Bước tới nội dung

Công tác xã hội

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Bản mẫu:Infobox occupation Công tác xã hội là một ngành học thuật và nghề thực hành, hướng đến việc đáp ứng các nhu cầu cơ bản của cá nhân, gia đình, nhóm, cộng đồng và toàn xã hội nhằm nâng cao phúc lợi của cá nhân và cộng đồng.[1][2] Thực hành công tác xã hội vận dụng kiến thức từ khoa học nhân văn, khoa học xã hội và các lĩnh vực liên ngành như tâm lý học, xã hội học, y tế, khoa học chính trị, phát triển cộng đồng, luật pháp và kinh tế học để làm việc với các hệ thống và chính sách, tiến hành đánh giá, xây dựng các biện pháp can thiệp, đồng thời nâng cao chức năng xã hội và trách nhiệm xã hội. Mục tiêu cuối cùng của công tác xã hội là nâng cao chất lượng cuộc sống của con người, giảm thiểu các vấn đề sinh học, tâm lý và xã hội, tăng cường năng lực cho cá nhân và cộng đồng, đồng thời thúc đẩy cải cách xã hội.[3]

Lịch sử

Một khu ổ chuột ở Marylebone, Anh vào thế kỷ 19

Hoạt động và nghề công tác xã hội có nguồn gốc khá hiện đại và mang tính khoa học, và nhìn chung được cho là phát triển từ ba nền tảng chính.[4]

Nền tảng đầu tiên là công tác xã hội với cá nhân, một phương pháp do Hiệp hội các tổ chức từ thiện (COS) tiên phong phát triển vào giữa thế kỷ XIX. Tổ chức này được Helen Bosanquet và Octavia Hill thành lập tại Luân Đôn, Anh.[5] Đa số các nhà sử học xem COS là tổ chức tiên phong trong việc hình thành lý thuyết xã hội, đặt nền móng cho sự ra đời của công tác xã hội với tư cách là một nghề chuyên nghiệp.[6] Hiệp hội các tổ chức từ thiện chủ yếu tập trung vào công tác xã hội với cá nhân.

Nền tảng thứ hai là quản trị xã hội, bao gồm nhiều hình thức cứu trợ người nghèo. Hoạt động cứu trợ người nghèo trên phạm vi nhà nước được cho là bắt nguồn từ các đạo luật người nghèo của Anh vào thế kỷ XVII, nhưng chỉ đến khi COS tham gia thì mới được tổ chức và thực hiện một cách có hệ thống.

Nền tảng thứ ba là hành động xã hội. Khác với việc chỉ tập trung giải quyết những khó khăn trước mắt của từng cá nhân, hướng tiếp cận này nhấn mạnh hành động về mặt xã hội và chính trị, thông qua cộng đồng và các nhóm xã hội nhằm cải thiện điều kiện sống, từ đó góp phần giảm nghèo. Cách tiếp cận này ban đầu được phát triển bởi phong trào Nhà Định cư.[6]

Đồng thời, còn có một nền tảng khác khó định nghĩa hơn, đó là sự phát triển của các thiết chế chuyên trách giải quyết toàn bộ các vấn đề xã hội. Tất cả những xu hướng này đều phát triển mạnh mẽ trong thế kỷ XIX và tạo nền tảng cho sự hình thành của công tác xã hội hiện đại, cả trên phương diện lý luận và thực hành.[7]

Công tác xã hội với tư cách là một nghề chuyên nghiệp ra đời ở nước Anh vào thế kỷ XIX, bắt nguồn từ những biến động kinh tế – xã hội do cách mạng công nghiệp tạo ra. Đặc biệt, nghề này hình thành trong bối cảnh xã hội phải đối mặt với tình trạng nghèo đói quy mô lớn tại các đô thị cùng những vấn đề phát sinh từ quá trình đô thị hóa. Do nghèo đói là trọng tâm của công tác xã hội trong giai đoạn đầu, lĩnh vực này có mối liên hệ mật thiết với hoạt động từ thiện.[7]

Những nhân vật lịch sử quan trọng khác góp phần định hình sự phát triển của nghề công tác xã hội gồm có Jane Addams, người sáng lập Hull House tại Chicago và được trao giải Nobel Hòa bình năm 1931; Mary Ellen Richmond, tác giả cuốn Social Diagnosis, một trong những giáo trình đầu tiên về công tác xã hội tích hợp kiến thức từ luật học, y học, tâm thần học, tâm lý học và lịch sử; cùng William Beveridge, người đặt nền móng cho nhà nước phúc lợi và định hình các cuộc tranh luận về công tác xã hội trong bối cảnh cung cấp phúc lợi xã hội.

Vai trò và chức năng

Trong lĩnh vực sức khỏe tâm thần, nhân viên công tác xã hội đảm nhiệm nhiều vai trò khác nhau, bao gồm quản lý ca, biện hộ, quản trị và trị liệu. Các chức năng chính của nhân viên công tác xã hội trong lĩnh vực tâm thần bao gồm thúc đẩy sức khỏe cũng như phòng ngừa, điều trị và phục hồi chức năng. Ngoài ra, nhân viên công tác xã hội cũng có thể hành nghề trong các lĩnh vực sau:

  • Tham vấn và tâm lý trị liệu
  • Quản lý ca và cung cấp dịch vụ hỗ trợ
  • Can thiệp khủng hoảng
  • Giáo dục tâm lý
  • Phục hồi chức năng tâm thần và hỗ trợ quá trình hồi phục
  • Điều phối và giám sát chăm sóc
  • Quản lý và điều hành chương trình
  • Xây dựng chương trình, chính sách và phát triển nguồn lực
  • Nghiên cứu và đánh giá

Nhân viên công tác xã hội tâm thần thực hiện đánh giá tâm lý – xã hội đối với người bệnh, đồng thời tăng cường sự phối hợp và trao đổi thông tin giữa người bệnh, gia đình và các thành viên trong nhóm chăm sóc sức khỏe. Họ thúc đẩy sự hợp tác liên ngành nhằm bảo đảm người bệnh được tiếp cận với dịch vụ chăm sóc có chất lượng và tham gia tích cực vào quá trình lập kế hoạch điều trị, chăm sóc. Tùy theo nhu cầu của từng trường hợp, nhân viên công tác xã hội có thể tham gia giáo dục sức khỏe, tham vấn và tâm lý trị liệu. Bên cạnh đó, họ giữ vai trò quan trọng trong quá trình chăm sóc sau điều trị, hỗ trợ người bệnh chuyển tiếp thuận lợi từ cơ sở điều trị trở về gia đình và tái hòa nhập cộng đồng.[8]

Sức khỏe tâm thần của nhân viên công tác xã hội

Nhiều nghiên cứu đã cho thấy nhân viên công tác xã hội có nguy cơ cao mắc các rối loạn tâm thần phổ biến, phải nghỉ làm dài hạn do bệnh lý tâm thần và sử dụng thuốc chống trầm cảm.[9][10][11][12][13] Một nghiên cứu tại Thụy Điển cho thấy nhân viên công tác xã hội có nguy cơ được chẩn đoán mắc trầm cảm, rối loạn lo âu và các rối loạn liên quan đến căng thẳng cao hơn so với người lao động ở các ngành nghề khác.[9] Nguy cơ này vẫn duy trì ở mức cao ngay cả khi so sánh với các nghề khác trong nhóm dịch vụ nhân sinh.[9][11][10] Trong đó, những nhân viên công tác xã hội làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tâm thần hoặc đánh giá nhu cầu hỗ trợ là nhóm dễ bị ảnh hưởng nhất.[9]

Có nhiều cách giải thích cho nguy cơ gia tăng này. Ở cấp độ cá nhân, các yếu tố bao gồm căng thẳng sang chấn thứ cấp,[14] mệt mỏi do lòng trắc ẩn[14] và việc những người vốn dễ bị tổn thương lựa chọn theo nghề công tác xã hội.[15] Ở cấp độ tổ chức, áp lực công việc cao,[15][16] văn hóa tổ chức và tình trạng quá tải công việc[14] được xem là những yếu tố góp phần quan trọng.

Nguy cơ này khác nhau giữa hai giới.[10][13] So với những người cùng giới làm việc trong các ngành nghề khác, mức gia tăng nguy cơ ở nam nhân viên công tác xã hội cao hơn so với nữ.[9][10] Cụ thể, nam nhân viên công tác xã hội có nguy cơ được chẩn đoán mắc trầm cảm hoặc rối loạn lo âu cao hơn 70% so với nam giới trong các ngành nghề khác.[9] Trong khi đó, ở nữ giới, nguy cơ này cao hơn 20% so với những người cùng giới làm việc ở các ngành nghề khác.[9] Một cách giải thích là tỷ lệ hiện mắc các rối loạn tâm thần phổ biến vốn đã cao ở phụ nữ và thấp hơn ở nam giới trong dân số nói chung.[17] Một giả thuyết khác cho rằng nam giới làm việc trong các môi trường có cơ cấu giới tính cân bằng có xu hướng tìm kiếm sự hỗ trợ từ các dịch vụ chăm sóc sức khỏe thường xuyên hơn so với nam giới làm việc trong các ngành nghề mà lao động nam chiếm đa số.[18]

Xem thêm

Đọc thêm

Trang Bản mẫu:Đầu tham khảo/styles.css không có nội dung.

  • Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  • Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  • Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  • Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  • Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  • Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  • Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  • Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  • Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  • Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  • Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  • Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  • Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  • Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  • Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  • Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  • Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  • Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  • Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  • Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  • Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  • Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  • Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  • Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  • Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  • Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  • Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  • Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  • Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).

Tham khảo

Trang Bản mẫu:Tham khảo/styles.css không có nội dung.

  1. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  2. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  3. ^
    1. redirect Bản mẫu:Chú thích tập san học thuật
  4. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  5. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  6. ^ a ă Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  7. ^ a ă Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Unsubst”.
  8. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Unsubst”.
  9. ^ a ă â b c d đ
    1. redirect Bản mẫu:Chú thích tập san học thuật
  10. ^ a ă â b
    1. redirect Bản mẫu:Chú thích tập san học thuật
  11. ^ a ă
    1. redirect Bản mẫu:Chú thích tập san học thuật
  12. ^
    1. redirect Bản mẫu:Chú thích tập san học thuật
  13. ^ a ă
    1. redirect Bản mẫu:Chú thích tập san học thuật
  14. ^ a ă â
    1. redirect Bản mẫu:Chú thích tập san học thuật
  15. ^ a ă
    1. redirect Bản mẫu:Chú thích tập san học thuật
  16. ^
    1. redirect Bản mẫu:Chú thích tập san học thuật
  17. ^
    1. redirect Bản mẫu:Chú thích tập san học thuật
  18. ^
    1. redirect Bản mẫu:Chú thích tập san học thuật

Liên kết ngoài

Lấy từ “https://wikibeta.org/index.php?title=Công_tác_xã_hội&oldid=3451108”