Bước tới nội dung

Köttbullar

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Tập tin:Köttbullar och potatismos från Cronwalls gatukök i Falköping 8579.jpg
Köttbullar ăn kèm khoai tây nghiền và mứt lingonberry

Köttbullar (phát âm tiếng Thụy Điển: [ˈɕœ̂tːˌbɵlːar]; nghĩa đen là "viên thịt") là một món ăn truyền thống trong ẩm thực Thụy Điển, thuộc nhóm các món thịt viên. Ở dạng truyền thống, món ăn này sử dụng thịt bò xay, thịt lợn xay, kem tươi, trứnghành tây.[1] Món ăn thường được phục vụ kèm với nước sốt kem gräddsås, khoai tây nghiền, mứt lingonberrydưa chuột muối.[2][3] Đây được xem là một trong những món ăn tiêu biểu của Thụy Điển và phổ biến ở nhiều quốc gia.[4]

Lịch sử

Nguồn gốc của Köttbullar vẫn còn còn đang gây tranh cãi. Vào tháng 4 năm 2018, một bài đăng trên Twitter(hiện nay là X) của chính phủ Thụy Điển công bố cho rằng món ăn này có liên hệ với các công thức từ Đế chế Ottoman, được cho là đã được vua Charles XII mang về sau thời gian sống lưu vong ở đây vào đầu thế kỷ 18. Giả thuyết này thường được đưa ra để lý giải sự tương đồng giữa Köttbullar và món thịt viên köfte trong ẩm thực Thổ Nhĩ Kỳ.[5][6]

Tuy vậy, cách giải thích này không nhận được sự ủng hộ hoàn toàn. Nhà sử học ẩm thực người Thụy Điển Richard Tellström cho rằng việc gắn nguồn gốc món Köttbullar với Ottoman là một cách diễn giải mang tính hiện đại và các dạng thịt viên Thụy Điển này đã xuất hiện từ trước đó mặc dù có thể được gọi bằng những các tên khác như frikadell.[7]

Các tài liệu ẩm thực cổ cũng đã cho thấy sự hiện diện từ sớm của món ăn này. Thuật ngữ "köttbulle" lần đầu tiên được ghi nhận trong một cuốn sách dạy nấu ăn "Hjelpreda i hushållningen för unga fruentimber" được xuất bản năm 1755 của Cajsa Warg. Trong tác phẩm này, bà đã mô tả cách chế biến các viên thịt nhỏ có thể được làm từ nhiều loại nguyên liệu khác nhau như thịt bê, thịt cừu hoặc thịt bò.[8]

Chế biến

Tập tin:Making Swedish Meatballs (6901900059).jpg
Quá trình viên thịt Köttbullar trước khi nấu

Köttbullar được chế biến tương tự các món thịt viên, từ thịt xay (thường là thịt bò và thịt lợn), trứng, vụn bánh mì và hành tây. Vụn bánh mì thường được ngâm trong sữa hoặc kem tươi trước khi trộn, trong khi hành tây có thể được xào sơ để tăng hương vị.[9][10][11]

Hỗn hợp được nêm với các gia vị như muối, tiêu, cỏ xạ hương, sau đó được viên thành các viên nhỏ rồi chiên trong hoặc dầu. Phần nước mỡ thu được trong quá trình chiên thường được sử dụng để chế biến nước sốt ăn kèm.[12][13][14]

Theo truyền thống, tại Thụy Điển, tỷ lệ giữa các loại thịt có thể thay đổi theo khu vực; ở miền Nam, köttbullar thường có hàm lượng mỡ cao hơn, trong khi tại miền Bắc, tỷ lệ thịt lợn có xu hướng thấp hơn.[15][16]

Phổ biến

Köttbullar đã trở nên phổ biến tại nhiều quốc gia ngoài Thụy Điển, đặc biệt thông qua hệ thống nhà hàngquầy thực phẩm của IKEA. Theo báo cáo, họ bán được hơn 150 triệu viên thịt mỗi năm.[17]

Món ăn này cũng xuất hiện trong văn hóa đại chúng, chẳng hạn trong tác phẩm của Astrid Lindgren, nơi nó được nhắc đến như món ăn ưa thích của nhân vật Karlsson trong cuốn truyện "Karlsson on the roof".[1][18]

Xem thêm

Liên kết ngoài

  1. ^ "Swedish meatballs and where to eat them". visitsweden.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2026.
  2. ^ "Swedish meatballs and where to eat them". visitsweden.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2026.
  3. ^ "Köttbullar: the Swedish national dish ¦ SCANDI". SCANDI (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2026.
  4. ^ "Swedish meatball admission: They're Turkish" (bằng tiếng Anh). ngày 1 tháng 5 năm 2018. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2026.
  5. ^ "Swedish meatball admission: They're Turkish" (bằng tiếng Anh). ngày 1 tháng 5 năm 2018. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2026.
  6. ^ Vonberg, Judith (ngày 3 tháng 5 năm 2018). "Abbasolute scandal: Swedish meatballs are really Turkish". CNN (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2026.
  7. ^ "Måltidshistorikern: En myt att köttbullen är turkisk". Dagens Nyheter (bằng tiếng Thụy Điển). ngày 3 tháng 5 năm 2018. ISSN 1101-2447. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2026.
  8. ^ "Hjelpreda I Hushållningen För Unga Fruentimber - Wikisource". sv.wikisource.org (bằng tiếng Thụy Điển). Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2026.
  9. ^ Fredborg, Isabelle (ngày 2 tháng 12 năm 2019). "Köttbullar—reclaiming the Swedish meatballs". Swedish Spoon (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2026.
  10. ^ team, Good Food. "Creamy Swedish meatballs recipe | Good Food". www.bbcgoodfood.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2026.
  11. ^ "Swedish meatballs | sweden.se". sweden.se (bằng tiếng Anh). ngày 16 tháng 8 năm 2013. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 3 năm 2020. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2026.
  12. ^ team, Good Food. "Creamy Swedish meatballs recipe | Good Food". www.bbcgoodfood.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2026.
  13. ^ Fredborg, Isabelle (ngày 2 tháng 12 năm 2019). "Köttbullar—reclaiming the Swedish meatballs". Swedish Spoon (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2026.
  14. ^ "Köttbullar: the Swedish national dish ¦ SCANDI". SCANDI (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2026.
  15. ^ Si (ngày 12 tháng 10 năm 2025). "Swedish meatballs". sweden.se (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2026.
  16. ^ "Swedish meatballs | sweden.se". sweden.se (bằng tiếng Anh). ngày 16 tháng 8 năm 2013. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 3 năm 2020. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2026.
  17. ^ Hảo, Băng (ngày 27 tháng 6 năm 2025). "Ikea "thôi miên" người mua sắm bằng món ăn giá rẻ". VnEconomy. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2026.
  18. ^ Ingrid (ngày 29 tháng 10 năm 2015). "Meatballs". travel potpourri (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2026.