiah, và Phòng phản bái truyền thông". Daily Kos. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 5 năm 2016. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2017.
  31. ^ Jamieson, Kathleen Hall; Cappella, Joseph N. (ngày 22 tháng 7 năm 2008). Phòng phản bái: Rush Limbaugh và Cơ chế truyền thông bảo thủ. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-536682-2. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2017.
  32. ^ "5 câu hỏi với Eli Pariser, tác giả cuốn 'The Filter Bubble'". Time. ngày 16 tháng 5 năm 2011. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 4 năm 2017. Truy cập ngày 24 tháng 5 năm 2017.
  33. ^ a b c d Bleiberg, Joshua; West, Darrell M. (ngày 24 tháng 5 năm 2017). "Political polarization on Facebook". Brookings Institution. Lưu trữ bản gốc ngày 10 tháng 10 năm 2017. Truy cập ngày 24 tháng 5 năm 2017.
  34. ^ Lumb (ngày 8 tháng 5 năm 2015). "Tại sao giới khoa học khó chịu về nghiên cứu bong bóng lọc của Facebook". Fast Company. Lưu trữ bản gốc ngày 11 tháng 11 năm 2017. Truy cập ngày 10 tháng 11 năm 2017.
  35. ^ a b Sindermann, Cornelia; Elhai, Jon D.; Moshagen, Morten; Montag, Christian (tháng 1 năm 2020). "Tuổi tác, giới tính, tính cách, thái độ tư tưởng và sự khác biệt cá nhân trong phổ tin tức của một người: có bao nhiêu người và ai có thể dễ bị rơi vào 'bong bóng lọc' và 'phòng phản bái' trực tuyến?". Heliyon. 6 (1) e03214. Bibcode:2020Heliy...603214S. doi:10.1016/j.heliyon.2020.e03214. PMC 7002846. PMID 32051860.
  36. ^ a b Pariser, Eli (ngày 7 tháng 5 năm 2015). "Những sự thật thú vị từ nghiên cứu bong bóng lọc mới của Facebook". Medium. Lưu trữ bản gốc ngày 11 tháng 11 năm 2017. Truy cập ngày 24 tháng 10 năm 2017.
  37. ^ Lumb, David (ngày 8 tháng 5 năm 2015). "Tại sao giới khoa học khó chịu về nghiên cứu bong bóng lọc của Facebook". Fast Company. Lưu trữ bản gốc ngày 23 tháng 10 năm 2017. Truy cập ngày 24 tháng 10 năm 2017.
  38. ^ Pariser, Eli (ngày 7 tháng 5 năm 2015). "Liệu nghiên cứu lớn của Facebook có tiêu diệt luận điểm bong bóng lọc của tôi?". Wired. Lưu trữ bản gốc ngày 11 tháng 11 năm 2017. Truy cập ngày 24 tháng 10 năm 2017.
  39. ^ Tan, Yuelong; Yoon, Sungjoon (ngày 6 tháng 5 năm 2025). "Kiểm tra tác động của dịch vụ đề xuất cá nhân hóa, bong bóng lọc và thái độ dữ liệu lớn đối với việc tiếp tục sử dụng TikTok". Asia Pacific Journal of Marketing and Logistics (bằng tiếng Anh). 37 (5): 1280–1301. doi:10.1108/APJML-06-2024-0738. ISSN 1355-5855.
  40. ^ Tan, Yuelong; Yoon, Sungjoon (ngày 6 tháng 5 năm 2025). "Kiểm tra tác động của dịch vụ đề xuất cá nhân hóa, bong bóng lọc và thái độ dữ liệu lớn đối với việc tiếp tục sử dụng TikTok". Asia Pacific Journal of Marketing and Logistics (bằng tiếng Anh). 37 (5): 1280–1301. doi:10.1108/APJML-06-2024-0738. ISSN 1355-5855.
  41. ^ Tan, Yuelong; Yoon, Sungjoon (ngày 6 tháng 5 năm 2025). "Kiểm tra tác động của dịch vụ đề xuất cá nhân hóa, bong bóng lọc và thái độ dữ liệu lớn đối với việc tiếp tục sử dụng TikTok". Asia Pacific Journal of Marketing and Logistics (bằng tiếng Anh). 37 (5): 1280–1301. doi:10.1108/APJML-06-2024-0738. ISSN 1355-5855.
  42. ^ a b Bail, Christopher; Argyle, Lisa; Brown, Taylor; Chen, Haohan; Hunzaker, M.B.F.; Lee, Jaemin (2018). "Tiếp xúc với các quan điểm trái chiều trên mạng xã hội có thể làm tăng sự phân cực chính trị" (PDF). Proceedings of the National Academy of Sciences. 115 (37): 9216–9221. Bibcode:2018PNAS..115.9216B. doi:10.1073/pnas.1804840115. PMC 6140520. PMID 30154168. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 10 tháng 4 năm 2020. Truy cập ngày 22 tháng 4 năm 2020.
  43. ^ Min, Yong; Jiang, Tingjun; Jin, Cheng; Li, Qu; Jin, Xiaogang (2019). "Cấu trúc nội sinh của bong bóng lọc trong mạng xã hội". Royal Society Open Science. 6 (11) 190868. arXiv:1907.02703. Bibcode:2019RSOS....690868M. doi:10.1098/rsos.190868. PMC 6894573. PMID 31827834.
  44. ^ Eli Pariser (tháng 5 năm 2011). The Filter Bubble: What the Internet Is Hiding from You. New York: Penguin Press. tr. 17. ISBN 978-1-59420-300-8.
  45. ^ Stephen Baron; John Field; Tom Schuller (ngày 30 tháng 11 năm 2000). "Vốn xã hội: Một bài đánh giá và phê bình.". Vốn xã hội: Các góc nhìn phản biện. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-924367-9.
  46. ^ Catalina Albeanu (ngày 17 tháng 11 năm 2016). "Phá vỡ bong bóng lọc sau cuộc bầu cử Mỹ: Liệu truyền thông có cầm chắc thất bại? Tại một sự kiện ở Brussels tuần này, giới truyền thông và các chính trị gia thảo luận về các phòng phản bái trên mạng xã hội và cuộc chiến chống tin giả". Journalism.co.uk. Lưu trữ bản gốc ngày 10 tháng 3 năm 2017. Truy cập ngày 3 tháng 3 năm 2017. ... trưng cầu dân ý EU ở Anh tại một hội thảo trong sự kiện "Các chính trị gia trong cơn bão truyền thông"... Trên hết của bong bóng lọc, các trang Facebook đảng phái cũng phục vụ một chế độ ăn nặng về tin giả....
  47. ^ "Ủy ban Châu Âu". Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 3 năm 2017. Truy cập ngày 3 tháng 3 năm 2017.
  48. ^ Vanian, Jonathan (ngày 25 tháng 4 năm 2017). "Facebook thử nghiệm tính năng Bài viết liên quan để chống lại bong bóng lọc". Fortune.com. Lưu trữ bản gốc ngày 25 tháng 9 năm 2017. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2017.
  49. ^ Sydell, Laura (ngày 25 tháng 1 năm 2017). "Facebook điều chỉnh thuật toán 'Chủ đề đang thịnh hành' để phản ánh tốt hơn tin tức thực tế". KQED Public Media. NPR. Lưu trữ bản gốc ngày 26 tháng 2 năm 2018. Truy cập ngày 5 tháng 4 năm 2018.
  50. ^ Hao, Karen. "Google cuối cùng cũng thừa nhận họ có vấn đề với bong bóng lọc". Quartz. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 5 năm 2018. Truy cập ngày 30 tháng 5 năm 2018.
  51. ^ a b Gross, Michael (tháng 1 năm 2017). "Những nguy hiểm của một thế giới hậu sự thật". Current Biology. 27 (1): R1 – R4. Bibcode:2017CBio...27...R1G. doi:10.1016/j.cub.2016.12.034.
  52. ^ "Cách bong bóng lọc bóp méo thực tế: Mọi thứ bạn cần biết". Farnam Street. ngày 31 tháng 7 năm 2017. Lưu trữ bản gốc ngày 20 tháng 5 năm 2019. Truy cập ngày 21 tháng 5 năm 2019.
  53. ^ Dish, The Daily (ngày 10 tháng 10 năm 2010). "Bong bóng lọc". The Atlantic. Lưu trữ bản gốc ngày 22 tháng 8 năm 2017. Truy cập ngày 21 tháng 5 năm 2019.
  54. ^ a b "Bong bóng lọc & Thiên kiến xác nhận - Tin giả (Và cách chống lại nó) - LibGuides tại Miami Dade College Learning Resources". Lưu trữ bản gốc ngày 23 tháng 10 năm 2020. Truy cập ngày 22 tháng 10 năm 2020.
  55. ^ Bozdag, Engin; Timmerman, Job. "Values in the filter bubble Ethics of Personalization Algorithms in Cloud Computing". ResearchGate. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 12 năm 2020. Truy cập ngày 6 tháng 3 năm 2017.
  56. ^ "Bong bóng lọc đặt ra những vấn đề quan trọng – Bạn chỉ cần tự mình lọc chúng ra". Rainforest Action Network. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 4 năm 2017. Truy cập ngày 6 tháng 3 năm 2017.
  57. ^ El-Bermawy, Mostafa (ngày 18 tháng 11 năm 2016). "Bong bóng lọc của bạn đang phá hủy nền dân chủ". Wired. Lưu trữ bản gốc ngày 9 tháng 3 năm 2017. Truy cập ngày 6 tháng 3 năm 2017.
  58. ^ "Làm thế nào để Phá vỡ "Bong bóng lọc" Bảo vệ Chúng ta khỏi những Quan điểm Trái ngược". MIT Technology Review. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 1 năm 2021. Truy cập ngày 6 tháng 3 năm 2017.
  59. ^ Borgesius, Frederik; Trilling, Damian; Möller, Judith; Bodó, Balázs; de Vreese, Claes; Helberger, Natali (ngày 31 tháng 3 năm 2016). "Chúng ta có nên lo lắng về bong bóng lọc?". Internet Policy Review. 5. doi:10.14763/2016.1.401. Lưu trữ bản gốc ngày 20 tháng 3 năm 2017. Truy cập ngày 6 tháng 3 năm 2017.
  60. ^ Granville, Kevin (ngày 19 tháng 3 năm 2018). "Facebook và Cambridge Analytica: Những gì bạn cần biết khi hậu quả đang lan rộng". The New York Times. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 10 năm 2018. Truy cập ngày 19 tháng 10 năm 2018.

Tham khảo

Lấy từ “https://wikibeta.org/index.php?title=Bong_bóng_lọc&oldid=7909005”