Chiêu Tiết Quý phi
| Chiêu Tiết Quý phi 昭節貴妃 | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Tống Nhân Tông Quý phi | |||||
| Thông tin chung | |||||
| Sinh | 1023 | ||||
| Mất | 1091 | ||||
| Phối ngẫu | Tống Nhân Tông Triệu Trinh | ||||
| Hậu duệ | Phúc Khang Công chúa Triệu thị Điệu Mục Ung vương Triệu Hân | ||||
| |||||
| Hoàng tộc | Nhà Tống | ||||
| Thân phụ | Ngô quốc công Miêu Kế Tông | ||||
| Thân mẫu | Sở Quốc Trần Quốc phu nhân Hứa thị | ||||
Chiêu Tiết Quý phi Miêu thị (chữ Hán: 昭節貴妃苗氏, 1023 - 1091) là một phi tần rất được sủng ái của Tống Nhân Tông Triệu Trinh, là dưỡng mẫu của Tống Anh Tông Triệu Tông Thực.
Cuộc đời
Quý phi họ Miêu, người phủ Khai Phong, là con gái Miêu Kế Tông (苗繼宗) và Hứa thị (許氏), ngoài bà ra còn có một người chị gái. Hứa thị vốn là nhũ mẫu của Tống Nhân Tông, do bị cung nữ gièm pha mà phải xuất cung. Sau khi lên ngôi, Nhân Tông phong Hứa thị làm Đang Dương Quận phu nhân (當陽郡夫人), sau thăng Tề Quốc phu nhân (齐国夫人); chồng bà Kế Tông cũng được phong làm Hữu ban điền trực, trưởng nữ phong Vĩnh An Huyện quân (永安县君), thứ nữ phong Nhân Thọ Quận quân (仁壽郡君) và nhập cung hầu Nhân Tông từ lúc được sách phong.
Miêu thị nhan sắc xuất chúng, lại có đức hạnh nên được Nhân Tông sủng ái, nhanh chóng tấn phong Tài nhân (才人), Chiêu dung (昭容) rồi Đức phi (德妃), vị Chính nhất phẩm, địa vị khi đó chỉ đứng sau Hoàng hậu[1]. Bà có với Nhân Tông một con trai và một con gái, là Chu quốc Trần Quốc Đại trưởng công chúa và Ung vương Triệu Hân; Triệu Hân từ nhỏ được Nhân Tông yêu chiều nhưng lại chết non khi chưa được hai tuổi. Sau khi Triệu Tông Thực được Nhân Tông nhận làm dưỡng tử đã giao cho bà tận tâm nuôi dưỡng, do đó sau khi Anh Tông đăng cơ tấn tôn vị Quý phi (貴妃). Khi đó Miêu quý phi chỉ đứng sau Từ Thánh Quang Hiến Hoàng hậu Tào thị, lại có danh là dưỡng mẫu, thập phần cao quý[1].
Anh Tông nhân đó mà cũng trọng đãi gia đình bà, cha bà được tặng Thái sư, tước Ngô quốc công (吳國公), mẹ bà Hứa thị cũng được tặng Sở Quốc Trần Quốc phu nhân (陳國楚國夫人). Năm Nguyên Hựu thứ 6 (1091), Miêu thị qua đời, hưởng thọ 69 tuổi. Tống Triết Tông nghỉ thiết triều 5 ngày, đích thân làm tế lễ cho bà, truy thụy Chiêu Tiết (昭節).
Con cái
Chiêu Tiết Quý phi có với Nhân Tông một con trai và một con gái.
- Phúc Khang công chúa (福康公主, 1038 - 1070), trưởng nữ của Nhân Tông. Công chúa thông minh lanh lợi từ nhỏ, được Nhân Tông yêu quý, luôn ở bên cạnh hầu hạ mỗi khi Nhân Tông ốm bệnh[2]. Năm Gia Hựu thứ 2 (1056) phong Duyện Quốc công chúa (兗國公主), cùng năm hạ giá Lý Vĩ (李瑋) - con của Lý Khắc Dụng, em trai Lý Thần phi. Phu thê không hòa thuận, công chúa xảy ra xích mích với chồng và mẹ chồng nên liên tục bất kính vô lễ, năm Gia Hựu thứ 6 (1060) giáng làm Nghi Quốc công chúa (沂國公主), đưa về trong cung, năm sau (1061) thì ly hôn, tháng 11 cùng năm phong Ích Quốc công chúa (岐国公主). Tống Anh Tông đăng cơ, phong Việt Quốc Trưởng công chúa (越國長公主), Tống Triết Tông đăng cơ phong Sở Quốc Đại Trưởng công chúa (楚國大長公主), qua đời năm Hi Ninh thứ 3 (1070). Tống Thần Tông đích thân đến dinh phủ của công chúa khóc tang, chỉ ra rằng Lý Vĩ đối xử khắc nghiệt với công chúa[3] nên bị đày đi Trần Châu, tặng công chúa thụy Trang Hiếu (庄孝), phong Tần Quốc Đại Trưởng công chúa (秦國大長公主), Tống Huy Tông đăng cơ, tặng Trần quốc, Chu quốc Đại Trưởng Công chúa, sau lại cải phong Trang Hiếu Minh Ý Đại Trưởng Đế cơ (庄孝明懿大長帝姬).
- Triệu Hân (趙昕, 6 tháng 9, 1039 - 24 tháng 3, 1041), con trai thứ hai của Nhân Tông. Tiểu tự Hưng Lai (兴来), Khang Định nguyên niên (1040) phong Thọ quốc công (寿国公), năm sau thì mất, tặng Dự vương (豫王), thụy Điệu Mục (悼穆), về sau cải phong Việt vương (越王), Đường vương (唐王) rồi Ung vương (雍王)[4].
Trong văn hóa đại chúng
| Năm | Phim ảnh | Diễn viên | Nhân vật |
| 2020 | Thanh bình nhạc | Tôn Mộng Hàm (lúc nhỏ) |
Miêu Tâm Hoà |
| Giả Thiếu Hàm (thiếu niên) | |||
| Hứa Linh Nguyệt (trưởng thành) |
Tham khảo
- ^ a b Tống sử, quyển 242, liệt truyện thứ nhất
- ^ 皇宋通鉴长编纪事本末·卷第五十二》李玮尚福康公主 庆历七年五月丙子，东头供奉官李玮为左卫将军、驸马都尉，选尚福康公主也。玮，用和次子……癸卯，诏兖国公主入内，安州观察使、驸马都尉李玮知卫州。玮所生母杨氏归其兄璋，公主乳母韩氏出居外，公主宅句当内臣梁怀吉归前省，诸色祗应人皆散遣之。怀吉等既坐责，公主恚怼，欲自尽，或纵火欲焚第，以邀帝必召杯吉等还，帝不得已，亦为召之。谏官杨畋、司马光、龚鼎臣等皆谏，帝弗听。然公主意终恶玮，不肯复入中合，状若狂易，欲自尽数矣。苗贤妃与俞充仪谋，使内臣王务滋管句驸马宅以伺玮过。玮素谨，务滋不得其过，乃告苗、俞曰：“但得上旨，务滋请以卮酒了之。”苗、俞白帝，帝不答。顷之，帝与皇后同坐，俞又白之，皇后曰：“陛下念章懿太后，故玮得尚主，今奈何欲为此？”都知任守忠在旁曰：“皇后之言是也。”务滋谋讫不行，寻有是命。
- ^ 原载于王安石《熙宁奏对日录》，《王安石全集》第四册（一五页）收录。原文：熙宁三年（庚戌 一〇七〇年）（正月九日）。驾至楚国长公主宅浇奠，上召中书入见，恸哭言：“李玮负仁宗恩，遇长主无恩礼，可便与节度副使安置。”上曰：“玮都不恤长主，衣服饮食药物至于呼医，亦多作阻隔，长主衣衾乃至有虮虱，至自取炭生火，炭灹伤面。”四明尊尧集卷九寓言门引王安石日录。〇今案：据宋会要辑稿帝系八之——，楚国长公主卒于熙宁三年正月九日。
- ^ 元·脱脱、阿鲁图，《宋史》（列传第四 宗室二）：“仁宗三子：长杨王昉，次雍王昕，次荆王曦，皆早亡。徽宗时改封。”