Frederik IV của Đan Mạch
Frederik IV của Đan Mạch ( tiếng Đan Mạch: Frederik ; 11 tháng 10 năm 1671 – 12 tháng 10 năm 1730) là vua của Đan Mạch và Na Uy từ năm 1699 cho đến khi qua đời. Ông là con trai của Christian V của Đan Mạch-Na Uy và Charlotte Amalie xứ Hessen-Kassel.[1]
| Frederik IV của Đan Mạch | |
|---|---|
| Tập tin:Balthasar Denner - Portrait of King Frederik IV of Denmark-Norway - NG.M.00176 - National Museum of Art, Architecture and Design.jpg Tranh vẽ bởi Balthasar Denner | |
| Vua Đan Mạch và Na Uy | |
| Tại vị | 25 tháng 8 năm 1699 – 12 tháng 10 năm 1730 |
| Đăng quang | 15 tháng 4 năm 1700 Nhà nguyện Cung điện Frederiksborg |
| Tiền nhiệm | Christian V |
| Kế nhiệm | Christian VI |
| Tổng lý | |
| Thông tin chung | |
| Sinh | 11 tháng 10 năm 1671 Lâu đài Copenhagen, Copenhagen, Đan Mạch |
| Mất | 12 tháng 10 năm 1730 (59 tuổi) Cung điện Odense, Odense, Đan Mạch |
| An táng | Roskilde Cathedral |
| Phối ngẫu |
|
| Hậu duệ | |
| Vương tộc | Nhà Oldenburg |
| Thân phụ | Christian V của Đan Mạch |
| Thân mẫu | Charlotte Amalie xứ Hessen-Kassel |
| Tôn giáo | Giáo hội Luther |
| Chữ ký | Chữ ký của Frederik IV của Đan Mạch |
Thiếu thời
Frederik sinh ngày 11 tháng 10 năm 1671 tại Lâu đài Copenhagen, là con trai trưởng của Christian V của Đan Mạch và Vương hậu Charlotte Amalie xứ Hessen-Kassel. Ông nội của ông, Frederik III của Đan Mạch, qua đời một năm rưỡi trước khi ông chào đời, vì vậy với tư cách là con trai trưởng của quốc vương đương nhiệm, Frederik trở thành Thái tử Đan Mạch ngay từ khi sinh ra. Ngay trong tối ngày ông ra đời, vị thái tử sơ sinh được làm lễ rửa tội với tên Frederik bởi cha giải tội Hans Leth. Đây cũng là lần đầu tiên chiếc bồn rửa tội về sau được sử dụng cho các thành viên vương thất Đan Mạch qua nhiều thế hệ được dùng trong lễ rửa tội.
Năm 18 tuổi, với tư cách là người thừa kế ngai vàng, Frederik được trao một ghế trong Hội đồng Nhà nước. Trong thời gian là Thái tử, ông tiếp tục mở rộng học vấn bằng những chuyến du hành khắp châu Âu dưới sự hướng dẫn của thị thần Ditlev Wibe. Frederik đặc biệt ấn tượng với kiến trúc Ý và sau khi trở về đã xin phép phụ vương xây dựng một cung điện mùa hè trên đồi Solbjerg tại Valby, nơi sau này trở thành địa điểm của Cung điện Frederiksberg. Công trình được hoàn thành năm 1703.
Frederik được phép lựa chọn vợ tương lai trong số các vương nữ theo đạo Tin Lành thuộc các triều đình miền bắc nước Đức. Năm 1695, ông đến thăm triều đình của Gustav Adolph, Công tước xứ Mecklenburg-Güstrow tại Güstrow, nhưng chuyến đi bị gián đoạn bởi tin người em trai là Vương tử Christian lâm bệnh nặng và qua đời không lâu sau đó. Khi quay lại Güstrow, Frederik đã chọn một vương nữ lớn tuổi nhất còn độc thân là Louise xứ Mecklenburg-Güstrow. Hai người kết hôn ngày 5 tháng 12 năm 1695 tại Lâu đài Copenhagen. Louise là chắt bốn đời của Frederik II của Đan Mạch.
Sau khi Christian V qua đời ngày 25 tháng 8 năm 1699, Frederik và Louise trở thành Quốc vương và Vương hậu của Đan Mạch–Na Uy. Lễ đăng quang của họ được tổ chức ngày 15 tháng 4 năm 1700 tại nhà nguyện của Cung điện Frederiksberg.
Trị vì
Chính sách đối nội
Một trong những cải cách quan trọng nhất của Frederik IV là bãi bỏ chế độ vornedskab vào năm 1702, một hình thức nông nô tồn tại tại đảo Zealand từ cuối thời Trung Cổ. Tuy nhiên, tác động của cải cách này về lâu dài bị hạn chế khi năm 1733, dưới triều đại con trai ông là Christian VI, chế độ stavnsbånd được ban hành, buộc nông dân phải ở lại quê quán và đặt họ dưới sự kiểm soát của giới quý tộc địa phương cũng như quân đội.
Sau khi Đại chiến phương Bắc kết thúc, Đan Mạch–Na Uy bước vào giai đoạn phát triển tương đối ổn định về kinh tế và văn hóa. Nhà hát công cộng đầu tiên của Đan Mạch, Lille Grønnegade Theatre (Nhà hát Little Green Street) được thành lập, trong khi nhà soạn kịch nổi tiếng Ludvig Holberg bắt đầu sự nghiệp văn học của mình. Frederik IV cũng thành lập College of Missions (Trường Cao đẳng Truyền giáo), tổ chức đã tài trợ cho nhà truyền giáo Hans Egede trong công cuộc truyền giáo và thuộc địa hóa Greenland.
Về chính trị, triều đại của ông chịu ảnh hưởng đáng kể từ gia tộc Reventlow – họ hàng của người vợ thứ hai, Vương hậu Anna Sophie Reventlow. Đồng thời, ông ngày càng tỏ ra thiếu tin tưởng đối với tầng lớp quý tộc truyền thống của vương quốc. Trong thời gian ông trị vì, Copenhagen phải đối mặt với hai thảm họa lớn: trận dịch hạch năm 1711 và Đại hỏa hoạn Copenhagen năm 1728, vụ cháy đã phá hủy phần lớn khu vực trung cổ của thủ đô. Nhiều tài liệu khoa học quý giá của nhà thiên văn học Ole Rømer cũng bị thiêu rụi trong thảm họa này.
Frederik IV đặc biệt yêu thích kiến trúc Ý. Sau các chuyến đi đến bán đảo Ý, ông cho mở rộng Cung điện Frederiksberg theo phong cách Baroque Ý và cho xây dựng Cung điện Fredensborg, công trình được xem là biểu tượng kỷ niệm việc kết thúc Đại chiến phương Bắc.
Chuyến đi đến Venezia
Mùa đông năm 1708–1709, Frederik IV thực hiện một chuyến thăm nổi tiếng tới Venice cùng đoàn tùy tùng hơn 80 người. Ông sử dụng tước hiệu "Bá tước xứ Oldenburg" để tránh các nghi thức ngoại giao phức tạp và tốn kém dành cho một quốc vương đang công du.
Trong chín tuần lưu lại Venice, nhà vua thường xuyên tham dự các buổi biểu diễn opera và hài kịch, đồng thời mua nhiều sản phẩm thủy tinh Venice nổi tiếng. Ông cũng được chính quyền Cộng hòa Venezia tặng hai khẩu đại bác bằng đồng cỡ lớn cùng một súng cối bằng đồng khi thăm xưởng đóng tàu và kho vũ khí của thành phố.
Sự kiện nổi bật nhất trong chuyến đi là cuộc đua thuyền lớn trên Đại Kênh đào (Grand Canal) được tổ chức để vinh danh ông. Sự kiện này đã được họa sĩ Luca Carlevarijs ghi lại trong bức tranh nổi tiếng Regatta on the Grand Canal in Honour of Frederick IV, King of Denmark.
Mùa đông năm đó đặc biệt lạnh giá, đến mức đầm phá Venezia bị đóng băng và người dân có thể đi bộ từ thành phố ra đất liền. Người Venezia đùa rằng chính "vị vua đến từ Đan Mạch đã mang theo thời tiết lạnh giá đến đây".
Trên đường trở về, Frederik IV còn tiến hành các cuộc thương lượng chính trị với Augustus II the Strong và Frederick I of Prussia liên quan đến cuộc chiến sắp diễn ra chống lại Thụy Điển. Chuyến công du vì thế không chỉ mang ý nghĩa văn hóa mà còn có giá trị ngoại giao quan trọng.
Trong suốt cuộc đời, Frederik IV thường xuyên phải đối đầu với các thành viên trong chính gia tộc mình. Hai người anh em họ của ông là Charles XII và Frederick IV, Duke of Holstein-Gottorp từng liên minh chống lại Đan Mạch dưới thời cha ông. Sau những thất bại ban đầu, Frederik IV cuối cùng đã đánh bật người kế vị của dòng Holstein-Gottorp khỏi Schleswig vào năm 1713, qua đó củng cố vị thế của Đan Mạch tại khu vực này.
Tham khảo
- ^ "Frederik IV, 1671-1730, Konge". Dansk biografisk Lexikon. Truy cập ngày 1 tháng 12 năm 2019.
Liên kết ngoài
- Dòng dõi Hoàng gia Lưu trữ ngày 14 tháng 3 năm 2015 tại Wayback Machine tại trang web của quân chủ Đan Mạch
- Frederik IV tại trang web của Bộ sưu tập Hoàng gia Đan Mạch tại Lâu đài Rosenborg
Lỗi Lua trong Mô_đun:Authority_control tại dòng 152: attempt to index field 'wikibase' (a nil value).