Công tử

Phiên âm
Công tử
Tên tiếng Trung
Phồn thể	Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Module:Lang/data/iana scripts' not found.
Giản thể	Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Module:Lang/data/iana scripts' not found.
Nghĩa đen	con của công gia
Bính âm Hán ngữ	Trang Mô đun:Infobox/styles.css không có nội dung.
Phiên âm
Tiếng Hán tiêu chuẩn
Bính âm Hán ngữ	gōngzǐ
Chú âm phù hiệu	ㄍㄨㄥㄗˇ
Quốc ngữ La Mã tự	gongtzyy
Wade–Giles	kung-tzu
Tiếng Ngô
Latinh hóa tiếng Thượng Hải	kon tsr (T1)
Tiếng Quảng Châu
Latinh hóa Yale	gūng jí
Việt bính	gung1 zi2
Latinh hóa tiếng Quảng Đông	gung1 dzi2
Tiếng Mân Nam
POJ tiếng Mân Tuyền Chương	kong-chír
Tâi-lô	kong-tsír
Tên tiếng Triều Tiên
Hangul	Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Module:Lang/data/iana scripts' not found.
Hanja	Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Module:Lang/data/iana scripts' not found.
McCune–Reischauer	Trang Mô đun:Infobox/styles.css không có nội dung.
Phiên âm
McCune–Reischauer	gongja
Tên tiếng Nhật
Kanji	Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Module:Lang/data/iana scripts' not found.
Kana	Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Module:Lang/data/iana scripts' not found.
Rōmaji	Trang Mô đun:Infobox/styles.css không có nội dung.
Chuyển tự
Rōmaji	kōshi

Trang Mô đun:Infobox/styles.css không có nội dung.

Công tử (chữ Hán: 公子) vốn là danh từ kính xưng chỉ con trai và con gái của quân chủ chư hầu nhà Chu thời Xuân Thu–Chiến Quốc.^[1]

Lịch sử

Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Module:Format link' not found. Đầu thời Xuân Thu, con trai của quân chủ chư hầu làm Đại phu (大夫) và được gọi là Công tử.^[2]

Con gái của các quốc quân sau khi kết hôn thường được gọi theo tính thị (tính ở đây chỉ các họ cổ, như Thượng cổ bát đại tính), như Trần Qui, Sái Cơ, Tề Khương, Tần Doanh, Triệu Cơ, Thân Khương. Trường hợp gọi "công tử" kèm tên huý như Công tử Khuynh (公子倾) là rất hiếm, chỉ dùng để chỉ khuê nữ chưa gả của các chư hầu.^[3]

Ví dụ tên người Trung Quốc thời Tiên Tần
Giới	Tên thường gọi	Thị (shì Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Module:Lang/data/iana scripts' not found.)	Thuỵ hiệu (shìhào Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Module:Lang/data/iana scripts' not found.)	Tước (jué Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Module:Lang/data/iana scripts' not found.)	Tự (zì Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Module:Lang/data/iana scripts' not found.)	Tính (xìng Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Module:Lang/data/iana scripts' not found.)	Danh (míng Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Module:Lang/data/iana scripts' not found.)	Chú thích riêng
Nữ	Đát Kỷ 妲己	Tô 苏			Đát 妲	Kỷ 己		Công chúa của Hữu Tô thị [zh]. Vợ của Thương Đế Tân.
Nữ	Văn Khương 文姜	Tề 齊	Văn 文			Khương 姜		Con gái của Tề Hy công. Vợ của Lỗ Hoàn công.
Nam	Tề Hoàn công 齊桓公	Tề 齊	Hoàn 桓	Công 公		Khương 姜	Tiểu Bạch 小白	Quốc quân của nước Tề. Một trong Xuân Thu Ngũ Bá.
Nữ	Vương Cơ 王姬	Vương 王				Cơ 姬		Vợ của Tề Hoàn công. Công chúa của nhà Chu.
Nữ	Sái Cơ 蔡姬	Sái 蔡				Cơ 姬		Vợ của Tề Hoàn công. Công chúa của nước Sái.
Nữ	Triệu Trang Cơ 赵庄姬	Triệu 赵	Trang 庄			Cơ 姬		Con gái Tấn Thành công. Vợ của Triệu Sóc.
Nam	Tôn Thúc Ngao 孙叔敖	Vĩ 蔿			Tôn Thúc 孙叔	Mị 芈	Ngao 敖	Lệnh doãn nước Sở. Hậu duệ của Sở Lệ vương, tiên tổ của Tôn Vũ. Giúp Sở Trang vương xưng bá.
Nam	Thẩm Chư Lương 沈諸梁 Diệp công Cao 叶公高	Thẩm 沈 Diệp 叶		Công 公	Tử Cao 子高	Mị 芈	Chư Lương 諸梁	Hậu duệ của Thẩm Doãn Tử Kính [zh], con trai Sở Mục vương.
Nữ	Công tử Khuynh 公子倾	Nguỵ 魏		Công tử 公子		Cơ 姬	Khuynh 倾	Con gái của Nguỵ Văn hầu.
Nam	Thái tử Đan 太子丹	Yên 燕		Thái tử 太子		Cơ 姬	Đan 丹	Con trai của Yên vương Hỉ. Thuê sát thủ hành thích Tần vương Chính.
Nam	Triệu vương Gia 赵王嘉 Đại vương Gia 代王嘉	Triệu 赵 Đại 代		Vương 王		Doanh 嬴	Gia 嘉	Quốc quân cuối cùng của nước Triệu.
Chú thích chung Tính của vương thất nhà Chu, [Cơ; 姬], dần dần được sử dụng để chỉ các công nương nói chung. Tên thường gọi của Triệu Trang Cơ sử dụng thị của chồng bà thay vì của cha bà [Tấn; 晉].

Sau thời Chiến Quốc

Về sau, người hậu thế chuyển sang gọi con em của nhà thế gia môn phiệt là Công tử, như: ["Lâu công tử đem vàng chuộc người bạn, Lưu Thủ Bị mạo họ đánh nhà đò."]^[4]

Danh xưng "Công tử" hiện nay được dùng để chỉ con trai, tức [Lệnh công tử; 令公子], tương đối hiếm mới dùng để chỉ con gái, tức [Nữ công tử; 女公子]. Thay vào đó, người con gái được gọi là [Tiểu thư; 小姐] hoặc [Thiên kim; 千金].

Xem thêm

Chú thích

Trang Bản mẫu:Tham khảo/styles.css không có nội dung.

^ Xuân Thu tả truyện chú, Hoàn công tam niên (桓公三年) viết: Công tử, tiếng xưng dùng cho cả nam và nữ, còn gọi Nữ công tử (女公子). Xem thêm: Xuân Thu tả truyện.
^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
^ Ngô Kính Tử. Nho lâm ngoại sử (儒林外史), hồi 9: 婁公子捐金贖朋友，劉守備冒姓打船家。

[1] Xuân Thu tả truyện chú, Hoàn công tam niên (桓公三年) viết: Công tử, tiếng xưng dùng cho cả nam và nữ, còn gọi Nữ công tử (女公子). Xem thêm: Xuân Thu tả truyện.

[2] Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).

[3] Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).

[4] Ngô Kính Tử. Nho lâm ngoại sử (儒林外史), hồi 9: 婁公子捐金贖朋友，劉守備冒姓打船家。

[1]

[2]

[3]

[4]