Gia Kiệm
|
Gia Kiệm
|
|||
|---|---|---|---|
| Xã | |||
| Hành chính | |||
| Quốc gia | |||
| Vùng | Đông Nam Bộ | ||
| Thành phố | Đồng Nai | ||
| Trụ sở UBND | Ấp Nam Sơn | ||
| Lịch sử hình thành | |||
| Thành lập | 1980[1] | ||
| Địa lý | |||
| Tọa độ: 11°02′1″B 107°09′47″Đ / 11,03361°B 107,16306°Đ | |||
| |||
| Diện tích | 82,7 km² | ||
| Dân số (31/12/2025) | |||
| Tổng cộng | 80.043 người | ||
| Mật độ | 967 người/km² | ||
| Khác | |||
| Mã hành chính | 26308[2] | ||
| Website | giakiem | ||
Bản mẫu:Thông tin đơn vị hành chính Việt Nam/cat
Gia Kiệm là một xã thuộc thành phố Đồng Nai, Việt Nam.
Địa lý
Xã Gia Kiệm là một xã nằm ở phía Nam của thành phố Đồng Nai, cách phường Trấn Biên khoảng 50 km về phía Đông, thuộc khu vực Thống Nhất trước đây, có vị trí địa lý:
- Phía Bắc giáp với xã Thống Nhất.
- Phía Đông giáp với phường Bình Lộc .
- Phía Nam giáp với phường Dầu Giây.
- Phía Tây giáp với các xã Bàu Hàm.
Theo Công văn số 2896/BNV-CQĐP ngày 27 tháng 5 năm 2025 của Bộ Nội vụ, xã Gia Kiệm sau sắp xếp có diện tích 82,7 km², dân số tính tới ngày 31/12/2024 là 79.274 người, mật độ dân số đạt 958 người/km² (số liệu thống kê tính đến ngày 31/12/2024 theo quy định tại Điều 6 Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 ngày 14 tháng 4 năm 2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội).
Ngoài ra, xã này chính là quê hương của nam ca sĩ Quốc Thiên.
Hành chính
Xã Gia Kiệm được chia thành 17 ấp: Bắc Sơn, Đông Bắc, Đông Kim, Gia Yên, Lạc Sơn, Lê Lợi 2, Nam Sơn, Nguyễn Huệ 1, Nguyễn Huệ 2, Phúc Nhạc 1, Phúc Nhạc 2, Tân Yên, Tây Kim, Tây Nam, Võ Dõng 1, Võ Dõng 2, Võ Dõng 3.[3]
Lịch sử
Nguồn gốc tên gọi
Tên gọi "Gia Kiệm" có nguồn gốc từ thời kỳ di cư năm 1954, khi nhiều người Công giáo miền Bắc di cư vào Nam và lập làng tại khu vực này, với "Kiệm" có thể liên quan đến tên quận Kiệm Tân sau này. Trước đó, vùng đất này không có tên gọi cụ thể là Gia Kiệm trong các tài liệu lịch sử cổ, mà thuộc vào các đơn vị hành chính lớn hơn của tỉnh Biên Hòa.[4]
Giai đoạn trước năm 1975
Dưới thời nhà Nguyễn, vùng đất nay là xã Gia Kiệm thuộc tỉnh Biên Hòa, được hình thành từ năm 1832, thời vua Minh Mạng, khi trấn Biên Hòa được nâng cấp thành tỉnh. Tỉnh Biên Hòa lúc đó bao gồm các phủ Phước Long, Phước Tuy và các huyện như Long Thành, Phước An, Bình An. Khu vực Gia Kiệm (thuộc vùng Xuân Lộc - Long Khánh sau này) nằm trong địa giới phủ Phước Long hoặc huyện Long Khánh (thành lập năm 1837 nhưng sau sáp nhập lại năm 1851).[4]
Sau khi Pháp chiếm Nam Kỳ, tỉnh Biên Hòa bị chia nhỏ năm 1882 thành các hạt tham biện như Biên Hòa, Thủ Dầu Một, Bà Rịa. Khu vực Gia Kiệm thuộc hạt Biên Hòa, sau là tổng Bình Lâm Thượng. Không có thay đổi tên gọi cụ thể, và vùng này vẫn là khu vực nông thôn ít dân cư. Đến năm 1954, sau Hiệp định Genève, hàng nghìn người miền Bắc di cư vào Nam, lập làng Gia Kiệm với đa số là người Công giáo, đánh dấu sự hình thành tên gọi hiện đại.[4]
Năm 1956, tỉnh Long Khánh được thành lập theo Sắc lệnh 143-NV, tách từ tỉnh Biên Hòa, với tỉnh lỵ tại Xuân Lộc. Ban đầu có 2 quận: Xuân Lộc và Định Quán.
Khu vực Gia Kiệm ban đầu thuộc quận Xuân Lộc, với tên gọi xã Gia Kiệm (một trong 9 xã của quận, bao gồm Hiếu Kỉnh, Xuân Lộc, An Lộc, Tân Lập, Thới Giao, Cẩm Mĩ, Cẩm Tâm, Dầu Giây, Hưng Lộc).
Năm 1967, quận Kiệm Tân được thành lập, tách từ quận Xuân Lộc và Định Quán, với quận lỵ tại xã Gia Tân. Quận Kiệm Tân gồm 5 xã: Gia Tân, Gia Kiệm, Bình Lộc, Bình Hòa và Quang Trung (sau này). Xã Gia Kiệm chính thức thuộc quận Kiệm Tân, tỉnh Long Khánh. Đây là thời kỳ tên gọi "Gia Kiệm" được chính thức hóa trong hệ thống hành chính, gắn với cộng đồng di cư 1954 và hoạt động tôn giáo.
Tỉnh Long Khánh lúc này có 3 quận: Xuân Lộc, Định Quán, Kiệm Tân, và tồn tại đến năm 1975.
Từ năm 1976 đến nay
Đến năm 1976, các xã Gia Kiệm và Gia Tân thuộc huyện Xuân Lộc.
Ngày 8 tháng 12 năm 1982, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 192-HĐBT về việc phân vạch địa giới xã, thị trấn thuộc tỉnh Đồng Nai. Theo đó:
- Chia xã Gia Kiệm thành 2 xã: Gia Kiệm và Quang Trung.
- Chia xã Gia Tân thành 3 xã: Gia Tân 1, Gia Tân 2, Gia Tân 3
Ngày 21 tháng 8 năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định số 97/2003/NĐ-CP về việc thành lập thị xã Long Khánh và các phường, xã trực thuộc; thành lập các huyện Cẩm Mỹ, Trảng Bom của tỉnh Đồng Nai. Theo đó, thành lập huyện Trảng Bom trên cơ sở tách thị trấn Trảng Bom và 16 xã: Hố Nai 3, Bắc Sơn, Bình Minh, Quảng Tiến, Sông Trầu, Tây Hòa, Trung Hòa, Đông Hòa, Hưng Thịnh, Sông Thao, Bàu Hàm, Giang Điền, An Viễn, Đồi 61, Cây Gáo, Thanh Bình thuộc huyện Thống Nhất trước đây. Do đó, các xã Gia Kiệm, Quang Trung và Gia Tân 3 cùng thuộc huyện Thống Nhất.
Năm 2019, Nghị quyết 694/NQ-UBTVQH14 điều chỉnh địa giới một số xã trong huyện Thống Nhất, nhưng Gia Kiệm vẫn giữ nguyên.
Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1662/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Đồng Nai năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Gia Kiệm, Quang Trung và Gia Tân 3 (huyện Thống Nhất) thành xã mới có tên gọi là xã Gia Kiệm.[5]
Sau khi sắp xếp, xã Gia Kiệm được chia thành 17 ấp: Bắc Sơn, Đông Bắc, Đông Kim, Gia Yên, Lạc Sơn, Lê Lợi 2, Nam Sơn, Nguyễn Huệ 1, Nguyễn Huệ 2, Phúc Nhạc 1, Phúc Nhạc 2, Tân Yên, Tây Kim, Tây Nam, Võ Dõng 1, Võ Dõng 2, Võ Dõng 3.[3]
Ngày 24 tháng 4 năm 2026, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 30/2026/QH16 về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc trung ương trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Đồng Nai (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 30 tháng 4 năm 2026)[6]. Từ đó, xã Gia Kiệm thuộc thành phố Đồng Nai.
Chú thích
- ^ 192/1982/QĐ-HĐBT
- ^ "Tổng cục Thống kê". Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 1 năm 2021. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2022.
- ^ a ă Xã Gia Kiệm - thành phố Đồng Nai (ngày 31 tháng 12 năm 2025). "Quyết định thành lập 9 Ban (Đơn vị) bầu cử thuộc xã Gia Kiệm". Lưu trữ bản gốc ngày 20 tháng 5 năm 2026. Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2026.
- ^ a ă â "Lịch sử tỉnh Đồng Nai".
- ^ "Nghị quyết số 1662/NQ-UBTVQH15 của UBTVQH về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Đồng Nai năm 2025".
- ^ xaydungchinhsach.chinhphu.vn (ngày 24 tháng 4 năm 2026). "Quốc hội quyết nghị THÀNH LẬP THÀNH PHỐ ĐỒNG NAI". xaydungchinhsach.chinhphu.vn. Truy cập ngày 25 tháng 4 năm 2026.