Bước tới nội dung

Cái Bè (xã)

10°20′09″B 106°01′57″Đ / 10,335715767075°B 106,03243504134°Đ / 10.335715767075355; 106.03243504133681
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Cái Bè
Tập tin:Nhà thờ Cái Bè.jpg
Nhà thờ Cái Bè
Hành chính
Quốc gia Việt Nam
VùngĐồng bằng sông Cửu Long
TỉnhĐồng Tháp
Trụ sở UBNDẤp 3[1]
Lịch sử hình thành
Thành lập16/6/2025
Địa lý
Tọa độ: 10°20′09″B 106°01′57″Đ / 10,335715767075°B 106,03243504134°Đ / 10.335715767075355; 106.03243504133681
Bản mẫu:MaplinkBản đồ xã Cái Bè
Cái Bè trên bản đồ Việt Nam
Cái Bè
Cái Bè
Vị trí xã Cái Bè trên bản đồ Việt Nam
Diện tích32,84 km²
Dân số (31/12/2025)
Tổng cộng67.246 người
Mật độ2.047 người/km²
Khác
Mã hành chính28360[2]
Websitecaibe.dongthap.gov.vn

Bản mẫu:Thông tin đơn vị hành chính Việt Nam/cat

Cái Bè là một thuộc tỉnh Đồng Tháp, Việt Nam.[3]

Địa lý

Xã Cái Bè có vị trí địa lý:

Theo Công văn số 2896/BNV-CQĐP ngày 27 tháng 5 năm 2025 của Bộ Nội vụ, xã Cái Bè sau sắp xếp có diện tích 41,1 km², dân số tính tới ngày 31/12/2024 là 59.611 người, mật độ dân số đạt 1.450 người/km²(số liệu thống kê tính đến ngày 31/12/2024 theo quy định tại Điều 6 Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 ngày 14 tháng 4 năm 2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội[4]).

Từ Quốc lộ 1 hướng từ Thành phố Hồ Chí Minh chạy về Cần Thơ đến Ngã ba Cái Bè, điểm giao của Quốc lộ 1 với Đường tỉnh 875, xã nằm bên trái quốc lộ, ở cuối tỉnh lộ dài 2,5 km[5] này. Trục đường chạy từ bắc xuống nam, là trục chính giao thông của xã. Trung tâm của xã Cái Bè nằm ở sát bờ sông Tiền.

Các sông, kênh, rạch chảy qua địa bàn xã gồm: rạch Bà Hợp, rạch Cầu Chùa, rạch Cây Cam (dài 1,5 km), sông Cái Bè (dài 2,5 km), sông Phú An, sông Tiền.[5][6]

Hành chính

Xã Cái Bè được chia thành 18 ấp: 1, 2, 3, 4, An Bình Đông, An Hiệp, An Hòa, An Lợi, An Ninh, An Thạnh, Hòa Điền, Hòa Hảo, Hòa Lược, Hòa Phú, Hòa Phúc, Hòa Quí, Khu Phố, Phú Hòa.[7]

Lịch sử

Phần đất xã hiện nay vốn là phần đất thuộc làng Đông Hòa Hiệp. Năm 1808, thời vua Gia Long có 3 thôn An Bình Đông, An Bình Tân và An Thành thuộc tổng Kiến Phong, thời vua Thiệu Trị thuộc tổng Phong Hòa.[5]

Tập tin:Tt. Cái Bè, Cái Bè, Tiền Giang, Vietnam - panoramio (5).jpg
Một căn nhà cổ.

Ngày 12 tháng 7 năm 1877, làng An Bình Tây đổi thành Phú Hòa, làng An Thành đổi thành An Hiệp.[5]

Ngày 13 tháng 12 năm 1913, làng Phú Hòa sáp nhập với làng An Bình Đông lấy tên là An Bình Đông.[5]

Ngày 24 tháng 10 năm 1925, sáp nhập làng An Bình Đông với An Hiệp lấy tên là Đông Hòa Hiệp, thuộc tổng Phong Hòa.[5]

Trong chiến tranh Đông Dương, chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa gọi là xã Đông Hòa Hiệp thuộc huyện Cái Bè. Chính quyền Quốc gia Việt Nam đặt xã Đông Hòa Hiệp thuộc tổng Phong Hòa, quận Cái Bè, tỉnh Định Tường.[5]

Trong chiến tranh Việt Nam, Mặt trận Giải phóng miền Nam gọi là thị trấn Cái Bè thuộc huyện Cái Bè, tỉnh Mỹ Tho, chính quyền Việt Nam Cộng hòa vẫn gọi là xã Đông Hòa Hiệp thuộc quận Cái Bè, tỉnh Định Tường.[5]

Ngày 24 tháng 2 năm 1976, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam ra Nghị định về việc giải thể khu, hợp nhất tỉnh ở miền Nam Việt Nam. Theo đó, thành lập tỉnh Tiền Giang trên cơ sở diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Mỹ Tho, tỉnh Gò Công và thành phố Mỹ Tho hợp nhất thành một tỉnh mới lấy tên là tỉnh Tiền Giang.

Khi này, địa bàn xã Cái Bè hiện nay vốn là thị trấn Cái Bè và các xã Đông Hòa Hiệp, Hòa Khánh thuộc huyện Cái Bè. Khi này, thị trấn Cái Bè là thị trấn huyện lỵ của huyện Cái Bè.

Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội khóa XV ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh.[8] Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của tỉnh Tiền Giang và tỉnh Đồng Tháp thành tỉnh mới có tên gọi là tỉnh Đồng Tháp.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1663/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Đồng Tháp năm 2025 (có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của thị trấn Cái Bè và các xã Đông Hòa Hiệp, Hòa Khánh (huyện Cái Bè) thành xã mới có tên gọi là xã Cái Bè.[9]

Sau khi sắp xếp, xã Cái Bè được chia thành 18 ấp: 1, 2, 3, 4, An Bình Đông, An Hiệp, An Hòa, An Lợi, An Ninh, An Thạnh, Hòa Điền, Hòa Hảo, Hòa Lược, Hòa Phú, Hòa Phúc, Hòa Quí, Khu Phố, Phú Hòa.[7]

Kinh tế – Xã hội

Giao thông

Trung tâm xã nằm cuối Đường tỉnh 875, con đường dài 2,5 km[5] chạy từ Bắc xuống Nam, là trục chính giao thông vào trung tâm xã. Vào năm 2014, đoạn Đường tỉnh 875 từ nghĩa trang Sùng Chính, nằm ngoài rìa xã, kéo dài đến cầu Cái Bè được đổi tên thành đường Nguyễn Chí Công.[10] Đây là con đường lớn nhất và sầm uất nhất xã.

Cầu Cái Bè là cây cầu chính của xã, cầu bắc qua Kênh 28,[11] ngay sát ngã ba Kênh 28 với sông Cái Bè, trung tâm thương mại Cái Bè nằm ngay sát cầu. Từ cầu Cái Bè chạy thẳng về hướng sông Tiền là đường Trương Công Định. Cầu Cái Bè 2 là cầu quan trọng thứ hai ở xã, đây là cầu mới được xây dựng nằm về hướng nam xã, hoàn thành vào tháng 1 năm 2017,[12] từ cầu nhìn ra xa là ngã ba sông Cái Bè và sông Tiền, còn được gọi là vàm Long Hải,[13] từ cầu chạy về hướng đông bắc chừng 1 km là điểm giao với Đường tỉnh lộ 864[12] con đường chạy theo hướng Đông - Tây dọc theo sông Tiền xuyên suốt phía nam tỉnh, chạy dài cho đến phường Mỹ Tho cũng như tương lai chạy đến xã Gò Công Đông.

Kinh tế

Tập tin:Tt. Cái Bè, Cái Bè, Tiền Giang, Vietnam - panoramio (10).jpg
Khách du lịch tại cầu tàu du lịch.

Kinh tế chủ yếu tập trung vào các lĩnh vực như buôn bán, dịch vụ, chế biến thực phẩm[5] và các ngành tiểu thủ công nghiệp khác.[14] Trung tâm mua bán lớn nhất và nổi tiếng nhất trước đây của xã là chợ nổi Cái Bè.[15][16][17] Chợ nổi là nơi trao đổi, mua bán và là vựa trái cây[13][18] lớn của tỉnh Đồng Tháp. Khu chợ nổi giờ đã thưa thớt nhưng từng một thời là nơi thu hút một lượng lớn khách du lịch, đặc biệt là du khách nước ngoài đến tham quan.[19] Ngoài chợ nổi, trong xã có nhiều nhà cổ. Ở phía nam xã có khu du lịch sông nước Xẻo Mây nằm trên đường Xẻo Mây.

Tập tin:Mekong delta..JPG
Chợ nổi Cái Bè

Sát bờ sông Tiền có bến phà Cái Bè - Tân Phong sang cù lao Tân Phong, nơi được mệnh danh là miền đất “quả vàng” trên sông Tiền.[20] Kinh tế xã cũng gắn liền với du lịch tham quan làng cổ Đông Hòa Hiệp.

Xã hội

Xã có 2 điểm trường mẫu giáo, 4 điểm trường tiểu học, 2 điểm trường trung học cơ sở, trường Trung học Phổ thông Cái Bè, Trung học Phổ thông Huỳnh Văn Sâm, 2 điểm trường giáo dục thường xuyên, 1 trường dạy nghề.[5]

Năm 2008, trạm y tế xã có 1 bác sĩ, 2 y sĩ, 1 y tá, 2 dược tá; các tổ chức chăm sóc sức khoẻ cộng đồng gồm 1 hộ lý, 2 nha tá, 1 lương y.[5]

Xã có 5 bà mẹ Việt Nam Anh hùng: Nguyễn Thị Ép, Nguyễn Thị Tư, Huỳnh Thị Giác, Nguyễn Thị Nén, Trần Thị Muôn; 96 liệt sĩ, 38 thương binh, 1 lão thành cách mạng, 4 gia đình có công với nước, 1 huân chương của tập thể và 112 huân chương cá nhân.[5]

Văn hóa – Lịch sử

Về di tích lịch sử thì có cổ miếu Hà Dương Thủy thần (hay còn gọi là miếu ông Sóng hay miếu Cậu) có từ thế kỷ 17, nằm ngay bờ sông Tiền, thuộc ấp Hòa Lược, vị trí từ cầu Vàm Trà Lọt chạy vào đường rẽ ra sông Tiền khoảng 1 km, cổ miếu có 2 lệ cúng vào ngày 22, 23-3 và mồng 9, 10-12 âm lịch hằng năm, thu hút đông đảo người dân đặc biệt là chủ ghe thuyền các nơi về cúng vái.[21] Nhà cổ nổi tiếng thì có nhà cổ của ông Trần Quang Mẫn xây vào năm 1860, thuộc ấp Hòa Phúc.[22] Đền thờ và mộ cổ nội tổ của Lê Văn Duyệt lập vào năm 1814, thuộc ấp Hòa Quý.[23] Đình Hòa Khánh nằm tại ấp Hòa Phúc là di tích cấp tỉnh về kiến trúc nghệ thuật.[24]

Làng cổ Đông Hòa Hiệp

Tập tin:Đông Hòa Hiệp, Cái Bè, Tiền Giang, Vietnam - panoramio (16).jpg
nhà cổ Ba Đức
Tập tin:Đông Hòa Hiệp, Cái Bè, Tiền Giang, Vietnam - panoramio (15).jpg
Bảng chỉ đường đến các nhà cổ

Trong làng có 7 ngôi nhà cổ từ 150 - 220 năm và 29 ngôi nhà từ 80 - 100 năm,[25][26] 3 ngôi chùa và 1 ngôi đình làng[27] trên 100 năm. Các ngôi nhà cổ nổi tiếng như Nhà ông Bái Lâu được xây vào năm 1838 nay là nhà cổ ông Kiệt ở ấp Phú Hòa;[28][29] nhà cổ Ba Đức (ông Phan Văn Đức, ấp An Lợi),[29] nhà cổ ông Xoát (Lê Văn Xoát, ấp An Thạnh),[29] nhà ông Võ Văn Võ,...[28] Trong đó, ngôi nhà cổ ông Xoát là ngôi nhà cổ lâu đời nhất được xây từ năm 1818.[25] Ngôi chùa cổ nhất là chùa Thiên Hòa, có từ cuối thế kỷ 18, nằm bên bờ rạch Bà Hợp, thuộc ấp Phú Hòa.[30]

Đặc điểm chung của các ngôi nhà cổ ở Làng cổ Đông Hòa Hiệp là cột gỗ to cao; kèo, đòn tay, trính, rui, mè, đòn dông, vách, vách ngăn,... đều bằng gỗ. Nội thất trang trí các khuôn hoành phi, chạm khắc nghệ thuật hình long, lân, quy, phụng, chim và các loài hoa; 2 cột cái có đôi liễn với nội dung đối xứng nhau nhằm chúc phúc, cầu may, chúc thọ. Phía trước nhà là phần sân rộng bày trí những cây kiểng cổ; nhà cổ có hàng rào và cửa cổng chắc chắn, khang trang thể hiện sự sang trọng, bề thế của giới giàu có thời xưa.[28]

Thư viện ảnh

Chú thích

  1. ^ "HỆ THỐNG CÁC CƠ QUAN: UBND HUYỆN CÁI BÈ VÀ CÁC PHÒNG BAN CHUYÊN MÔN". caibe.tiengiang.gov.vn. Lưu trữ bản gốc ngày 24 tháng 4 năm 2021. Truy cập ngày 3 tháng 10 năm 2021.
  2. ^ "Quyết định số 19/2025/QĐ-TTg về việc ban hành Bảng danh mục và mã số các đơn vị hành chính Việt Nam" (PDF). Cổng Thông tin điện tử Chính phủ. ngày 30 tháng 6 năm 2025. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 24 tháng 12 năm 2025. Truy cập ngày 24 tháng 12 năm 2025.
  3. ^ "Đề án thành lập các phường thuộc tỉnh Đồng Tháp". Trang thông tin điện tử Đại biểu nhân dân. ngày 9 tháng 5 năm 2026. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 5 năm 2026. Truy cập ngày 9 tháng 5 năm 2026.
  4. ^ xaydungchinhsach.chinhphu.vn (ngày 14 tháng 5 năm 2025). "NGHỊ QUYẾT SỐ 76/2025/UBTVQH15 SẮP XẾP ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH NĂM 2025". xaydungchinhsach.chinhphu.vn. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2025.
  5. ^ a ă â b c d đ e ê g h i k "CÁC ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH THUỘC HUYỆN CÁI BÈ". tiengiang.gov.vn. Lưu trữ bản gốc ngày 28 tháng 4 năm 2008. Truy cập ngày 3 tháng 10 năm 2021.
  6. ^ "THÔNG TƯ: BAN HÀNH DANH MỤC ĐỊA DANH DÂN CƯ, SƠN VĂN, THỦY VĂN, KINH TẾ – XÃ HỘI PHỤC VỤ CÔNG TÁC THÀNH LẬP BẢN ĐỒ PHẦN ĐẤT LIỀN TỈNH TIỀN GIANG". thuvienphapluat.vn. ngày 26 tháng 7 năm 2017. Lưu trữ bản gốc ngày 17 tháng 4 năm 2021. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2021.
  7. ^ a ă Trang Thông tin điện tử xã Cái Bè - tỉnh Đồng Tháp (ngày 5 tháng 3 năm 2026). "Danh sách những người ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân xã Cái Bè khóa II, nhiệm kỳ 2026 - 2031". Lưu trữ bản gốc ngày 3 tháng 4 năm 2026. Truy cập ngày 3 tháng 4 năm 2026.
  8. ^ Quốc hội khóa XV (ngày 12 tháng 6 năm 2025). "Nghị quyết số 202/2025/QH15 ngày 12 tháng 6 năm 2025 của Quốc hội khóa XV về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh" (PDF). Truy cập ngày 6 tháng 7 năm 2025.
  9. ^ "Toàn văn: Nghị quyết số 1663/NQ-UBTVQH15 sắp xếp các ĐVHC cấp xã của tỉnh Đồng Tháp năm 2025". Báo Điện tử Chính phủ. ngày 16 tháng 6 năm 2025.
  10. ^ "NGHỊ QUYẾT 81/2014/NQ-HĐND: Về việc đặt tên, đổi tên đường, tên công trình công cộng trên địa bàn thị trấn Cái Bè, huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang". vbpl.vn. ngày 11 tháng 7 năm 2014. Lưu trữ bản gốc ngày 6 tháng 10 năm 2021. Truy cập ngày 6 tháng 10 năm 2021.
  11. ^ Nguyễn Minh Tuệ, tr. 259.
  12. ^ a ă Nhật Trường (ngày 21 tháng 1 năm 2017). "Tiền Giang: Đưa vào hoạt động cầu Cái Bè 2". VOV. Lưu trữ bản gốc ngày 26 tháng 1 năm 2017. Truy cập ngày 6 tháng 10 năm 2021.
  13. ^ a ă Võ Văn Sơn (ngày 10 tháng 5 năm 2019). "Bảo tồn giá trị văn hóa Chợ nổi Cái Bè". tiengiang.gov.vn. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 10 năm 2021. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2021.
  14. ^ P.Mai (ngày 10 tháng 5 năm 2012). "Thị trấn Cái Bè hướng đến đô thị loại IV". báo Ấp Bắc. Lưu trữ bản gốc ngày 17 tháng 5 năm 2012. Truy cập ngày 6 tháng 10 năm 2021.
  15. ^ M.Trường, Th. Tú (ngày 25 tháng 9 năm 2018). "Nổi chìm chợ nổi Cái Bè". báo Tuổi Trẻ. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 10 năm 2021. Truy cập ngày 9 tháng 9 năm 2021.
  16. ^ Lê Thông, tr. 505.
  17. ^ Huỳnh Lứa.
  18. ^ Tạp chí cộng sản, Số phát hành 13-18, tr. 43.
  19. ^ Nguyễn Ngọc Minh (ngày 2 tháng 7 năm 2018). "Chợ nổi Cái Bè- Mai này liệu có còn không?". báo Ấp Bắc. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 10 năm 2021. Truy cập ngày 9 tháng 9 năm 2021.
  20. ^ Hữu Nghị (ngày 29 tháng 6 năm 2015). "Bài cuối: Về cù lao Tân Phong - Nghe dư âm ốc gạo một thời". báo Ấp Bắc. Lưu trữ bản gốc ngày 20 tháng 7 năm 2015. Truy cập ngày 4 tháng 3 năm 2021.
  21. ^ Việt Ngân (ngày 22 tháng 8 năm 2012). "Cái Bè: Thêm 1 di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh". báo Ấp Bắc. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2021.
  22. ^ Hoàng Phương, Ngọc Phan (ngày 26 tháng 12 năm 2015). "Độc đáo nhà cổ miền Tây: Ngôi nhà 3 thế kỷ". báo Thanh Niên. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2021.
  23. ^ Nguyễn Đông Triều (ngày 22 tháng 3 năm 2017). "Nội tổ của Lê Văn Duyệt và ngôi mộ cổ ở Cái Bè (Tiền Giang)". Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2021.
  24. ^ Chiêu Nam (ngày 16 tháng 4 năm 2014). "Đình Hòa Khánh đón nhận Bằng di tích cấp tỉnh". báo Ấp Bắc. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2021.
  25. ^ a ă Thu Huệ (ngày 6 tháng 2 năm 2018). "Mùa xuân đi thăm làng cổ Đông Hòa Hiệp". dulich.tuoitre.vn. Truy cập ngày 17 tháng 4 năm 2021.
  26. ^ "Mùa xuân đi thăm làng cổ Đông Hòa Hiệp". VTV. ngày 4 tháng 12 năm 2017. Truy cập ngày 17 tháng 4 năm 2021.
  27. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ; không có nội dung trong ref có tên Làng cổ Đông Hòa Hiệp
  28. ^ a ă â A.P., M.Thành (ngày 11 tháng 11 năm 2019). "Giữ hồn văn hóa Làng cổ Đông Hòa Hiệp". báo Ấp Bắc. Truy cập ngày 17 tháng 4 năm 2021.[liên kết hỏng]
  29. ^ a ă â Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ; không có nội dung trong ref có tên Đông Hòa Hiệp
  30. ^ Nguyễn Mạnh Thắng (ngày 9 tháng 6 năm 2019). "Chùa Thiên Hòa - ngôi chùa cổ ở Đông Hòa Hiệp". tiengiang.gov.vn. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 6 năm 2021. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2021.

Xem thêm

Sách

Liên kết ngoài

Tham khảo