Đền Cuông
Bản mẫu:Thông tin đền Việt Nam
Đền Cuông là một trong những ngôi đền thờ An Dương Vương Thục Phán, tọa lạc trên núi Mộ Dạ thuộc xã An Châu, tỉnh Nghệ An.
Giới thiệu
Truyền thuyết
Tương truyền, năm 208 trước công nguyên, sau khi có được nỏ thần, Triệu Đà đã cho quân tấn công bất ngờ nước Âu Lạc, An Dương Vương phải rút lui về phương Nam. Đến bước đường cùng, An Dương Vương đã cùng con gái là công chúa Mỵ Châu tuẫn tiết tại Cửa Hiển, phía bắc núi Mộ Dạ.
Để tưởng nhớ Thục Phán An Dương Vương, người dân đã lập đền thờ trên núi Mộ Dạ, hàng năm tổ chức lễ hội để tưởng nhớ đến công ơn của người. Ngoài ra. trên ngọn núi linh thiêng này, nhân dân địa phương cũng lập miếu thờ công chúa Mỵ Châu và thần Kim Quy.
Đền thờ liên quan
Ngoài đền thờ tại khu di tích Cổ Loa, xã Đông Anh, Hà Nội, An Dương Vương còn được nhân dân lập đền thờ tại Đền Cuông, xã An Châu, tỉnh Nghệ An, nơi nhà vua tự vẫn sau khi giết chết con gái Mỵ Châu. Đền Cuông nằm ở lưng núi Mộ Dạ, sát Quốc lộ 1, phía sau là biển Cửa Hiền. Trên đỉnh núi Mộ Dạ, người dân còn lập một am thờ công chúa Mỵ Châu và mọi người vẫn gọi là am Mỵ Châu. Ngày nay, Đền Cuông vừa là một thắng cảnh, vừa là nơi tín ngưỡng linh thiêng của người dân nơi đây. Hàng năm, vào các ngày 14,15,16 tháng 2 âm lịch, nhân dân địa phương lại tổ chức lễ hội Đền Cuông với nhiều hoạt động văn hóa phong phú và đa dạng.
Từ Tp. Vinh, theo Quốc lộ 1 khoảng 30 km về phía bắc , được xây dựng trên lưng chừng núi Mộ Dạ, là đền thờ An Dương Vương, Phía Đông núi Mộ Dạ có tảng đá tròn nhiều màu sắc, tương truyền là nơi An Dương Vương tuẫn tiết, ngài ra còn cụm di tích lăng mộ Nguyễn Đình Túc, hiệu Như Ý, và vợ Cao Thị Hàng, là người đánh cá và được hổ tinh an táng vào núi mộ dạ, ngài ra cò có Chùa Linh Sơn được trưởng phòng văn hóa thể thao du lịch đầu tư 100 tỷ gắn liền với khu di tích Đền Cuông.
Điện thờ có phối thờ tướng Cao Lỗ tướng của An Dương Vương, ngoài ra còn điện bên cạnh còn thờ Phật tổ, Bồ tát, điện chính còn có xem bói giải hạn xem tình duyên xin lộc theo truyền thuyết bên ngoài còn có giếng Trọng Thủy - Mỵ Châu và sân vận động lễ hội.
Lịch sử
Đền Cuông được nhân dân lập đền thờ từ thời An Dương Vương và mỵ châu mất tại chân núi mộ dạ biển cửa hiền nay là núi mộ dạ theo lịch sử, nhưng vào đầu thế kỷ 19, đã thấy Phạm Đình Hổ nói đến trong sách Vũ Trung tùy bút. Các đời vua Nguyễn từ Gia Long đến Khải Định đều cho tu sửa.[1]
Ngay từ thời Đinh, đã thấy dã sử nhắc tới đền Cuông qua sự kiện tướng Võ Trung trấn giữ nơi đây đến thăm đền. Võ Trung là một vị tướng nhà Đinh, có công giúp Đinh Bộ Lĩnh đánh dẹp các sứ quân Ngô Xương Xí, Lã Xử Bình. Khi lên ngôi Hoàng đế, Đinh Tiên Hoàng phong Võ Trung chức đốc trấn châu Hoan. Khi Chiêm Thành sang cướp phá Đại Cồ Việt, ông làm phó tướng cùng Lê Hoàn đem quân đi đánh dẹp và giành thắng lợi.[2]
Khi Lê Hoàn sinh lòng tiếm quốc, lập mưu để Vua Đinh Tiên Hoàng giáng truất Võ Trung làm chức huyện lệnh Đông Thành (Huyện Đông Thành xưa nay là vùng đất thuộc hai huyện Yên Thành và Diễn Châu (cũ), tỉnh Nghệ An). Võ Trung ở Đông Thành được khoảng một năm, trong huyện yên ổn phong tục dân thuần hậu, được vài năm vua lại vời vào triều cho được khôi phục nguyên chức. Khi Vua Đinh Tiên Hoàng mất, Võ Trung biết ngôi Vua sẽ rơi vào tay Hoàn, ông bèn cáo bệnh lưu nhậm chờ khi nào khỏi bệnh sẽ về. Một hôm ông đến chơi núi Mộ Dạ thuộc huyện Đông Thành vào bái yết đền Cuông, lễ xong khi ấy ông hóa. Đền chính thờ Võ Trung ở nơi qui hóa là núi Mộ Dạ huyện Đông Thành phủ Diễn Châu. Lại một ngôi đền chính nữa là sinh từ ở quê ngoại nay thuộc xã Lương Bằng, Hưng Yên. Các triều vua lấy tên huyện do ông trị nhậm thuở trước làm tên ghi sắc phong là Đông Thành đại vương.[3]
Đầu năm 2009, tỉnh Nghệ An đã quyết định đầu tư 70 tỷ để tu sửa đền thờ An Dương Vương và 1000 tỷ xây dựng đường về đền thờ tướng Cao Lỗ tại xã Tân Châu kết nối di tích lịch sử quốc gia Đình Xuân Ái, nơi thờ An Dương Vương.
Hình ảnh
Rừng phòng hộ
Núi Mộ Dạ, nay thuộc xã An Châu , huyện Diễn Châu cũ , tỉnh Nghệ An, núi mộ dạ rừng phòng hộ là tài nguyên quan trọng đối với mỗi quốc gia, không chỉ ảnh hưởng trực tiếp tới hệ sinh thái, tính đa dạng sinh học và khí hậu địa phương, rừng còn ảnh hưởng đến đời sống của người dân và nền kinh tế đất nước, rừng chủ yếu trồng cây khai thác để phòng hộ , khu vực thuộc Bộ Quốc phòng Việt Nam khu vực quân sự, rừng phòng hộ , ngoài còn nhiều pháo đài và nhiều đường hầm quân sự thời kháng chiến chống pháp mỹ được xây tại núi mộ dạ do thờ gian cát đất đá lấp cửa hầm quân sự của quân đội cũng như rừng phòng hộ, Nghiêm cấm các hoạt động múc đất đào đất khai thác đất ở khu vực núi mộ dạ theo bộ luật hình sự quy định về rừng phòng hộ trừ các trường hợp di tích lịch sử lăng mộ đền thờ đã có trước đó 100 năm vẫn dữ nguyên văn hóa, Nghiêm cấm các hành vi xâm phạm rừng phòng hộ quốc gia . .
khai thác
Núi Mộ Dạ Chủ yếu trồng cây thu hoạch rồi lại trồng cây lấy gỗ vừa trồng rừng phòng hộ vừa thu hoạch những cây lớn để phát triển kinh tế cho địa phương vừa trồng cây phòng hộ chống sạt lở, núi mộ dạ con có các đá khối và thác nước nhỏ chảy nước từ trên núi xuống lúc trời mưa to .
Xem thêm
Tham khảo
- ^ Lịch sử ra đời Đền Cuông Nghệ An
- ^ Việt Nam kho tàng dã sử; Biên soạn: Vũ Ngọc Khánh - Phạm Minh Thảo Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin 2004
- ^ "Xã Cốc Khê 穀 溪: 50 tr., gồm sự tích: Đông Thành Đại Vương 東 城 大 王 triều Đinh, do Nguyễn Bính soạn năm 1572; Đoàn Thượng 段 尚 (Đông Hải Đại Vương 東 海 大 王) triều Lý; Phạm Cư Sĩ 范 居 士 triều Lý do Nguyễn Bính soạn năm 1572". Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 12 năm 2018. Truy cập ngày 7 tháng 12 năm 2018.
Liên kết ngoài
Bản mẫu:Sơ khai kiến trúc tôn giáo Việt Nam Bản mẫu:Đền tại Việt Nam