Bước tới nội dung

Nhà nước Hồi giáo Iraq và Levant

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(Đổi hướng từ ISIS)

Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Module:Format link' not found.

Trang Mô đun:Infobox/styles.css không có nội dung.

Nhà nước Hồi giáo
Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Module:Lang/data/iana scripts' not found.
Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Module:Lang/data/iana scripts' not found.
Còn có tên làISIS, ISIL, IS, Daesh
Người sáng lậpAbu Bakr al-BaghdadiBản mẫu:Assassinated
Các thủ lĩnhAbu Hafs al-Hashimi al-Qurashi (2023–nay)
Cựu thủ lĩnh:
Thời điểm hoạt động
Nguồn gốc: 1999–2014
Nhà nước Hồi giáo: 2014–nay
  • 29 tháng 6 năm 2014: Tuyên bố thành lập khalifah và đổi tên thành "Nhà nước Hồi giáo"
  • 13 tháng 11 năm 2014: Tuyên bố lãnh thổ tại Libya, Ai Cập, Algeria, Ả Rập Xê Út, Yemen
  • 29 tháng 1 năm 2015: Tuyên bố lãnh thổ tại Nam Á[6]
  • 12 tháng 3 năm 2015: Tuyên bố lãnh thổ tại Nigeria[7]
  • 23 tháng 6 năm 2015: Tuyên bố lãnh thổ tại Bắc Kavkaz[8]
  • 20 tháng 7 năm 2017: Quân đội Iraqi tái chiếm Mosul
  • 17 tháng 10 năm 2017: Các lực lượng Dân chủ Syria tái chiếm Raqqa
  • 23 tháng 3 năm 2019: Mất tất cả lãnh thổ tại Syria
  • 27 tháng 10 năm 2019: Abu Bakr al-Baghdadi bị tiêu diệt
  • 3 tháng 2 năm 2022: Abu Ibrahim al-Hashimi al-Qurashi bị tiêu diệt[9]
Phân nhóm
Groups
Trụ sởTây bắc tỉnh Idlib, Syria (tháng 3 năm 2019–nay)[12][13][14]
Cũ
Khu vực hoạt độngXem lãnh thổ của Nhà nước Hồi giáo
Hệ tư tưởng
Khẩu hiệu"There is no god but God; Muhammad is the messenger of God" (Shahada)[a]
"The Islamic State Remains and Expands"[b]
"Caliphate upon the Prophetic Methodology"[c]
Tình trạngĐang hoạt động
Quy mô
Danh sách quân số
  • Tại Syria và Iraq: Trang Bản mẫu:Plainlist/styles.css không có nội dung.
    • 1,500–3,000[98] (báo cáo Liên Hợp Quốc năm 2024)
    • 5,000–10,000[99] (báo cáo Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc năm 2019)
    • 28,600–31,600 (tháng 7 năm 2018)[100] (ước tính Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ năm 2016)
    • 200,000[101][102] (tuyên bố của Tổng tham mưu trưởng Khu vực Kurdistan năm 2015)
    • 100,000[103][102] (tuyên bố của nhóm jihad năm 2015)
    • 35,000–100,000[104] (cao nhất, ước tính Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ)
  • Ngoài Syria và Iraq: 32,600–57,900 (Xem Hoạt động quân sự của ISIL để biết thêm ước tính chi tiết.)
  • Ước tính tổng cộng: 61,200–257,900
Dân số dân thường
Đồng minh
Đồng minh
Đối thủ
Đối thủ nhà nước
Đối thủ khác
Đối thủ phi nhà nước
Đối thủ khác
Tham chiếnXem danh sách trận chiến liên quan đến Nhà nước Hồi giáo
Map – refer to following caption
Lãnh thổ của Nhà nước Hồi giáo (màu xám) vào thời điểm đạt đến phạm vi rộng lớn nhất (tháng 5 năm 2015)[149]
Chú giải bản đồ
Bản đồ chi tiết hiện tại

Nhà nước Hồi giáo,[d] cũng được gọi là Nhà nước Hồi giáo Iraq và Levant (ISIL), Nhà nước Hồi giáo Iraq và Syria (ISIS), và từ viết tắt tiếng Ả Rập Daesh, là một tổ chức phiến quân jihad Salafi xuyên quốc gia và là một thực thể "bán quốc gia" không được quốc tế công nhận. Nhà nước Hồi giáo từng kiểm soát những vùng lãnh thổ rộng lớn tại Iraq và Syria từ năm 2013 đến năm 2016, nhưng mất phần lớn các khu vực này năm 2017 đến 2019. Năm 2014, Nhà nước Hồi giáo tự xưng là một "khalifah" toàn cầu và tuyên bố sở hữu quyền lực tôn giáo và chính trị tối cao đối với toàn bộ người Hồi giáo trên thế giới, bị đại đa số người Hồi giáo bác bỏ. Liên Hợp Quốc và nhiều nước, bao gồm các nước Hồi giáo, liệt Nhà nước Hồi giáo vào danh sách tổ chức khủng bố.[150]

Năm 2015, Nhà nước Hồi giáo kiểm soát một khu vực với dân số khoảng 12 triệu người.[151] Tại đây, chúng áp đặt cách diễn giải cực đoan luật Sharia, có ngân sách hàng năm vượt 1 tỷ đô la Mỹ và chỉ huy hơn 30.000 chiến binh.[152] Sau cuộc xung đột khốc liệt với liên quân Hoa Kỳ, Iraq và người Kurd, IS mất các vùng lãnh thổ tại Trung Đông vào năm 2019. Kể từ đó, chúng chuyển sang hoạt động theo kiểu quân nổi dậy từ các vùng hẻo lánh và tiếp tục đẩy mạnh các nỗ lực tuyên truyền. Những hoạt động này thu hút được một lượng lớn người theo dõi tại Bắc Phi[153][154] và khu vực Sahel, nơi IS hiện vẫn đang kiểm soát một diện tích lãnh thổ đáng kể tính đến năm 2025.[155]Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Mô đun:Footnotes/anchor_id_list' not found. Nhà nước Hồi giáo bắt nguồn từ tổ chức Jaish al-Ta'ifa al-Mansurah do Abu Bakr al-Baghdadi thành lập vào năm 2004. Tổ chức này (chủ yếu dưới tên gọi Nhà nước Hồi giáo Iraq) liên minh với al-Qaeda tại Iraq và cùng chiến đấu trong giai đoạn 2003–2006 của cuộc nổi dậy tại Iraq. Sau đó, nhóm đổi tên thành Nhà nước Hồi giáo Iraq và Levant trong khoảng một năm,[156][157] trước khi chính thức tuyên bố là một khalifah toàn cầu,[158][159] với tên gọi là Nhà nước Hồi giáo.[160]

Trong thời gian cai trị tại Syria và Iraq, Nhà nước Hồi giáo gây chấn động thế giới bởi sự tàn bạo của mình.[160] Tổ chức này đã thực hiện các vụ diệt chủng người Yazidi và người Turkmen ở Iraq; đàn áp dã man các cộng đồng Kitô hữu, tín đồ Hồi giáo Shia và người Mandea giáo; công bố các đoạn video hành quyết binh lính, nhà báo và nhân viên cứu trợ bằng cách chặt đầu; phá hủy hàng loạt các di sản văn hóa và di tích lịch sử. Ngoài các khu vực chiếm đóng, nhóm này còn thực hiện nhiều vụ thảm sát khủng bố chấn động như: vụ tấn công Paris tháng 11 năm 2015, vụ đánh bom Kerman năm 2024 tại Iran, vụ tấn công nhà hát Crocus City Hall tại Nga, vụ xả súng tại Bãi biển Bondi năm 2025 ở Úc và vụ tấn công giáo đường Do Thái ở Manchester vào ngày lễ Yom Kippur năm 2025.[161] Ngoài ra, còn có nhiều vụ tấn công kiểu "sói đơn độc" được thực hiện bởi những cá nhân chịu ảnh hưởng từ tư tưởng của nhóm này.

Từ sau năm 2015, Lực lượng Vũ trang Iraq và Lực lượng Dân chủ Syria đã đẩy lùi IS và triệt phá cơ sở hạ tầng tài chính, quân sự của chúng[162] với sự hỗ trợ từ các cố vấn, vũ khí và các đợt không kích của liên minh do Mỹ dẫn đầu.[163] Sau đó, các đợt không kích, ném bom và tên lửa của Nga cũng góp phần quét sạch các căn cứ này, dù các chiến dịch của Nga chủ yếu tập trung vào việc triệt tiêu các thành trì của phe đối lập Syria hơn là mục tiêu IS.[164] Đến tháng 3 năm 2019, IS đã mất đi những mảnh lãnh thổ cuối cùng tại Tây Á. Tuy nhiên, tính đến năm 2025, các nhánh liên kết của chúng vẫn duy trì sự hiện diện lãnh thổ đáng kể tại châu Phi.[155]Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Mô đun:Footnotes/anchor_id_list' not found.[165]

Tên gọi

Nhà nước Hồi giáo (Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Module:Lang/data/iana scripts' not found. viết tắt là IS),[166] còn được biết đến với tên gọi Nhà nước Hồi giáo Iraq và Levant (Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Module:Lang/data/iana scripts' not found., viết tắt là ISIL /ˈaɪsɪl/ Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Respell”.), Nhà nước Hồi giáo Iraq và Syria (Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Module:Lang/data/iana scripts' not found. , viết tắt là ISIS /ˈaɪsɪs/ Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Respell”.),[167][168] hay tên viết tắt tiếng Ả Rập là Daesh[169][170] (Bản mẫu:Langx, Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “IPA”.),[171] và cả Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Module:Lang/data/iana scripts' not found. (Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Module:Lang/data/iana scripts' not found.).[172] Vào tháng 4 năm 2013, khi bành trướng sang Syria, nhóm này đã đổi tên thành Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Module:Lang/data/iana scripts' not found. (Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Module:Lang/data/iana scripts' not found.). Do khái niệm al-Shām trong tiếng Ả Rập tương đương với vùng Levant hay vùng Syria, tên của tổ chức này được dịch sang tiếng Anh theo nhiều cách khác nhau như "Islamic State of Iraq and al-Sham",[173] "Islamic State of Iraq and Syria" (cả hai đều viết tắt là ISIS),[174] hay "Islamic State of Iraq and the Levant" (viết tắt là ISIL).[168] Năm 2014, cơ quan luật pháp Hồi giáo Ai Cập Dar al-Ifta al-Misriyyah đã gọi ISIS là "QSIS" viết tắt cho "al-Qaeda Separatists in Iraq and Syria"(nhóm ly khai al-Qaeda tại Iraq và Syria) để khẳng định rằng tổ chức này không đại diện cho đại đa số người Hồi giáo.[175]

Mặc dù việc nên sử dụng từ viết tắt này hay từ viết tắt kia đã gây ra nhiều tranh luận,[168] sự khác biệt giữa chúng thường được xem là không quá quan trọng.[168] Điều đáng chú ý hơn cả là cái tên Daesh, một từ viết tắt từ tên tiếng Ả Rập của tổ chức Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Module:Lang/data/iana scripts' not found., hay Daesh. Cái tên này được sử dụng rộng rãi trong thế giới Hồi giáo,[176] aũng như bởi những người nói tiếng Ả Rập phản đối tổ chức này khi họ thảo luận với nhau.[173] fSở dĩ Daesh được dùng phổ biến là vì nó mang tính miệt thị, do phát âm gần giống với các từ tiếng Ả Rập như Daes ("kẻ bị chà đạp, giày xéo") và Dāhis (dịch gần sát nghĩa với "kẻ gieo rắc bất hòa").[171][177] Tại những khu vực nằm dưới sự kiểm soát của mình, ISIL coi việc sử dụng cái tên Daesh là một tội ác và có thể bị trừng phạt bằng hình phạt quất roi.[178]

Vào cuối tháng 6 năm 2014, nhóm này tự đổi tên thành Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Module:Lang/data/iana scripts' not found. (n.đ. 'Nhà nước Hồi giáo' hay IS), và tuyên bố thiết lập một "vương triều Hồi giáo" (caliphate) toàn cầu.[159] Tuy nhiên, tên gọi này và yêu sách của chúng đã bị bác bỏ rộng rãi. Liên Hợp Quốc, chính phủ nhiều nước và các tổ chức Hồi giáo chính thống đều từ chối sử dụng tên mới này.[179] Việc tuyên bố thành lập caliphate và sử dụng danh xưng "Nhà nước Hồi giáo" đã bị các học giả Hồi giáo và các nhóm Hồi giáo đối địch cả trong và ngoài vùng kiểm soát chỉ trích và chế giễu gay gắt.[180]

Trong một bài phát biểu vào tháng 9 năm 2014, Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama tuyên bố rằng ISIL không phải là "Hồi giáo" (vì không có tôn giáo nào dung túng việc sát hại người vô tội) cũng không phải là một "nhà nước" (vì không chính phủ nào công nhận chúng),[181] Nhiều bên cũng phản đối việc gọi là "Nhà nước Hồi giáo" do những hệ tư tưởng tôn giáo và yêu sách chính trị cực đoan mà cái tên đó ám chỉ. Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc,[182] Hoa Kỳ,[181] Canada,[183] Thổ Nhĩ Kỳ,[184] Úc,[185] Vương quốc Anh,[186] và các quốc gia khác gọi nhóm này là ISIL, trong khi các nước Ả Rập gọi với tên gọi là Dāʻish hay Daesh. Cựu Ngoại trưởng Pháp Laurent Fabius từng phát biểu: "Đây là một nhóm khủng bố chứ không phải một quốc gia. Tôi không khuyến khích dùng thuật ngữ 'Nhà nước Hồi giáo' vì nó làm nhòa đi ranh giới giữa đạo Hồi, người Hồi giáo và những kẻ Hồi giáo cực đoan. Người Ả Rập gọi chúng là 'Daesh' và tôi sẽ gọi chúng là 'những kẻ sát nhân Daesh'."[187] Đến tháng 12 năm 2014, các quan chức cấp cao của Mỹ như Tướng John Allen và Ngoại trưởng Hoa Kỳ John Kerry cũng đã chuyển sang dùng thuật ngữ Daesh,[188] một thuật ngữ vẫn mang tính bài xích nặng nề cho đến tận năm 2021.[189]

Lịch sử

Tổ chức này tự xưng là Nhà nước Hồi giáo Iraq và Levant (ISIL) vào ngày 29 tháng 6 năm 2014 đã tuyên bố thành lập một Khalifah (nhà nước Hồi giáo) trên lãnh thổ chiếm đóng của mình, Người lãnh đạo Abu Bakr al-Baghdadi tự cho mình là một Khalip. Tuy nhiên ở các nước Hồi giáo khác, tổ chức này hầu như không được chấp nhận là một Nhà nước có chủ quyền.

Tổ chức này được thành lập vào những năm đầu của cuộc chiến tranh Iraq (2003) và cam kết trung thành với al-Qaeda vào năm 2004. Nhóm này được hỗ trợ bởi một loạt các nhóm nổi dậy, trong đó bao gồm tổ chức tiền thân của nó, Hội đồng Mujahideen Shura, Al-Qaeda ở Iraq (AQI), Jaysh al-Fatiheen, Jund al-Sahaba, Katbiyan Ansar Al-Tawhid wal Sunnah, Jeish al-Taiifa al-Mansoura. Từ khoảng giữa năm 2013 ISIL và al-Qaeda đã có những tranh chấp với nhau.[190] Vào tháng 2 năm 2014, sau 8 tháng tranh giành quyền lực, al-Qaeda đã cắt đứt mọi liên hệ với nhóm này.[191][192]

Nguồn gốc

Thủ lĩnh của ISIL là Abu Bakr al-Baghdadi - một công dân Iraq theo đạo Hồi dòng Sunni. Ông này nguyên là một tù nhân bị Mỹ và Iraq giam giữ tại trại giam Bucca, gần Umm Qasr - Iraq từ năm 2004 đến 2009. Sau khi được Mỹ thả trong một vụ đặc xá đáng ngờ, al-Baghdadi đã dần nổi lên trong hàng ngũ các thủ lĩnh Hồi giáo tham gia vào cuộc nội chiến Syria 2014, nhưng mục tiêu của al-Baghdadi không chỉ là lật đổ chính phủ Syria. Ngày 29/6/2014, sau khi vượt biên đánh tràn sang Iraq và chiếm được những mỏ dầu lớn ở miền Bắc nước này, thủ lĩnh al-Baghdadi đã quyết định hiện thực hóa giấc mơ của những người Hồi giáo thánh chiến là "lý tưởng tôn giáo thống trị và hợp nhất toàn cầu", bằng tuyên bố xây dựng "Nhà nước Hồi giáo" và cái tên IS (Islamic State) chính thức ra đời.

Theo trang web cá nhân Global Research, cựu nhân viên Cơ quan An ninh Quốc gia Hoa Kỳ (NSA), Edward Snowden, đã tiết lộ rằng tình báo Anh, tình báo Mỹ và tình báo Israel (Mossad) đã làm việc với nhau để tạo ra ISIL, theo đó các tài liệu mật bị rò rỉ tiết lộ rằng nhà lãnh đạo ISIL, giáo sĩ Abu Bakr Al-Baghdadi, đã được huấn luyện quân sự trong suốt một năm dưới sự đào tạo của Mossad, bên cạnh các khóa học về thần học và nghệ thuật phát biểu[193][194][195] Người đứng đầu Viện nghiên cứu vì hòa bình và thịnh vượng Ron Paul-một tổ chức tư nhân có khuynh hướng chống Mỹ, ông Daniel McAdams giải thích rằng: "Thực ra, "phe ôn hòa" (trong cuộc nội chiến Syria) đã được trợ giúp bởi người Mỹ từ lâu, họ đã chiến đấu bên cạnh những người có liên hệ với Al-Qaeda, và sau này là với những chiến binh của ISIS."[196]

Tuy nhiên, theo báo TIME, những thông tin trên là do IRNA (Islamic Republic News Agency, Thông tấn xã Cộng hòa Hồi giáo, cơ quan thông tin chính thức trực thuộc nhà nước Iran) "pha chế" với mục đích tuyên truyền và cuộc phỏng vấn với Snowden nói trên bị nghi ngờ là không có thật.[197] Cũng theo TIME, các quan chức chính phủ Iran và các nhà phân tích độc lập tại Iran cũng như những thông tin của IRNA đã dựa theo hay là thậm chí khởi đầu những tin đồn lan rộng trên mạng internet để cố khẳng định "bằng chứng dứt khoát" về nguồn gốc ISIS là của Mỹ và Israel dựng nên.[197]

Lãnh tụ tối cao Iran, Ali Khamenei đã từng cáo buộc Mỹ, Israel và Anh đứng đằng sau tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo Iraq và Levant tự xưng; ông cho rằng các nước này đã tạo ra Al-Qaeda và Da'esh (tức ISIL) nhằm tạo ra sự chia rẽ và sử dụng chúng trong cuộc chiến chống lại các nước Hồi giáo, nhưng rốt cục các tổ chức này lại quay sang chống lại Mỹ.[198]

Theo Jeffrey D. Sachs, Giám đốc Viện Địa Cầu tại Đại học Columbia, cố vấn đặc biệt của Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc về Các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ, thì nguồn gốc thực sự của các chiến binh ISIL là những chiến binh thánh chiến Sunni được Cục Tình báo Trung ương Hoa Kỳ (CIA) huấn luyện và trang bị vũ khí thông qua Ả Rập Xê Út nhằm chống lại Iran và loại bỏ các chính quyền thân Nga tại Trung Đông. Nhưng về sau, các tay súng Sunni đó lại không nghe lệnh Mỹ nữa và tự tổ chức thành ISIL. Việc ISIL tồn tại dai dẳng và gây nhiều tội ác trong khi thực lực yếu hơn các quốc gia trong khu vực rất nhiều là do các cường quốc đang tập trung lật đổ chế độ Assad tại Syria, chứ ưu tiên của họ không phải là diệt ISIL. Mặc dù vào tháng 9 năm 2014, tổng thống Mỹ Barrack Obama đã cam kết "làm suy yếu và cuối cùng là tiêu diệt" ISIL, nhưng thay vào đó, Mỹ và các đồng minh của họ (bao gồm Ả-rập Xê-út, Thổ Nhĩ Kỳ và Israel) đều không coi ISIL là kẻ thù chính, thay vào đó họ tập trung nỗ lực vào việc lật đổ Tổng thống Syria Bashar al-Assad.[199]

Bành trướng

Vùng bị Nhà nước Hồi giáo ISIS chiếm đóng (màu đỏ).

Điều làm nên sự khác biệt của ISIL so với các tổ chức khủng bố Hồi giáo khác là tổ chức này không theo đuổi việc tổ chức các hành động khủng bố gây tiếng vang rồi rút lui. ISIL theo đuổi việc thành lập một nhà nước Hồi giáo theo tinh thần Thánh chiến.

Thành công của ISIL (chỉ trong vòng 3 tháng đã chiếm một nửa Iraq) nằm ở tính kỷ luật cao và giàu lý tưởng tôn giáo của các chiến binh. Mặt khác, quân đội Iraq lại tỏ ra bạc nhược, tinh thần chiến đấu thấp do binh sĩ bất mãn bởi các vấn nạn tham nhũng, sự thiếu đoàn kết trong chính phủ (kết quả một cuộc điều tra sơ bộ cho thấy quân đội Iraq có ít nhất 50.000 "lính ma" nằm trong hệ thống trả lương của Bộ Quốc phòng Iraq). Tham nhũng tràn lan trong quân đội Iraq được cho là nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ của 4 trong số 14 sư đoàn quân đội nước này trước những đợt tấn công dữ dội của ISIL.[200] Phóng viên chiến trường mô tả quân đội Iraq đã đào ngũ hàng loạt (chỉ khoảng 25% ở lại chiến đấu), và quân đội này "hầu như không còn tồn tại, họ không chiến đấu tốt ở mọi nơi"[201]

Một ví dụ là việc thành phố Mosul thất thủ: 30.000 quân Iraq được trang bị đầy đủ lại bị thua một nhóm chỉ 800 quân ISIL có trang bị kém hơn nhiều. Phần lớn binh sĩ, sĩ quan quân đội Iraq đã bỏ chạy trước khi ISIL tới. Quân ISIL chiếm thành phố mà chỉ mất khoảng 100 lính, trong khi bắt được trên 2.000 tù binh. Đó là sự bạc nhược về tinh thần của một đội quân được gây dựng theo kiểu chuyên nghiệp kiểu phương Tây, khi đi lính không phải là nghĩa vụ mà lại được coi là một nghề kiếm sống.[202]

Các chuyên gia tính toán, sau khi bị đánh bật khỏi Mosul, quân đội Iraq đã bỏ lại 40 vạn đơn vị vũ khí cho ISIL, bao gồm không chỉ vũ khí bộ binh, mà còn nhiều trang bị quân sự hạng nặng, hàng trăm xe quân sự hiện đại. Nhiều thành viên của ISIS giờ đã được trang bị không kém tiêu chuẩn binh sĩ hiện đại với quân phục, áo giáp chống đạn, thiết bị nhìn đêm và vũ khí cá nhân.[203]

Tờ Business Insider đưa tin về việc Omar al-Shishani, một trong những thủ lĩnh của ISIL, từng được đặc nhiệm Mỹ đào tạo để chống lại Nga trong cuộc chiến Gruzia năm 2008. Sau đó, Omar al-Shishani đã tìm đường sang Syria và gia nhập ISIL ở đó. Omar nhanh chóng sử dụng những kỹ năng quân sự đã được Mỹ huấn luyện để tổ chức các chiến dịch quân sự thành công cho ISIL[204]

Hậu phương của ISIS còn được đảm bảo theo tinh thần của thủ lĩnh ISIL, Abu Bakr al-Baghdadi, một giáo sĩ Hồi giáo có đầu óc tổ chức và tầm nhìn. Tại các vùng lãnh thổ do ISIL kiểm soát, luật Hồi giáo Sharia ngay lập tức có hiệu lực. Những giáo luật tuy hà khắc nhưng đã nhanh chóng ổn định tình hình ở nhiều vùng tại miền Bắc Iraq vốn chìm trong bất ổn trong hơn 10 năm qua do dự yếu kém của chính quyền địa phương.[205] Và điểm quan trọng nhất là người dân Hồi giáo Sunni cảm thấy được đối xử công bằng, điều chưa từng có dưới chính phủ Iraq của người Shitte. Nền nông nghiệp của Iraq bị tàn phá 90% sau cuộc xâm chiếm của Mỹ vào năm 2003. Những đau khổ của cộng đồng người Iraq dòng Sunni ở nông thôn hoàn toàn đối nghịch với người Shia đang sống trong giàu sang ở Baghdad và các thành phố phía đông nhờ phục vụ cho chế độ Shia thân Mỹ[206] Những người Iraq dòng Sunni đã chào đón ISIL như những người giải phóng, thậm chí còn tham gia hàng ngũ của ISIL nhằm chống lại chế độ áp bức bởi người Shia[201]

Điểm khác biệt nữa của ISIS là tại các vùng tạm chiếm, đại diện phong trào này luôn tìm cách trấn an người dân ở lại. Tại Mosul, ngay khi chiếm được thành phố, ISIS phát cho mỗi người dân một bình gas miễn phí để nấu nướng. Khi những người dân băn khoăn rằng làm sao họ có thể tin được ISIS, đại diện phong trào này trả lời: "Hãy cho chúng tôi thêm thời gian, chúng tôi sẽ nhanh chóng cung cấp số điện thoại. Khi mọi người cần chúng tôi sẽ lập tức giúp đỡ". Giới phân tích quốc tế đã thực sự bất ngờ khi thấy ISIL sở hữu một bộ máy công quyền và dân sự khá hoàn chỉnh có tòa án, cảnh sát, trường học và các tổ chức từ thiện. Tại vùng Al-Raqqa, ISIL đã xây dựng chợ, đường sá, các đường dây điện, trạm xá, bưu điện, bến xe... quản lý khí đốt để đảm bảo phân chia công bằng và tổ chức loạt các hoạt động cứu trợ từ thiện cho người dân địa phương.[203]

Theo báo An ninh thủ đô viết ngày 3 tháng 10 năm 2014, nhà nước Hồi giáo đã thành công trong việc gửi đi khắp toàn cầu một thông điệp rằng sự thống nhất của thế giới Hồi giáo và lý tưởng xây dựng một nhà nước Hồi giáo "hoàn toàn thánh khiết" là điều có thể. Hàng trăm ngàn thanh niên gốc Trung Đông, dù sinh ra và lớn lên ở châu Âu nhưng lại dành sự ngưỡng mộ cho IS, hàng chục ngàn trong số đó đã tình nguyện vượt biên tới Syria và Iraq để chiến đấu cho Nhà nước này.[207]

Nhờ nhiều người tình nguyện gia nhập từ cả Iraq, Syria lẫn nước ngoài (có cả người Hồi giáo sống ở Anh, Pháp, Nga, Úc, Thổ Nhĩ Kỳ...), quân số của ISIL tăng nhanh chóng. Tháng 6/2014, ISIL mới có khoảng 4.000 quân ở Iraq và vài ba ngàn ở Syria,[208] nhưng đến tháng 9/2014, ước tính quân số của ISIL đã lên tới 100.000 và vẫn tiếp tục tăng.[209]

Bị đánh bại và hoạt động hiện tại

Ngày 22/3/2019 Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố ISIL bị tiêu diệt 100% .

Ngày nay, chi nhánh của ISIL (IS-K) vẫn hoạt động chống chính phủ Taliban (2021) nhưng quy mô chỉ là các cuộc tấn công khủng bố nhỏ . Nhóm là một nhóm đe dọa tiềm tàng cho chính phủ taliban ở Afganistan cũng như ở Iraq.

Hệ tư tưởng

Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Module:Format link' not found.

Hệ tư tưởng của Nhà nước Hồi giáo được mô tả là một sự dung hợp của chủ nghĩa Salafi,[32] chủ nghĩa jihad Salafi,[31] chủ nghĩa toàn thống Hồi giáo,[38] chủ nghĩa Wahhab,[31] chủ nghĩa Qutb,[27] và những học thuyết khác.[210][211]

Hậu thuẫn

Nhóm này có tiền có lẽ là nhờ tiền quyên góp được ở Qatar,[212] Kuwait, Ả Rập Xê Út[213] và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.[214][215] và tiền lấy được trong kho của các nhà băng tại Iraq. Chúng cũng thu nhập thêm tiền bằng cách bán dầu thô từ những mỏ dầu chiếm đóng,[216][217] những đồ cổ từ những nơi khảo cổ cũng như đã cướp được từ các bảo tàng viện[218][219] hoặc bán các phụ nữ như là nô lệ,[220][221] tăng "thuế" và "thuế hải quan"[215] bắt cóc đòi tiền chuộc[222] tống tiền, khủng bố và giết người.[223][224]

AFP dẫn tin tức từ Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ David Cohen cho biết, mỗi ngày ISIL kiếm được khoảng 1 triệu USD bằng cách bán dầu thô từ các mỏ dầu chiếm được từ tay chính phủ Iraq và Syria và bằng những tội ác khác, ISIL đã tích lũy tài sản với "tốc độ chưa từng có" từ nhiều nguồn khác nhau. ISIL hiện nay được Mỹ coi là "tổ chức khủng bố giàu có nhất và tinh vi về mặt tài chính nhất thế giới"[225] Dầu thô từ các mỏ mà ISIL kiểm soát được bơm vào các đoàn xe lớn rồi chở sang Thổ Nhĩ Kỳ và "biến mất" ở đó, do vậy có nhiều nghi ngờ rằng Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ đã bí mật hợp tác với ISIL: họ được mua dầu từ ISIL với giá rẻ hơn giá thị trường thế giới, đổi lại ISIL có được nguồn tiền để tiếp tục trang trải phí chiến tranh.[226]

Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết ông đã chia sẻ thông tin tình báo về các khoản tài chính mà IS nhận được với những người đồng cấp G20. Theo ông Putin, IS đã nhận được hỗ trợ tài chính từ 40 quốc gia, bao gồm cả một số thành viên trong G20.[227]

Xem thêm

Ghi chú

  1. ^ Bản mẫu:Langx
  2. ^ Bản mẫu:Langx
  3. ^ Bản mẫu:Langx
  4. ^ Bản mẫu:Langx.

Tham khảo

Trang Bản mẫu:Tham khảo/styles.css không có nội dung.

  1. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  2. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  3. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  4. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  5. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
     • Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  6. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  7. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  8. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  9. ^ a ă Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  10. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  11. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  12. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  13. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  14. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  15. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  16. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  17. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  18. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  19. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  20. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  21. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  22. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  23. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  24. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  25. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  26. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  27. ^ a ă â Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  28. ^
    • Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
    • Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  29. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  30. ^
    1. redirect Bản mẫu:Chú thích tập san học thuật
  31. ^ a ă â b c
    1. redirect Bản mẫu:Chú thích tập san học thuật
  32. ^ a ă â b Bản mẫu:Cite report
  33. ^ a ă Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  34. ^ a ă Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  35. ^ [31][32][33][34]
  36. ^ a ă Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  37. ^ [32][31][33][34][36]
  38. ^ a ă Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  39. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  40. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  41. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  42. ^ [9][39][40][41]
  43. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  44. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  45. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  46. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  47. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  48. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  49. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  50. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  51. ^ [43][44][45][46][47][48][49][50]
  52. ^
    1. redirect Bản mẫu:Chú thích tập san học thuật
  53. ^
    1. redirect Bản mẫu:Chú thích tập san học thuật
  54. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  55. ^
    1. redirect Bản mẫu:Chú thích tập san học thuật
  56. ^
    1. redirect Bản mẫu:Chú thích tập san học thuật
  57. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  58. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  59. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  60. ^ [52][53][54][55][56][57][58][59]
  61. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  62. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  63. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  64. ^ [61][62][63]
  65. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  66. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  67. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  68. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  69. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  70. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  71. ^ [65][66][67][68][69][70]
  72. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  73. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  74. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  75. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  76. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  77. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  78. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  79. ^ [72][73][74][75][76][77][78]
  80. ^ *Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
    • Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  81. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  82. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  83. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  84. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  85. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  86. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  87. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  88. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  89. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  90. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  91. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  92. ^ [80][81][82][83][84][85][86][87][88][89][90][91]
  93. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  94. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  95. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  96. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  97. ^ [93][94][95][96]
  98. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  99. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  100. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  101. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  102. ^ a ă Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  103. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  104. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  105. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  106. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  107. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  108. ^ https://www.businessinsider.com/isis-executed-some-of-its-former-baathist-allies-in-iraq-2015-4?international=true&r=US&IR=T
  109. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  110. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  111. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  112. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  113. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  114. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  115. ^ a ă â b c d đ e ê g h i k l m n o ô ơ p q r s t u ư v x y aa aă aâ ab ac Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  116. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  117. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  118. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  119. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  120. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  121. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  122. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  123. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản. Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.[<span title="Chú thích cần có đầy đủ thông tin hơn (Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Ngày chuẩn”.)">cần chú thích đầy đủ]
  124. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  125. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  126. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  127. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  128. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  129. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  130. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  131. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  132. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  133. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  134. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  135. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  136. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  137. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  138. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  139. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  140. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  141. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  142. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  143. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  144. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  145. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  146. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  147. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  148. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  149. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  150. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  151. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  152. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  153. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  154. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  155. ^ a ă Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  156. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  157. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  158. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  159. ^ a ă Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  160. ^ a ă Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  161. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  162. ^ Bản mẫu:Cite report
  163. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  164. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  165. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  166. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  167. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  168. ^ a ă â b Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  169. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  170. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  171. ^ a ă *Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
    • Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  172. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  173. ^ a ă Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  174. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  175. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
     • Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  176. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  177. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  178. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  179. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  180. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  181. ^ a ă Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  182. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  183. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  184. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  185. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  186. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  187. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  188. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  189. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  190. ^ Al-Qaida in Syrien und Irak: Neuer Gottesstaat im Nahen Osten, in: Spiegel-Online, 4. Januar 2014
  191. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  192. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  193. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  194. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  195. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  196. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  197. ^ a ă Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  198. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  199. ^ https://www.project-syndicate.org/commentary/why-isis-persists-by-jeffrey-d-sachs-2016-07
  200. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  201. ^ a ă Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  202. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  203. ^ a ă http://www.qdnd.vn/qdndsite/vi-vn/61/43/quan-su-nuoc-ngoai/iraq-khi-suc-manh-khong-nam-o-vu-khi/307362.html
  204. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  205. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  206. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  207. ^ http://www.anninhthudo.vn/binh-luan/nha-nuoc-hoi-giao-is-tu-con-hoang-thanh-ke-thu-cua-my/573301.antd
  208. ^ http://online.wsj.com/articles/jessica-lewis-the-terrorist-army-marching-on-baghdad-1402614950
  209. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  210. ^
    1. redirect Bản mẫu:Chú thích tập san học thuật
  211. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  212. ^ Katars Staatschef bei Merkel: Der zwielichtige Scheich besucht Berlin, Spiegel Online, 17. September 2014
  213. ^ Die Terrorgruppe IS. Artikel vom 26. Juli 2014 in tagesschau.de, truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2014
  214. ^ Die Sponsoren der IS-Gotteskrieger
  215. ^ a ă Die Geldgeber der IS-Terroristen. Tagesschau.de, 22. August 2014
  216. ^ DW: ISIS verkauft Rohöl aus eroberten Ölfeldern, 3. Juli 2014
  217. ^ Die reichste Terrorgruppe der Welt tagesschau.de vom 9. September 2014
  218. ^ Kunstraub für Kalaschnikows. Tagesschau 19.10.2014
  219. ^ Entführungsopfer nach der Farbe des Reisepasses ausgesucht Sueddeutsche.de vom 27. August 2014
  220. ^ Das Kalifat handelt mit Frauen. Artikel vom 30. August 2014 im Portal tagesanzeiger.ch, abgerufen am 30. August 2014
  221. ^ Kämpfen gegen „sexuellen Dschihad". Artikel vom 22. September 2014 im Portal tagesschau.de, abgerufen am 22. September 2014
  222. ^ Es ist z. B. nicht bekannt, wie es der Türkei gelang, ihre bei der Besetzung von Mossul durch die IS gefangenen Konsularangehörigen am 20. September 2014 nach 101 Tagen Geiselhaft freizubekommen. Der Spiegel spricht von einer mysteriösen Geiselbefreiung.
  223. ^ Fall James Foley: Geiseln für den Gottesstaat, Spiegel Online, 21. August 2014
  224. ^ Das einträgliche Geschäft mit den Entführungen, Welt Online, 21. August 2014
  225. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  226. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  227. ^ Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.

Thư mục

  • Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  • Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  • Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  • Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  • Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  1. redirect Bản mẫu:Chú thích tập san học thuật
  1. redirect Bản mẫu:Chú thích tập san học thuật
  • Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  • Morris, Andrea Michelle. "Who Becomes a Foreign Fighter? Characteristics of the Islamic State's Soldiers" Terrorism and Political Violence 35#2 (2023) pp 1–19; doi:10.1080/09546553.2022.2144730.
  • Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.
  1. redirect Bản mẫu:Chú thích tập san học thuật

Liên kết ngoài

Trang Mô đun:Side box/styles.css không có nội dung.

Tìm hiểu thêm về
Nhà nước Hồi giáo Iraq và Levant
tại các dự án liên quan
Tìm kiếm Wiktionary Từ điển từ Wiktionary
Tìm kiếm Commons Tập tin phương tiện từ Commons
Tìm kiếm Wikinews Tin tức từ Wikinews
Tìm kiếm Wikiquote Danh ngôn từ Wikiquote

Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản. Đã hết thời gian dành để chạy kịch bản.

Lấy từ “https://wikibeta.org/index.php?title=Nhà_nước_Hồi_giáo_Iraq_và_Levant&oldid=5781216”