Bước tới nội dung

Nhà nước Hồi giáo Iraq và Levant

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(Đổi hướng từ IS)
Nhà nước Hồi giáo
Lỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value).
ad-Dawla al-Islāmiyya
Còn có tên làISIS, ISIL, IS, Daesh
Người sáng lậpAbu Bakr al-Baghdadi X
Các thủ lĩnhAbu Hafs al-Hashimi al-Qurashi (2023–nay)
Thời điểm hoạt động
Nguồn gốc: 1999–2014
Nhà nước Hồi giáo: 2014–nay
  • 29 tháng 6 năm 2014: Tuyên bố thành lập khalifah và đổi tên thành "Nhà nước Hồi giáo"
  • 13 tháng 11 năm 2014: Tuyên bố lãnh thổ tại Libya, Ai Cập, Algeria, Ả Rập Xê Út, Yemen
  • 29 tháng 1 năm 2015: Tuyên bố lãnh thổ tại Nam Á[6]
  • 12 tháng 3 năm 2015: Tuyên bố lãnh thổ tại Nigeria[7]
  • 23 tháng 6 năm 2015: Tuyên bố lãnh thổ tại Bắc Kavkaz[8]
  • 20 tháng 7 năm 2017: Quân đội Iraqi tái chiếm Mosul
  • 17 tháng 10 năm 2017: Các lực lượng Dân chủ Syria tái chiếm Raqqa
  • 23 tháng 3 năm 2019: Mất tất cả lãnh thổ tại Syria
  • 27 tháng 10 năm 2019: Abu Bakr al-Baghdadi bị tiêu diệt
  • 3 tháng 2 năm 2022: Abu Ibrahim al-Hashimi al-Qurashi bị tiêu diệt[9]
Phân nhóm
Groups
Trụ sởTây bắc tỉnh Idlib, Syria (tháng 3 năm 2019–nay)[12][13][14]
Khu vực hoạt độngXem lãnh thổ của Nhà nước Hồi giáo
Hệ tư tưởng
Khẩu hiệu"There is no god but God; Muhammad is the messenger of God" (Shahada)[a]
"The Islamic State Remains and Expands"[b]
"Caliphate upon the Prophetic Methodology"[c]
Tình trạngĐang hoạt động
Quy mô
Danh sách quân số
  • Tại Syria và Iraq:
    • 1,500–3,000[98] (báo cáo Liên Hợp Quốc năm 2024)
    • 5,000–10,000[99] (báo cáo Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc năm 2019)
    • 28,600–31,600 (tháng 7 năm 2018)[100] (ước tính Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ năm 2016)
    • 200,000[101][102] (tuyên bố của Tổng tham mưu trưởng Khu vực Kurdistan năm 2015)
    • 100,000[103][102] (tuyên bố của nhóm jihad năm 2015)
    • 35,000–100,000[104] (cao nhất, ước tính Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ)
  • Ngoài Syria và Iraq: 32,600–57,900 (Xem Hoạt động quân sự của ISIL để biết thêm ước tính chi tiết.)
  • Ước tính tổng cộng: 61,200–257,900
Dân số dân thường
  • Vào năm 2015 (cao nhất): 8–12 triệu người[105][106]
  • Vào năm 2022 (ISWAP): 800.000–3.000.000 người[107]
Đồng minh
Đối thủ
Đối thủ khác
Tham chiếnXem danh sách trận chiến liên quan đến Nhà nước Hồi giáo
Map – refer to following caption
Lãnh thổ của Nhà nước Hồi giáo (màu xám) vào thời điểm đạt đến phạm vi rộng lớn nhất (tháng 5 năm 2015)[149]
Chú giải bản đồ
  •   Nhà nước Hồi giáo
  •   Chính phủ Syria
  •   Chính phủ Liban
  •   Lực lượng Khu vực Kurdistan
  •   Lực lượng phe đối lập Syria
  • Ghi chú: Iraq và Syria có nhiều khu vực sa mạc diện tích lớn, thưa dân. Trong bản đồ, những khu vực này dưới sự kiểm soát của những lực lượng kiểm soát đường, thị trấn trong khu vực đó.

Nhà nước Hồi giáo,[d] cũng được gọi là Nhà nước Hồi giáo Iraq và Levant (ISIL), Nhà nước Hồi giáo Iraq và Syria (ISIS), và từ viết tắt tiếng Ả Rập Daesh, là một tổ chức phiến quân jihad Salafi xuyên quốc gia và là một thực thể "bán quốc gia" không được quốc tế công nhận. Nhà nước Hồi giáo từng kiểm soát những vùng lãnh thổ rộng lớn tại IraqSyria từ năm 2013 đến năm 2016, nhưng mất phần lớn các khu vực này năm 2017 đến 2019. Năm 2014, Nhà nước Hồi giáo tự xưng là một "khalifah" toàn cầu và tuyên bố sở hữu quyền lực tôn giáo và chính trị tối cao đối với toàn bộ người Hồi giáo trên thế giới, bị đại đa số người Hồi giáo bác bỏ. Liên Hợp Quốc và nhiều nước, bao gồm các nước Hồi giáo, liệt Nhà nước Hồi giáo vào danh sách tổ chức khủng bố.[150]

Năm 2015, Nhà nước Hồi giáo kiểm soát một khu vực với dân số khoảng 12 triệu người.[151] Tại đây, chúng áp đặt cách diễn giải cực đoan luật Sharia, có ngân sách hàng năm vượt 1 tỷ đô la Mỹ và chỉ huy hơn 30.000 chiến binh.[152] Sau cuộc xung đột khốc liệt với liên quân Hoa Kỳ, Iraq và người Kurd, IS mất các vùng lãnh thổ tại Trung Đông vào năm 2019. Kể từ đó, chúng chuyển sang hoạt động theo kiểu quân nổi dậy từ các vùng hẻo lánh và tiếp tục đẩy mạnh các nỗ lực tuyên truyền. Những hoạt động này thu hút được một lượng lớn người theo dõi tại Bắc Phi[153][154] và khu vực Sahel, nơi IS hiện vẫn đang kiểm soát một diện tích lãnh thổ đáng kể tính đến năm 2025.[155][156] Nhà nước Hồi giáo bắt nguồn từ tổ chức Jaish al-Ta'ifa al-Mansurah do Abu Bakr al-Baghdadi thành lập vào năm 2004. Tổ chức này (chủ yếu dưới tên gọi Nhà nước Hồi giáo Iraq) liên minh với al-Qaeda tại Iraq và cùng chiến đấu trong giai đoạn 2003–2006 của cuộc nổi dậy tại Iraq. Sau đó, nhóm đổi tên thành Nhà nước Hồi giáo Iraq và Levant trong khoảng một năm,[157][158] trước khi chính thức tuyên bố là một khalifah toàn cầu,[159][160] với tên gọi là Nhà nước Hồi giáo.[161]

Trong thời gian cai trị tại Syria và Iraq, Nhà nước Hồi giáo gây chấn động thế giới bởi sự tàn bạo của mình.[161] Tổ chức này đã thực hiện các vụ diệt chủng người Yazidi và người Turkmen ở Iraq; đàn áp dã man các cộng đồng Kitô hữu, tín đồ Hồi giáo Shia và người Mandea giáo; công bố các đoạn video hành quyết binh lính, nhà báo và nhân viên cứu trợ bằng cách chặt đầu; phá hủy hàng loạt các di sản văn hóa và di tích lịch sử. Ngoài các khu vực chiếm đóng, nhóm này còn thực hiện nhiều vụ thảm sát khủng bố chấn động như: vụ tấn công Paris tháng 11 năm 2015, vụ đánh bom Kerman năm 2024 tại Iran, vụ tấn công nhà hát Crocus City Hall tại Nga, vụ xả súng tại Bãi biển Bondi năm 2025 ở Úc và vụ tấn công giáo đường Do Thái ở Manchester vào ngày lễ Yom Kippur năm 2025.[162] Ngoài ra, còn có nhiều vụ tấn công kiểu "sói đơn độc" được thực hiện bởi những cá nhân chịu ảnh hưởng từ tư tưởng của nhóm này.

Từ sau năm 2015, Lực lượng Vũ trang Iraq và Lực lượng Dân chủ Syria đã đẩy lùi IS và triệt phá cơ sở hạ tầng tài chính, quân sự của chúng[163] với sự hỗ trợ từ các cố vấn, vũ khí và các đợt không kích của liên minh do Mỹ dẫn đầu.[164] Sau đó, các đợt không kích, ném bom và tên lửa của Nga cũng góp phần quét sạch các căn cứ này, dù các chiến dịch của Nga chủ yếu tập trung vào việc triệt tiêu các thành trì của phe đối lập Syria hơn là mục tiêu IS.[165] Đến tháng 3 năm 2019, IS đã mất đi những mảnh lãnh thổ cuối cùng tại Tây Á. Tuy nhiên, tính đến năm 2025, các nhánh liên kết của chúng vẫn duy trì sự hiện diện lãnh thổ đáng kể tại châu Phi.[155][156][166]

Tên gọi

Nhà nước Hồi giáo (Islamic State viết tắt là IS),[167] còn được biết đến với tên gọi Nhà nước Hồi giáo Iraq và Levant (Islamic State of Iraq and the Levant, viết tắt là ISIL /ˈsɪl/ EYE-sil), Nhà nước Hồi giáo Iraq và Syria (Islamic State of Iraq and Syria , viết tắt là ISIS /ˈsɪs/ EYE-siss),[168][169] hay tên viết tắt tiếng Ả Rập là Daesh[170][171] (داعش, Dāʿish, IPA: [ˈdaːʕɪʃ]),[172] và cả Dawlat al-Islām (Lỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value).).[173] Vào tháng 4 năm 2013, khi bành trướng sang Syria, nhóm này đã đổi tên thành ad-Dawla al-Islāmiyya fī l-ʿIrāq wa-sh-Shām (Lỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value).). Do khái niệm al-Shām trong tiếng Ả Rập tương đương với vùng Levant hay vùng Syria, tên của tổ chức này được dịch sang tiếng Anh theo nhiều cách khác nhau như "Islamic State of Iraq and al-Sham",[174] "Islamic State of Iraq and Syria" (cả hai đều viết tắt là ISIS),[175] hay "Islamic State of Iraq and the Levant" (viết tắt là ISIL).[169] Năm 2014, cơ quan luật pháp Hồi giáo Ai Cập Dar al-Ifta al-Misriyyah đã gọi ISIS là "QSIS" viết tắt cho "al-Qaeda Separatists in Iraq and Syria"(nhóm ly khai al-Qaeda tại Iraq và Syria) để khẳng định rằng tổ chức này không đại diện cho đại đa số người Hồi giáo.[176]

Mặc dù việc nên sử dụng từ viết tắt này hay từ viết tắt kia đã gây ra nhiều tranh luận,[169] sự khác biệt giữa chúng thường được xem là không quá quan trọng.[169] Điều đáng chú ý hơn cả là cái tên Daesh, một từ viết tắt từ tên tiếng Ả Rập của tổ chức ad-Dawla al-Islamiyya fī l-ʿIrāq wa-sh-Shām, hay Daesh. Cái tên này được sử dụng rộng rãi trong thế giới Hồi giáo,[177] aũng như bởi những người nói tiếng Ả Rập phản đối tổ chức này khi họ thảo luận với nhau.[174] fSở dĩ Daesh được dùng phổ biến là vì nó mang tính miệt thị, do phát âm gần giống với các từ tiếng Ả Rập như Daes ("kẻ bị chà đạp, giày xéo") và Dāhis (dịch gần sát nghĩa với "kẻ gieo rắc bất hòa").[172][178] Tại những khu vực nằm dưới sự kiểm soát của mình, ISIL coi việc sử dụng cái tên Daesh là một tội ác và có thể bị trừng phạt bằng hình phạt quất roi.[179]

Vào cuối tháng 6 năm 2014, nhóm này tự đổi tên thành ad-Dawla al-Islāmiyya (n.đ.'Nhà nước Hồi giáo' hay IS), và tuyên bố thiết lập một "vương triều Hồi giáo" (caliphate) toàn cầu.[160] Tuy nhiên, tên gọi này và yêu sách của chúng đã bị bác bỏ rộng rãi. Liên Hợp Quốc, chính phủ nhiều nước và các tổ chức Hồi giáo chính thống đều từ chối sử dụng tên mới này.[180] Việc tuyên bố thành lập caliphate và sử dụng danh xưng "Nhà nước Hồi giáo" đã bị các học giả Hồi giáo và các nhóm Hồi giáo đối địch cả trong và ngoài vùng kiểm soát chỉ trích và chế giễu gay gắt.[181]

Trong một bài phát biểu vào tháng 9 năm 2014, Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama tuyên bố rằng ISIL không phải là "Hồi giáo" (vì không có tôn giáo nào dung túng việc sát hại người vô tội) cũng không phải là một "nhà nước" (vì không chính phủ nào công nhận chúng),[182] Nhiều bên cũng phản đối việc gọi là "Nhà nước Hồi giáo" do những hệ tư tưởng tôn giáo và yêu sách chính trị cực đoan mà cái tên đó ám chỉ. Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc,[183] Hoa Kỳ,[182] Canada,[184] Thổ Nhĩ Kỳ,[185] Úc,[186] Vương quốc Anh,[187] và các quốc gia khác gọi nhóm này là ISIL, trong khi các nước Ả Rập gọi với tên gọi là Dāʻish hay Daesh. Cựu Ngoại trưởng Pháp Laurent Fabius từng phát biểu: "Đây là một nhóm khủng bố chứ không phải một quốc gia. Tôi không khuyến khích dùng thuật ngữ 'Nhà nước Hồi giáo' vì nó làm nhòa đi ranh giới giữa đạo Hồi, người Hồi giáo và những kẻ Hồi giáo cực đoan. Người Ả Rập gọi chúng là 'Daesh' và tôi sẽ gọi chúng là 'những kẻ sát nhân Daesh'."[188] Đến tháng 12 năm 2014, các quan chức cấp cao của Mỹ như Tướng John Allen và Ngoại trưởng Hoa Kỳ John Kerry cũng đã chuyển sang dùng thuật ngữ Daesh,[189] một thuật ngữ vẫn mang tính bài xích nặng nề cho đến tận năm 2021.[190]

Lịch sử

Tổ chức này tự xưng là Nhà nước Hồi giáo Iraq và Levant (ISIL) vào ngày 29 tháng 6 năm 2014 đã tuyên bố thành lập một Khalifah (nhà nước Hồi giáo) trên lãnh thổ chiếm đóng của mình, Người lãnh đạo Abu Bakr al-Baghdadi tự cho mình là một Khalip. Tuy nhiên ở các nước Hồi giáo khác, tổ chức này hầu như không được chấp nhận là một Nhà nước có chủ quyền.

Tổ chức này được thành lập vào những năm đầu của cuộc chiến tranh Iraq (2003) và cam kết trung thành với al-Qaeda vào năm 2004. Nhóm này được hỗ trợ bởi một loạt các nhóm nổi dậy, trong đó bao gồm tổ chức tiền thân của nó, Hội đồng Mujahideen Shura, Al-Qaeda ở Iraq (AQI), Jaysh al-Fatiheen, Jund al-Sahaba, Katbiyan Ansar Al-Tawhid wal Sunnah, Jeish al-Taiifa al-Mansoura. Từ khoảng giữa năm 2013 ISIL và al-Qaeda đã có những tranh chấp với nhau.[191] Vào tháng 2 năm 2014, sau 8 tháng tranh giành quyền lực, al-Qaeda đã cắt đứt mọi liên hệ với nhóm này.[192][193]

Nguồn gốc

Thủ lĩnh của ISIL là Abu Bakr al-Baghdadi - một công dân Iraq theo đạo Hồi dòng Sunni. Ông này nguyên là một tù nhân bị Mỹ và Iraq giam giữ tại trại giam Bucca, gần Umm Qasr - Iraq từ năm 2004 đến 2009. Sau khi được Mỹ thả trong một vụ đặc xá đáng ngờ, al-Baghdadi đã dần nổi lên trong hàng ngũ các thủ lĩnh Hồi giáo tham gia vào cuộc nội chiến Syria 2014, nhưng mục tiêu của al-Baghdadi không chỉ là lật đổ chính phủ Syria. Ngày 29/6/2014, sau khi vượt biên đánh tràn sang Iraq và chiếm được những mỏ dầu lớn ở miền Bắc nước này, thủ lĩnh al-Baghdadi đã quyết định hiện thực hóa giấc mơ của những người Hồi giáo thánh chiến là "lý tưởng tôn giáo thống trị và hợp nhất toàn cầu", bằng tuyên bố xây dựng "Nhà nước Hồi giáo" và cái tên IS (Islamic State) chính thức ra đời.

Theo trang web cá nhân Global Research, cựu nhân viên Cơ quan An ninh Quốc gia Hoa Kỳ (NSA), Edward Snowden, đã tiết lộ rằng tình báo Anh, tình báo Mỹ và tình báo Israel (Mossad) đã làm việc với nhau để tạo ra ISIL, theo đó các tài liệu mật bị rò rỉ tiết lộ rằng nhà lãnh đạo ISIL, giáo sĩ Abu Bakr Al-Baghdadi, đã được huấn luyện quân sự trong suốt một năm dưới sự đào tạo của Mossad, bên cạnh các khóa học về thần học và nghệ thuật phát biểu[194][195][196] Người đứng đầu Viện nghiên cứu vì hòa bình và thịnh vượng Ron Paul-một tổ chức tư nhân có khuynh hướng chống Mỹ, ông Daniel McAdams giải thích rằng: "Thực ra, "phe ôn hòa" (trong cuộc nội chiến Syria) đã được trợ giúp bởi người Mỹ từ lâu, họ đã chiến đấu bên cạnh những người có liên hệ với Al-Qaeda, và sau này là với những chiến binh của ISIS."[197]

Tuy nhiên, theo báo TIME, những thông tin trên là do IRNA (Islamic Republic News Agency, Thông tấn xã Cộng hòa Hồi giáo, cơ quan thông tin chính thức trực thuộc nhà nước Iran) "pha chế" với mục đích tuyên truyền và cuộc phỏng vấn với Snowden nói trên bị nghi ngờ là không có thật.[198] Cũng theo TIME, các quan chức chính phủ Iran và các nhà phân tích độc lập tại Iran cũng như những thông tin của IRNA đã dựa theo hay là thậm chí khởi đầu những tin đồn lan rộng trên mạng internet để cố khẳng định "bằng chứng dứt khoát" về nguồn gốc ISIS là của Mỹ và Israel dựng nên.[198]

Lãnh tụ tối cao Iran, Ali Khamenei đã từng cáo buộc Mỹ, Israel và Anh đứng đằng sau tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo Iraq và Levant tự xưng; ông cho rằng các nước này đã tạo ra Al-Qaeda và Da'esh (tức ISIL) nhằm tạo ra sự chia rẽ và sử dụng chúng trong cuộc chiến chống lại các nước Hồi giáo, nhưng rốt cục các tổ chức này lại quay sang chống lại Mỹ.[199]

Theo Jeffrey D. Sachs, Giám đốc Viện Địa Cầu tại Đại học Columbia, cố vấn đặc biệt của Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc về Các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ, thì nguồn gốc thực sự của các chiến binh ISIL là những chiến binh thánh chiến Sunni được Cục Tình báo Trung ương Hoa Kỳ (CIA) huấn luyện và trang bị vũ khí thông qua Ả Rập Xê Út nhằm chống lại Iran và loại bỏ các chính quyền thân Nga tại Trung Đông. Nhưng về sau, các tay súng Sunni đó lại không nghe lệnh Mỹ nữa và tự tổ chức thành ISIL. Việc ISIL tồn tại dai dẳng và gây nhiều tội ác trong khi thực lực yếu hơn các quốc gia trong khu vực rất nhiều là do các cường quốc đang tập trung lật đổ chế độ Assad tại Syria, chứ ưu tiên của họ không phải là diệt ISIL. Mặc dù vào tháng 9 năm 2014, tổng thống Mỹ Barrack Obama đã cam kết "làm suy yếu và cuối cùng là tiêu diệt" ISIL, nhưng thay vào đó, Mỹ và các đồng minh của họ (bao gồm Ả-rập Xê-út, Thổ Nhĩ KỳIsrael) đều không coi ISIL là kẻ thù chính, thay vào đó họ tập trung nỗ lực vào việc lật đổ Tổng thống Syria Bashar al-Assad.[200]

Bành trướng

Tập tin:Territorial control of the ISIS.svg
Vùng bị Nhà nước Hồi giáo ISIS chiếm đóng (màu đỏ).

Điều làm nên sự khác biệt của ISIL so với các tổ chức khủng bố Hồi giáo khác là tổ chức này không theo đuổi việc tổ chức các hành động khủng bố gây tiếng vang rồi rút lui. ISIL theo đuổi việc thành lập một nhà nước Hồi giáo theo tinh thần Thánh chiến.

Thành công của ISIL (chỉ trong vòng 3 tháng đã chiếm một nửa Iraq) nằm ở tính kỷ luật cao và giàu lý tưởng tôn giáo của các chiến binh. Mặt khác, quân đội Iraq lại tỏ ra bạc nhược, tinh thần chiến đấu thấp do binh sĩ bất mãn bởi các vấn nạn tham nhũng, sự thiếu đoàn kết trong chính phủ (kết quả một cuộc điều tra sơ bộ cho thấy quân đội Iraq có ít nhất 50.000 "lính ma" nằm trong hệ thống trả lương của Bộ Quốc phòng Iraq). Tham nhũng tràn lan trong quân đội Iraq được cho là nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ của 4 trong số 14 sư đoàn quân đội nước này trước những đợt tấn công dữ dội của ISIL.[201] Phóng viên chiến trường mô tả quân đội Iraq đã đào ngũ hàng loạt (chỉ khoảng 25% ở lại chiến đấu), và quân đội này "hầu như không còn tồn tại, họ không chiến đấu tốt ở mọi nơi"[202]

Một ví dụ là việc thành phố Mosul thất thủ: 30.000 quân Iraq được trang bị đầy đủ lại bị thua một nhóm chỉ 800 quân ISIL có trang bị kém hơn nhiều. Phần lớn binh sĩ, sĩ quan quân đội Iraq đã bỏ chạy trước khi ISIL tới. Quân ISIL chiếm thành phố mà chỉ mất khoảng 100 lính, trong khi bắt được trên 2.000 tù binh. Đó là sự bạc nhược về tinh thần của một đội quân được gây dựng theo kiểu chuyên nghiệp kiểu phương Tây, khi đi lính không phải là nghĩa vụ mà lại được coi là một nghề kiếm sống.[203]

Các chuyên gia tính toán, sau khi bị đánh bật khỏi Mosul, quân đội Iraq đã bỏ lại 40 vạn đơn vị vũ khí cho ISIL, bao gồm không chỉ vũ khí bộ binh, mà còn nhiều trang bị quân sự hạng nặng, hàng trăm xe quân sự hiện đại. Nhiều thành viên của ISIS giờ đã được trang bị không kém tiêu chuẩn binh sĩ hiện đại với quân phục, áo giáp chống đạn, thiết bị nhìn đêm và vũ khí cá nhân.[204]

Tờ Business Insider đưa tin về việc Omar al-Shishani, một trong những thủ lĩnh của ISIL, từng được đặc nhiệm Mỹ đào tạo để chống lại Nga trong cuộc chiến Gruzia năm 2008. Sau đó, Omar al-Shishani đã tìm đường sang Syria và gia nhập ISIL ở đó. Omar nhanh chóng sử dụng những kỹ năng quân sự đã được Mỹ huấn luyện để tổ chức các chiến dịch quân sự thành công cho ISIL[205]

Hậu phương của ISIS còn được đảm bảo theo tinh thần của thủ lĩnh ISIL, Abu Bakr al-Baghdadi, một giáo sĩ Hồi giáo có đầu óc tổ chức và tầm nhìn. Tại các vùng lãnh thổ do ISIL kiểm soát, luật Hồi giáo Sharia ngay lập tức có hiệu lực. Những giáo luật tuy hà khắc nhưng đã nhanh chóng ổn định tình hình ở nhiều vùng tại miền Bắc Iraq vốn chìm trong bất ổn trong hơn 10 năm qua do dự yếu kém của chính quyền địa phương.[206] Và điểm quan trọng nhất là người dân Hồi giáo Sunni cảm thấy được đối xử công bằng, điều chưa từng có dưới chính phủ Iraq của người Shitte. Nền nông nghiệp của Iraq bị tàn phá 90% sau cuộc xâm chiếm của Mỹ vào năm 2003. Những đau khổ của cộng đồng người Iraq dòng Sunni ở nông thôn hoàn toàn đối nghịch với người Shia đang sống trong giàu sang ở Baghdad và các thành phố phía đông nhờ phục vụ cho chế độ Shia thân Mỹ[207] Những người Iraq dòng Sunni đã chào đón ISIL như những người giải phóng, thậm chí còn tham gia hàng ngũ của ISIL nhằm chống lại chế độ áp bức bởi người Shia[202]

Điểm khác biệt nữa của ISIS là tại các vùng tạm chiếm, đại diện phong trào này luôn tìm cách trấn an người dân ở lại. Tại Mosul, ngay khi chiếm được thành phố, ISIS phát cho mỗi người dân một bình gas miễn phí để nấu nướng. Khi những người dân băn khoăn rằng làm sao họ có thể tin được ISIS, đại diện phong trào này trả lời: "Hãy cho chúng tôi thêm thời gian, chúng tôi sẽ nhanh chóng cung cấp số điện thoại. Khi mọi người cần chúng tôi sẽ lập tức giúp đỡ". Giới phân tích quốc tế đã thực sự bất ngờ khi thấy ISIL sở hữu một bộ máy công quyền và dân sự khá hoàn chỉnh có tòa án, cảnh sát, trường học và các tổ chức từ thiện. Tại vùng Al-Raqqa, ISIL đã xây dựng chợ, đường sá, các đường dây điện, trạm xá, bưu điện, bến xe... quản lý khí đốt để đảm bảo phân chia công bằng và tổ chức loạt các hoạt động cứu trợ từ thiện cho người dân địa phương.[204]

Theo báo An ninh thủ đô viết ngày 3 tháng 10 năm 2014, nhà nước Hồi giáo đã thành công trong việc gửi đi khắp toàn cầu một thông điệp rằng sự thống nhất của thế giới Hồi giáo và lý tưởng xây dựng một nhà nước Hồi giáo "hoàn toàn thánh khiết" là điều có thể. Hàng trăm ngàn thanh niên gốc Trung Đông, dù sinh ra và lớn lên ở châu Âu nhưng lại dành sự ngưỡng mộ cho IS, hàng chục ngàn trong số đó đã tình nguyện vượt biên tới Syria và Iraq để chiến đấu cho Nhà nước này.[208]

Nhờ nhiều người tình nguyện gia nhập từ cả Iraq, Syria lẫn nước ngoài (có cả người Hồi giáo sống ở Anh, Pháp, Nga, Úc, Thổ Nhĩ Kỳ...), quân số của ISIL tăng nhanh chóng. Tháng 6/2014, ISIL mới có khoảng 4.000 quân ở Iraq và vài ba ngàn ở Syria,[209] nhưng đến tháng 9/2014, ước tính quân số của ISIL đã lên tới 100.000 và vẫn tiếp tục tăng.[210]

Bị đánh bại và hoạt động hiện tại

Ngày 22/3/2019 Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố ISIL bị tiêu diệt 100% .

Ngày nay, chi nhánh của ISIL (IS-K) vẫn hoạt động chống chính phủ Taliban (2021) nhưng quy mô chỉ là các cuộc tấn công khủng bố nhỏ . Nhóm là một nhóm đe dọa tiềm tàng cho chính phủ taliban ở Afganistan cũng như ở Iraq.

Hệ tư tưởng

Hệ tư tưởng của Nhà nước Hồi giáo được mô tả là một sự dung hợp của chủ nghĩa Salafi,[32] chủ nghĩa jihad Salafi,[31] chủ nghĩa toàn thống Hồi giáo,[38] chủ nghĩa Wahhab,[31] chủ nghĩa Qutb,[27] và những học thuyết khác.[211][212]

Hậu thuẫn

Nhóm này có tiền có lẽ là nhờ tiền quyên góp được ở Qatar,[213] Kuwait, Ả Rập Xê Út[214]Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.[215][216] và tiền lấy được trong kho của các nhà băng tại Iraq. Chúng cũng thu nhập thêm tiền bằng cách bán dầu thô từ những mỏ dầu chiếm đóng,[217][218] những đồ cổ từ những nơi khảo cổ cũng như đã cướp được từ các bảo tàng viện[219][220] hoặc bán các phụ nữ như là nô lệ,[221][222] tăng "thuế" và "thuế hải quan"[216] bắt cóc đòi tiền chuộc[223] tống tiền, khủng bố và giết người.[224][225]

AFP dẫn tin tức từ Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ David Cohen cho biết, mỗi ngày ISIL kiếm được khoảng 1 triệu USD bằng cách bán dầu thô từ các mỏ dầu chiếm được từ tay chính phủ Iraq và Syria và bằng những tội ác khác, ISIL đã tích lũy tài sản với "tốc độ chưa từng có" từ nhiều nguồn khác nhau. ISIL hiện nay được Mỹ coi là "tổ chức khủng bố giàu có nhất và tinh vi về mặt tài chính nhất thế giới"[226] Dầu thô từ các mỏ mà ISIL kiểm soát được bơm vào các đoàn xe lớn rồi chở sang Thổ Nhĩ Kỳ và "biến mất" ở đó, do vậy có nhiều nghi ngờ rằng Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ đã bí mật hợp tác với ISIL: họ được mua dầu từ ISIL với giá rẻ hơn giá thị trường thế giới, đổi lại ISIL có được nguồn tiền để tiếp tục trang trải phí chiến tranh.[227]

Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết ông đã chia sẻ thông tin tình báo về các khoản tài chính mà IS nhận được với những người đồng cấp G20. Theo ông Putin, IS đã nhận được hỗ trợ tài chính từ 40 quốc gia, bao gồm cả một số thành viên trong G20.[228]

Xem thêm

Ghi chú

  1. ^ tiếng Ả Rập: لَا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ، مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ, đã Latinh hoá: Lā ʾilāha ʾillā llāh, Muhammadun rasūlu llāh
  2. ^ tiếng Ả Rập: دَوْلَةُ الْإِسْلَامِ بَاقِيَةٌ وَتَتَمَدَّدُ, đã Latinh hoá: Dawlat al-Islām Baqiya wa Tatamaddad
  3. ^ tiếng Ả Rập: خِلَافَةٌ عَلَى مِنْهَاجِ النُّبُوَّةِ, đã Latinh hoá: Khilāfah ala Minhāj an-Nubuwwah
  4. ^ tiếng Ả Rập: الدَّولةُ الإِسْلَامِيَّة, đã Latinh hoá: ad-Dawla al-Islāmiyya.

Tham khảo

  1. ^ Gander, Kashmira (ngày 7 tháng 7 năm 2015). "Isis flag: What do the words mean and what are its origins?". The Independent.
  2. ^ Caillet, Romain (ngày 27 tháng 12 năm 2013). "The Islamic State: Leaving al-Qaeda Behind". Carnegie Middle East Center. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 1 năm 2017.
  3. ^ Bunzel, Cole (ngày 5 tháng 10 năm 2013). "al-Baghdadi Triumphant". Jihadica. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 11 năm 2013.
  4. ^ Holmes, Oliver (ngày 3 tháng 2 năm 2014). "Al Qaeda breaks link with Syrian militant group ISIL". Reuters.
  5. ^ Pool, Jeffrey (ngày 16 tháng 12 năm 2004). "Zarqawi's Pledge of Allegiance to Al-Qaeda: From Mu'Asker Al-Battar, Issue 21". Terrorism Monitor. Quyển 2 số 24. Jamestown Foundation. Lưu trữ bản gốc ngày 30 tháng 9 năm 2007.
     • "Al-Qaeda disavows ISIS militants in Syria". BBC News. ngày 3 tháng 2 năm 2014.
  6. ^ Laskar, Rezaul H. (ngày 29 tháng 1 năm 2015). "IS announces expansion into AfPak, parts of India". Hindustan Times. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 1 năm 2015.
  7. ^ Elbagir, Nima; Cruickshank, Paul; Tawfeeq, Mohammed (ngày 7 tháng 3 năm 2015). "Boko Haram purportedly pledges allegiance to ISIS". CNN.
  8. ^ Gambhir, Harleen (ngày 23 tháng 6 năm 2015). "ISIS Declares Governorate in Russia's North Caucasus Region". Institute for the Study of War. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 10 năm 2017. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2025.
  9. ^ a b Prothero, Mitchell (ngày 4 tháng 2 năm 2022). "ISIS Leader Killed in US Raid Was a SNITCH Who Orchestrated the Yazidi Genocide". VICE News. Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 2 năm 2022. Truy cập ngày 6 tháng 2 năm 2022.
  10. ^ "IS Claims Suicide Bombing on Algerian Military Base in Southern Town of Timiaouine". SITE. ngày 11 tháng 2 năm 2020.
  11. ^ "IS Delineates 'Khorasan Province' from 'Pakistan Province' in Attack Claims, One Involving Targeted Killing in Rawalpindi". Jihadist Threat. SITE Intelligence Group. ngày 24 tháng 11 năm 2021. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 11 năm 2022. Truy cập ngày 7 tháng 3 năm 2023.
  12. ^ "Containing Transnational Jihadists in Syria's North West". International Crisis Group. ngày 7 tháng 3 năm 2023. Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2025.
  13. ^ "ISIL confirms death of leader Abu Hussein al-Qurashi, names successor". Al Jazeera. ngày 3 tháng 8 năm 2023. Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2025.
  14. ^ Jared Szuba (ngày 20 tháng 8 năm 2025). "US raid kills senior ISIS official near Syria's border with Turkey". Al-Monitor. Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2025.
  15. ^ "Syrian army captures Mayadin from ISIS near Deir ez-Zor". Rudaw. ngày 14 tháng 10 năm 2017.
  16. ^ Benhaida, Sarah; al-Rubaye, Ahmad (ngày 26 tháng 10 năm 2017). "Iraq forces launch 'last big fight' against IS". Rudaw.
  17. ^ "Anti-IS forces converge on Syria border town". Agence France-Presse. ngày 4 tháng 11 năm 2017 – qua Yahoo News.
  18. ^ Bussoletti, Francesco (ngày 29 tháng 6 năm 2018). "Syria, the Isis pockets of resistance at Deir Ez-Zor are reduced to two". Difesa & Sicurezza.
  19. ^ Aboufadel, Leith (ngày 13 tháng 12 năm 2018). "Breaking: SDF captures Daesh's de facto capital in Syria". Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 10 tháng 1 năm 2022.
  20. ^ "US-backed fighters seize east Syria village from ISIS". The National. ngày 16 tháng 1 năm 2019.
  21. ^ Aboufadel, Leith (ngày 24 tháng 1 năm 2019). "ISIL's reign over eastern Euphrates nearing its end – map". Al-Masdar News. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 11 năm 2020. Truy cập ngày 10 tháng 1 năm 2022.
  22. ^ Callimachi, Rukmini (ngày 24 tháng 1 năm 2019). "Down to Its Last 2 Villages in Syria, ISIS Still Fights Back". The New York Times.
  23. ^ Aboufadel, Leith (ngày 7 tháng 2 năm 2019). "ISIS squeezed into last areas as SDF troops capture 2 villages east of the Euphrates (MAP)". Al-Masdar news. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 11 năm 2020. Truy cập ngày 10 tháng 1 năm 2022.
  24. ^ Hussein, Rikar (ngày 9 tháng 2 năm 2019). "US-backed Fighters Launch Final Push to Defeat IS in Syria". Voice of America.
  25. ^ "US-allied Syrian force declares victory over Islamic State". The Washington Post. ngày 23 tháng 3 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 3 năm 2019.
  26. ^ Caldwell, Dan (2016). Seeking Security in an Insecure World. Rowman & Littlefield. tr. 195. It is a theocratic state that considers itself unbound by the Westphalian principle of sovereignty with its corollaries of nonaggression and nonintervention
  27. ^ a b c Poljarevic, Emin (2021). "Theology of Violence-oriented Takfirism as a Political Theory: The Case of the Islamic State in Iraq and Syria (ISIS)". Trong Cusack, Carole M.; Upal, Muhammad Afzal (biên tập). Handbook of Islamic Sects and Movements. Brill Handbooks on Contemporary Religion 21. Boston; Leiden, Netherlands: Brill Publishers. tr. 485–512. doi:10.1163/9789004435544_026. ISBN 978-90-04-43554-4. ISSN 1874-6691.
  28. ^
  29. ^ Manne, Robert (2017). Mind of the Islamic state: ISIS and the ideology of the caliphate. Carlton, Victoria, Australia: Prometheus Books. tr. 12. ISBN 978-1-63388-371-0. ... several scholars have termed the ideology that provided the foundation of the Islamic State 'Qutbism'.
  30. ^ Badara, Mohamed; Nagata, Masaki (tháng 11 năm 2017). "Modern Extremist Groups and the Division of the World: A Critique from an Islamic Perspective". Arab Law Quarterly. 31 (4). Leiden, Netherlands: Brill Publishers: 305–335. doi:10.1163/15730255-12314024. ISSN 1573-0255.
  31. ^ a b c d e Bunzel, Cole (tháng 3 năm 2015). "From Paper State to Caliphate: The Ideology of the Islamic State" (PDF). The Brookings Project on U.S. Relations with the Islamic World. 19. Washington, D.C.: Center for Middle East Policy (Brookings Institution): 1–48. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 21 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 13 tháng 9 năm 2020.
  32. ^ a b c d Saltman, Erin Marie; Winter, Charlie (tháng 11 năm 2014). Islamic State: The Changing Face of Modern Jihadism (PDF) (Báo cáo). Quilliam. ISBN 978-1-906603-98-4. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 26 tháng 2 năm 2015.
  33. ^ a b Wood, Graeme (tháng 3 năm 2015). "What ISIS Really Wants". The Atlantic. Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 2 năm 2015.
  34. ^ a b Crooke, Alastair (ngày 30 tháng 3 năm 2017) [ngày 27 tháng 8 năm 2014]. "You Can't Understand ISIS If You Don't Know the History of Wahhabism in Saudi Arabia". The Huffington Post. Lưu trữ bản gốc ngày 28 tháng 8 năm 2014.
  35. ^ [31][32][33][34]
  36. ^ a b Meleagrou-Hitchens, Alexander; Hughes, Seamus; Clifford, Bennett (2021). "The Ideologues". Homegrown: ISIS in America (ấn bản thứ 1). London; New York: I. B. Tauris. tr. 111–148. ISBN 978-1-78831-485-5.
  37. ^ [32][31][33][34][36]
  38. ^ a b Gerges, Fawaz (2016). "Introduction". ISIS: A History. Princeton, New Jersey: Princeton University Press. tr. 17. ISBN 978-0-691-17000-8.
  39. ^ "4 years ago: the genocide against the Yazidis in northern Iraq (August 3, 2014)". Gesellschaft für bedrohte Völker e.V. (GfbV) (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 23 tháng 4 năm 2019. Truy cập ngày 18 tháng 5 năm 2019.
  40. ^ Spencer, Richard (ngày 14 tháng 10 năm 2014). "Isil carried out massacres and mass sexual enslavement of Yazidis, UN confirms". The Daily Telegraph (bằng tiếng Anh). ISSN 0307-1235. Lưu trữ bản gốc ngày 12 tháng 2 năm 2019. Truy cập ngày 18 tháng 5 năm 2019.
  41. ^ Taylor, Lin (ngày 9 tháng 5 năm 2017). "Nearly 10,000 Yazidis killed, kidnapped by Islamic State in 2014, study finds" (bằng tiếng Anh). Reuters. Truy cập ngày 3 tháng 5 năm 2021.
  42. ^ [9][39][40][41]
  43. ^ Yıldırım, Cihangir (ngày 28 tháng 7 năm 2015). "Iraqi MP: ISIS killed hundreds and displaced thousands of Turkmens". Daily Sabah. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 2 năm 2023. Truy cập ngày 14 tháng 2 năm 2023.
  44. ^ "ISIS genocide of Yezidis and Christians – Department of Information Technology". Kurdistan Regional Government (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 25 tháng 1 năm 2023. Truy cập ngày 14 tháng 2 năm 2023.
  45. ^ "Iraq crisis: Islamic State accused of ethnic cleansing". BBC News (bằng tiếng Anh). ngày 2 tháng 9 năm 2014. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 9 năm 2024. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2024.
  46. ^ Cömert, İlhan Yılmaz (ngày 12 tháng 7 năm 2017). "IŞİD'ın Irak'ta Türkmen Coğrafyasındaki Katliamları" [ISIS Massacres in Turkmen Region in Iraq]. 21yyte.org (bằng tiếng Thổ Nhĩ Kỳ). Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 10 năm 2023. Truy cập ngày 10 tháng 11 năm 2023.
  47. ^ "albarlaman aleiraqiu yuetabar jarayim "daeish" bihaqi alturkuman 'iibadat jamaeiatan" البرلمان العراقي يعتبر جرائم "داعش" بحق التركمان إبادة جماعية [The Iraqi Parliament considers ISIS crimes against the Turkmen to be genocide]. www.aa.com.tr (bằng tiếng Ả Rập). Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 8 năm 2023. Truy cập ngày 10 tháng 11 năm 2023.
  48. ^ "Iraqi parliament recognizes ISIS persecution of Turkmen as genocide". Rudaw Media Network. ngày 20 tháng 7 năm 2017. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 2 năm 2023. Truy cập ngày 10 tháng 11 năm 2023.
  49. ^ McKay, Hollie (ngày 5 tháng 3 năm 2021). "The ISIS War Crime Iraqi Turkmen Won't Talk About". New Lines Magazine (bằng tiếng Anh). Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 8 năm 2023. Truy cập ngày 14 tháng 2 năm 2023.
  50. ^ Baban, Goran (ngày 4 tháng 2 năm 2021). "Turkmen women call to uncover fate of 1300 missing Turkmen abducted by ISIS". Kirkuknow (bằng tiếng Anh). Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 11 năm 2023. Truy cập ngày 14 tháng 2 năm 2023.
  51. ^ [43][44][45][46][47][48][49][50]
  52. ^ Baele, Stephane J. (tháng 10 năm 2019). Giles, Howard (biên tập). "Conspiratorial Narratives in Violent Political Actors' Language" (PDF). Journal of Language and Social Psychology. 38 (5–6). SAGE Publications: 706–734. doi:10.1177/0261927X19868494. hdl:10871/37355. ISSN 1552-6526. S2CID 195448888. Lưu trữ bản gốc ngày 3 tháng 1 năm 2022. Truy cập ngày 3 tháng 1 năm 2022.
  53. ^ Rickenbacher, Daniel (tháng 8 năm 2019). Jikeli, Gunther (biên tập). "The Centrality of Anti-Semitism in the Islamic State's Ideology and Its Connection to Anti-Shiism". Religions. 10 (8: "The Return of Religious Antisemitism?"). Basel, Switzerland: MDPI: 483. doi:10.3390/rel10080483. eISSN 2077-1444. ISSN 2077-1444.
  54. ^ Ghasemi, Faezeh (2020). Anti-Shiism Discourse (PhD). University of Tehran.
  55. ^ Rickenbacher, Daniel (2019). "The Centrality of Anti-Semitism in the Islamic State's Ideology and Its Connection to Anti-Shiism". Religions. 10 (8): 483–492. doi:10.3390/rel10080483.
  56. ^ Ghasemi, Faezeh (2017). "Anti-Shiite and Anti-Iranian Discourses in ISIS Texts". Discourse. 11 (3): 75–96.
  57. ^ Matthiesen, Toby (ngày 21 tháng 7 năm 2015). "The Islamic State Exploits Entrenched Anti-Shia Incitement". Sada. Carnegie Endowment for International Peace.
  58. ^ "Islamic State claims Pakistan bombing that kills 56 at Shiite mosque". ABC News. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 3 năm 2022. The Islamic State affiliate in the region known as Islamic State in Khorasan province and headquartered in Afghanistan claimed Friday's devastating attack in a statement translated by the SITE Intelligence group. The statement was posted on the group's Amaq News Agency. The statement identified the attacker as Afghan, posted his picture and said 'Islamic State fighters are constantly targeting Shi'ites living in Pakistan and Afghanistan despite the intense security measures adopted by the Taliban militia and the Pakistani police to secure Shi'a temples and centers.'
  59. ^ Rohrlich, Justin (ngày 25 tháng 3 năm 2022). "Three ISIS Fanboys Plotted Spring Break Attack on Shia Mosque, Feds Say". The Daily Beast. Truy cập ngày 27 tháng 3 năm 2022.
  60. ^ [52][53][54][55][56][57][58][59]
  61. ^ Soliman, Muhammad (ngày 20 tháng 3 năm 2017). "From Cairo to Berlin: Why is ISIS Targeting Christians?". Fikra Forum. The Washington Institute for Near East Policy.
  62. ^ Nassif, Hicham Bou (ngày 25 tháng 7 năm 2014). "Here Are The Parts Of The Quran That ISIS Uses To Justify Violence Against Iraqi Christians". Business Insider.
  63. ^ "Daesh Lay Claim To Target Killing Of Christian, Sikh Men In Peshawar". Voice PK (bằng tiếng English). Pakistan. ngày 3 tháng 4 năm 2023. Dayal Singh, a Sikh trader, and Kashif Masih, a Christian sanitary worker, were gunned down in different incidents on March 31 and April 1 respectively. Separately, a Hindu ophthalmologist and former senior director of health at the Karachi Metropolitan Corporation (KMC), Dr. Birbal Genani was also shot dead by unknown assailants along the Lyari Expressway in Karachi on March 30.{{Chú thích web}}: Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)
  64. ^ [61][62][63]
  65. ^ "ISIS claims responsibility for killing of Hindu priest in Bangladesh". The Guardian. ngày 21 tháng 2 năm 2016. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 3 năm 2022.
  66. ^ "'Hindus need to be targeted in mass numbers in India', says militant in Islamic State magazine". Firstpost. ngày 14 tháng 4 năm 2016. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 3 năm 2022.
  67. ^ "ISIS threatens to rid India of Hindus in latest issue of its magazine". One India. ngày 14 tháng 4 năm 2016. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 3 năm 2022.
  68. ^ "11 killed in Kabul gurdwara attack, IS claims responsibility". The Times of India. ngày 25 tháng 3 năm 2020. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 11 năm 2022.
  69. ^ "ISIS threatens India, Hindus with bloodshed; Claims role in Coimbatore, Mangaluru blasts". Hindustan Times. ngày 7 tháng 3 năm 2023.
  70. ^ "ISIS claims attack on Sikhs, Hindus in Afghanistan". CTV News (bằng tiếng English). ngày 2 tháng 7 năm 2018.{{Chú thích web}}: Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)
  71. ^ [65][66][67][68][69][70]
  72. ^ "Anti-Gay Rhetoric in English-Language ISIS and Al Qaeda Magazines". Anti-Defamation League. ngày 15 tháng 6 năm 2016.
  73. ^ "ISIS's Persecution of Gay People". Counter Extremism Project. tháng 5 năm 2017. Lưu trữ bản gốc ngày 23 tháng 10 năm 2020.
  74. ^ "The Islamic State's shocking war on homosexuals". The Washington Post. Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 12 năm 2020.
  75. ^ "What ISIS Is Saying About the Orlando Shooter". Vice. ngày 15 tháng 6 năm 2016. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 11 năm 2020.
  76. ^ "ISIS targets gay people using Facebook and phone contacts". Global News. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 12 năm 2020.
  77. ^ "Inside look at ISIS' brutal persecution of gays". CBS News. ngày 2 tháng 12 năm 2015. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 3 năm 2022.
  78. ^ "Amid brazen, deadly attacks, gay Syrians tell of fear of ISIS persecution". CNN. ngày 6 tháng 3 năm 2015. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 3 năm 2022.
  79. ^ [72][73][74][75][76][77][78]
  80. ^ *"Under Attack, ISIS Threatens Jews and Israel". Anti-Defamation League. ngày 13 tháng 3 năm 2015. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 3 năm 2022. Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2023.
  81. ^ "Under Attack, ISIS Threatens Jews and Israel". Anti-Defamation League. ngày 13 tháng 3 năm 2015. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 3 năm 2022. Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2023.
  82. ^ "ISIS Promotes Murdering Jews in New Online Campaign". Anti-Defamation League. ngày 20 tháng 10 năm 2015. Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 10 năm 2020.
  83. ^ "ISIS calls on operatives to target Jews with chemical weapons". The Jerusalem Post (bằng tiếng English). ngày 28 tháng 1 năm 2020.{{Chú thích web}}: Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)
  84. ^ "ISIS threatens Jews, Israel with 'big war' in second Hebrew video". The Jerusalem Post (bằng tiếng English). ngày 1 tháng 11 năm 2015.{{Chú thích web}}: Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)
  85. ^ "Turkey arrests ISIS members allegedly targeting Istanbul synagogues". Jewish Telegraph Agency (bằng tiếng English). ngày 6 tháng 2 năm 2023.{{Chú thích web}}: Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)
  86. ^ "ISIS Sympathizers Suspected of Bomb Plot on Northern Israeli High School". Haaretz (bằng tiếng English). ngày 2 tháng 10 năm 2022.{{Chú thích web}}: Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)
  87. ^ "Islamic State urges attacks against Jews in effort to thwart Trump plan". Reuters (bằng tiếng English). ngày 27 tháng 1 năm 2020.{{Chú thích web}}: Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)
  88. ^ "ISIS Plans Attacks on Jewish Children in Turkey". Business Insider (bằng tiếng English). ngày 29 tháng 3 năm 2016.{{Chú thích web}}: Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)
  89. ^ "ISIS suspects planned attacks on Jews in Mumbai". Wionews (bằng tiếng English). ngày 21 tháng 4 năm 2018.{{Chú thích web}}: Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)
  90. ^ "ISIS Suicide Bombers at Brussels Airport 'Targeted U.S. Airline, Jews'". Newsweek (bằng tiếng English). ngày 24 tháng 1 năm 2017. The suicide bombers who attacked Brussels airport last year, killing 16 people, were targeting an American airline, its passengers and Jewish people, according to a report citing sources close to the investigation. Another source said that Laachraoui was standing among dozens of students before changing tack and following two Hasidic Jews, usually recognizable by their long beards, sidecurls known as peyot and dark overclothes. 'The attacker seemed to rush towards two Orthodox Jews,' the source said. 'He really, clearly wanted to kill a Jew.'{{Chú thích web}}: Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)
  91. ^ "Islamic State Unleashes Propaganda Blitz Calling for Attacks Against Jews". Vice News (bằng tiếng English). ngày 19 tháng 10 năm 2015. The Islamic State released a series of videos Sunday praising attacks against Jews in Israel and encouraging more violence.{{Chú thích web}}: Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)
  92. ^ [80][81][82][83][84][85][86][87][88][89][90][91]
  93. ^ Cottee, Simon; Bloom, Mia (ngày 8 tháng 9 năm 2017). "The Myth of the ISIS Female Suicide Bomber". The Atlantic. Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2022.
  94. ^ Crockett, Emily (ngày 23 tháng 5 năm 2017). "Why Manchester Bomber Targeted Girls". Rolling Stone (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2022.
  95. ^ "The Girl Who Beat Isis: My Story review – inside the horror of Isis". The Guardian. ngày 1 tháng 8 năm 2016. Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2022.
  96. ^ "Why Women Join ISIS". Time. Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2022.
  97. ^ [93][94][95][96]
  98. ^ "S/2024/556". United Nations. Truy cập ngày 1 tháng 8 năm 2024.
  99. ^ "Eighth report of the Secretary-General on the threat posed by ISIL (Da'esh) to international peace and security and the range of United Nations efforts in support of Member States in countering the threat" (PDF). United Nations Security Council. UN. ngày 1 tháng 2 năm 2019.
  100. ^ "Operation Inherent Resolve and other overseas contingency operations" (PDF). US Department of Defense. ngày 31 tháng 12 năm 2018.
  101. ^ Cockburn, Patrick (ngày 16 tháng 11 năm 2014). "War with Isis: Islamic militants have army of 200,000, claims senior Kurdish leader". The Independent.
  102. ^ a b Gartenstein-Ross, Daveed (ngày 9 tháng 2 năm 2015). "How many Fighters Does the Islamic State Really Have?". War on the Rocks.
  103. ^ "Saddam's former army is secret of Baghdadi's success". Reuters. ngày 16 tháng 6 năm 2015. Truy cập ngày 1 tháng 7 năm 2015.
  104. ^ "Briefing With Special Representative for Syria Engagement and Special Envoy for the Global Coalition To Defeat ISIS Ambassador James Jeffrey". state.gov. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 5 năm 2019. Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2019.
  105. ^ Shinkman, Paul D. (ngày 27 tháng 12 năm 2017). "ISIS By the Numbers in 2017". U.S. News & World Report.
  106. ^ Jones, Seth G.; Dobbins, James; Byman, Daniel; và đồng nghiệp (2017). "Rolling Back the Islamic State". RAND Corporation. Truy cập ngày 1 tháng 4 năm 2019.
  107. ^ "After Shekau: Confronting Jihadists in Nigeria's North East". ngày 29 tháng 3 năm 2022.
  108. ^ https://www.businessinsider.com/isis-executed-some-of-its-former-baathist-allies-in-iraq-2015-4?international=true&r=US&IR=T
  109. ^ "Iraq conflict: 'We are stronger than ISIS'". BBC News. ngày 14 tháng 6 năm 2014. Lưu trữ bản gốc ngày 15 tháng 6 năm 2014. Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2014.
  110. ^ "OKRA Home". Global Operations. Department of Defense, Government of Australia. Truy cập ngày 25 tháng 10 năm 2017.
  111. ^ "Operation IMPACT". National Defence and the Canadian Armed Forces. ngày 19 tháng 8 năm 2014. Truy cập ngày 6 tháng 3 năm 2018.
  112. ^ "IAF strikes kill 7 ISIS militants 200 meters from Golan Heights border". The Jerusalem Post.
  113. ^ "Isis and Israel clash for first time after jihadis open fire on IDF". The Independent.
  114. ^ "Islamic State claims Hadera attack; minister: the two terrorists were linked to IS". The Times of Israel. ngày 28 tháng 3 năm 2022.
  115. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah "México aparece entre los países amenazados por el ISIS" [Mexico appears among the countries threatened by ISIS]. El País (bằng tiếng Tây Ban Nha). ngày 25 tháng 11 năm 2015.
  116. ^ Khettab, Djamila Ould (ngày 30 tháng 12 năm 2015). "Algeria a 'symbolic target' for ISIL". Al Jazeera English.
  117. ^ Stonington, Joel (ngày 9 tháng 9 năm 2014). "Is This Cyclops Baby the Muslim Antichrist?". Vocativ. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 10 năm 2020. Truy cập ngày 24 tháng 8 năm 2023.
  118. ^ "Bosnia donates 550 tonnes of arms to Iraq, more may follow: minister". Reuters. ngày 16 tháng 3 năm 2015.
  119. ^ Romero, Simon; Schmidt, Michael (ngày 1 tháng 8 năm 2016). "As ISIS Posts in Portuguese, U.S. and Brazil Bolster Olympics Security". The New York Times.
  120. ^ Osbourne, Samuel (ngày 1 tháng 3 năm 2017). "Isis threatens China and vows to 'shed blood like rivers'". The Independent.
  121. ^ "Ethiopian authorities say Al-Shabaab, Islamic State planning attacks on hotels". Africanews. ngày 23 tháng 9 năm 2019.
  122. ^ "Country Reports on Terrorism 2020".
  123. ^ "Germany to strip dual-nationals who fight for Isis of citizenship". Financial Times.[cần chú thích đầy đủ]
  124. ^ Kalmouki, Nikoleta (ngày 25 tháng 9 năm 2014). "Greece Brings War Against the Islamic State". Greekreporter.com.
  125. ^ "L'Italia pronta a bombardare Isis in Iraq. La Difesa: ipotesi da valutare". Corriere della Sera. ngày 6 tháng 10 năm 2015.
  126. ^ Kumenov, Almaz (ngày 14 tháng 5 năm 2019). "Kazakhstan evacuates citizens from Syria, arrests some". Eurasianet.
  127. ^ "Pro-Isis hackers attack North Korean airline Facebook page". The Guardian. AFP. ngày 14 tháng 1 năm 2015.
  128. ^ Paraszczuk, Joanna (ngày 15 tháng 3 năm 2015). "Kyrgyzstan Bans IS, Designates It as Terror Group". Radio Free Europe/Radio Liberty.
  129. ^ Ellis-Petersen, Hannah (ngày 20 tháng 7 năm 2018). "Malaysia launches crackdown on Isis after threats to kill the king and prime minister". The Guardian.
  130. ^ Ucko, David H. (ngày 28 tháng 12 năm 2017). "Trouble in Paradise: Mauritius Tries to Ward off Islamic Radicalization". World Politics Review.
  131. ^ "Islamic State group: Nicaragua arrests four suspected members". BBC News. ngày 26 tháng 6 năm 2019.
  132. ^ Johnson, Bridget (ngày 30 tháng 12 năm 2018). "Barcelona Terror Alert Coincides with New Spanish-Language ISIS Threats". Homeland Security Today.
  133. ^ "Sri Lanka bombings: Isis claims responsibility for deadly church and hotel attacks on Easter Sunday". The Independent. ngày 23 tháng 4 năm 2019.
  134. ^ Callimachi, Rukmini; Kramer, Andrew E. (ngày 31 tháng 7 năm 2018). "Video Purports to Show Tajikistan Attackers Pledging Allegiance to ISIS". The New York Times.
  135. ^ McAdams, John (ngày 7 tháng 8 năm 2017). "The President of Turkmenistans Anti-ISIS Propaganda Video is Straight out of an '80s Action Movie". Wide Open Spaces.
  136. ^ Patience Atuhaire; James Gregory (ngày 17 tháng 6 năm 2023). "Uganda school attack: Dozens of pupils killed by militants linked to Islamic State group". BBC News. Truy cập ngày 27 tháng 6 năm 2023.
  137. ^ "Uzbekistan to receive and rehabilitate 148 women and children from ISIS". Al Shahid Witness. ngày 3 tháng 6 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 10 năm 2020. Truy cập ngày 10 tháng 1 năm 2022.
  138. ^ Kajjo, Sirwan (ngày 25 tháng 8 năm 2016). "Who Are The Turkey-backed Syrian Rebels?". Extremism Watch. Voice of America.
  139. ^ Aydınlı, Ersel (2018). "The Jihadists after 9/11". Violent Non-State Actors: From Anarchists to Jihadists. Routledge Studies on Challenges, Crises, and Dissent in World Politics (ấn bản thứ 1). London and New York: Routledge. tr. 110–149. ISBN 978-1-315-56139-4. LCCN 2015050373.
  140. ^ Illingworth, Andrew (ngày 22 tháng 12 năm 2017). "Combat footage: Iraqi forces battle ISIS in east Syria". Al Masdar News. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 6 năm 2019. Truy cập ngày 10 tháng 1 năm 2022.
  141. ^ "Badr Organization Destroys ISIS Car Bomb". Military.com. ngày 5 tháng 6 năm 2015.
  142. ^ Musa, Rami (ngày 10 tháng 6 năm 2015). "Al-Qaida-linked militants attack IS affiliate in Libya". Military Times.
  143. ^ "الحشد الشعبي يوسع نطاق متابعة فلول داعش الى محافظة حمص السورية" [The Popular Mobilization Forces expands the scope of follow-up to ISIS remnants to the Syrian province of Homs]. Iraq Today (bằng tiếng Ả Rập). ngày 13 tháng 4 năm 2017.
  144. ^ Kittleson, Shelly (ngày 11 tháng 4 năm 2018). "Iraqi police who fought for tribal PMUs won't return to force". Al-Monitor.
  145. ^ Aboufadel, Leith (ngày 21 tháng 3 năm 2016). "Iranian special forces arrive in Palmyra to help liberate the city". Al-Masdar News. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 4 năm 2016. Truy cập ngày 10 tháng 1 năm 2022.
  146. ^ "التعرف على جثة امر لواء زينبيون الايراني الذي قتل في سوريا بنيران داعش الارهابي قبل عامين" [Identification of the body of the order of the Iranian Zainabiyoun Brigade, who was killed in Syria by ISIS terrorist fire two years ago]. IraqNewspaper.net (bằng tiếng Ả Rập). ngày 12 tháng 6 năm 2019.
  147. ^ "لماذا أوقفت كتائب الحر والجبهة الإسلامية قتال داعش في جنوب دمشق؟" [Why did the Free and Islamic Front Brigades stop the fight against ISIS in southern Damascus?]. akhbaralaan.net (bằng tiếng Ả Rập). ngày 27 tháng 9 năm 2014.
  148. ^ "عملية نوعية لـ "كتائب البعث" خلف خطوط "داعش"" [A qualitative operation by the "Baath Brigades" behind the lines of ISIS]. DamPress.net (bằng tiếng Ả Rập). ngày 5 tháng 10 năm 2014.
  149. ^ Fairfield, Hannah; Wallace, Tim; và Watkins, Derek (ngày 21 tháng 5 năm 2015). "How ISIS Expands". The New York Times. Lưu trữ bản gốc ngày 23 tháng 5 năm 2015. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2020.
  150. ^ "Saudi Arabia forms Islamic coalition against ISIS". CNN. ngày 14 tháng 12 năm 2015. Truy cập ngày 9 tháng 1 năm 2025.
  151. ^ Birke, Sarah (ngày 5 tháng 2 năm 2017). "How ISIS Rules". The New York Review of Books.
  152. ^ Gerges, Fawaz A. (2016). ISIS: A History. Princeton University Press. tr. 21–22. ISBN 978-0-691-17000-8.
  153. ^ "ISIS far from defeated in Syria: 2019 outlook (maps)". Al-Masdar News. ngày 1 tháng 1 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 4 năm 2020. Truy cập ngày 7 tháng 4 năm 2019.
  154. ^ "US-Led Allies Finishing Off 'Caliphate'". VOA News. ngày 1 tháng 3 năm 2019. Truy cập ngày 7 tháng 4 năm 2019.
  155. ^ a b Brian Carter; Kathryn Tyson; Liam Karr; Peter Mills (ngày 17 tháng 5 năm 2023). "Salafi Jihadi Movement Weekly Update, May 17, 2023". ISW, Critical Threats. Truy cập ngày 4 tháng 1 năm 2024.
  156. ^ a b Crisis Group 2024, tr. 2, 6.
  157. ^ "Al-Qaeda in Iraq confirms Syria's Nusra Front is part of its network". Al Arabiya. ngày 9 tháng 4 năm 2013. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 10 năm 2022.
  158. ^ Abouzeid, Rania (ngày 23 tháng 6 năm 2014). "The Jihad Next Door: The Syrian roots of Iraq's newest civil war". Politico. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 1 năm 2023.
  159. ^ Roggio, Bill (ngày 29 tháng 6 năm 2014). "ISIS announces formation of Caliphate, rebrands as 'Islamic State'". Long War Journal.
  160. ^ a b Withnall, Adam (ngày 29 tháng 6 năm 2014). "Iraq crisis: Isis changes name and declares its territories a new Islamic state with 'restoration of caliphate' in Middle East". The Independent. London.
  161. ^ a b "What is Islamic State?". BBC News. ngày 26 tháng 9 năm 2014.
  162. ^ "Australia Shooting Is a Reminder of Islamic State's Power to Inspire Attacks". The New York Times (bằng tiếng Anh). ngày 17 tháng 12 năm 2025. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2026.
  163. ^ Airstrikes in Iraq and Syria (Báo cáo). US Department of Defense. ngày 9 tháng 8 năm 2017. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 8 năm 2015.
  164. ^ "Once promised paradise, ISIS fighters end up in mass graves". The Straits Times. ngày 15 tháng 10 năm 2017. Truy cập ngày 11 tháng 12 năm 2017.
  165. ^ "42 months of Russian operations on the Syrian territory kill more than 8000 civilians including more than 18150 people in their raids and shelling". United Kingdom: Syrian Observatory for Human Rights. ngày 30 tháng 3 năm 2019.
  166. ^ "Institute for the Study of War" (bằng tiếng Anh). Institute for the Study of War. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 3 năm 2022. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2025.
  167. ^ Irshaid, Faisal (ngày 2 tháng 12 năm 2015). "Isis, Isil, IS or Daesh? One group, many names" (bằng tiếng Anh). BBC News. Truy cập ngày 25 tháng 9 năm 2021.
  168. ^ "Islamic State in Iraq and Syria (ISIS)". The New York Times.
  169. ^ a b c d Tharoor, Ishaan (ngày 18 tháng 6 năm 2014). "ISIS or ISIL? The debate over what to call Iraq's terror group". The Washington Post. Truy cập ngày 21 tháng 6 năm 2014.
  170. ^ "National Counterterrorism Center | Groups". Office of the Director of National Intelligence. Truy cập ngày 26 tháng 12 năm 2022.
  171. ^ "Isis, Isil, IS or Daesh? One group, many names". BBC News. ngày 24 tháng 6 năm 2014. Truy cập ngày 26 tháng 12 năm 2022.
  172. ^ a b *Schwartz, Felicia (ngày 23 tháng 12 năm 2014). "One More Name for Islamic State: Daesh". The Wall Street Journal.
  173. ^ Gardner, Simon R. (ngày 31 tháng 12 năm 2014). "The Islamic State Produced the Most Influential Song of the Year". The New Republic. ISSN 0028-6583. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 4 năm 2020. Truy cập ngày 8 tháng 9 năm 2020.
  174. ^ a b Irshaid, Faisal (ngày 2 tháng 12 năm 2015). "Isis, Isil, IS or Daesh? One group, many names". BBC News.
  175. ^ "AlQaeda in Iraq confirms Syria's Nusra Front is part of its network". Al Arabiya English. ngày 9 tháng 4 năm 2013.
  176. ^ Kingsley, Patrick (ngày 27 tháng 8 năm 2014). "Call Islamic State QSIS instead, says globally influential Islamic authority". The Guardian.
     • "Meet 'QSIS': A new twist in what to call the extremist group rampaging in Iraq and Syria". The Washington Post. ngày 26 tháng 8 năm 2014.
  177. ^ "Terrorist Designations of Groups Operating in Syria". United States Department of State. ngày 14 tháng 5 năm 2014.
  178. ^ Randal, Collin (ngày 18 tháng 10 năm 2014). "Why Does a Simple Word like Daesh Disturb Extremists so Much". The National. Abu Dhabi.
  179. ^ Abouzeid, Rania (ngày 16 tháng 1 năm 2014). "Syria's uprising within an uprising". European Council on Foreign Relations. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 1 năm 2014.
  180. ^ Mandhai, Shafik (ngày 7 tháng 7 năm 2014). "Muslim leaders reject Baghdadi's caliphate". Al Jazeera English.
  181. ^ "Iraq's Baghdadi calls for 'holy war'". Al Jazeera English. ngày 2 tháng 7 năm 2014.
  182. ^ a b "Statement by the President on ISIL". whitehouse.gov. ngày 10 tháng 9 năm 2014 – qua National Archives.
  183. ^ "United Nations Official Document". United Nations. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 10 năm 2014. Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2014.
  184. ^ Pugliese, David (ngày 3 tháng 10 năm 2014). "Details about the Canadian government's motion about going to war against ISIL". Ottawa Citizen.
  185. ^ "Turkish government files motion to Parliament to fight ISIL". Anadolu Agency. ngày 1 tháng 10 năm 2014.
  186. ^ "Australia says ready to strike ISIL in Iraq". Al Jazeera English. ngày 3 tháng 10 năm 2014.
  187. ^ "ISIL: UK government response". Government of the United Kingdom. ngày 13 tháng 10 năm 2014.
  188. ^ Taylor, Adam (ngày 17 tháng 9 năm 2014). "France is ditching the 'Islamic State' name—and replacing it with a label the group hates". The Washington Post.
  189. ^ Yuhasin, Alan (ngày 19 tháng 12 năm 2014). "US general rebrands Isis 'Daesh' after requests from regional partners Leader of operations against group uses alternative name – a pejorative in Arabic that rejects fighters' claims on Islam". The Guardian.
  190. ^ Bulos, Nabih (ngày 30 tháng 8 năm 2021). "Family says 7 children were killed in Kabul drone strike; U.S. is investigating". Los Angeles Times. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2021. Daesh?" he said, referring to Islamic State by its Arabic acronym, which is considered a pejorative by the group
  191. ^ Al-Qaida in Syrien und Irak: Neuer Gottesstaat im Nahen Osten, in: Spiegel-Online, 4. Januar 2014
  192. ^ Liz Sly (ngày 3 tháng 2 năm 2014). "Al-Qaeda disavows any ties with radical Islamist ISIS group in Syria, Iraq". The Washington Post. Truy cập ngày 7 tháng 2 năm 2014.
  193. ^ McClam, Erin. "'More extreme than Al Qaeda?' How ISIS compares to other terror groups". NBC News. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
  194. ^ "ISIS Leader Abu Bakr Al Baghdadi Trained by Israeli Mossad, NSA Documents Reveal". Global Research. Truy cập ngày 8 tháng 2 năm 2015.
  195. ^ "Gulf Daily News » World News » Baghdadi 'Mossad trained'". Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 9 năm 2014. Truy cập ngày 8 tháng 2 năm 2015.
  196. ^ "Former CIA Agent: "The ISIS Leader Abu Bakr Al Baghdadi Was Trained by the Israeli Mossad" - The Moroccan Times". The Moroccan Times. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 11 năm 2014. Truy cập ngày 8 tháng 2 năm 2015.
  197. ^ "Obama's Syrian 'Moderates' Sign Non-Aggression Pact with ISIS". Truy cập ngày 8 tháng 2 năm 2015.
  198. ^ a b Aryn Baker / Tehran (ngày 19 tháng 7 năm 2014). "Why Iran Believes the Militant Group ISIS Is an American Plot". TIME.
  199. ^ https://plus.google.com/108808445881064805013 (ngày 15 tháng 10 năm 2014). "Tin thời sự, Iran cáo buộc Mỹ và Anh đã tạo ra IS Tin tức 24h Vntimes". Tin trong ngày VNTimes. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 8 tháng 2 năm 2015. {{Chú thích web}}: |tác giả 1= có tên chung (trợ giúp); Liên kết ngoài trong |tác giả 1= (trợ giúp)Quản lý CS1: tên số: danh sách tác giả (liên kết)
  200. ^ https://www.project-syndicate.org/commentary/why-isis-persists-by-jeffrey-d-sachs-2016-07
  201. ^ "Quân đội Iraq trả lương cho 50.000 lính 'ma'". Thanh Niên Online. Truy cập ngày 8 tháng 2 năm 2015.
  202. ^ a b "Bản sao đã lưu trữ". Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 5 năm 2015. Truy cập ngày 15 tháng 5 năm 2015.
  203. ^ "Vì sao 30.000 quân Iraq lại thua 800 tay súng ISIL". kienthuc.net.vn. Truy cập ngày 5 tháng 9 năm 2024.
  204. ^ a b http://www.qdnd.vn/qdndsite/vi-vn/61/43/quan-su-nuoc-ngoai/iraq-khi-suc-manh-khong-nam-o-vu-khi/307362.html
  205. ^ "One of ISIS' top commanders was a 'star pupil' of US-special forces training in the country of Georgia". Business Insider. Truy cập ngày 11 tháng 10 năm 2015.
  206. ^ "Ảnh: Bên trong sào huyệt phiến quân IS ở Syria". Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 2 năm 2015. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2015.
  207. ^ "Why is there Sunni Arab support for Isis in Iraq?". Truy cập ngày 3 tháng 10 năm 2015.
  208. ^ http://www.anninhthudo.vn/binh-luan/nha-nuoc-hoi-giao-is-tu-con-hoang-thanh-ke-thu-cua-my/573301.antd
  209. ^ http://online.wsj.com/articles/jessica-lewis-the-terrorist-army-marching-on-baghdad-1402614950
  210. ^ "ISIS has 100,000 fighters, growing fast - Iraqi govt adviser". Truy cập ngày 3 tháng 10 năm 2015.
  211. ^ Ploom, Illimar; Sazanov, Vladimir (2021). "Some Remarks on the Ideological Core and Political Pillars of the So-called Islamic State". Modern Management Review. 26 (1): 59–80. doi:10.7862/rz.2021.mmr.06. S2CID 237957039.
  212. ^ Gerges, Fawaz (2016). ISIS: A History. Woodstock, Oxfordshire, UK: Princeton University Press. tr. 217–218. ISBN 978-0-691-17000-8.
  213. ^ Katars Staatschef bei Merkel: Der zwielichtige Scheich besucht Berlin, Spiegel Online, 17. September 2014
  214. ^ Die Terrorgruppe IS. Artikel vom 26. Juli 2014 in tagesschau.de, truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2014
  215. ^ Die Sponsoren der IS-Gotteskrieger
  216. ^ a b Die Geldgeber der IS-Terroristen. Tagesschau.de, 22. August 2014
  217. ^ DW: ISIS verkauft Rohöl aus eroberten Ölfeldern, 3. Juli 2014
  218. ^ Die reichste Terrorgruppe der Welt tagesschau.de vom 9. September 2014
  219. ^ Kunstraub für Kalaschnikows. Tagesschau 19.10.2014
  220. ^ Entführungsopfer nach der Farbe des Reisepasses ausgesucht Sueddeutsche.de vom 27. August 2014
  221. ^ Das Kalifat handelt mit Frauen. Artikel vom 30. August 2014 im Portal tagesanzeiger.ch, abgerufen am 30. August 2014
  222. ^ Kämpfen gegen „sexuellen Dschihad". Artikel vom 22. September 2014 im Portal tagesschau.de, abgerufen am 22. September 2014
  223. ^ Es ist z. B. nicht bekannt, wie es der Türkei gelang, ihre bei der Besetzung von Mossul durch die IS gefangenen Konsularangehörigen am 20. September 2014 nach 101 Tagen Geiselhaft freizubekommen. Der Spiegel spricht von einer mysteriösen Geiselbefreiung.
  224. ^ Fall James Foley: Geiseln für den Gottesstaat, Spiegel Online, 21. August 2014
  225. ^ Das einträgliche Geschäft mit den Entführungen, Welt Online, 21. August 2014
  226. ^ "Vì sao IS trở thành tổ chức khủng bố giàu có nhất thế giới?". Báo đời sống & pháp luật Online. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 12 năm 2014. Truy cập ngày 8 tháng 2 năm 2015.
  227. ^ "'Commercial scale' oil smuggling into Turkey becomes priority target of anti-ISIS strikes". RT International. Truy cập ngày 5 tháng 9 năm 2024.
  228. ^ "Tin tức đời sống dân sinh - Chuyên trang Infonet - Báo điện tử VietNamNet". Infonet News. Truy cập ngày 5 tháng 9 năm 2024.

Thư mục

Liên kết ngoài

Lỗi Lua trong Mô_đun:Authority_control tại dòng 152: attempt to index field 'wikibase' (a nil value).