Bước tới nội dung

Khóa vùng

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Tập tin:DVD-Regions with key-2.svg
Bản đồ khóa vùng DVD trên thế giới

Khóa vùng (Regional lockout) hay Mã hóa vùng (Region coding) là một hình thức quản lý bản quyền kỹ thuật số nhằm ngăn chặn việc sử dụng một sản phẩm hoặc dịch vụ cụ thể, chẳng hạn như đa phương tiện hoặc thiết bị phần cứng, bên ngoài một khu vực hoặc vùng lãnh thổ xác định. Khóa vùng có thể được thực thi thông qua các phương tiện vật lý, thông qua các biện pháp kỹ thuật như phát hiện địa chỉ IP của người dùng hoặc sử dụng mã định danh, hoặc thông qua các yếu tố ngoài ý muốn phát sinh khi thiết bị chỉ hỗ trợ một số công nghệ vùng cụ thể (chẳng hạn như các định dạng video như NTSC và PAL). Khóa vùng có thể được áp dụng vì một số lý do, chẳng hạn như để sắp xếp thời gian phát hành một sản phẩm nhất định so le nhau, để tránh doanh số rơi vào tay nhà phát hành sản phẩm đó ở nước ngoài,[1] để tối đa hóa sức ảnh hưởng của sản phẩm tại một khu vực nhất định thông qua việc bản địa hóa,[1] để cản trở hoạt động nhập khẩu của thị trường xám bằng cách thực thi chính sách phân biệt giá, hoặc để ngăn người dùng truy cập vào một số nội dung nhất định tại lãnh thổ của họ vì các lý do pháp lý (có thể do luật kiểm duyệt, hoặc do nhà phân phối không có quyền đối với một số sở hữu trí tuệ nhất định bên ngoài khu vực được chỉ định của họ).

Tại Việt Nam, hiện tượng khóa vùng (regional lockout) được cộng đồng nhận diện rõ nét nhất trong lĩnh vực giải trí kỹ thuật số, đặc biệt là với các máy chơi game console và nền tảng phân phối trò chơi trực tuyến. Vào những năm 1990 và 2000, do Việt Nam chưa có đại lý phân phối chính thức của Nintendo hay Sony, hầu hết máy chơi game như NES, SNES, PS1, PS2 đều được nhập khẩu qua thị trường hàng xách tay. Người chơi thường xuyên gặp phải tình trạng đĩa hoặc băng game hệ NTSC (chủ yếu từ Mỹ, Nhật) không tương thích với máy hệ PAL hoặc ngược lại. Để khắc phục, các cửa hàng kinh doanh đồ điện tử tại Việt Nam thời bấy giờ đã phổ biến dịch vụ "mod chip" (gắn chip giải mã) để bẻ khóa vùng, cho phép máy chơi được đĩa chép (đĩa lậu) và đĩa từ mọi phân vùng. Trong bối cảnh hiện đại, cơ chế khóa vùng tại Việt Nam chủ yếu được kiểm soát bằng địa chỉ IP thông qua các nền tảng phân phối số (như Steam, PlayStation Store, Apple App Store). Đơn cử là các trò chơi có yếu tố bạo lực mạnh hoặc chứa nội dung không phù hợp với quy định kiểm duyệt của pháp luật Việt Nam (như chưa được cấp phép phát hành) sẽ bị nhà phát hành chủ động thiết lập khóa vùn, vào đầu năm 2024, nền tảng Steam đã áp dụng chặn truy cập một số tựa game không phép đối với địa chỉ IP từ Việt Nam theo yêu cầu của cơ quan quản lý. Để truy cập, người dùng Việt Nam buộc phải sử dụng các dịch vụ Mạng riêng ảo (VPN) hoặc chuyển đổi phân vùng tài khoản (chuyển store) sang các quốc gia khác, dẫu thao tác này tiềm ẩn rủi ro vi phạm điều khoản dịch vụ của nền tảng.

Đa phương tiện

Mã vùng đĩa

Các định dạng phương tiện DVD, đĩa Blu-ray và Universal Media Disc UMD đều hỗ trợ việc sử dụng mã vùng; DVD sử dụng tám mã vùng (Vùng 7 được dành riêng cho mục đích sử dụng trong tương lai; Vùng 8 được sử dụng cho "các địa điểm quốc tế", chẳng hạn như máy bay và tàu du lịch), và đĩa Blu-ray sử dụng ba mã vùng tương ứng với các khu vực khác nhau trên thế giới. Tuy nhiên, hầu hết các đĩa Blu-ray đều không khóa vùng. Đĩa Ultra HD Blu-ray cũng không bị khóa vùng.[2] Trên máy tính, vùng DVD thường có thể được thay đổi năm lần. Hệ điều hành Windows sử dụng ba bộ đếm vùng: bộ đếm của chính nó, bộ đếm của ổ đĩa DVD, và bộ đếm của phần mềm trình phát (đôi khi, phần mềm trình phát không có bộ đếm vùng riêng mà sử dụng bộ đếm của Windows). Sau lần thay đổi vùng thứ năm, hệ thống sẽ bị khóa vào vùng đó. Trong các ổ đĩa DVD hiện đại (loại RPC-2), khóa vùng được lưu trên phần cứng của ổ đĩa, do đó, ngay cả việc cài đặt lại Windows hoặc sử dụng ổ đĩa với một máy tính khác cũng sẽ không thể mở khóa ổ đĩa lại một lần nữa. Vì đĩa Blu-ray ở Mỹ rẻ hơn so với ở Nhật Bản, các bản phát hành anime Nhật Bản tại Mỹ thường được bảo vệ theo cách đó để ngăn chặn việc nhập khẩu ngược. Một số đĩa kiểm tra xem mã quốc gia có phải là Hoa Kỳ hay Canada (đôi khi cả Mexico) hay không và chỉ phát ở các quốc gia này, một số khác cho phép tất cả các mã quốc gia (thậm chí cả của các quốc gia không thuộc Vùng A), ngoại trừ mã của Nhật Bản.

Phần mềm

Một số tính năng của một số chương trình nhất định bị/đã bị vô hiệu hóa nếu phần mềm được cài đặt trên một máy tính ở một khu vực nhất định. Trong các phiên bản cũ hơn của phần mềm sao chép CloneCD, các tính năng "Amplify Weak Sectors", "Protected PC Games," và "Hide CDR Media" đã bị vô hiệu hóa ở Hoa Kỳ và Nhật Bản. Việc thay đổi cài đặt ngôn ngữ và khu vực trong Windows (ví dụ sang tiếng Anh Canada) hoặc sử dụng các bản vá (patches) có thể mở khóa các tính năng này ở hai quốc gia đó. SlySoft (RedFox) vẫn giữ các tùy chọn này ở trạng thái vô hiệu hóa đối với Hoa Kỳ vì các lý do pháp lý, nhưng không có tính năng nào bị vô hiệu hóa trong AnyDVD. Một số trang web cũng cho phép tải xuống phiên bản không dành cho Hoa Kỳ từ Hoa Kỳ (chúng lưu trữ trực tiếp phiên bản không dành cho Hoa Kỳ và không sử dụng các liên kết tải xuống dẫn đến trang chủ của nhà phát triển). Một số chương trình (ví dụ trò chơi điện tử) được phân phối thành các phiên bản khác nhau dành cho máy tính NTSC và PAL. Trong một số trường hợp, để tránh hàng nhập khẩu từ thị trường xám hoặc nạn sao chép phần mềm lậu quốc tế, chúng được thiết kế để không chạy trên máy tính sử dụng sai hệ thống TV. Các chương trình khác có thể chạy trên máy tính có cả hai hệ thống TV.

Các phiên bản máy tính để bàn của HP Pavilion và Compaq Presario bị khóa vùng, theo bản dựng (build) là 91UKV6PRA1, đối với dòng A6740uk phát hành năm 2009. WildTangent EMEA, Magic Desktop của easybits sẽ không hoạt động trên các mẫu máy ở Hoa Kỳ. Các khu vực HP FlexBuild là USA: Hoa Kỳ, JAP: Nhật Bản, KOR: Hàn Quốc, EMEA: Trung Đông, TOUCH: Chỉ được thiết kế cho HP TouchSmart. Kaspersky Lab bán các sản phẩm phần mềm diệt vi-rút của mình với các mức giá khác nhau ở các khu vực khác nhau và sử dụng mã kích hoạt được khu vực hóa. Một chương trình được mua ở một quốc gia thuộc một khu vực có thể được kích hoạt ở một quốc gia khác thuộc cùng một khu vực. Sau khi được kích hoạt, phần mềm cũng có thể được sử dụng tại và tải xuống các bản cập nhật từ các khu vực khác miễn là giấy phép (license) còn hiệu lực. Sự cố có thể phát sinh khi giấy phép phải được gia hạn, hoặc nếu phần mềm phải được cài đặt lại, ở một khu vực khác với khu vực mà nó được mua. Khu vực được xác định thông qua địa chỉ IP (không thể kích hoạt nếu không có kết nối Internet), do đó việc sử dụng VPN hoặc proxy được khuyến nghị để lách qua rào cản này. Các khu vực của Kaspersky là:

  • Khu vực 1: Canada, Hoa Kỳ, Mexico và Bermuda
  • Khu vực 2: Tây Âu, Trung Đông, Nam Phi, Ai Cập và Nhật Bản
  • Khu vực 3: Đông Nam Á
  • Khu vực 4: Trung Mỹ, Nam Mỹ (ngoại trừ Guyane thuộc Pháp) và Châu Đại Dương; Mexico sử dụng phần mềm có gắn cờ cho cả khu vực 1 và 4
  • Khu vực 5: Châu Phi, Ấn Độ và Cộng đồng các Quốc gia Độc lập (cũng bao gồm Cộng hòa Séc, Hy Lạp, Hungary, Ba Lan, Romania và Serbia)
  • Khu vực 6: Trung Quốc đại lục
  • Khu vực 7: Các khu vực khác
  • Khu vực 8: Khu vực quốc tế đặc biệt (máy bay, tàu hơi nước)

Trang web

Bài chi tiết: Chặn lọc địa giới và Chặn lọc mạng

Trên Internet, chặn lọc địa giới (geo-blocking) chủ yếu được sử dụng để kiểm soát quyền truy cập vào nội dung phương tiện trực tuyến chỉ được cấp phép phát lại ở một khu vực nhất định do các thỏa thuận cấp phép theo lãnh thổ.[3]

Trò chơi điện tử

Khóa vùng trong các trò chơi điện tử đã đạt được bằng một vài phương pháp, chẳng hạn như xác thực phần cứng/phần mềm, thay đổi chân cắm của khe cắm (slot pin-out), sự khác biệt trong vỏ hộp băng (cartridge), chặn IP và cập nhật phần mềm (patching) trực tuyến. Hầu hết các trò chơi điện tử trên máy chơi game (máy console) đều có mã vùng. Các vùng chính là:

Nintendo

Nintendo là nhà sản xuất máy console đầu tiên giới thiệu tính năng khóa vùng cho các máy console của mình, sử dụng chúng cho mọi máy console gia đình của hãng cho đến tận thời Nintendo Switch.[4] Nhìn chung, Nintendo đã hạn chế việc sử dụng chúng cho các máy console cầm tay của hãng. Các trò chơi cho hệ máy Nintendo Entertainment System (NES) đã bị khóa thông qua cả các phương tiện vật lý và kỹ thuật; thiết kế của băng trò chơi (cartridge) cho NES có sự khác biệt giữa Nhật Bản và các thị trường khác, sử dụng số lượng chân cắm khác nhau. Ngoài ra, NES còn chứa chip xác thực 10NES; con chip này được mã hóa cho một trong bốn vùng:

Vùng của trò chơi được máy console nhận dạng bằng chip 10NES. Nếu con chip bên trong băng trò chơi xung đột với con chip bên trong máy console, trò chơi sẽ không khởi động được. Chip 10NES cũng đóng vai trò như một hình thức quản lý bản quyền kỹ thuật số để ngăn chặn việc tải các trò chơi không có bản quyền hoặc băng lậu (bootleg). Mẫu máy Nintendo Entertainment System được thiết kế lại phát hành năm 1993 không có chip 10NES và có thể chơi các trò chơi PAL cũng như các trò chơi không có bản quyền, mặc dù các trò chơi Famicom vẫn cần một bộ chuyển đổi. Famicom không bao gồm chip 10NES, nhưng vẫn không thể chơi các trò chơi nhập khẩu trừ khi sử dụng bộ chuyển đổi, do kích thước của phương tiện lưu trữ khác nhau. Hệ máy Super Nintendo Entertainment System (Super NES) của Mỹ và máy Super Famicom sử dụng những điểm khác biệt ở vỏ hộp băng. Băng Super NES sẽ không lắp vừa vào khe cắm Super Famicom/PAL Super NES do hình dạng khác biệt của nó, và hai mẩu nhựa trong khe cắm Super NES ngăn không cho băng Super Famicom được lắp vào máy Super NES.

Khóa vùng có thể được qua mặt bằng cách sử dụng các bộ chuyển đổi băng trò chơi đặc biệt không được cấp phép, chẳng hạn như Game Genie. Việc hoán đổi lớp vỏ băng trò chơi cũng giúp lách qua được cơ chế khóa vùng bằng vật lý. Hệ máy Nintendo 64 sử dụng các phương pháp khóa tương tự như máy Super NES. Cả GameCube và Wii đều bị khóa vùng, và Wii Shop Channel cũng bị khóa vùng. Trên hệ máy Wii, các kênh (channels) từ các vùng khác sẽ từ chối tải nội dung với thông báo "Không thể sử dụng kênh này" (This channel can't be used). Các vùng được mã hóa là:

  • NTSC-U (Châu Mỹ và Châu Á)
  • PAL (Châu Âu và Châu Đại Dương)
  • NTSC-J (Nhật Bản)
  • NTSC-K (Hàn Quốc)

Khóa vùng của GameCube và Wii có thể được bỏ qua thông qua việc sửa đổi máy console (modding) hoặc đơn giản là bằng phần mềm của bên thứ ba. Các đĩa FreeLoader hoặc Action Replay của Datel là những lựa chọn đáng chú ý nhất. Hệ máy Wii U và tay cầm GamePad của nó cũng bị khóa vùng.[5][6] Hệ máy Nintendo Switch hoàn toàn không khóa vùng, và do đó cho phép chơi các trò chơi từ bất kỳ vùng nào, dù là thông qua băng trò chơi vật lý hay tải xuống bản kỹ thuật số. Ví dụ: các trò chơi từ Nintendo eShop có thể được mua và tải xuống bất kể phân vùng nào.[7] Ngoại lệ duy nhất đối với điều này là phiên bản tiếng Trung của máy Nintendo Switch do Tencent phân phối tại Trung Quốc đại lục. Phiên bản này của máy console vẫn có thể chơi các trò chơi trên băng vật lý từ bất kỳ phân vùng nào; tuy nhiên, chúng chỉ có thể kết nối với các máy chủ của Trung Quốc. Do đó, nó không thể truy cập vào bất kỳ bản cập nhật trò chơi, DLC hay các chế độ chơi trực tuyến nào từ các trò chơi ở các vùng khác, hoặc tải xuống các trò chơi nói trên dưới dạng kỹ thuật số. Ngược lại, tất cả các phiên bản khác của Nintendo Switch đều không thể chơi các trò chơi trên băng vật lý do Tencent sản xuất dành riêng cho Nintendo Switch phiên bản Trung Quốc.[8]

Các phân vùng của Nintendo Switch
(ảnh hưởng đến hệ thống đo lường trong trò chơi, ngôn ngữ, nội dung đặc thù của vùng, dữ liệu lưu/save games, các bản DLC)[9]
Mã vùng Quốc gia Ghi chú
JPN Nhật Bản Các trò chơi và hệ thống có trụ sở tại Nhật Bản thường được phát hành ở vùng JPN đầu tiên.
USA Châu Mỹ (Bắc/Nam Mỹ) Các trò chơi có trụ sở tại Mỹ thường được phát hành ở vùng USA đầu tiên, trong khi các trò chơi và hệ thống có trụ sở tại Nhật Bản thường được phát hành ở vùng USA thứ hai.
EUR Châu Âu Các trò chơi và hệ thống thường ra mắt tại vùng EUR thứ ba.
AUS Châu Đại Dương (Úc/New Zealand) Nhiều trò chơi phát hành ở Úc/New Zealand trên thực tế có chung một phiên bản với vùng EUR. Tuy nhiên, một số ít trò chơi phát hành ở Úc/New Zealand có phiên bản khác với bản phát hành ở Châu Âu, do vấn đề kiểm duyệt và chỉnh sửa nội dung.
Các trò chơi từ vùng AUS sẽ hoạt động trên các hệ thống của Châu Âu và ngược lại.
ASI, CHT, KOR Châu Á (Trung Quốc/Hồng Kông/Đài Loan/Hàn Quốc) Áp dụng cho Phiên bản 8.0.0 trở lên. Vùng này ít phổ biến hơn về số lượng tựa game, so với các vùng JPN/USA/EUR.
Tương tự như vùng AUS, các trò chơi thuộc vùng ASI có phiên bản khác biệt do kiểm duyệt, chỉnh sửa nội dung hoặc khác biệt về ngôn ngữ khu vực.
Trước phiên bản 8.0.0, hầu hết các quốc gia châu Á đều thuộc khu vực châu Mỹ, tương tự như các hệ máy Nintendo 3DS và Wii U.

Hệ máy Nintendo Switch 2 cũng không khóa vùng tại các khu vực bên ngoài Nhật Bản, tương tự như máy Nintendo Switch. Tuy nhiên, một mẫu máy độc quyền với giá rẻ hơn dành cho Nhật Bản đã được phát hành song song với phiên bản máy quốc tế thông thường cho khu vực đó, ngăn chặn việc sử dụng các tài khoản không phải của Nhật Bản và chỉ bị khóa vào ngôn ngữ tiếng Nhật.[10] Tất cả các máy console cầm tay của Nintendo ngoại trừ cả hai dòng máy Nintendo DSi và Nintendo 3DS đều hoàn toàn không khóa vùng.[11] Trong trường hợp của DSi, chỉ những trò chơi vật lý và kỹ thuật số không thể chơi trên các mẫu máy DS trước đó mới bị khóa vùng. Việc khóa vùng của 3DS áp dụng nghiêm ngặt cho tất cả phần mềm được thiết kế cho hệ máy này, với ngoại lệ duy nhất là ứng dụng Nintendo 3DS Guide: Louvre,[12] bản thân nó không phải là một trò chơi mà đúng hơn là một ứng dụng đóng vai trò như một cẩm nang hướng dẫn cho du khách của Bảo tàng Louvre. Giống như hệ máy Wii, khóa vùng của 3DS có thể bị qua mặt bằng phần mềm của bên thứ ba hoặc chương trình cơ sở tùy chỉnh (custom firmware) chẳng hạn như Luma3DS.

Sony

Máy PlayStation và PlayStation 2 bị khóa theo ba vùng: NTSC U/C, NTSC-J, và PAL. Việc vô hiệu hóa tính năng khóa vùng trên các hệ thống này có thể được thực hiện thông qua một con chip mod (modchip) hoặc bằng cách thực hiện hoán đổi đĩa (disk-swap) khi máy console khởi động. Trong trường hợp của máy PlayStation 2, việc hoán đổi đĩa đạt được bằng cách sử dụng một chiếc đĩa đặc biệt được gọi là Swap Magic, có thể được sử dụng để qua mặt khóa vùng và cho phép các trò chơi nhập khẩu cũng như các bản sao lưu (backup) trò chơi chạy thành công trên hệ thống này.[13] Các bộ phim DVD trên PlayStation 2 cũng bị khóa vùng. Tất cả các trò chơi PlayStation 3 ngoại trừ Persona 4 Arena đều không bị khóa vùng.[14][15] Mặc dù các nhà phát hành có thể chọn việc khóa vùng các trò chơi cụ thể dựa trên một cơ chế cho phép trò chơi truy vấn mẫu máy PS3, nhưng không có nhà phát hành nào thực hiện điều đó trong suốt ba năm đầu tiên kể từ khi máy PS3 ra mắt.[16]

Trong trường hợp của trò chơi Persona 4 Arena;[17] nhà phát hành Atlus đã từ chối đảo ngược quyết định của mình bất chấp sự phản đối gay gắt của một bộ phận người hâm mộ.[18] Quyết định này được đưa ra nhằm tránh nạn nhập khẩu tràn lan, vì tất cả các phiên bản của trò chơi đều chia sẻ cùng tính năng và hỗ trợ ngôn ngữ giống nhau, nhưng có mức giá và ngày phát hành khác nhau ở mỗi vùng.[18] Tuy nhiên, sau đó họ đã quyết định không áp dụng việc khóa vùng cho phần tiếp theo (Persona 4 Arena Ultimax).[19] Tính năng khóa vùng vẫn hiện diện đối với các trò chơi PlayStation và PlayStation 2 tương thích ngược, cũng như phim ảnh trên định dạng DVD và Blu-ray. Ngoài ra, một số trò chơi tách biệt những người chơi trực tuyến theo từng khu vực, chẳng hạn như Metal Gear Solid 4: Guns of the Patriots.

Cửa hàng PlayStation Store chỉ chứa các nội dung dành cho quốc gia riêng của nó. Ví dụ: cửa hàng ở Liên minh Châu Âu (EU) sẽ không cung cấp các gói bản đồ (map packs) có thể sử dụng được cho một bản sao chép (copy) nhập khẩu từ Hoa Kỳ của trò chơi Call of Duty 4: Modern Warfare. Thêm vào đó, nội dung tải xuống (DLC) cho các hệ thống PlayStation 3 phải khớp phân vùng với bản thân trò chơi đó. Ví dụ: DLC từ PlayStation Store của Mỹ phải được sử dụng kết hợp với trò chơi thuộc vùng Hoa Kỳ. Cụ thể hơn, hệ thống tệp tin (file system) của PS3 bao gồm vùng-xuất-xứ (region-of-origin), do đó DLC không thể được chia sẻ giữa các trò chơi ở các vùng khác nhau, tương tự như việc các tệp dữ liệu lưu (save files) không thể chia sẻ được. Ngoài ra, PSN Store gắn liền với tài khoản PSN của mỗi người dùng, và các phương thức thanh toán cho PSN cũng bị khóa vùng. Ví dụ: một người dùng có tài khoản PSN Nhật Bản sẽ chỉ có thể truy cập vào cửa hàng PSN Nhật Bản mặc dù đang sở hữu một chiếc máy PS3 của Mỹ, và chỉ có thể thanh toán cho một trò chơi bằng thẻ quà tặng PSN Nhật Bản hoặc thẻ tín dụng Nhật Bản. Tuy nhiên, với một vài ngoại lệ hiếm hoi, đáng chú ý nhất là Joysound Dive,[20] nội dung được tải xuống từ mỗi cửa hàng PSN cũng không bị khóa vùng, tương tự như các tựa game kinh điển PSOne và PS2 được cung cấp trên cửa hàng.

Các phân vùng PlayStation 3 / PlayStation 4 đối với đĩa vật lý & bản DLC[21][22][23]
Mã vùng Khu vực Phân loại quốc gia[24] Xếp hạng (Rating) Mã định danh tiêu đề lưu kho (SKU Title ID)
R1 Châu Mỹ (cả Bắc và Nam Mỹ) (được phân loại vào SIEA: Argentina, Belize, Bolivia, Brazil, Canada, Chile, Colombia, Costa Rica, Cộng hòa Dominica, Ecuador, El Salvador, Guiana thuộc Pháp, Guam, Guatemala, Guyana, Honduras, Mexico, Nicaragua, Panama, Paraguay, Peru, Puerto Rico, Hoa Kỳ, Uruguay) ESRB, SMECCV, DJCTQ Chỉ chứa số
CUSA + số
R2 Châu Âu

Úc / New Zealand (đối với các tựa game có chung phiên bản/khả năng tương thích như bản phát hành ở Châu Âu)

Nhật Bản (đĩa R2 đặc biệt, không tương thích với các bản DLC của Châu Âu) 		(được phân loại vào SIEE: Úc, Áo, Bahrain, Bỉ, Bulgaria, Croatia, Síp, Cộng hòa Séc, Đan Mạch, Phần Lan, Pháp, Đức, Hungary, Iceland, Ấn Độ, Ireland, Israel, Ý, Kuwait, Lebanon, Luxembourg, Malta, New Zealand, Na Uy, Oman, Ba Lan, Bồ Đào Nha, Qatar, Romania, Nga, Ả Rập Xê Út, Cộng hòa Slovak, Slovenia, Nam Phi, Tây Ban Nha, Thụy Điển, Thụy Sĩ, Hà Lan, Thổ Nhĩ Kỳ, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Vương quốc Anh, Ukraina)

(được phân loại vào SIEJ: Nhật Bản) 		PEGI, USK, CERO CUSA + số
R3 Châu Á (ngoại trừ Nhật Bản và Hàn Quốc)

Hàn Quốc (đĩa R3 đặc biệt) 		(được phân loại vào SIE Asia: Brunei, Campuchia, Hồng Kông, Indonesia, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, Ma Cao, Malaysia, Philippines, Singapore, Đài Loan, Thái Lan, Việt Nam)

(được phân loại vào SIEK: Hàn Quốc) 		TESRI, GRAC PLAS + số
PCAS + số
R4 Úc / New Zealand (đối với các tựa game cụ thể có kiểm duyệt/chỉnh sửa nội dung) (được phân loại vào SIEE) ACB CUSA + số

Mặc dù máy PlayStation Portable không có khóa vùng đối với các trò chơi trên đĩa UMD,[25] phim ảnh trên UMD lại bị khóa theo vùng.[26] Tuy nhiên, Sony đã xác nhận rằng có thể triển khai tính năng khóa vùng trên PSP và chương trình cơ sở (firmware) sẽ vô hiệu hóa các tính năng dựa trên phân vùng. Mặc dù các trò chơi PlayStation Vita từng có tiềm năng bị khóa vùng, nhưng tất cả các trò chơi phát hành cho hệ máy này đều không bị khóa vùng. Giống như PlayStation 3, máy PlayStation 4 và PlayStation 5 không bị khóa vùng, mặc dù vẫn có thể phát triển các trò chơi bị khóa vùng. Lập trường chính thức của Sony là họ không khuyến khích các nhà phát triển khóa vùng và sẽ chỉ nhượng bộ trong những trường hợp đặc biệt (như trường hợp trò chơi Persona 4 Arena trên hệ máy PS3).[27][28] Tuy nhiên, cũng giống như PlayStation 3, các nội dung kỹ thuật số như bản DLC cho các trò chơi vẫn yêu cầu phải có một tài khoản PSN ở khu vực mà nội dung đó được tạo ra. Dẫu vậy, bản thân các tài khoản PSN không bị khóa vùng và tài khoản cho khu vực này có thể được tạo ra trên máy console xuất xứ từ khu vực khác.[29] Đối với máy PlayStation 5, cả phiên bản vật lý và kỹ thuật số của trò chơi không còn sử dụng mã vùng mà thay vào đó sử dụng nhãn đánh giá và mã định danh tiêu đề lưu kho (SKU title ID) để xác định biến thể vùng của trò chơi.[30][31] Tuy nhiên, cả hai phương thức phân phối trò chơi trên PlayStation 5 đều không bị khóa vùng.

Các phân vùng PlayStation 5 đối với đĩa vật lý & bản DLC
Khu vực Phân loại quốc gia[22] Xếp hạng Mã định danh tiêu đề lưu kho
Châu Mỹ (cả Bắc và Nam Mỹ) Được phân loại vào SIEA ESRB (Mỹ), DJCTQ (Brazil), SMECCV (Mexico) Chỉ chứa số
Các tựa game kỹ thuật số chỉ sử dụng PPSA, bất kể khu vực.
Châu Âu (bao gồm Úc) Được phân loại vào SIEE PEGI (hầu hết các nước Châu Âu), USK (Đức), ACB (Úc) PPSA + số
Châu Á (ngoại trừ Nhật Bản và Hàn Quốc) Được phân loại vào SIE Asia TESRI (Đài Loan, Hồng Kông) ECAS + số
ELAS + số
Nhật Bản Được phân loại vào SIEJ CERO ELJM + số
Hàn Quốc Được phân loại vào SIEK GRAC ELAS + số

Sega

Hệ máy SG-1000 không có tính năng khóa vùng giữa các máy ở Nhật Bản và Úc. Điều tương tự cũng áp dụng với các trò chơi SC-3000 trên băng và băng cassette, cũng như các đĩa từ tính của hệ máy SF-7000. Hệ máy Sega Master System phiên bản phương Tây có thiết kế và chân cắm (pinout) khe cắm băng khác biệt so với phiên bản Nhật Bản, đồng nghĩa với việc các trò chơi Sega Mark III và SG-1000 không tương thích với hệ máy này. Một hệ thống BIOS (Hệ thống xuất nhập cơ bản) đi kèm với các máy phương Tây sẽ chặn không cho các băng trò chơi Nhật Bản (cả Mark III và SG-1000) được phát trên những thiết bị đó, kể cả khi sử dụng bộ chuyển đổi. Khe cắm Sega Card trên các hệ máy này có cùng cấu trúc chân cắm với phiên bản tiếng Nhật, nhưng chúng không thể chạy thẻ trò chơi của Nhật Bản và thẻ SG-1000 do thiếu một đoạn mã nhất định trong phần header của bộ nhớ ROM. Điều này có thể được vượt qua bằng cách loại bỏ IC (mạch tích hợp) BIOS ra khỏi thiết bị. Tuy nhiên, một số trò chơi dành riêng cho thị trường châu Âu, chẳng hạn như Back to the Future Part III, sẽ từ chối khởi động trên các thiết bị hệ NTSC. Các trò chơi Nhật Bản có thể được phát trên thiết bị chuyển đổi Power Base Converter của máy Sega Genesis với sự trợ giúp của bộ chuyển đổi, nhưng nó sẽ không chạy các trò chơi SG-1000, bất kể từ phân vùng nào.

Băng trò chơi Sega Mega Drive của Nhật Bản sử dụng cùng cấu trúc chân cắm (pinout) với các băng Genesis và Mega Drive hệ PAL nhưng lại có hình dạng khác, và sẽ không thể lắp vừa vào khe cắm của máy Genesis hay Mega Drive hệ PAL vốn có thiết kế khe cắm giống nhau (tuy nhiên, phiên bản Genesis 3 tại thị trường Mỹ có thể nhận băng trò chơi tiếng Nhật nhờ khe cắm được thiết kế rộng hơn). Các hệ thống Mega Drive của Nhật Bản cũng trang bị một mảnh nhựa tự động trượt vào đúng vị trí của băng trò chơi khi công tắc nguồn được bật, nhằm ngăn không cho băng bị tháo ra khi máy console đang hoạt động. Do đó, việc lắp một băng trò chơi của Mỹ hoặc Châu Âu vào máy Mega Drive Nhật Bản sẽ khiến việc sử dụng trở nên bất khả thi (tuy nhiên, những sửa đổi nhỏ đối với các chốt nhựa trong hệ thống có thể giúp lách qua cơ chế này). Bảng mạch chính của máy console được thiết kế với các bộ nối tắt (jumpers) tần số và ngôn ngữ, ban đầu dùng để kích hoạt các tính năng khác nhau trong cùng một ROM cho các khu vực riêng biệt. Về sau, cơ chế này được tận dụng để kích hoạt các tính năng khóa vùng dựa trên phần mềm, hiển thị các thông báo cảnh báo nhằm ngăn không cho trò chơi hoạt động.

Trong các trò chơi bị khóa vùng, nếu có tính năng hỗ trợ đa ngôn ngữ, người dùng có thể thay đổi bằng các công tắc chuyển đổi này sau khi trò chơi đã khởi động (ví dụ điển hình là các phiên bản NTSC của trò chơi Cosmic Carnage|Cyber Brawl/Cosmic Carnage dành cho hệ máy 32X). Mặc dù bản thân máy console bị khóa vùng, nhưng phần lớn các tựa game, đặc biệt là những trò chơi do chính Sega sản xuất, đều là không khóa vùng và có thể chơi được trên bất kỳ vùng nào, trừ khi băng trò chơi không lắp vừa với máy console. Việc hoán đổi vỏ băng trò chơi giữa hai thiết kế này cũng sẽ giúp lách qua các khóa vật lý của máy console. Hệ máy Game Gear hoàn toàn không khóa vùng, và một số trò chơi được trang bị tính năng song ngữ sẽ thay đổi ngôn ngữ tùy thuộc vào việc hệ thống thuộc khu vực nào được sử dụng. Puyo Puyo (tiêu đề trò chơi đổi thành Puzlow Kids trên các hệ thống của phương Tây) và Donald no Magical World (tiêu đề đổi thành Ronald McDonald in Magical World trên các hệ thống của phương Tây), đều là những tựa game độc quyền cho thị trường Nhật Bản, nhưng nếu chạy trên các thiết bị của phương Tây, chúng sẽ được dịch toàn bộ. Các trò chơi trên hệ máy Sega Mega-CD bị khóa vùng. Khu vực của trò chơi có thể được thay đổi khi thực hiện các bản sao lưu chép đĩa CD-R; tuy nhiên, phương pháp này không phải lúc nào cũng thành công hoàn hảo (như trò chơi Sengoku Denshou trên máy console Mỹ sẽ bị treo ở màn hình giấy phép Sega khi sử dụng một bản sao chép CD-R đã được chuyển đổi vùng). Bên cạnh đó, thị trường cũng xuất hiện các phụ kiện từ bên thứ ba có thể lách qua khóa vùng của các trò chơi Mega-CD. Những phụ kiện này được lắp vào khe cắm băng của máy console chính. Các băng trò chơi sử dụng bộ nhớ flash (Băng flash/flashcart), chẳng hạn như dòng Everdrive, cũng có thể được sử dụng để khởi động mọi BIOS Mega-CD thuộc bất kỳ khu vực nào từ thẻ nhớ SD.[32]

Tổng hợp mã

Bảng tổng hợp mã khóa vùng theo khu vực địa lý và quốc gia
(áp dụng cho đa phương tiện và trò chơi điện tử)
Khu vực/Quốc gia Blu-ray (Mã quốc gia) Kaspersky HP FlexBuild Máy Console chung (Hệ TV) Nintendo (10NES) Nintendo Wii Nintendo Switch PlayStation 3/4 (Mã đĩa/SIE) PlayStation 5 (SIE)
Hoa Kỳ Vùng A (Mã US) Khu vực 1 USA NTSC-U NTSC NTSC-U USA R1 (SIEA) SIEA
Canada Vùng A (Mã CA) Khu vực 1 - NTSC-U NTSC NTSC-U USA R1 (SIEA) SIEA
Mexico - Khu vực 1 và 4 - NTSC-U NTSC NTSC-U USA R1 (SIEA) SIEA
Trung/Nam Mỹ - Khu vực 4 - NTSC-U - NTSC-U USA R1 (SIEA) SIEA
Nhật Bản Vùng A (Mã JP) Khu vực 2 JAP NTSC-J - NTSC-J JPN R2 (SIEJ) SIEJ
Hàn Quốc - - KOR NTSC-J PAL-B NTSC-K KOR, ASI, CHT R3 (SIEK) SIEK
Trung Quốc - Khu vực 6 - NTSC-C Châu Á - ASI, CHT R3 (SIE Asia) SIE Asia
Đài Loan, Hồng Kông - - - NTSC-J Châu Á (Hồng Kông) NTSC-U ASI, CHT R3 (SIE Asia) SIE Asia
Đông Nam Á - Khu vực 3 - NTSC-J Châu Á NTSC-U ASI R3 (SIE Asia) SIE Asia
Ấn Độ - Khu vực 5 - PAL Châu Á - - R2 (SIEE) SIEE
Trung Đông - Khu vực 2 EMEA PAL - - - R2 (SIEE) SIEE
Châu Âu (chung) - Khu vực 2 (Tây Âu) - PAL PAL-B (Anh, Ý: PAL-A) PAL EUR R2 (SIEE) SIEE
Úc/New Zealand - Khu vực 4 - PAL PAL-A (Úc) PAL AUS R2, R4 (SIEE) SIEE
Châu Phi - Khu vực 5 (Ai Cập, Nam Phi: Khu vực 2) - PAL (Nam Phi) - - - R2 (SIEE) SIEE
Khu vực quốc tế
(máy bay, tàu) 		- Khu vực 8 - - - - - - -

Chú thích

  1. ^ a b "Letters". Next Generation. Số 29. Imagine Media. tháng 5 năm 1997. tr. 166.
  2. ^ "Are Blu-ray / Ultra HD Blu-ray Discs region coded? | Sony UK". www.sony.co.uk (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 27 tháng 4 năm 2023.
  3. ^ "Netflix VPN access locked down for overseas users". CNET. Lưu trữ bản gốc ngày 18 tháng 4 năm 2015. Truy cập ngày 22 tháng 4 năm 2015.
  4. ^ "Nintendo Switch Will Be Region Free - IGN". ngày 12 tháng 1 năm 2017. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 1 năm 2017. Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2017.
  5. ^ "Wii U to be region-locked". ngày 24 tháng 9 năm 2012. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 9 năm 2012. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
  6. ^ "Looks like Wii U GamePads are region-locked as well". ngày 25 tháng 12 năm 2012. Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 25 tháng 12 năm 2012.
  7. ^ "How to buy Japanese games from the Nintendo Switch eShop - Polygon". Polygon. ngày 2 tháng 3 năm 2017. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 3 năm 2017. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2017.
  8. ^ Ahmad, Daniel [@zhugeex] (ngày 7 tháng 1 năm 2020). "PSA for Nintendo Switch owners: Game cartridges released for the Tencent Nintendo Switch will not work on global Nintendo Switch consoles. For example, NSMBU Deluxe will be published on Jan 15th by Tencent in China. This cartridge will ONLY work on the Tencent Nintendo Switch" (Tweet) (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 29 tháng 3 năm 2021 – qua Twitter.
  9. ^ "Nintendo Switch - Understanding regions".
  10. ^ "Nintendo Is (Kinda) Returning To Region-Locking With A Cheaper Japanese Switch 2". Nintendo Life. ngày 2 tháng 4 năm 2025. Truy cập ngày 2 tháng 4 năm 2025.
  11. ^ Craig Harris (ngày 22 tháng 9 năm 2009). "Yes, DSi Carts are Region Locked". IGN. Fox Interactive Media. Lưu trữ bản gốc ngày 12 tháng 12 năm 2010. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2011.
  12. ^ Wired, Nintendo 3DS Louvre guide escapes region locking Lưu trữ ngày 25 tháng 4 năm 2016 tại Wayback Machine
  13. ^ "Unlocking your PS2's Full Potential". ngày 21 tháng 12 năm 2013.
  14. ^ "Sony Execs Talk PS3". ngày 22 tháng 9 năm 2006. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 12 năm 2008. Truy cập ngày 3 tháng 11 năm 2008.{{Chú thích web}}: Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
  15. ^ "Playstation 3 will be region free". ngày 23 tháng 3 năm 2006. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 5 năm 2011. Truy cập ngày 3 tháng 11 năm 2008.
  16. ^ "PlayStation 3 Secrets". edepot.com. Truy cập ngày 7 tháng 5 năm 2018.
  17. ^ "Persona 4 Arena To Be First Ever Region-Locked PS3 Release". egmnow.com. Lưu trữ bản gốc ngày 25 tháng 1 năm 2018. Truy cập ngày 7 tháng 5 năm 2018.
  18. ^ a b Fletcher, J. C. (ngày 6 tháng 7 năm 2012). "Atlus explains Persona 4 Arena's region lock, expresses surprise at 'force' of community disapproval". Engadget. Lưu trữ bản gốc ngày 15 tháng 4 năm 2018. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2019.
  19. ^ "Persona 4 Arena Ultimax Will Not Be Region Locked for North and South America". ngày 10 tháng 7 năm 2014. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 11 năm 2014. Truy cập ngày 21 tháng 10 năm 2014.
  20. ^ "The More You Know: PSN Content Can Be Region Locked - PSNStores". ngày 6 tháng 1 năm 2014. Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 10 năm 2013. Truy cập ngày 6 tháng 1 năm 2014.
  21. ^ "Do Asia store DLCs usually work with the JP version of games? - PlayStation 3".
  22. ^ a b "PlayStation Games Region Guide – Mortal Kombat Games".
  23. ^ "What Region Is My PlayStation? – 2K Support".
  24. ^ "Supported Language Options in Hogwarts Legacy – Portkey Games". Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 11 năm 2025. Truy cập ngày 21 tháng 6 năm 2026.
  25. ^ "PSP: Region Free Games". ngày 27 tháng 10 năm 2004. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 3 tháng 11 năm 2011.
  26. ^ "Rumours of PSP region-locking are false - Sony". Eurogamer. ngày 27 tháng 4 năm 2005. Lưu trữ bản gốc ngày 23 tháng 4 năm 2014. Truy cập ngày 8 tháng 3 năm 2014.
  27. ^ Smith, Mat (ngày 11 tháng 6 năm 2013). "The PS4 won't be region-locked". Engadget. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 6 năm 2013. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
  28. ^ Peters, Jay (ngày 9 tháng 11 năm 2020). "Sony reveals PS5 games will be region free, and the console will support PS Now". The Verge. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2020.
  29. ^ "Is the playstation 4 region free or locked ?". ngày 31 tháng 8 năm 2014. Lưu trữ bản gốc ngày 10 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 10 tháng 3 năm 2015.
  30. ^ "Game One - What is up with PS4/PS5 game region? How do you identify them?".
  31. ^ "Title IDs - PS5 Developer wiki".
  32. ^ "Home". krikzz.com. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 2 năm 2015.
Lấy từ “https://wikibeta.org/index.php?title=Khóa_vùng&oldid=7951569”