Bước tới nội dung

Đỗ Kỳ

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Đỗ Kỳ
Tỉnh trưởng kiêm Tiểu khu trưởng
Tiểu khu Quảng Trị
Nhiệm kỳ
1973 – 19 tháng 3 năm 1975
Tiền nhiệmHà Mai Việt
Kế nhiệmCuối cùng (Quảng Trị thất thủ, chức vụ bãi bỏ)
Thông tin cá nhân
Quốc tịch Hoa Kỳ
 Việt Nam Cộng hòa
Alma materTrường Võ bị Quốc gia Đà Lạt
Nghề nghiệpSĩ quan, quân nhân
Phục vụ trong quân đội
Thuộc Việt Nam Cộng hòa
Phục vụ
Cấp bậc Đại tá

Đỗ Kỳ (? – ?) là cựu sĩ quan Quân lực Việt Nam Cộng hòa cấp bậc Đại tá, đồng thời là cựu Tỉnh trưởng kiêm Tiểu khu trưởng Tiểu khu Quảng Trị[1] cuối cùng từ năm 1973 đến năm 1975.

Tiểu sử

Thân thế và binh nghiệp

Đỗ Kỳ ban đầu phục vụ trong Tiểu đoàn 1 Quái Điểu Thủy quân lục chiến (TQLC) với chức vụ Trưởng phòng II khi còn là Đại úy, dưới quyền Tư lệnh phó kiêm Tham mưu trưởng Đại úy Nguyễn Bá Liên.[2] Kế đến ông lên làm Trung đội trưởng Biệt động đội Tiểu đoàn 1 TQLC rồi tham mưu hành quân Sư đoàn TQLC với cấp bậc Trung tá vào năm 1972, sau thăng lên Đại tá vào đầu năm 1975.

Trong Mùa Hè Đỏ LửaChiến dịch Lam Sơn 72, Đỗ Kỳ đang là Trưởng phòng III tham gia lập kế hoạch và phối hợp hành quân cho các Lữ đoàn 147, 258, 369 TQLC. Ông trực tiếp ghé thăm các đơn vị pháo binh TQLC để nắm tình hình và phối hợp yểm trợ hỏa lực khi Bắc Việt mở cuộc tổng tiến công vào tháng 3 năm 1972. Ông cũng tham gia chỉ đạo phòng thủ khu vực Quảng TrịHuế và lập kế hoạch cho Chiến dịch Sóng Thần 6-72, cuộc đổ bộ hỗn hợp đường thủy trực thăng của Lữ đoàn 147 TQLC tại Wunder Beach tháng 5 năm 1972. Trong chiến dịch này, ông cùng một nhóm tham mưu nhỏ lên tàu chỉ huy USS Blue Ridge để phối hợp chặt chẽ với cố vấn và quân đội Mỹ.

Tỉnh trưởng Quảng Trị

Sau đó, ông được điều động sang vị trí then chốt ở tuyến đầu Quân đoàn I nhậm chức Tỉnh trưởng kiêm Tiểu khu trưởng Tiểu khu Quảng Trị[1] từ năm 1973 đến tháng 3 năm 1975. Trung tuần tháng 3 năm 1975, Lữ đoàn 369 TQLC nhận lệnh rút khỏi Quảng Trị để tái phối trí về Đại Lộc - Thượng Đức tỉnh Quảng Nam theo kế hoạch của Trung tướng Ngô Quang Trưởng, Tư lệnh Quân đoàn I. Ngày 15 tháng 3 năm 1975, Đỗ Kỳ khuyên công chức, viên chức tỉnh, quân nhân và gia đình họ nên nhanh chóng tản cư để tránh tổn thất không cần thiết.[3] Ít lâu sau Quân Giải phóng mau chóng vượt qua sông Thạch Hãn tiến công, khiến các chi khu chiến lược như Mai Lĩnh, Triệu PhongHải Lăng lần lượt rơi vào tay đối phương, tuyến phòng thủ hoàn toàn tan vỡ đẩy cả tỉnh Quảng Trị thất thủ vào ngày 19 tháng 3 năm 1975.[4]

Dù vậy ông vẫn cố gắng cùng Bộ tham mưu dẫn tàn quân Tiểu khu Quảng Trị rút chạy về Huế để bảo toàn lực lượng. Vừa về tới Huế thì ông lại phải đối mặt với sự chỉ trích gay gắt từ Trung tướng Lâm Quang Thi, Tư lệnh Tiền phương Quân đoàn I. Tướng Thi dùng những lời lẽ nặng nề để xỉ vả sự thất bại của ông và các chỉ huy chi khu, thậm chí đề nghị tước quân hàm đại tá của ông vì cho rằng họ không hoàn thành nhiệm vụ bảo vệ địa phương. Việc Quảng Trị thất thủ đã tạo ra làn sóng di cư hỗn loạn của quân dân từ Quảng Trị vào Huế và sau đó là vượt đèo Hải Vân để hướng về Đà Nẵng, đánh dấu sự sụp đổ của khu phi quân sự tồn tại suốt 30 năm và báo hiệu những trận đánh quyết định cuối cùng tại vĩ tuyến 16.[4]

Sau năm 1975

Sau khi Sài Gòn thất thủ, Đỗ Kỳ cùng gia đình đã kịp thời di tản rời khỏi Việt Nam trong những ngày cuối tháng 4. Không rõ ông qua Mỹ định cư ở đâu và mất vào lúc nào nữa.

Tham khảo

  1. ^ a b Nguyễn Khắc Ngữ (1979). Những ngày cuối cùng của Việt-Nam Cộng-Hòa. Nhóm Nghiên Cứu Sử Địa. tr. 215. Truy cập ngày 30 tháng 3 năm 2026.
  2. ^ MX Đoàn Trọng Cảo. "Tiểu Đoàn 1 Pháo Binh Thủy Quân Lục Chiến". tqlcvn.org. Truy cập ngày 30 tháng 3 năm 2026.
  3. ^ Phạm Kim Vinh (1988). Cái chết của Nam Việt Nam: những trận đánh cuối cùng. Nxb. Xuân Thu. tr. 296. Truy cập ngày 30 tháng 3 năm 2026.
  4. ^ a b "Đại Tá Đỗ Kỳ". nguyentin.tripod.com. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 7 năm 2024. Truy cập ngày 30 tháng 3 năm 2026.
Chức vụ chính trị
Tiền vị:
Hà Mai Việt
Tỉnh trưởng kiêm Tiểu khu trưởng Tiểu khu Quảng Trị
1973 – 1975
Kế vị:
Cuối cùng
Quảng Trị thất thủ, chức vụ bãi bỏ