Bước tới nội dung

Fomalhaut b

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Fomalhaut b
Tập tin:NASA's Hubble Reveals Rogue Planetary Orbit For Fomalhaut B.jpg
Fomalhaut và Fomalhaut b vào năm 2012 (NASA)
Khám phá
Khám phá bởiKalas et al.[1]
Nơi khám pháKính viễn vọng không gian Hubble
Ngày phát hiện13 tháng 11 năm 2008
Kĩ thuật quan sát
Phương pháp phát hiện ngoại hành tinh
Đặc trưng quỹ đạo
SaoFomalhaut

Fomalhaut b, tên chính thức là Dagon /ˈdɡən/,[2] là một đám mây sao bụi đang mở rộng và là cựu ứng cử viên ngoại hành tinh gần sao loại A Fomalhaut. Vật thể này nằm trong chòm sao Nam Ngư, cách Trái Đất 25 năm ánh sáng. Vật thể thiên văn này lần đầu tiên quan sát vào năm 2008 và được xác nhận năm 2012 qua camera ACS (Advanced Camera for Surveys - tạm dịch: Camera Cải tiến Quan sát) của kính viễn vọng không gian Hubble.[3][4] Các quan sát sau đó vào tháng 1 năm 2013 cho rằng vật thể này có quỹ đạo elip lệch tâm cao với thời gian quay 1700 năm Trái Đất dựa trên giả định rằng vật thể này là hành tinh.[5] Vật thể này được Hiệp hội Thiên văn học Quốc tế (IAU) lựa chọn là một phần của dự án NameExoWorlds nhằm giúp đưa tên dễ nhớ hơn cho các vật thể thiên văn.[6][7] Sau các quá trình đưa ra các cái tên mới cũng như bầu chọn trong số chúng,[8] cái tên ''Dagon'' được IAU công bố thắng cuộc vào tháng 12 năm 2015.[9][10][11]

Tuy nhiên, các giả thuyết về việc vật thể là hành tinh ngày càng suy yếu khi các dữ liệu ngày càng chỉ ra rằng đây thực chất là một đĩa bụi khí đang ở trong quỹ đạo đào thoát khỏi hệ sao Fomalhaut.[12] Năm 2023, một nhóm các nhà khoa học sử dụng thiết bị Hồng ngoại Tầm trung (MIRI) của kính thiên văn Không gian James Webb nhằm thăm dò môi trường hệ bụi của Fomalhaut và phát hiện ra hệ bụi trung tâm mới có thể đến từ một hành tinh chưa được nhìn thấy, đồng thời cho rằng Fomalhaut b rất có thể là nguồn gốc cho đám bụi mới này. Các nghiên cứu sau này sử dụng NIRCam (Máy ảnh cận hồng ngoại) của kính thiên văn trang bị coronagraphs (kính che sáng) để thăm dò vòng bụi phức tạp ở các bước sóng khác nhau của ánh sáng hồng ngoại. Việc không phát hiện thấy ở một số bước sóng nhất định ủng hộ ý tưởng rằng Fomalhaut b không phải là một hành tinh khổng lồ mà là một đám mây bụi hình thành do va chạm giữa các tiểu hành tinh..[13][14]

Tập tin:Fomalhaut planet.jpg
Hệ hành tinh Fomalhaut

Tham khảo

  1. ^ Kalas, Paul; và đồng nghiệp (ngày 13 tháng 11 năm 2008). "Optical Images of an Exosolar Planet 25 Light-Years from Earth". Science. 322 (5906): 1345–8. arXiv:0811.1994. Bibcode:2008Sci...322.1345K. doi:10.1126/science.1166609. PMID 19008414. S2CID 10054103.
  2. ^ "Dagon". Từ điển tiếng Anh Oxford . Nhà xuất bản Đại học Oxford. (Subscription or participating institution membership required.)
  3. ^ Harrington, J.D.; Villard, Ray (ngày 8 tháng 1 năm 2013). "NASA's Hubble Reveals Rogue Planetary Orbit For Fomalhaut B". NASA. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 11 năm 2015. Truy cập ngày 9 tháng 1 năm 2013.
  4. ^ Villard, Ray; Kalas, Paul (ngày 8 tháng 1 năm 2013). "Hubble Reveals Rogue Planetary Orbit for Fomalhaut b (News Release Number: STScI-2013-01)". HubbleSite. Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2013.
  5. ^ Kalas, Paul; Graham, James R.; Fitzgerald, Michael P.; Clampin, Mark (2013). "STIS Coronagraphic Imaging of Fomalhaut: Main Belt Structure and the Orbit of Fomalhaut b". The Astrophysical Journal. 775 (1) 56. arXiv:1305.2222. Bibcode:2013ApJ...775...56K. doi:10.1088/0004-637X/775/1/56. S2CID 62877509.
  6. ^ NameExoWorlds: An IAU Worldwide Contest to Name Exoplanets and their Host Stars Lưu trữ ngày 4 tháng 9 năm 2017 tại Wayback Machine. IAU.org. 9 July 2014
  7. ^ NameExoWorlds Lưu trữ ngày 25 tháng 6 năm 2018 tại Wayback Machine.
  8. ^ NameExoWorlds Lưu trữ ngày 15 tháng 8 năm 2015 tại Wayback Machine.
  9. ^ Final Results of NameExoWorlds Public Vote Released Lưu trữ ngày 2 tháng 12 năm 2017 tại Wayback Machine, International Astronomical Union, 15 December 2015.
  10. ^ "SCSU planetarium names an exoplanet". St. Cloud Times. Truy cập ngày 29 tháng 12 năm 2015.
  11. ^ "NameExoWorlds The Approved Names". Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 2 năm 2018. Truy cập ngày 10 tháng 9 năm 2016.
  12. ^ Gáspár, András; Rieke, George H. (ngày 20 tháng 4 năm 2020). "New HST data and modeling reveal a massive planetesimal collision around Fomalhaut". PNAS. 117 (18): 9712–9722. arXiv:2004.08736. Bibcode:2020PNAS..117.9712G. doi:10.1073/pnas.1912506117. PMC 7211925. PMID 32312810.
  13. ^ Ygouf, Marie; Beichman, Charles; Llop-Sayson, Jorge; Bryden, Geoffrey; Leisenring, Jarron; Gaspar, Andras; Krist, John; Rieke, Marcia; Rieke, George (2024). "Searching for Planets Orbiting Fomalhaut with JWST/NIRCam". The Astronomical Journal. 167 (1): 26. arXiv:2310.15028. Bibcode:2024AJ....167...26Y. doi:10.3847/1538-3881/ad08c8.
  14. ^ Gough, Evan; Today, Universe. "JWST searches for planets in the Fomalhaut system". phys.org (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2024.

Lỗi Lua trong Mô_đun:Authority_control tại dòng 152: attempt to index field 'wikibase' (a nil value).